Library·Divyāvadāna·70

Divyāvadāna 70

<७०>अत्राप्यनेकानि धातुगोत्राणि, यं पक्त्वा सुवर्णरूप्यवैदूर्यस्फटिकान्यभिनिर्वर्तन्ते, यदेके जाम्बुद्वीपका मनुष्या रत्नान्यादाय प्रतिनिवर्तन्ते।

<70>atrāpyanekāni dhātugotrāṇi, yaṃ paktvā suvarṇarūpyavaidūryasphaṭikānyabhinirvartante, yadeke jāmbudvīpakā manuṣyā ratnānyādāya pratinivartante/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं बदरद्वीपमहापत्तनस्य द्वितीयं निमित्तम्।

idaṃ badaradvīpamahāpattanasya dvitīyaṃ nimittam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं लोहपर्वतास्ताम्रपर्वता रूप्यपर्वताः सुवर्णपर्वताः स्फटिकपर्वता वैदूर्यपर्वताः।

evaṃ lohaparvatāstāmraparvatā rūpyaparvatāḥ suvarṇaparvatāḥ sphaṭikaparvatā vaidūryaparvatāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्राक्षीत् सुप्रियो महासार्थवाहो नीलपीतलोहितावदातं पानीयम्, अन्तर्जले च दीपार्चिषः पश्यति दीप्यमानाः।

adrākṣīt supriyo mahāsārthavāho nīlapītalohitāvadātaṃ pānīyam, antarjale ca dīpārciṣaḥ paśyati dīpyamānāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा च पुनर्मघाय सार्थवाहायारोचयति -- यत्खलु महासार्थवाह जानीयाह् -- नीलपीतलोहितावदातं पानीयं दृश्यते, अन्तर्जले च दीपार्चिषो दीप्यमानाः।

dṛṣṭvā ca punarmaghāya sārthavāhāyārocayati -- yatkhalu mahāsārthavāha jānīyāh -- nīlapītalohitāvadātaṃ pānīyaṃ dṛśyate, antarjale ca dīpārciṣo dīpyamānāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवेमुक्ते मघो महासार्थवाहः कथयति -- नैतन्महासार्थवाह नीलपीतलोहितावदातं पानीयम्, नाप्येते दीपा इव दीप्यन्ते।

evemukte magho mahāsārthavāhaḥ kathayati -- naitanmahāsārthavāha nīlapītalohitāvadātaṃ pānīyam, nāpyete dīpā iva dīpyante/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यसि त्वं दक्षिणकेन चतूरत्नमयं पर्वतम्।

paśyasi tvaṃ dakṣiṇakena catūratnamayaṃ parvatam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैतदनुभावेन पानीयं रन्ञ्जितम्। ये ऽप्येते दीपा इव दीप्यन्ते, एते ऽन्तर्गता औषध्यो दीप्यन्ते।

tasyaitadanubhāvena pānīyaṃ ranñjitam/ ye 'pyete dīpā iva dīpyante, ete 'ntargatā auṣadhyo dīpyante/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्राप्यनेकानि धातुगोत्राणि, यं पक्त्वा सुवर्णरूप्यवैदूर्यस्फटिकान्यभिनिर्वर्तन्ते, यत्रैके जाम्बुद्वीपका मनुष्या रत्नान्यादाय प्रतिनिवर्तन्ते।

atrāpyanekāni dhātugotrāṇi, yaṃ paktvā suvarṇarūpyavaidūryasphaṭikānyabhinirvartante, yatraike jāmbudvīpakā manuṣyā ratnānyādāya pratinivartante/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं बदरद्वीपमहापत्तनस्य दशमं निमित्तम्।

idaṃ badaradvīpamahāpattanasya daśamaṃ nimittam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि तु महासार्थवाह इयन्त्येवाहं बदरद्वीपमहापत्तनस्य दश निमित्तानि जाने गमनं प्रति, अतः परेण न जाने।

api tu mahāsārthavāha iyantyevāhaṃ badaradvīpamahāpattanasya daśa nimittāni jāne gamanaṃ prati, ataḥ pareṇa na jāne/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्ते सुप्रियो महासार्थवाहः कथयति -- कदा बदरद्वीपमहापत्तनस्य गमनायान्तो भविष्यति? एवमुक्ते मघः सार्थवाहः कथयति -- मयापि सुप्रिय बदरद्वीपमहापत्तनं कार्त्स्येन न दृष्टम्।

evamukte supriyo mahāsārthavāhaḥ kathayati -- kadā badaradvīpamahāpattanasya gamanāyānto bhaviṣyati? evamukte maghaḥ sārthavāhaḥ kathayati -- mayāpi supriya badaradvīpamahāpattanaṃ kārtsyena na dṛṣṭam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि तु मया श्रुतं पौराणानां महासार्थवाहानामन्तिकाज्जीर्णानां वृद्धानां महल्लकानाम् -- इतो जलमपहाय पश्चिमां दिशं स्थलेन गम्यते।

api tu mayā śrutaṃ paurāṇānāṃ mahāsārthavāhānāmantikājjīrṇānāṃ vṛddhānāṃ mahallakānām -- ito jalamapahāya paścimāṃ diśaṃ sthalena gamyate/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन चैवमभिहितम्, मरणान्तिकाश्चास्य वेदनाः प्रादुर्भूताः। ततः सुप्रियाय महासार्थवाहाय कथयति -- मरणान्तिका मे वेदनाः प्रादुर्भूताः।

