Library·Divyāvadāna·71

Divyāvadāna 71

भूयः संप्रस्थितो ऽद्राक्षीत् सुप्रियो महासाथवाहः स्फटिकपर्वतं श्लक्ष्णं निरालम्बमगम्यं मनुष्यमात्रस्य।

bhūyaḥ saṃprasthito 'drākṣīt supriyo mahāsāthavāhaḥ sphaṭikaparvataṃ ślakṣṇaṃ nirālambamagamyaṃ manuṣyamātrasya/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चास्योपायं पश्यति तं पर्वतमभिरोहणायेति विदित्वा चिन्तापरो ऽहोरात्रमवस्थितः।

na cāsyopāyaṃ paśyati taṃ parvatamabhirohaṇāyeti viditvā cintāparo 'horātramavasthitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंश्च पर्वते चन्द्रप्रभो नाम यक्षः प्रतिवसति।

tasmiṃśca parvate candraprabho nāma yakṣaḥ prativasati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चिन्तापरं सार्थवाहं विदित्वा लोकहितार्थमभ्युद्यतं महायानसम्प्रस्थितं प्रसन्नचित्तं चोपेत्याश्वासयति -- न खलु महासार्थवहेन विषादः करणीय इति।

sa cintāparaṃ sārthavāhaṃ viditvā lokahitārthamabhyudyataṃ mahāyānasamprasthitaṃ prasannacittaṃ copetyāśvāsayati -- na khalu mahāsārthavahena viṣādaḥ karaṇīya iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वेण क्रोशमात्रं गत्वा महच्चन्दनवनम्।

pūrveṇa krośamātraṃ gatvā mahaccandanavanam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंश्च चन्दनवने महत्यश्मशिला। तां वीर्यबलेनोत्पाट्य गुहां द्रक्ष्यसि।

tasmiṃśca candanavane mahatyaśmaśilā/ tāṃ vīryabalenotpāṭya guhāṃ drakṣyasi/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां गुहायां प्रभास्वरा नामौषधी पन्ञ्चगुणोपेता। तया गृहीतया नास्य काये शस्त्रं क्रमिष्यति, अमनुष्याश्चावतारं न लप्स्यन्ते, बलं च वीर्यं च संजनयति, आलोकं च करोति।

tasyāṃ guhāyāṃ prabhāsvarā nāmauṣadhī panñcaguṇopetā/ tayā gṛhītayā nāsya kāye śastraṃ kramiṣyati, amanuṣyāścāvatāraṃ na lapsyante, balaṃ ca vīryaṃ ca saṃjanayati, ālokaṃ ca karoti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनालोकेन द्रक्ष्यसि चतूरत्नमयं सोपानम्। तेन सोपानेन स्फटिकपर्वतमतिक्रमितव्यम्।

tenālokena drakṣyasi catūratnamayaṃ sopānam/ tena sopānena sphaṭikaparvatamatikramitavyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फटिकपर्वतमतिक्रान्तस्य ते प्रभास्वरा औषध्यन्तर्धास्यति। तत्र ते न शोचितव्यं न क्रन्दितव्यं न परिदेवितव्यम्।

sphaṭikaparvatamatikrāntasya te prabhāsvarā auṣadhyantardhāsyati/ tatra te na śocitavyaṃ na kranditavyaṃ na paridevitavyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ चन्द्रप्रभो यक्षः सुप्रियं महासार्थवाहं समनुशास्य तत्रैवान्तर्हितः।

atha candraprabho yakṣaḥ supriyaṃ mahāsārthavāhaṃ samanuśāsya tatraivāntarhitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सुप्रियो महासार्थवाहश्चन्द्रप्रभेण महायक्षेण समाश्वास्य आदेशितमार्गो यथोक्तेन विधिना स्फटिकपर्वतमतिक्रान्तः।

atha supriyo mahāsārthavāhaścandraprabheṇa mahāyakṣeṇa samāśvāsya ādeśitamārgo yathoktena vidhinā sphaṭikaparvatamatikrāntaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिक्रान्तस्य चास्य प्रभास्वरा औषध्यन्तर्हिता।

atikrāntasya cāsya prabhāsvarā auṣadhyantarhitā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयः संप्रस्थितो ऽद्राक्षीत् सुप्रियो महासार्थवाहः सौवर्णं महानगरमारामसम्पन्नं पुष्करिणीसम्पन्नम्।

bhūyaḥ saṃprasthito 'drākṣīt supriyo mahāsārthavāhaḥ sauvarṇaṃ mahānagaramārāmasampannaṃ puṣkariṇīsampannam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सुप्रियो महासार्थवाहो नगरद्वारं गतः। यावद्बद्धं नगरं पश्यति।

tataḥ supriyo mahāsārthavāho nagaradvāraṃ gataḥ/ yāvadbaddhaṃ nagaraṃ paśyati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा च पुनरुद्यानं गत्वा चिन्तयति -- यद्यप्यहं नगरमद्राक्षम्, तदपि शून्यम्।

dṛṣṭvā ca punarudyānaṃ gatvā cintayati -- yadyapyahaṃ nagaramadrākṣam, tadapi śūnyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदा बदरद्वीपस्य महापत्तनस्यागमनायाध्वा भविष्यतीति विदित्वा शयितः। अथ सा पूर्वदेवता सुप्रियं महासार्थवाहं दुर्मनसं विदित्वा रात्र्याः प्रत्यूषसमय उषसंक्रम्य समाश्वास्य उत्कर्षयति -- साधु साधु महासार्थवाह, निस्तीर्णानि ते महासमुद्रपर्वतनदीकान्ताराणि मनुष्यामनुष्यागम्यानि।

