<८४>तेन खलु समयेन राजा ब्रह्मदत्त उपरिप्रासादतलगतस्तिष्ठति। तस्य ऋद्ध्या गच्छतो राज्ञो ब्रह्मदत्तस्योपरि च्छाया निपतिता।
<84>tena khalu samayena rājā brahmadatta upariprāsādatalagatastiṣṭhati/ tasya ṛddhyā gacchato rājño brahmadattasyopari cchāyā nipatitā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ऊर्ध्वमुखो निरीक्षितुमारब्धः। पश्यति तं प्रत्येकबुद्धम्।
sa ūrdhvamukho nirīkṣitumārabdhaḥ/ paśyati taṃ pratyekabuddham/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैतदभवत्--कस्याप्यनेन महात्मना ऋद्धिमहालाङ्गलैर्दारिद्र्यमूलान्युत्पाटितानि।
tasyaitadabhavat--kasyāpyanena mahātmanā ṛddhimahālāṅgalairdāridryamūlānyutpāṭitāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलवती आशा। ततो ऽसौ गृहपतिः कोशकोष्ठागाराणि प्रत्यवेक्षितुमारब्धो यावत्पूर्णानि पश्यति।
balavatī āśā/ tato 'sau gṛhapatiḥ kośakoṣṭhāgārāṇi pratyavekṣitumārabdho yāvatpūrṇāni paśyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पत्नीमामन्त्रयते--मम तावत् प्रणिधानं पूर्णम्, युष्माकमपीदानीं पश्याम इति।
sa patnīmāmantrayate--mama tāvat praṇidhānaṃ pūrṇam, yuṣmākamapīdānīṃ paśyāma iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दास्या धान्यानामेकां मात्रामारब्धा परिकर्मयितुम्, सप्त मात्राः संपन्नाः।
tato dāsyā dhānyānāmekāṃ mātrāmārabdhā parikarmayitum, sapta mātrāḥ saṃpannāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातिवेश्यैरनेकैश्च प्राणिशतसहस्रैः परिभुक्तम्, तथैवावस्थिता।
prātiveśyairanekaiśca prāṇiśatasahasraiḥ paribhuktam, tathaivāvasthitā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव पुत्रस्य स्नुषाया दासस्य प्रणिधिः सिद्धा।
tathaiva putrasya snuṣāyā dāsasya praṇidhiḥ siddhā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गृहपतिना घण्टावघोषणं कारितं वाराणस्याम्--यो भवन्तो ऽन्नेनार्थी, स आगच्छतु इति।
tato gṛhapatinā ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kāritaṃ vārāṇasyām--yo bhavanto 'nnenārthī, sa āgacchatu iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराणस्यामुच्चशब्धो महाशब्धो जातः। राज्ञा श्रुतम्। कथयति--किमेष भवन्त उच्चशब्दो महाशब्द इति? अमात्यैः समाख्यातम्--देव, अमुकेन गृहपतिना कोशकोष्ठागाराणि उद्धाटितानीति।
vārāṇasyāmuccaśabdho mahāśabdho jātaḥ/ rājñā śrutam/ kathayati--kimeṣa bhavanta uccaśabdo mahāśabda iti? amātyaiḥ samākhyātam--deva, amukena gṛhapatinā kośakoṣṭhāgārāṇi uddhāṭitānīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा तमाहूय कथयति--यदा एव लोकः कालगतः, तदा त्वया कोशकोष्ठागाराण्युद्धाटितानीति।
rājā tamāhūya kathayati--yadā eva lokaḥ kālagataḥ, tadā tvayā kośakoṣṭhāgārāṇyuddhāṭitānīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव, कस्य कोशकोष्ठागाराण्युद्धाटितानि? अपि तु अद्यैव मे बीजमुप्तमद्यैव फलदायकमिति।
deva, kasya kośakoṣṭhāgārāṇyuddhāṭitāni? api tu adyaiva me bījamuptamadyaiva phaladāyakamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा पृच्छति--यथा कथम्? स एतत् प्रकरणं विस्तरेणारोचयति।
