Divyāvadāna 79

ते कथयन्ति--आर्याः, तिष्ठत, सर्वमनुतिष्ठाम इति। ते ऽवस्थिताः। ततस्तैर्भद्रंकरनगरसामन्तकेन सर्वो जनकाय उद्वास्य भद्रंकरं नगरं प्रवासितः, शाद्वलानि कृष्टानि, स्थण्डिलानि पातितानि, पुष्पफलवृक्षाश्छिन्नाः, पानीयानि विषदूषितानि।

te kathayanti--āryāḥ, tiṣṭhata, sarvamanutiṣṭhāma iti/ te 'vasthitāḥ/ tatastairbhadraṃkaranagarasāmantakena sarvo janakāya udvāsya bhadraṃkaraṃ nagaraṃ pravāsitaḥ, śādvalāni kṛṣṭāni, sthaṇḍilāni pātitāni, puṣpaphalavṛkṣāśchinnāḥ, pānīyāni viṣadūṣitāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शक्रो देवेन्द्रः संलक्षयति--न मम प्रतिरूपम् यदहं भगवतो ऽसत्कारमध्युपेक्षेयम्।

tataḥ śakro devendraḥ saṃlakṣayati--na mama pratirūpam yadahaṃ bhagavato 'satkāramadhyupekṣeyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन नाम भगवता त्रिभिः कल्पासंख्येयैरनेकैर् दुष्करशतसहस्रैः षट् पारमिताः परिपूर्यानुत्तरज्ञानमधिगतम्, स नाम भगवान् सर्वलोकप्रतिविशिष्टः सर्ववादविजयी शून्ये जनपदे चारिकं चरिष्यति।

yena nāma bhagavatā tribhiḥ kalpāsaṃkhyeyairanekair duṣkaraśatasahasraiḥ ṣaṭ pāramitāḥ paripūryānuttarajñānamadhigatam, sa nāma bhagavān sarvalokaprativiśiṣṭaḥ sarvavādavijayī śūnye janapade cārikaṃ cariṣyati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्न्वहं भगवतः सश्रावकसंघस्य सुखस्पर्शार्थाय औत्सुक्यमापद्येयमिति। तेन वातबलाहकानां देवपुत्राणामाज्ञा दत्ता--गच्छत भद्रंकरनगरसामन्तकेन, विषपानीयानि शोषयत इति।

yannvahaṃ bhagavataḥ saśrāvakasaṃghasya sukhasparśārthāya autsukyamāpadyeyamiti/ tena vātabalāhakānāṃ devaputrāṇāmājñā dattā--gacchata bhadraṃkaranagarasāmantakena, viṣapānīyāni śoṣayata iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षबलाहकानां देवपुत्राणामाज्ञा दत्ता--आष्टाङ्गोपेतस्य पानीयस्यापूर्यतेति। चातुर्महाराजिका देवा उक्ताह्--यूयं भद्रंकराणां जनपदानां वासयतेति।

varṣabalāhakānāṃ devaputrāṇāmājñā dattā--āṣṭāṅgopetasya pānīyasyāpūryateti/ cāturmahārājikā devā uktāh--yūyaṃ bhadraṃkarāṇāṃ janapadānāṃ vāsayateti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वातबलाहकैर्देवपुत्रैर्विषदूषितानि पानीयानि शोषितानि , वर्षबलाहकैस्तान्येव कूपोदपानवापीसरस्तडागान्यष्टाङ्गोपेतस्य पानीयस्य पूरितानि।

tato vātabalāhakairdevaputrairviṣadūṣitāni pānīyāni śoṣitāni , varṣabalāhakaistānyeva kūpodapānavāpīsarastaḍāgānyaṣṭāṅgopetasya pānīyasya pūritāni/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चातुर्महाराजिकैर्देवैर्भद्रंकरनगरसामन्तकं सर्वमावासितम्। जनपदा ऋद्धाः स्फीताः संवृत्ताः।

cāturmahārājikairdevairbhadraṃkaranagarasāmantakaṃ sarvamāvāsitam/ janapadā ṛddhāḥ sphītāḥ saṃvṛttāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थ्यैर् नगरजनकायसमेतैरवचरकाः प्रेषिताह्--गत्वा पश्यत कीदृशा जनपदा इति।

tīrthyair nagarajanakāyasametairavacarakāḥ preṣitāh--gatvā paśyata kīdṛśā janapadā iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते गताः पश्यन्त्यतिशयेन जनपदान् ऋद्धान् स्फीतान्। तत आगत्य कथयन्ति--भवन्तः, न कदाचिदस्माभिरेवम्रूपा जनपदा ऋद्धाः स्फीता दृष्टपूर्वा इति।

te gatāḥ paśyantyatiśayena janapadān ṛddhān sphītān/ tata āgatya kathayanti--bhavantaḥ, na kadācidasmābhirevamrūpā janapadā ṛddhāḥ sphītā dṛṣṭapūrvā iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थ्याः कथयन्ति--भवन्तः, वो यस्तावदचेतनान् भावानन्वावर्तयति, स युष्मान्नान्वावर्तयिष्यतीति? कुत एतत्? सर्वथा अवलोकिता भवन्तः, अपश्चिमं वो दर्शनम्, गच्छाम इति।

