<५५>अथायुष्मानानन्दो भगवन्तमिदमवोचत्--बहुशो बहुशो भदन्त भगवता राज्ञः प्रसेनजितः कौशलस्य निवेशने भुक्त्वा नांना दक्षिणामादिष्टा।
<55>athāyuṣmānānando bhagavantamidamavocat--bahuśo bahuśo bhadanta bhagavatā rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya niveśane bhuktvā nāṃnā dakṣiṇāmādiṣṭā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिजानामि कदाचिदेवम्रूपां दक्षिणामादिष्टपूर्वाम्।
nābhijānāmi kadācidevamrūpāṃ dakṣiṇāmādiṣṭapūrvām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवानाह--इच्छसि त्वमानन्द राज्ञः प्रसेनजितः कौशलस्यालवणिकां कुल्माषपिण्डकामारभ्य कर्मप्लोतिं श्रोतुम्? एतस्य भगवन् कालः, एतस्य सुगत समयः।
bhagavānāha--icchasi tvamānanda rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasyālavaṇikāṃ kulmāṣapiṇḍakāmārabhya karmaplotiṃ śrotum? etasya bhagavan kālaḥ, etasya sugata samayaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं भगवान् राज्ञः प्रसेनजितः कौशलस्यालवणिकां कुल्माषपिण्डकामारभ्य कर्मप्लोतिं वर्णयेत्, भगवतः श्रुत्वा भिक्षवो धारयिष्यन्ति इति।
ayaṃ bhagavān rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasyālavaṇikāṃ kulmāṣapiṇḍakāmārabhya karmaplotiṃ varṇayet, bhagavataḥ śrutvā bhikṣavo dhārayiṣyanti iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र भगवान् भिक्षूनामन्त्रयते स्म--
tatra bhagavān bhikṣūnāmantrayate sma--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतपूर्वं भिक्षवो ऽन्यतमस्मिन् कर्पटके गृहपतिः प्रतिवसति। तेन सदृशात् कुलात् कलत्रमानीतम्।
bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'nyatamasmin karpaṭake gṛhapatiḥ prativasati/ tena sadṛśāt kulāt kalatramānītam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तया सार्धं क्रीडति रमते परिचारयति। तस्य क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतः पुत्रो जातः।
sa tayā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati/ tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ putro jātaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स उन्नीतो वर्धितः पटुः संवृत्तः। यावदसौ गृहपतिः पत्नीमामन्त्रयते--भद्र, जातो ऽस्माकमृणहारको धनहारकश्च।
sa unnīto vardhitaḥ paṭuḥ saṃvṛttaḥ/ yāvadasau gṛhapatiḥ patnīmāmantrayate--bhadra, jāto 'smākamṛṇahārako dhanahārakaśca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छामि पण्यमादाय देशान्तरमिति।
gacchāmi paṇyamādāya deśāntaramiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा कथयति--आर्यपुत्र, एतत् कुरुष्व इति। स पण्यमादाय देशान्तरं गतः। तत्रैवानयेन व्यसनमापन्नः।
sā kathayati--āryaputra, etat kuruṣva iti/ sa paṇyamādāya deśāntaraṃ gataḥ/ tatraivānayena vyasanamāpannaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पपरिच्छदो ऽसौ गृहपतिः। तस्य गृहपतेर्धनजातं परिक्षीणम्। सो ऽस्य पुत्रो दुःखितो जातः।
alpaparicchado 'sau gṛhapatiḥ/ tasya gṛhapaterdhanajātaṃ parikṣīṇam/ so 'sya putro duḥkhito jātaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य गृहपतेर्वयस्यकः। तेन तस्य दारकस्य माता अभिहिता--अयं तव पुत्रः क्षेत्रं रक्षतु, अहमस्य सुखं भुक्तेन योगोद्वहनं करिष्यामि।
tasya gṛhapatervayasyakaḥ/ tena tasya dārakasya mātā abhihitā--ayaṃ tava putraḥ kṣetraṃ rakṣatu, ahamasya sukhaṃ bhuktena yogodvahanaṃ kariṣyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं भवतु।
evaṃ bhavatu/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्य क्षेत्रं रक्षितुमारब्धः। स तस्य सुखं भक्तकेन योगोद्वहनं कर्तुमारब्धः। यावदपरेण समयेन पर्वणी प्रत्युपस्थिता।
sa tasya kṣetraṃ rakṣitumārabdhaḥ/ sa tasya sukhaṃ bhaktakena yogodvahanaṃ kartumārabdhaḥ/ yāvadapareṇa samayena parvaṇī pratyupasthitā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य दारकस्य माता संलक्षयति--अद्य गृहपतिपत्नी सुहृत्सम्बन्धिबान्धवाः सह श्रमणब्राह्मणभोजनेन व्यग्रा भविष्यति।
