Library·Divyāvadāna·68

Divyāvadāna 68

स ते बदरद्वीपमहापत्तनस्य प्रवृत्तिमाख्यास्यति, निमित्तानि, च दर्शयिष्यति।

sa te badaradvīpamahāpattanasya pravṛttimākhyāsyati, nimittāni, ca darśayiṣyati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तं च विधिमनुष्ठास्यसि, न च खेदमापत्स्यसे। एवं महासार्थवाह परमदुष्करकारक इमां सुमेरुमलयमन्दरसदृशीं दृढां प्रतिज्ञ्नां निस्तरिष्यसि।

yathoktaṃ ca vidhimanuṣṭhāsyasi, na ca khedamāpatsyase/ evaṃ mahāsārthavāha paramaduṣkarakāraka imāṃ sumerumalayamandarasadṛśīṃ dṛḍhāṃ pratijñnāṃ nistariṣyasi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं च महाप्रतिज्ञ्ना शक्रब्रह्मादीनामपि दुष्करा, प्रागेव मनुष्यभूतानाम्॥

iyaṃ ca mahāpratijñnā śakrabrahmādīnāmapi duṣkarā, prāgeva manuṣyabhūtānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा सा देवता तत्रैवान्तर्हिता। अथ सुप्रियः सार्थवाहः सुप्तप्रतिबुद्धो देवतावचनं श्रुत्वा परमविस्मयमापन्नश्चिन्तयति -- नूनमनया देवतया अनेकैरेवंविधैः परमदुष्करशतसहस्रैर्बदरद्वीपयात्रा साधितपूर्वा भविष्यति।

ityuktvā sā devatā tatraivāntarhitā/ atha supriyaḥ sārthavāhaḥ suptapratibuddho devatāvacanaṃ śrutvā paramavismayamāpannaścintayati -- nūnamanayā devatayā anekairevaṃvidhaiḥ paramaduṣkaraśatasahasrairbadaradvīpayātrā sādhitapūrvā bhaviṣyati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि तावत् साधिता, दुष्करकारिका इयं देवता।

yadi tāvat sādhitā, duṣkarakārikā iyaṃ devatā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ साध्यमाना, दृष्टाः परमदुष्करकारकास्ते मनुष्याः, यैरनेकैर्दुष्करशतसहस्रैर्बदरद्वीपयात्रा साधिता।

atha sādhyamānā, dṛṣṭāḥ paramaduṣkarakārakāste manuṣyāḥ, yairanekairduṣkaraśatasahasrairbadaradvīpayātrā sādhitā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिदुष्करं चैतदस्माभिः करणीयम्। अथवा यद्यप्यहं लोकहितार्थे प्रतिपद्येयम्, सफलो मे परिश्रमः स्यात्।

atiduṣkaraṃ caitadasmābhiḥ karaṇīyam/ athavā yadyapyahaṃ lokahitārthe pratipadyeyam, saphalo me pariśramaḥ syāt/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा अनेकैर्दुष्करशतसहस्रैर्बदरद्वीपमहापत्तनयात्रां सधयिष्यामि, परं लोकानुग्रहं करिष्यामि।

yathā anekairduṣkaraśatasahasrairbadaradvīpamahāpattanayātrāṃ sadhayiṣyāmi, paraṃ lokānugrahaṃ kariṣyāmi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽपि मनुष्याः, यैरनेकैर्दुष्करशतसहस्रैर्बदरद्वीपयात्रा साधितपूर्वा।

te 'pi manuṣyāḥ, yairanekairduṣkaraśatasahasrairbadaradvīpayātrā sādhitapūrvā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमपि मनुष्यः। तैः साधिता। कस्मादहं न साधयिष्यामीत्यनुविचिन्त्य सुप्रियो महासार्थवाहो दृढप्रतिज्ञ्नो दृढवीर्यपराक्रमो ऽनिक्षिप्तोत्साह उदारपुण्यविपाकमहेशाख्यो।

ahamapi manuṣyaḥ/ taiḥ sādhitā/ kasmādahaṃ na sādhayiṣyāmītyanuvicintya supriyo mahāsārthavāho dṛḍhapratijñno dṛḍhavīryaparākramo 'nikṣiptotsāha udārapuṇyavipākamaheśākhyo/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकहितार्थमभ्युद्गतो यथोपदिष्टोद्देशस्मृतिपरिगृहीतो दृढप्रतिज्ञ्नां समनुस्मृत्य महता वीर्यबलेन एकाकी अद्वितीयव्यवसायो यथोपदिष्टानि पन्ञ्चान्तरद्वीपशतानि समतिक्रामति।

lokahitārthamabhyudgato yathopadiṣṭoddeśasmṛtiparigṛhīto dṛḍhapratijñnāṃ samanusmṛtya mahatā vīryabalena ekākī advitīyavyavasāyo yathopadiṣṭāni panñcāntaradvīpaśatāni samatikrāmati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्त महापर्वतान्, सप्त महानद्यो विस्तरेण सर्वाणि संकटानि यथोक्तेन विधिना मूलकन्दफलाहारो गुणवति फलके बद्ध्वा परिपूर्णैर्द्वादशभिर्वर्षै रोहितकं महानगरमनुप्राप्तः।

sapta mahāparvatān, sapta mahānadyo vistareṇa sarvāṇi saṃkaṭāni yathoktena vidhinā mūlakandaphalāhāro guṇavati phalake baddhvā paripūrṇairdvādaśabhirvarṣai rohitakaṃ mahānagaramanuprāptaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्याने स्थित्वा अन्यतमं पुरुषमामन्त्रयते -- कश्चिद्भोः पुरुष अस्मिन् रोहितके महानगरे मघो नाम सार्थवाहः प्ररिवसति? स एवमाह -- अस्ति भोः पुरुष।