tīrthyāḥ kathayanti--bhavantaḥ, vo yastāvadacetanān bhāvānanvāvartayati, sa yuṣmānnānvāvartayiṣyatīti? kuta etat? sarvathā avalokitā bhavantaḥ, apaścimaṃ vo darśanam, gacchāma iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते कथयन्ति--आर्याः, तिष्ठत, किम् युष्माकं श्रमणो गौतमः करोति? सो ऽपि प्रव्रजितः, यूयमपि प्रव्रजिता भिक्षाचराः।

te kathayanti--āryāḥ, tiṣṭhata, kim yuṣmākaṃ śramaṇo gautamaḥ karoti? so 'pi pravrajitaḥ, yūyamapi pravrajitā bhikṣācarāḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमसौ युष्माकं भिक्षां चरिष्यतीति? तीर्थ्याः कथयन्ति--समयेन तिष्ठामो यदि यूयं क्रियाकारं कुरुत--न केनचिच्छ्रमणं गौतमं दर्शनायोपसंक्रमितव्यम्।

kimasau yuṣmākaṃ bhikṣāṃ cariṣyatīti? tīrthyāḥ kathayanti--samayena tiṣṭhāmo yadi yūyaṃ kriyākāraṃ kuruta--na kenacicchramaṇaṃ gautamaṃ darśanāyopasaṃkramitavyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य उपसंक्रामति, स षष्टिकार्षापणो दण्ड्य इति।

ya upasaṃkrāmati, sa ṣaṣṭikārṣāpaṇo daṇḍya iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैः प्रतिज्ञातं क्रियाकारश्च कृतः॥

taiḥ pratijñātaṃ kriyākāraśca kṛtaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भगवान् जनपदचारिकां चरन् भद्रंकरं नगरमनुप्राप्तः। भद्रंकरे नगरे विहरति दक्षिणायतने।

tato bhagavān janapadacārikāṃ caran bhadraṃkaraṃ nagaramanuprāptaḥ/ bhadraṃkare nagare viharati dakṣiṇāyatane/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन् खलु समयेन कपिलवस्तुनो ब्राह्मणदारिका भद्रंकरे नगरे परिणीता।

ten khalu samayena kapilavastuno brāhmaṇadārikā bhadraṃkare nagare pariṇītā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया प्राकारस्थया भगवानन्धकारे दृष्टः। सा संलक्षयति--अयं भगवाञ् शाक्यकुलनन्दनः शाक्यकुलाद्राज्यमपहाय प्रव्रजितः।

tayā prākārasthayā bhagavānandhakāre dṛṣṭaḥ/ sā saṃlakṣayati--ayaṃ bhagavāñ śākyakulanandanaḥ śākyakulādrājyamapahāya pravrajitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स इदानीमन्धकारे तिष्ठति। यद्यत्र सोपानं स्यात्, अहं प्रदीपमादायावतरेयमिति।

sa idānīmandhakāre tiṣṭhati/ yadyatra sopānaṃ syāt, ahaṃ pradīpamādāyāvatareyamiti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भगवता तस्याश्चेतसा चित्तमाज्ञाय सोपानं निर्मितम्।

tato bhagavatā tasyāścetasā cittamājñāya sopānaṃ nirmitam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो हृष्टतुष्टप्रमुदिता प्रदीपमादाय सोपानेनावतीर्य येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्ता। उपसंक्रम्य भगवतः पुरस्तात् प्रदीपं स्थापयित्वा पादौ शिरसा वन्दित्वा निषण्णा धर्मश्रवणाय।

tato hṛṣṭatuṣṭapramuditā pradīpamādāya sopānenāvatīrya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntā/ upasaṃkramya bhagavataḥ purastāt pradīpaṃ sthāpayitvā pādau śirasā vanditvā niṣaṇṇā dharmaśravaṇāya/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भगवता तस्या आशयानुशयं धातुं प्रकृतिं च ज्ञात्वा तादृशी चत्रुआर्यसत्यसम्प्रतिवेधिकी पूर्ववद्यावच्छरणगतामभिप्रसन्नामिति।

tato bhagavatā tasyā āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī catruāryasatyasamprativedhikī pūrvavadyāvaccharaṇagatāmabhiprasannāmiti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भगवांस्तां दारिकामिदमवोचत्--एहि त्वं दारिके येन मेण्ढको गृहपतिस्तेनोपसंक्रम, उपसंक्रम्यैवं मद्वचनादारोग्यापय, एवं च वद--गृहपते, त्वामुद्दिश्याहमिहागतः, त्वं च द्वारं बद्ध्वा स्थितः।

atha bhagavāṃstāṃ dārikāmidamavocat--ehi tvaṃ dārike yena meṇḍhako gṛhapatistenopasaṃkrama, upasaṃkramyaivaṃ madvacanādārogyāpaya, evaṃ ca vada--gṛhapate, tvāmuddiśyāhamihāgataḥ, tvaṃ ca dvāraṃ baddhvā sthitaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तमेतदेवमतिथेः प्रतिपत्तुम् यथा त्वम् <८०>प्रतिपन्न इति? यदि कथयति--गणेन क्रियाकारः कृत इति, वक्तव्यह्--तव पुत्रस्य पञ्चशतिको नकुलकः कट्यां बद्धस्तिष्ठति।

yuktametadevamatitheḥ pratipattum yathā tvam <80>pratipanna iti? yadi kathayati--gaṇena kriyākāraḥ kṛta iti, vaktavyah--tava putrasya pañcaśatiko nakulakaḥ kaṭyāṃ baddhastiṣṭhati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.