tena caivamabhihitam, maraṇāntikāścāsya vedanāḥ prādurbhūtāḥ/ tataḥ supriyāya mahāsārthavāhāya kathayati -- maraṇāntikā me vedanāḥ prādurbhūtāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्त्वं मङ्गलपोतं तीरमुपनीय वेत्रपाशं बद्ध्वा मच्छरीरे शरीरपूजां कुरुष्व।

etattvaṃ maṅgalapotaṃ tīramupanīya vetrapāśaṃ baddhvā maccharīre śarīrapūjāṃ kuruṣva/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सुप्रियो महासार्थवाहस्तं मङ्गलपोतं तीरमुपनीय वेत्रपाशं बध्नाति।

tataḥ supriyo mahāsārthavāhastaṃ maṅgalapotaṃ tīramupanīya vetrapāśaṃ badhnāti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे मघो महासार्थवाहः कालगतः।

atrāntare magho mahāsārthavāhaḥ kālagataḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सुप्रियो महासार्थवाहो मघं सार्थवाहं कालगतं विदित्वा स्थले उत्थाप्य शरीरे शरीरपूजं कृत्वा चिन्तयति -- मङ्गलपोतमारुह्य यास्यामीति।

atha supriyo mahāsārthavāho maghaṃ sārthavāhaṃ kālagataṃ viditvā sthale utthāpya śarīre śarīrapūjaṃ kṛtvā cintayati -- maṅgalapotamāruhya yāsyāmīti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च पोतो वायुना वेत्रपाशं छित्त्वा अपहृतः।

sa ca poto vāyunā vetrapāśaṃ chittvā apahṛtaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सुप्रियो महासार्थवाहश्चतूरत्नमयस्य पर्वतस्य दक्षिणेन पार्श्वेनाटव्यां स्थलेन संप्रस्थितो मूलफलानि भक्षयमाणः।

tataḥ supriyo mahāsārthavāhaścatūratnamayasya parvatasya dakṣiṇena pārśvenāṭavyāṃ sthalena saṃprasthito mūlaphalāni bhakṣayamāṇaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकानि योजनानि गत्वा अद्राक्षीत् श्लक्ष्णं पर्वतमनुपूर्वप्रवणमनुपूर्वप्राग्भारम्।

anekāni yojanāni gatvā adrākṣīt ślakṣṇaṃ parvatamanupūrvapravaṇamanupūrvaprāgbhāram/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शक्यते ऽभिरोढुम्। ततः सुप्रियो महासार्थवाहो मधुना पादौ प्रलिप्याभिरूढश्च, अवतीर्णश्च, अनेकानि योजनानि गत्वा मूलफलाहारो गतः।

na śakyate 'bhiroḍhum/ tataḥ supriyo mahāsārthavāho madhunā pādau pralipyābhirūḍhaśca, avatīrṇaśca, anekāni yojanāni gatvā mūlaphalāhāro gataḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्र पश्यति महान्तं पर्वतमुच्चं च प्रगृहीतं च। निःसरणं पर्येषमाणो न लभते, न चास्य कश्चिन्निःसरणव्यपदेष्टा।

sa tatra paśyati mahāntaṃ parvatamuccaṃ ca pragṛhītaṃ ca/ niḥsaraṇaṃ paryeṣamāṇo na labhate, na cāsya kaścinniḥsaraṇavyapadeṣṭā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्चिन्तापरः शयितः। तत्र च पर्वते नीलादो नाम यक्षः प्रतिवसति।

tataścintāparaḥ śayitaḥ/ tatra ca parvate nīlādo nāma yakṣaḥ prativasati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स संलक्षयति -- अयं बोधिसत्त्वो लोकहितार्थमुद्यतः परिक्लिश्यते, यन्न्वहमस्य साहाय्यं कल्पयेयम्।

sa saṃlakṣayati -- ayaṃ bodhisattvo lokahitārthamudyataḥ parikliśyate, yannvahamasya sāhāyyaṃ kalpayeyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदमनुचिन्त्य सुप्रियं महासार्थवाहमिदमवोचत् -- इतो महासार्थवाह पूर्वेण योजनं गत्वा त्रीणि पर्वतशृङ्गाण्यनुपूर्वनिंनान्यनुपूर्वप्रवणान्यनुपूर्वप्राग्भाराणि।

idamanucintya supriyaṃ mahāsārthavāhamidamavocat -- ito mahāsārthavāha pūrveṇa yojanaṃ gatvā trīṇi parvataśṛṅgāṇyanupūrvaniṃnānyanupūrvapravaṇānyanupūrvaprāgbhārāṇi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र त्वया वेत्रशिटाम्(?) बद्ध्वा अतिक्रमितव्यम्। अथ सुप्रियो महासार्थवाहः सुप्तप्रबुद्धो वेत्रशिटाम् <७१>बद्ध्वा तानि पर्वतशृङ्गाण्यतिक्रान्तः।

tatra tvayā vetraśiṭām(?) baddhvā atikramitavyam/ atha supriyo mahāsārthavāhaḥ suptaprabuddho vetraśiṭām <71>baddhvā tāni parvataśṛṅgāṇyatikrāntaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.