Library·Divyāvadāna·75

Divyāvadāna 75

<७४>उपसंक्रम्य एकांसमुत्तरासङ्गं कृत्वा दक्षिणं जानुमण्डलं पृथिव्यां प्रतिष्ठाप्य येन बालाहो ऽश्वराजस्तेनान्ञ्जलिं प्रणम्य बालाहमश्वराजमिदवोचत् -- अहं पारगामी, अहं पारगामी, नय माम्।

<74>upasaṃkramya ekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bālāho 'śvarājastenānñjaliṃ praṇamya bālāhamaśvarājamidavocat -- ahaṃ pāragāmī, ahaṃ pāragāmī, naya mām/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्तिक्षेमाभ्यां वाराणसीमनुप्रापय। एवमुक्ते बालाहो ऽश्वराजः सुप्रियं महासार्थवाहमिदमवोचत् -- न ते महासार्थवाह मम पृष्ठाधिरूढेन दिशो नावलोकयितव्याः, निमीलिताक्षेण ते स्थेयम्।

svastikṣemābhyāṃ vārāṇasīmanuprāpaya/ evamukte bālāho 'śvarājaḥ supriyaṃ mahāsārthavāhamidamavocat -- na te mahāsārthavāha mama pṛṣṭhādhirūḍhena diśo nāvalokayitavyāḥ, nimīlitākṣeṇa te stheyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा बालाहोऽश्वराजः पृष्ठमुपनामयति। अथ सुप्रियो महासार्थवाहो बालाहस्याश्वराजस्य पृष्ठमधिरुह्य यथानुशिष्टो ऽल्पैश्च क्षणलवमुहूर्तैर्वाराणसीमनुप्राप्तः।

ityuktvā bālāho'śvarājaḥ pṛṣṭhamupanāmayati/ atha supriyo mahāsārthavāho bālāhasyāśvarājasya pṛṣṭhamadhiruhya yathānuśiṣṭo 'lpaiśca kṣaṇalavamuhūrtairvārāṇasīmanuprāptaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्व उय्हाने ऽवतरितः।

sva uyhāne 'vataritaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवतीर्य सुप्रियो महासार्थवाहो बालाहाश्वराजपृष्ठाद्बालाहाश्वराजं त्रिप्रदक्षिणीकृत्य पादाभिवन्दनं करोति।

avatīrya supriyo mahāsārthavāho bālāhāśvarājapṛṣṭhādbālāhāśvarājaṃ tripradakṣiṇīkṛtya pādābhivandanaṃ karoti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो बालाहो ऽश्वराजः सुप्रियं महासार्थवाहं संराधयामास -- साधु साधु महासार्थवाह।

tato bālāho 'śvarājaḥ supriyaṃ mahāsārthavāhaṃ saṃrādhayāmāsa -- sādhu sādhu mahāsārthavāha/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निस्तीर्णानि ते महासमुद्रपर्वतनदीकान्ताराणि। पूरिता ते दृढप्रतिज्ञ्ना।

nistīrṇāni te mahāsamudraparvatanadīkāntārāṇi/ pūritā te dṛḍhapratijñnā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सफलीकृतस्ते ऽध्वा। गोपितानीन्द्रयाणि। साधिता ते बदरद्वीपमहापत्तनयात्रा। अधिगतस्ते सर्वजनमनोरथसम्पादको जम्बुद्वीपस्य प्रधानो रत्नविशेषः।

saphalīkṛtaste 'dhvā/ gopitānīndrayāṇi/ sādhitā te badaradvīpamahāpattanayātrā/ adhigataste sarvajanamanorathasampādako jambudvīpasya pradhāno ratnaviśeṣaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं हि परहितार्थमभ्युद्यताः कुर्वन्ति सत्त्वविशेषाः।

evaṃ hi parahitārthamabhyudyatāḥ kurvanti sattvaviśeṣāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा बालाहो ऽश्वराजः प्रक्रान्तः। अथाचिरप्रक्रान्ते बालाहे ऽश्वराजनि सुप्रियो महासार्थवाहः स्वगृहं प्रविष्टः।

ityuktvā bālāho 'śvarājaḥ prakrāntaḥ/ athāciraprakrānte bālāhe 'śvarājani supriyo mahāsārthavāhaḥ svagṛhaṃ praviṣṭaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्रौषुर्वाराणसीनिवासिनः पौरा ब्रह्मदत्तश्च काशिराजह् -- सुप्रियो महासार्थवाहः पूर्णेन वर्षशतेन संसिद्धयात्रः पूर्णमनोरथः स्वगृहमनुप्राप्त इति।

aśrauṣurvārāṇasīnivāsinaḥ paurā brahmadattaśca kāśirājah -- supriyo mahāsārthavāhaḥ pūrṇena varṣaśatena saṃsiddhayātraḥ pūrṇamanorathaḥ svagṛhamanuprāpta iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा च पुनर्ब्रह्मदत्तः काशिराज आनन्दितः। पौरवर्गः सुप्रियं सार्थवाहं संराधयामास।