rājā pṛcchati--yathā katham? sa etat prakaraṇaṃ vistareṇārocayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा कथयति--गृहपते, त्वया असौ महात्मा पिण्डकेन प्रतिपादितह्? देव मयैव प्रतिपादितः।
rājā kathayati--gṛhapate, tvayā asau mahātmā piṇḍakena pratipāditah? deva mayaiva pratipāditaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽभिप्रसन्नो गाथां भाषते--
so 'bhiprasanno gāthāṃ bhāṣate--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो गुणमयं क्षेत्रं सर्वदोषविवर्जितम्।
aho guṇamayaṃ kṣetraṃ sarvadoṣavivarjitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रोप्तं बीजमद्यैव अद्यैव फलदायकम्॥२॥ इति।
yatroptaṃ bījamadyaiva adyaiva phaladāyakam//2// iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं मन्यध्वे भिक्षवो यो ऽसौ गृहपतिर्गृहपतिपत्नी गृहपतिपुत्रो गृहपतिस्नुषा गृहपतिदासो गृहपतिदासी, अयमेव मेण्ढको गृःपतिर् मेण्ढकपत्नी मेण्ढकपुत्रो मेण्ढकस्नुषा मेण्ढकदासो मेण्ढकदासी च।
kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau gṛhapatirgṛhapatipatnī gṛhapatiputro gṛhapatisnuṣā gṛhapatidāso gṛhapatidāsī, ayameva meṇḍhako gṛḥpatir meṇḍhakapatnī meṇḍhakaputro meṇḍhakasnuṣā meṇḍhakadāso meṇḍhakadāsī ca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदेभिः प्रत्येकबुद्धे कारान् कृत्वा प्रणिधानं कृतम्, तस्य कर्मणो विपाकेन षड् महापुण्या जाताः, ममान्तिके दृष्टसत्यानि।
yadebhiḥ pratyekabuddhe kārān kṛtvā praṇidhānaṃ kṛtam, tasya karmaṇo vipākena ṣaḍ mahāpuṇyā jātāḥ, mamāntike dṛṣṭasatyāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं चैभिः प्रत्येकबुद्धकोटिशतसहस्रेभ्यः प्रतिविशिष्टः शास्ता आरागितो न विरागितः।
ahaṃ caibhiḥ pratyekabuddhakoṭiśatasahasrebhyaḥ prativiśiṣṭaḥ śāstā ārāgito na virāgitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति हि भिक्षव एकान्तकृष्णानां कर्मणामेकान्तकृष्णो विपाकः, एकान्तशुक्लानां कर्मणामेकान्तशुक्लः, व्यतिमिश्राणां व्यतिमिश्रः।
iti hi bhikṣava ekāntakṛṣṇānāṃ karmaṇāmekāntakṛṣṇo vipākaḥ, ekāntaśuklānāṃ karmaṇāmekāntaśuklaḥ, vyatimiśrāṇāṃ vyatimiśraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तर्हि एवं शिक्षितव्यम्, यदेकान्तकृष्णानि कर्माण्यपास्य व्यतिमिश्राणि च, एकान्तशुक्लेष्वेव कर्मस्वाभोगः करणीयः।
tasmāttarhi evaṃ śikṣitavyam, yadekāntakṛṣṇāni karmāṇyapāsya vyatimiśrāṇi ca, ekāntaśukleṣveva karmasvābhogaḥ karaṇīyaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं वो भिक्षवः शिक्षितव्यम्॥
ityevaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदमवोचद्भगवान्। आत्तमनसस्ते भिक्षवो भगवतो भाषितमभ्यनन्दन्॥
idamavocadbhagavān/ āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीदिव्यावदाने मेण्ढकावदानं दशमम्॥
iti śrīdivyāvadāne meṇḍhakāvadānaṃ daśamam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.