<६२>भिक्षवः संशयजाताः सर्वसंशयच्छेत्तारं बुद्धं भगवन्तं पप्रच्छुह् -- पश्य भदन्त भगवता इदं चौरसहस्रं सप्तवारं धनेन संतर्पयित्वा अत्यन्तनिष्ठे ऽनुत्तरे योगक्षेमे निर्वाणे प्रतिष्ठापितम्।
<62>bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuh -- paśya bhadanta bhagavatā idaṃ caurasahasraṃ saptavāraṃ dhanena saṃtarpayitvā atyantaniṣṭhe 'nuttare yogakṣeme nirvāṇe pratiṣṭhāpitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवानाह -- न भिक्षव एतर्हि, यथा अतीते ऽप्यध्वनि मया अस्यैव चौरसहस्रस्य सकाशादनेकभाण्डसहस्रः सार्थो निष्क्रीतः, न च शकिताः संतर्पयितुम्।
bhagavānāha -- na bhikṣava etarhi, yathā atīte 'pyadhvani mayā asyaiva caurasahasrasya sakāśādanekabhāṇḍasahasraḥ sārtho niṣkrītaḥ, na ca śakitāḥ saṃtarpayitum/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मया अनेकैर्दुष्करशतसहस्रैर्देवमनुष्यदुष्प्राप्यां शक्रब्रह्माद्यैरपि दुरधिगमां बदरद्वीपयात्रां वर्षशतेन साधयित्वा एतदेव चौरसहस्रमारभ्य कृत्स्नो जाम्बुद्वीपः सुवर्णरजतवैडूर्यस्फटिकाद्यै रत्नविशेषैर्मनोरथेप्सितैश्चोपकरणविशेषैः संतर्पयित्वा दशभिः कुशलैः कर्मपथैः प्रतिष्ठापितः।
tato mayā anekairduṣkaraśatasahasrairdevamanuṣyaduṣprāpyāṃ śakrabrahmādyairapi duradhigamāṃ badaradvīpayātrāṃ varṣaśatena sādhayitvā etadeva caurasahasramārabhya kṛtsno jāmbudvīpaḥ suvarṇarajatavaiḍūryasphaṭikādyai ratnaviśeṣairmanorathepsitaiścopakaraṇaviśeṣaiḥ saṃtarpayitvā daśabhiḥ kuśalaiḥ karmapathaiḥ pratiṣṭhāpitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुणुत -- भूतपूर्वं भिक्षवो ऽतीते ऽध्वनि अस्मिन्नेव जम्बुद्वीपे वाराणस्यां नगर्यां ब्रह्मदत्तो नाम राजा राज्यं कारयति स्म ऋद्धं च क्षेमं च सुभिक्षं च आकीर्णबहुजनमनुष्यं च प्रशान्तकलिकलहडिम्बडमरतस्करदुर्भिक्षरोगापगतम्।
tacchruṇuta -- bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani asminneva jambudvīpe vārāṇasyāṃ nagaryāṃ brahmadatto nāma rājā rājyaṃ kārayati sma ṛddhaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca praśāntakalikalahaḍimbaḍamarataskaradurbhikṣarogāpagatam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियमिवैकपुत्रकमिव राज्यं कारयति। तेन खलु समयेन वाराणस्यां प्रियसेनो नाम सार्थवाहः प्रतिवसति आढ्यो महाधनो महाभोगो वैश्रवणधनप्रतिस्पर्धी।
priyamivaikaputrakamiva rājyaṃ kārayati/ tena khalu samayena vārāṇasyāṃ priyaseno nāma sārthavāhaḥ prativasati āḍhyo mahādhano mahābhogo vaiśravaṇadhanapratispardhī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन सदृशात् कुलात् कलत्रमानीतम्। स तया सार्धं क्रीडते रमते परिचारयति।
tena sadṛśāt kulāt kalatramānītam/ sa tayā sārdhaṃ krīḍate ramate paricārayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ अन्यतम उदारपुण्यमहेशाख्यः सत्त्वो ऽन्यतमस्मात् प्रणीताद्देवनिकायाच्चयुत्वा तस्याः प्रजापत्याः कुक्षिमवक्रान्तः।
atha anyatama udārapuṇyamaheśākhyaḥ sattvo 'nyatamasmāt praṇītāddevanikāyāccayutvā tasyāḥ prajāpatyāḥ kukṣimavakrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पन्ञ्चावेणीया धर्मा इहैकत्ये पण्डितजातीये मातृग्रामे।
panñcāveṇīyā dharmā ihaikatye paṇḍitajātīye mātṛgrāme/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कतमे पन्ञ्च? रक्तं पुरुषं जानाति, कालं जानाति ऋतुं जानाति, गर्भमवक्रान्तं जानाति, यस्याः सकाशाद्गर्भो ऽवक्रामति तं जानाति, दारकं जानाति दारिकां जानाति।
katame panñca? raktaṃ puruṣaṃ jānāti, kālaṃ jānāti ṛtuṃ jānāti, garbhamavakrāntaṃ jānāti, yasyāḥ sakāśādgarbho 'vakrāmati taṃ jānāti, dārakaṃ jānāti dārikāṃ jānāti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सचेद्दारको भवति, दक्षिणं कुक्षिं निश्रित्य तिष्ठति। सचेद्दारिका भवति, वामं कुक्षिंनिश्रित्य तिष्ठति।
