Library·Divyāvadāna·85

Divyāvadāna 85

दिव्११ अशोकवर्नावदानम्।

div11 aśokavarNāvadānam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मया श्रुतम्। एकस्मिन् समये भगवान् सत्कृतो गुरुकृतो मानितः पूजितो राजभी राजमात्रैर्धनिभिः पौरैः श्रेष्ठिभिः सार्थवाहैर्देवैर् नागैरसुरैर्यक्षैर्गौडैः किन्नरैर्महोरगैरिति देवनागयक्षासुरगरुडकिन्नरमहोरगाभ्यर्चितो बुद्धो भगवाञ् ज्ञातो महापुण्यो लाभी चीवरपिण्डपातशयनासनग्लानप्रत्ययभैषज्यपरिष्काराणां सश्रावकसंघो वैशाल्यां विहरति स्म मर्कटसहस्रदतीरे कूटागारशालायाम्।

evaṃ mayā śrutam/ ekasmin samaye bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrairdhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhairdevair nāgairasurairyakṣairgauḍaiḥ kinnarairmahoragairiti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavāñ jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃgho vaiśālyāṃ viharati sma markaṭasahasradatīre kūṭāgāraśālāyām/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन खलु समयेन वैशालिका लिच्छवय इदमेवम्रूपं क्रियाकारमकार्षुह्--पञ्चदश्यां भवन्तः पक्षस्य अष्टम्याअं चतुर्दश्यां च प्राणिनो हन्तव्या यत्कारणमेयुर्मनुष्या मांसमन्वेषन्त इति।

tena khalu samayena vaiśālikā licchavaya idamevamrūpaṃ kriyākāramakārṣuh--pañcadaśyāṃ bhavantaḥ pakṣasya aṣṭamyāaṃ caturdaśyāṃ ca prāṇino hantavyā yatkāraṇameyurmanuṣyā māṃsamanveṣanta iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन खलु समयेन अन्यतमो गोघातको महान्तं वृषभमादाय नगरान्निष्क्रमति प्रघातयितुम्।

tena khalu samayena anyatamo goghātako mahāntaṃ vṛṣabhamādāya nagarānniṣkramati praghātayitum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमेनं महाजनकायः पृष्ठतः पृष्ठतः समनुबद्धो मांसार्थी कथयति--शीघ्रमेनं वृषं घातय, वयं मांसेनार्थिन इति।

tamenaṃ mahājanakāyaḥ pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhataḥ samanubaddho māṃsārthī kathayati--śīghramenaṃ vṛṣaṃ ghātaya, vayaṃ māṃsenārthina iti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कथयति--एवं करिष्यामि, किं तु मुहूर्तमुदीक्षध्वमिति।

sa kathayati--evaṃ kariṣyāmi, kiṃ tu muhūrtamudīkṣadhvamiti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वृष ईदृशमनार्यं वचो दुरुक्तं श्रुत्वा भीतस्त्रस्तः संविग्नह् आहृष्टरोमकूप इतश्चामुतश्च संभ्रान्तो निरीक्षते, चिन्तयति च--को मां कृच्छ्रसंकटसम्बाधप्राप्तमत्राणमशरणमिष्टेन जीवितेनाच्छादयेदिति।

tato vṛṣa īdṛśamanāryaṃ vaco duruktaṃ śrutvā bhītastrastaḥ saṃvignah āhṛṣṭaromakūpa itaścāmutaśca saṃbhrānto nirīkṣate, cintayati ca--ko māṃ kṛcchrasaṃkaṭasambādhaprāptamatrāṇamaśaraṇamiṣṭena jīvitenācchādayediti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चैवं विह्वलवदनस्त्राणान्वेषी तिष्ठति।

sa caivaṃ vihvalavadanastrāṇānveṣī tiṣṭhati/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवांश्च पूर्वाह्णे निवास्य पात्रचीवरमादाय भिक्षुगणपरिवृतो भिक्षुसंघपुरस्कृतो वैशालीं पिण्डाय प्राविशत्।

bhagavāṃśca pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto vaiśālīṃ piṇḍāya prāviśat/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथासौ ददर्श बुद्धं भगवन्तं द्वात्रिंशता महापुरुषलक्षणैः समलंकृतमशीत्यानुव्यञ्जनैर्विराजितगात्रं व्यामप्रभालंकृतं सूर्यसहस्रातिरेकप्रभं जङ्गममिव रत्नपर्वतं समन्ततो भद्रकमम्।

athāsau dadarśa buddhaṃ bhagavantaṃ dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṃkṛtamaśītyānuvyañjanairvirājitagātraṃ vyāmaprabhālaṃkṛtaṃ sūryasahasrātirekaprabhaṃ jaṅgamamiva ratnaparvataṃ samantato bhadrakamam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहदर्शनैश्चास्य भगवतो ऽन्तिके चित्तमभिप्रसन्नम्। प्रसन्नचित्तश्च संलक्षयति--प्रासादिको ऽयं सत्त्वविशेषः।

sahadarśanaiścāsya bhagavato 'ntike cittamabhiprasannam/ prasannacittaśca saṃlakṣayati--prāsādiko 'yaṃ sattvaviśeṣaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्ष्यत्येषो मम प्राणपरित्राणं कर्तुम्।