śrutvā ca punarbrahmadattaḥ kāśirāja ānanditaḥ/ pauravargaḥ supriyaṃ sārthavāhaṃ saṃrādhayāmāsa/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्रौषीत् तत् पूर्वकं चौरसहस्रमन्यश्च जनो धनार्थी -- सुप्रियो महासार्थवाहः संसिद्धयात्रः परिपूर्णमनोरथ आगत इति।

aśrauṣīt tat pūrvakaṃ caurasahasramanyaśca jano dhanārthī -- supriyo mahāsārthavāhaḥ saṃsiddhayātraḥ paripūrṇamanoratha āgata iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रुत्वा च पुनरुपसंक्रम्य सुप्रियं महासार्थवाहमिदमवोचन् -- परिक्षीणधनाः स्म इति।

srutvā ca punarupasaṃkramya supriyaṃ mahāsārthavāhamidamavocan -- parikṣīṇadhanāḥ sma iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्ते महासार्थवाहस्तान् सर्वान् मैत्रेण चक्षुषा व्यवलोक्य विज्ञ्नापयति -- गच्छतु भवन्तः स्वकस्वकेषु विजितेषु।

evamukte mahāsārthavāhastān sarvān maitreṇa cakṣuṣā vyavalokya vijñnāpayati -- gacchatu bhavantaḥ svakasvakeṣu vijiteṣu/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो येनार्थी उपकरणविशेषेण भवति, स तस्यार्थे चित्तमुत्पादयतु, वाचं च निश्चारयतु।

yo yenārthī upakaraṇaviśeṣeṇa bhavati, sa tasyārthe cittamutpādayatu, vācaṃ ca niścārayatu/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा च पुनः प्रक्रान्तः। अथ सुप्रियो महासार्थवाहस्तदेव पोषधे पन्ञ्चदश्यां शिरःस्नात उपोषधोषितो यत्तत्प्रथमलब्धं मणिरत्नं ध्वजाग्रे आरोप्य वाचं च निश्चारयति, योजनसहस्रसामन्तकेन यथेप्सितानि सत्त्वानामुपकरणान्युत्पद्यन्ते, सहाभिधानच्च यो येनार्थी तस्य तद्वर्षं भवति।

śrutvā ca punaḥ prakrāntaḥ/ atha supriyo mahāsārthavāhastadeva poṣadhe panñcadaśyāṃ śiraḥsnāta upoṣadhoṣito yattatprathamalabdhaṃ maṇiratnaṃ dhvajāgre āropya vācaṃ ca niścārayati, yojanasahasrasāmantakena yathepsitāni sattvānāmupakaraṇānyutpadyante, sahābhidhānacca yo yenārthī tasya tadvarṣaṃ bhavati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः परिपूर्णमनोरथास्ते सत्त्वाः।

tataḥ paripūrṇamanorathāste sattvāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चौरसहस्रं सुप्रियेण महासार्थवाहेन दशसु कुशलेषु कर्मपथेषु प्रतिष्ठापितः॥

taccaurasahasraṃ supriyeṇa mahāsārthavāhena daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpitaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरात् कालगते ब्रह्मदत्ते काशिराजनि पौरामात्यैः सुप्रियो महासार्थवाहो राजाभिषेकेणाभिषिक्तः।

atrāntarāt kālagate brahmadatte kāśirājani paurāmātyaiḥ supriyo mahāsārthavāho rājābhiṣekeṇābhiṣiktaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाभिषिक्तेन सुप्रियेण महाराज्ञ्ना द्वितीयं मणिरत्नं ध्वजाग्रे आरोप्य पूर्वविधिना द्वीयोजनसहस्रसामन्तकेन यथेप्सितानि सत्त्वानामुपकरणान्युत्पद्यन्तामिति सहाभिधानाच्च यो येनार्थी तस्य तद्वर्षति।

mahābhiṣiktena supriyeṇa mahārājñnā dvitīyaṃ maṇiratnaṃ dhvajāgre āropya pūrvavidhinā dvīyojanasahasrasāmantakena yathepsitāni sattvānāmupakaraṇānyutpadyantāmiti sahābhidhānācca yo yenārthī tasya tadvarṣati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयेन मणिरत्नेन यथोक्तेन विधिना ध्वजाग्रोच्छ्रितेन यथेप्सितोपकरणविशेषवर्षणानि संपन्नानि।

tṛtīyena maṇiratnena yathoktena vidhinā dhvajāgrocchritena yathepsitopakaraṇaviśeṣavarṣaṇāni saṃpannāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं त्रियोजनसहस्रसामन्तकेनोपकरणैः स्त्रीमनुष्याः संतर्पिताः।

evaṃ triyojanasahasrasāmantakenopakaraṇaiḥ strīmanuṣyāḥ saṃtarpitāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽनुपूर्वेण जम्बुद्वीपैश्वर्यभूतेन सुप्रियेण महाराज्ञ्ना तदेव पोषधे पन्ञ्चदश्यां शिरःस्नातेनोपोषधोषितेन कृत्स्ने जम्बुद्वीपे घण्टावघोषणं कृत्वा उपकरणोत्पन्नाभिलाषिणां स्त्रीमनुष्याणां जम्बुद्वीपनिवासिनाम् यन्मणिरत्नं बदरद्वीपमहापत्तनसर्वस्वभूतम् यथेप्सितम् <७६>सर्वोपकरणवर्षिणं ध्वजाग्रे आरोपयामास।

tato 'nupūrveṇa jambudvīpaiśvaryabhūtena supriyeṇa mahārājñnā tadeva poṣadhe panñcadaśyāṃ śiraḥsnātenopoṣadhoṣitena kṛtsne jambudvīpe ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kṛtvā upakaraṇotpannābhilāṣiṇāṃ strīmanuṣyāṇāṃ jambudvīpanivāsinām yanmaṇiratnaṃ badaradvīpamahāpattanasarvasvabhūtam yathepsitam <76>sarvopakaraṇavarṣiṇaṃ dhvajāgre āropayāmāsa/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.