saceddārako bhavati, dakṣiṇaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati/ saceddārikā bhavati, vāmaṃ kukṣiṃniśritya tiṣṭhati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा आत्तमनाः स्वामिन आरोचयति -- दिष्ट्या आर्यपुत्र वर्धस्व, आपन्नसत्त्वास्मि संवृत्ता।
sā āttamanāḥ svāmina ārocayati -- diṣṭyā āryaputra vardhasva, āpannasattvāsmi saṃvṛttā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा च मे दक्षिणं कुक्षिं निश्रित्य तिष्ठति, नियतं दारको भविष्यति।
yathā ca me dakṣiṇaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati, niyataṃ dārako bhaviṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽप्यात्तमनात्तमना उदानमुदानयति -- अप्येवाहं चिरकालाभिलषितं पुत्रमुखं पश्येयम्।
so 'pyāttamanāttamanā udānamudānayati -- apyevāhaṃ cirakālābhilaṣitaṃ putramukhaṃ paśyeyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातो मे स्यान्नावजातः। कृत्यानि मे कुर्यात्। भृतः प्रतिभरेत्। दायाद्यं प्रतिपद्येत।
jāto me syānnāvajātaḥ/ kṛtyāni me kuryāt/ bhṛtaḥ pratibharet/ dāyādyaṃ pratipadyeta/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलवंशो मे चिरष्ठितिकः स्यात्। अस्माकं चाप्यतीतकालगतानामुद्दिश्य दानानि दत्वा पुण्यानि कृत्वा नांना दक्षिणामादिशेत् -- इदं तयोर्यत्रतत्रोपपन्नयोर्गच्छतोरनुगच्छत्विति।
kulavaṃśo me ciraṣṭhitikaḥ syāt/ asmākaṃ cāpyatītakālagatānāmuddiśya dānāni datvā puṇyāni kṛtvā nāṃnā dakṣiṇāmādiśet -- idaṃ tayoryatratatropapannayorgacchatoranugacchatviti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपन्नसत्त्वां चैनां विदित्वा उपरिप्रासादतलगतामयन्त्रितां धारयति -- उष्ण उष्णोपकरणैः शीते शीतोपकरणैर्वैद्यप्रज्ञ्नप्तैराहारैर् नातिशीतैर् नात्युष्णैर् नातितिक्तैर् नात्यम्लैर् नातिलवणैर् नातिमधुरैर् नातिकटुकैर् नातिकषायैस्तिक्ताम्ललवणमधुरकटुककषायविवर्जितैराहारैः।
āpannasattvāṃ caināṃ viditvā upariprāsādatalagatāmayantritāṃ dhārayati -- uṣṇa uṣṇopakaraṇaiḥ śīte śītopakaraṇairvaidyaprajñnaptairāhārair nātiśītair nātyuṣṇair nātitiktair nātyamlair nātilavaṇair nātimadhurair nātikaṭukair nātikaṣāyaistiktāmlalavaṇamadhurakaṭukakaṣāyavivarjitairāhāraiḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हारार्धहारविभूषितगात्रीमप्सरसमिव नन्दनवनचारिणीं मन्ञ्चान्मन्ञ्चं पीठात्पीठमनवतरन्तीमधरिमां भूमिम्।
hārārdhahāravibhūṣitagātrīmapsarasamiva nandanavanacāriṇīṃ manñcānmanñcaṃ pīṭhātpīṭhamanavatarantīmadharimāṃ bhūmim/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चास्याकिंचिदमनोज्ञ्नशब्दश्रवणम् यावदेव गर्भस्य परिपाकाय।
na cāsyākiṃcidamanojñnaśabdaśravaṇam yāvadeva garbhasya paripākāya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा अष्टानां वा नवानां वा मासानामत्ययात् प्रसूता।
sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayāt prasūtā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारको जातो ऽभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिको गौरः कनकवर्णश्छत्राकारशिराः प्रलम्बबाहुर्विस्तीर्णललाटः संगतभ्रूस्तुङ्गनासो दृढकठिनशरीरो महानग्नबलः।
dārako jāto 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko gauraḥ kanakavarṇaśchatrākāraśirāḥ pralambabāhurvistīrṇalalāṭaḥ saṃgatabhrūstuṅganāso dṛḍhakaṭhinaśarīro mahānagnabalaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ज्ञ्नातयः संगम्य समागम्य त्रीणि सप्तकान्येकविंशतिरात्रिंदिवसानि तस्य जातस्य जातो महं कृत्वा नामधेयं व्यवस्थापयन्ति -- किं भवतु दारकस्य नाम? अयं दारकः प्रियसेनस्य <६३>सर्थवाहस्य पुत्रः।
tasya jñnātayaḥ saṃgamya samāgamya trīṇi saptakānyekaviṃśatirātriṃdivasāni tasya jātasya jāto mahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpayanti -- kiṃ bhavatu dārakasya nāma? ayaṃ dārakaḥ priyasenasya <63>sarthavāhasya putraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.