tasya dārakasya mātā saṃlakṣayati--adya gṛhapatipatnī suhṛtsambandhibāndhavāḥ saha śramaṇabrāhmaṇabhojanena vyagrā bhaviṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छामि सानुकालं तस्य दारकस्य भक्तं नयामि इति।
gacchāmi sānukālaṃ tasya dārakasya bhaktaṃ nayāmi iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा सानुकालं गत्वा गृहपतिपत्न्या एतमर्थं निवेशयति। सा रुषिता कथयति--न तावच्छ्रमणब्राह्मणेभ्यो ददामि ज्ञातीनां वा, तावत् प्रेष्यमनुष्याय ददामि? अद्य तावत् तिष्ठतु, श्वो द्विगुणं दास्यामीति।
sā sānukālaṃ gatvā gṛhapatipatnyā etamarthaṃ niveśayati/ sā ruṣitā kathayati--na tāvacchramaṇabrāhmaṇebhyo dadāmi jñātīnāṃ vā, tāvat preṣyamanuṣyāya dadāmi? adya tāvat tiṣṭhatu, śvo dviguṇaṃ dāsyāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तस्य दारकस्य माता संलक्षयति--मा मे पुत्रो बुभुक्षितकः स्थास्यतीति।
tatastasya dārakasya mātā saṃlakṣayati--mā me putro bubhukṣitakaḥ sthāsyatīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया आत्मनो ऽर्थे ऽलवणिका कुल्माषपिण्डका संपादिता।
tayā ātmano 'rthe 'lavaṇikā kulmāṣapiṇḍakā saṃpāditā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तामादाय गता। तेन दारकेण दूरत एव दृष्टा। स कथयति--अम्ब, अस्ति किंचिन्मृष्टं मृष्टम्? सा कथयति--पुत्र, यदेव प्रातिदैवसिकं तदप्यद्य नास्ति।
sā tāmādāya gatā/ tena dārakeṇa dūrata eva dṛṣṭā/ sa kathayati--amba, asti kiṃcinmṛṣṭaṃ mṛṣṭam? sā kathayati--putra, yadeva prātidaivasikaṃ tadapyadya nāsti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया आत्मनो ऽर्थे ऽलवणिका कुल्माषपिण्डिका साधिता।
mayā ātmano 'rthe 'lavaṇikā kulmāṣapiṇḍikā sādhitā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामहं गृहीत्वा आगता। एतां परिभुङ्क्ष्वेति।
tāmahaṃ gṛhītvā āgatā/ etāṃ paribhuṅkṣveti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--स्थापयित्वा गच्छस्वेति। सा स्थापयित्वा प्रक्रान्ता॥
sa kathayati--sthāpayitvā gacchasveti/ sā sthāpayitvā prakrāntā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असति बुद्धानामुत्पादे प्रत्येकबुद्धा लोके उत्पद्यन्ते हीनदीनानुकम्पकाः प्रन्तशयनासनभक्ता एकदक्षिणीया लोकस्य।
asati buddhānāmutpāde pratyekabuddhā loke utpadyante hīnadīnānukampakāḥ prantaśayanāsanabhaktā ekadakṣiṇīyā lokasya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदन्यतमः प्रत्येकबुद्धस्तत्प्रदेशमनुप्राप्तः। स तेन दृष्टः कायप्रासादिकश्चित्रप्रासादिकश्च शान्तेर्यापथवर्ती।
yāvadanyatamaḥ pratyekabuddhastatpradeśamanuprāptaḥ/ sa tena dṛṣṭaḥ kāyaprāsādikaścitraprāsādikaśca śānteryāpathavartī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स संलक्षयति--नूनं मया एवंविधे सद्भूते दक्षिणीये कारा न कृता, येन मे ईदृशी समवस्था।
sa saṃlakṣayati--nūnaṃ mayā evaṃvidhe sadbhūte dakṣiṇīye kārā na kṛtā, yena me īdṛśī samavasthā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्ययं ममान्तिकादलवणिकां कुल्माषपिण्डिकां प्रतिगृह्णीयात्, अहमस्मै दद्यामिति।
yadyayaṃ mamāntikādalavaṇikāṃ kulmāṣapiṇḍikāṃ pratigṛhṇīyāt, ahamasmai dadyāmiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽसौ प्रत्येकबुद्धस्तस्य दरिद्रपुरुषस्य चेतसा चित्तमाज्ञाय पात्रं प्रसारितवान्--भद्रमुख, सचेत्ते परित्यक्तम्, दीयतामस्मिन् पात्र इति।
tato 'sau pratyekabuddhastasya daridrapuruṣasya cetasā cittamājñāya pātraṃ prasāritavān--bhadramukha, sacette parityaktam, dīyatāmasmin pātra iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तेन तीव्रेण प्रसादेन सा अलवणिका कुल्माषपिण्डका तस्मै प्रत्येकबुद्धाय प्रतिपादिता॥
tatastena tīvreṇa prasādena sā alavaṇikā kulmāṣapiṇḍakā tasmai pratyekabuddhāya pratipāditā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.