kadā badaradvīpasya mahāpattanasyāgamanāyādhvā bhaviṣyatīti viditvā śayitaḥ/ atha sā pūrvadevatā supriyaṃ mahāsārthavāhaṃ durmanasaṃ viditvā rātryāḥ pratyūṣasamaya uṣasaṃkramya samāśvāsya utkarṣayati -- sādhu sādhu mahāsārthavāha, nistīrṇāni te mahāsamudraparvatanadīkāntārāṇi manuṣyāmanuṣyāgamyāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्राप्तो ऽसि बदरद्वीपमहापत्तनं मनुष्यामनुष्यानवचरितं महेशाख्य पुरुषाध्युषितम्।

saṃprāpto 'si badaradvīpamahāpattanaṃ manuṣyāmanuṣyānavacaritaṃ maheśākhya puruṣādhyuṣitam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तर्हि न साम्प्रतमप्रमादः करणीयः। इन्द्रियाणि च गोपयितव्यानि चक्षुरादीनि, कायगता स्मृतिर्भावयितव्या।

kiṃ tarhi na sāmpratamapramādaḥ karaṇīyaḥ/ indriyāṇi ca gopayitavyāni cakṣurādīni, kāyagatā smṛtirbhāvayitavyā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वोभूते नगरद्वारं त्रिकोटयितव्यम्। ततश्चतस्रः किन्नरकन्या निर्गमिष्यन्ति अभिरूपा दर्शनीयाः प्रसादिकाश्चातुर्यमाधुर्यसम्पन्नाः सार्वाङ्गप्रत्यङ्गोपेताः परमरूपाभिजाताः सर्वालंकारविभूषिता हसितरमितपरिचारितनृत्तगीतवादित्रकलास्वभिज्ञ्नाः।

śvobhūte nagaradvāraṃ trikoṭayitavyam/ tataścatasraḥ kinnarakanyā nirgamiṣyanti abhirūpā darśanīyāḥ prasādikāścāturyamādhuryasampannāḥ sārvāṅgapratyaṅgopetāḥ paramarūpābhijātāḥ sarvālaṃkāravibhūṣitā hasitaramitaparicāritanṛttagītavāditrakalāsvabhijñnāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तास्त्वामत्यर्थमुपलालयन्ति, एवं च वक्ष्यन्ति -- एतु महासार्थवाहः। स्वागतं महासार्थवाह, अस्माकमस्वामिनीनां स्वामी भव, अपतिकानां पतिरलयनानां लयनो ऽद्वीपानां द्वीपो ऽत्राणानां त्राणो ऽशरणानां शरणमपरायणानां परायणः।

tāstvāmatyarthamupalālayanti, evaṃ ca vakṣyanti -- etu mahāsārthavāhaḥ/ svāgataṃ mahāsārthavāha, asmākamasvāminīnāṃ svāmī bhava, apatikānāṃ patiralayanānāṃ layano 'dvīpānāṃ dvīpo 'trāṇānāṃ trāṇo 'śaraṇānāṃ śaraṇamaparāyaṇānāṃ parāyaṇaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमानि च ते ऽन्नगृहाणि पानगृहाणि वस्त्रगृहाणि शयनगृहाण्यारामरमणीयानि, प्रभूतानि च जाम्बुद्वीपकानि रत्नानि, तद्यथा -- मणयो मुक्ता वैदूर्यशङ्खशिलाप्रवालरजतजातरूपमश्मगर्भमुसारगल्वो लोहितिका दक्षिणावर्ताः।

imāni ca te 'nnagṛhāṇi pānagṛhāṇi vastragṛhāṇi śayanagṛhāṇyārāmaramaṇīyāni, prabhūtāni ca jāmbudvīpakāni ratnāni, tadyathā -- maṇayo muktā vaidūryaśaṅkhaśilāpravālarajatajātarūpamaśmagarbhamusāragalvo lohitikā dakṣiṇāvartāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतानि च ते रत्नानि।

etāni ca te ratnāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं चास्माभिः सार्धं क्रीडस्व रमस्व परिचारयस्व।

tvaṃ cāsmābhiḥ sārdhaṃ krīḍasva ramasva paricārayasva/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र ते तासु मातृसंज्ञ्ना उपस्थापयितव्या, भगिनीसंज्ञ्ना दुहितृसंज्ञ्ना उपस्थापयितव्या।

tatra te tāsu mātṛsaṃjñnā upasthāpayitavyā, bhaginīsaṃjñnā duhitṛsaṃjñnā upasthāpayitavyā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाकुशलाः कर्मपथा विगर्हितव्याः, दश कुशलाः कर्मपथाः संवर्णयितव्याः। सुबह्वपि ते <७२>प्रलोभ्यमानेन रागसंज्ञ्ना नोत्पादयितव्या।

daśākuśalāḥ karmapathā vigarhitavyāḥ, daśa kuśalāḥ karmapathāḥ saṃvarṇayitavyāḥ/ subahvapi te <72>pralobhyamānena rāgasaṃjñnā notpādayitavyā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.