udyāne sthitvā anyatamaṃ puruṣamāmantrayate -- kaścidbhoḥ puruṣa asmin rohitake mahānagare magho nāma sārthavāhaḥ prarivasati? sa evamāha -- asti bhoḥ puruṣa/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तर्हि महाव्याधिना ग्रस्तः।

kiṃ tarhi mahāvyādhinā grastaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानमेतद्विद्यते यत्तेनैवाबाधेन कालं करिष्यतीति। अथ सुप्रियस्य महासार्थवाहस्यैतदभवत् -- मा हैव मघो महासार्थवाहो ऽदृष्ट एव कालं कुर्यात्।

sthānametadvidyate yattenaivābādhena kālaṃ kariṣyatīti/ atha supriyasya mahāsārthavāhasyaitadabhavat -- mā haiva magho mahāsārthavāho 'dṛṣṭa eva kālaṃ kuryāt/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को मे व्यपदेशं करिष्यति तस्य बदरद्वीपमहापत्तनस्य गमनायेति विदित्वा त्वरितत्वरितम् येन मघस्य सार्थवाहस्य निवेशनं तेनोपसंक्रान्तः।

ko me vyapadeśaṃ kariṣyati tasya badaradvīpamahāpattanasya gamanāyeti viditvā tvaritatvaritam yena maghasya sārthavāhasya niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स द्वारे निवार्यते, न लभते प्रवेशं महासार्थवाहदर्शनाय।

sa dvāre nivāryate, na labhate praveśaṃ mahāsārthavāhadarśanāya/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मता खलु कुशला बोधिसत्त्वास्तेषु तेषु शिल्पस्थानकर्मस्थानेषु। ततो वैद्यसंज्ञ्नां घोषयित्वा प्रविष्टः।

dharmatā khalu kuśalā bodhisattvāsteṣu teṣu śilpasthānakarmasthāneṣu/ tato vaidyasaṃjñnāṃ ghoṣayitvā praviṣṭaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्रक्षीत् सुप्रियो महासार्थवाहो ऽरिष्टाध्यायेषु विदितवृत्तान्तह् -- मघः सार्थवाहः षड्भिर्मासैः कालं करिष्यतीति विदित्वा सुप्रियो महासार्तह्वाहो ऽधीत्य वैद्यमतानि स्वयमेव मूलगण्डपत्रपुष्पफलभैषज्यान्यानुलोमिकानि व्यपदिशति स्म व्याधिव्युपशमार्थम्।

adrakṣīt supriyo mahāsārthavāho 'riṣṭādhyāyeṣu viditavṛttāntah -- maghaḥ sārthavāhaḥ ṣaḍbhirmāsaiḥ kālaṃ kariṣyatīti viditvā supriyo mahāsārtahvāho 'dhītya vaidyamatāni svayameva mūlagaṇḍapatrapuṣpaphalabhaiṣajyānyānulomikāni vyapadiśati sma vyādhivyupaśamārtham/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परं चैनं तोषयति चित्राक्षरव्यन्ञ्जनपदाभिधानैः, शास्त्रबद्धाभिः, कथाभिः, नानाश्रुतिमनोरथाख्यायिकाभिः संरन्ञ्जयति।

paraṃ cainaṃ toṣayati citrākṣaravyanñjanapadābhidhānaiḥ, śāstrabaddhābhiḥ, kathābhiḥ, nānāśrutimanorathākhyāyikābhiḥ saṃranñjayati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाक्ष्यदाक्षिण्यचातुर्यमाधुर्योपेतमुपस्थानकर्मणि सत्पुत्र इव पितरं भक्त्या गौरवेण शुश्रूषते।

dākṣyadākṣiṇyacāturyamādhuryopetamupasthānakarmaṇi satputra iva pitaraṃ bhaktyā gauraveṇa śuśrūṣate/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मघस्य सार्थवाहस्य क्षेमणीयतरं चाभूद्यापनीयतरं च।

tato maghasya sārthavāhasya kṣemaṇīyataraṃ cābhūdyāpanīyataraṃ ca/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संज्ञ्ना अनेन प्रतिलब्धा। अथ मघो महासार्थवाहः प्रतिलब्धसंज्ञ्नः सुप्रियं महासार्थवाहमिदमवोचत् -- कुतो भवाञ् ज्ञ्नानविज्ञ्नानसम्पन्नो ऽभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिकः पण्डितो व्यक्तो <६९>मेधावी पटुप्रचारः सर्वशास्त्रज्ञ्नः सर्वशास्त्रविशारदः सर्वकलाभिज्ञ्नः सर्वभूतरुतज्ञ्न इङ्गितज्ञ्न? किं जात्या भवान्? किंगोत्रह्? केन वा कारणेन अमनुष्यावचरितं देशमभ्यागतह्? एवमूक्तः सुप्रियः सार्थवाहः कथयति -- साधु साधु महासार्थवाह।

saṃjñnā anena pratilabdhā/ atha magho mahāsārthavāhaḥ pratilabdhasaṃjñnaḥ supriyaṃ mahāsārthavāhamidamavocat -- kuto bhavāñ jñnānavijñnānasampanno 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ paṇḍito vyakto <69>medhāvī paṭupracāraḥ sarvaśāstrajñnaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ sarvakalābhijñnaḥ sarvabhūtarutajñna iṅgitajñna? kiṃ jātyā bhavān? kiṃgotrah? kena vā kāraṇena amanuṣyāvacaritaṃ deśamabhyāgatah? evamūktaḥ supriyaḥ sārthavāhaḥ kathayati -- sādhu sādhu mahāsārthavāha/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.