śakṣyatyeṣo mama prāṇaparitrāṇaṃ kartum/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्न्वहमेनमुपसंक्रमेयमिति। अथ स वृषो भगवत्यवेक्षावान् प्रतिबद्धचित्तह् एषो मे शरणमिति सहसैव तानि दृढानि वरत्रकाणि बन्धनानि च्छित्त्वा प्रधावन् येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः।

yannvahamenamupasaṃkrameyamiti/ atha sa vṛṣo bhagavatyavekṣāvān pratibaddhacittah eṣo me śaraṇamiti sahasaiva tāni dṛḍhāni varatrakāṇi bandhanāni cchittvā pradhāvan yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपसंक्रम्योभाभ्यां जानुभ्यां भगवतः पादयोर् निपत्य पादौ जिह्वया निलेढुमारब्धः।

upasaṃkramyobhābhyāṃ jānubhyāṃ bhagavataḥ pādayor nipatya pādau jihvayā nileḍhumārabdhaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चास्य रौद्रकर्मा गोघातकः पृष्ठतः पृष्ठतः समनुबद्ध एव शस्त्रव्यग्रहस्तः। ततो भगवांस्तं रौद्रकर्माणं गोघातकमिदमवोचत्--कुरुष्व त्वं भोः पुरुष अनेन गोवृषभेण सार्धं सात्म्यम्।

sa cāsya raudrakarmā goghātakaḥ pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhataḥ samanubaddha eva śastravyagrahastaḥ/ tato bhagavāṃstaṃ raudrakarmāṇaṃ goghātakamidamavocat--kuruṣva tvaṃ bhoḥ puruṣa anena govṛṣabheṇa sārdhaṃ sātmyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवितेनाच्छादयेति। स कथयति--नाहं भदन्त प्रभवाभ्येनं जीवितेनाच्छादयितुम्। तत्कस्य हेतोह्? मया एष बहुना मूल्येन क्रीतः।

jīvitenācchādayeti/ sa kathayati--nāhaṃ bhadanta prabhavābhyenaṃ jīvitenācchādayitum/ tatkasya hetoh? mayā eṣa bahunā mūlyena krītaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रदारं च मे बहु पोषितव्यमिति। भगवानाह---यदि मूल्यं दीयते, प्रतिमुञ्चसीति?।

putradāraṃ ca me bahu poṣitavyamiti/ bhagavānāha---yadi mūlyaṃ dīyate, pratimuñcasīti?/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कथयति--प्रतिमोक्ष्यामि भगवन्निति। अथ भगवाम्ल्लौकिकचित्तमुत्पादयति--अहो बत शक्रो देवेन्द्रस्त्रीणि कार्षापणसहस्राण्यादायागच्छेदिति।

sa kathayati--pratimokṣyāmi bhagavanniti/ atha bhagavāmllaukikacittamutpādayati--aho bata śakro devendrastrīṇi kārṣāpaṇasahasrāṇyādāyāgacchediti/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहचित्तोत्पादाद्भगवतः शक्रो देवेन्द्रः कार्षापणसहस्रत्रयमादाय भगवतः पुरस्तादस्थात्।

sahacittotpādādbhagavataḥ śakro devendraḥ kārṣāpaṇasahasratrayamādāya bhagavataḥ purastādasthāt/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भगवाञ् शक्रं देवेन्द्रमिदमवोचत्--अनुप्रयच्छ कौशिक अस्य गोघातकस्य त्रिगुणं मूल्यम्।

atha bhagavāñ śakraṃ devendramidamavocat--anuprayaccha kauśika asya goghātakasya triguṇaṃ mūlyam/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदाच्छक्रो देवेन्द्रस्तस्य गोघातकस्य कार्षापणत्रयसहस्रं वृषमूल्यम्। अथ गोघातकः कार्षापणसहस्रयं वृषमूल्यं गृहीत्वा हृष्टस्तुष्टः प्रमुदितो भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा तं गोवृषं बन्धनान्मुक्त्वा प्रक्रान्तः।

adācchakro devendrastasya goghātakasya kārṣāpaṇatrayasahasraṃ vṛṣamūlyam/ atha goghātakaḥ kārṣāpaṇasahasrayaṃ vṛṣamūlyaṃ gṛhītvā hṛṣṭastuṣṭaḥ pramudito bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā taṃ govṛṣaṃ bandhanānmuktvā prakrāntaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रो देवेन्द्रो भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा तत्रैवान्तर्हितः॥

śakro devendro bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā tatraivāntarhitaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.