<८६>अथ गोवृषो गतप्रत्यागतप्राणो भूयस्या मात्रया भगवत्यभिप्रसन्नो भगवन्तं त्रिः प्रदक्षिणीकृत्य पृष्ठतः पृष्ठतः समनुबद्धो भगवतो मुखं व्यवलोकयमानो ऽस्थात्।
<86>atha govṛṣo gatapratyāgataprāṇo bhūyasyā mātrayā bhagavatyabhiprasanno bhagavantaṃ triḥ pradakṣiṇīkṛtya pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhataḥ samanubaddho bhagavato mukhaṃ vyavalokayamāno 'sthāt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ भगवान् स्मितमकार्षीत्।
atha bhagavān smitamakārṣīt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मता खलु यस्मिन् समये बुद्धा भगवन्तः स्मितं प्राविष्कुर्वन्ति, तस्मिन् समये नीलपीतलोहितावदाताः पुष्पपरागपद्मरागवज्रवैडूर्यमुअसारगल्वार्कलोहितकादक्षिणावर्तशङ्खशिलाप्रवालजातरूपरजतवर्णा अर्चिषो मुखान्निश्चार्य काश्चिदधस्ताद्गच्छन्ति, काश्चिदुपरिष्टाद्गच्छन्ति।
dharmatā khalu yasmin samaye buddhā bhagavantaḥ smitaṃ prāviṣkurvanti, tasmin samaye nīlapītalohitāvadātāḥ puṣpaparāgapadmarāgavajravaiḍūryamuasāragalvārkalohitakādakṣiṇāvartaśaṅkhaśilāpravālajātarūparajatavarṇā arciṣo mukhānniścārya kāścidadhastādgacchanti, kāścidupariṣṭādgacchanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या अधस्ताद्गच्छन्ति, ताः संजीवं कालसूत्रं रौरवं महारौरवं तपनं प्रतापनमवीचिमर्बुदं निरर्बुदमटटं हहवं हुहुवमुत्पलं पद्मं महापद्मपर्यन्तान् नरकान् गत्वा ये उष्णनरकास्तेषु शीतीभूत्वा निपतन्ति, ये शीतनरकास्तेषूष्णीभूत्वा निपतन्ति।
yā adhastādgacchanti, tāḥ saṃjīvaṃ kālasūtraṃ rauravaṃ mahārauravaṃ tapanaṃ pratāpanamavīcimarbudaṃ nirarbudamaṭaṭaṃ hahavaṃ huhuvamutpalaṃ padmaṃ mahāpadmaparyantān narakān gatvā ye uṣṇanarakāsteṣu śītībhūtvā nipatanti, ye śītanarakāsteṣūṣṇībhūtvā nipatanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तेषां सत्त्वानां कारणाविशेषाः प्रतिप्रस्रभ्यन्ते।
tena teṣāṃ sattvānāṃ kāraṇāviśeṣāḥ pratiprasrabhyante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषामेवं भवति--किं नु वयं भवन्त इतश्च्युताः, आहोस्विदन्यत्रोपपन्ना इति। तेषां प्रसादसंजननार्थं भगवान् निर्मितं विसर्जयति।
teṣāmevaṃ bhavati--kiṃ nu vayaṃ bhavanta itaścyutāḥ, āhosvidanyatropapannā iti/ teṣāṃ prasādasaṃjananārthaṃ bhagavān nirmitaṃ visarjayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां निर्मितं दृष्ट्वा एवं भवति--न ह्येव वयं भवन्त इतश्च्युताः, नाप्यन्यत्रोपपन्ना इति।
teṣāṃ nirmitaṃ dṛṣṭvā evaṃ bhavati--na hyeva vayaṃ bhavanta itaścyutāḥ, nāpyanyatropapannā iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि त्वयमपूर्वदर्शनः सत्त्वः, अस्यानुभावेनास्माकं कारणाविशेषाः प्रतिप्रस्रब्धा इति।
api tvayamapūrvadarśanaḥ sattvaḥ, asyānubhāvenāsmākaṃ kāraṇāviśeṣāḥ pratiprasrabdhā iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते निर्मिते चित्तमभिप्रसाद्य तन्नरकवेदनीयं कर्म क्षपयित्वा देवमनुष्येषु प्रतिसंधिर् गृह्णन्ति यत्र सत्यानां भाजनभूता भवन्ति।
te nirmite cittamabhiprasādya tannarakavedanīyaṃ karma kṣapayitvā devamanuṣyeṣu pratisaṃdhir gṛhṇanti yatra satyānāṃ bhājanabhūtā bhavanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या उपरिष्टाद्गच्छन्ति, ताश्चातुर्महाराजकायिकान् देवांस्त्रायस्त्रिंशान् यामांस्तुषितान् निर्माणरतीन् परनिर्मितवशवर्तिनो ब्रह्मकायिकान् ब्रह्मपुरोहितान् महाब्रह्मणः परीत्ताभानप्रमाणाभानाभास्वरान् परीत्तशुभानप्रमाणशुभाञ् शुभकृत्स्नाननभ्रकान् पुण्यप्रसवान् बृहत्फलानबृहानतपान् सुदृशान् सुदर्शनानकनिष्ठपर्यन्तान् देवान् गत्वा अनित्यं दुःखं शून्यमनात्मेत्युद्धोषयन्ति।
yā upariṣṭādgacchanti, tāścāturmahārājakāyikān devāṃstrāyastriṃśān yāmāṃstuṣitān nirmāṇaratīn paranirmitavaśavartino brahmakāyikān brahmapurohitān mahābrahmaṇaḥ parīttābhānapramāṇābhānābhāsvarān parīttaśubhānapramāṇaśubhāñ śubhakṛtsnānanabhrakān puṇyaprasavān bṛhatphalānabṛhānatapān sudṛśān sudarśanānakaniṣṭhaparyantān devān gatvā anityaṃ duḥkhaṃ śūnyamanātmetyuddhoṣayanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाथाद्वयं भाषन्ते--
gāthādvayaṃ bhāṣante--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरभध्वं निष्क्रामत युज्यध्वं बुद्धशासने।
ārabhadhvaṃ niṣkrāmata yujyadhvaṃ buddhaśāsane/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धुनीत मृत्युनः सैन्यं नडागारमिव कुञ्जरः॥१॥
dhunīta mṛtyunaḥ sainyaṃ naḍāgāramiva kuñjaraḥ//1//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ह्यस्मिन् धर्मविनये अप्रमत्तश्चरिष्यति।
yo hyasmin dharmavinaye apramattaścariṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहाय जातिसंसारं दुःखस्यान्तं करिष्यति॥२॥ इति।
prahāya jātisaṃsāraṃ duḥkhasyāntaṃ kariṣyati//2// iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ता अर्चिषस्त्रिसाहस्रमहासाहस्रं लोकधातुमन्वाहिण्ड्य भगवन्तमेव पृष्ठतः पृष्ठतः समनुगच्छन्ति।
atha tā arciṣastrisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātumanvāhiṇḍya bhagavantameva pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhataḥ samanugacchanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यदि भगवानतीतं कर्म व्याकर्तुकामो भवति, भगवतः पृष्ठतो ऽन्तर्धीयन्ते।
tadyadi bhagavānatītaṃ karma vyākartukāmo bhavati, bhagavataḥ pṛṣṭhato 'ntardhīyante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनागतं व्याकर्तुकामो भवति, पुरस्तादन्तर्धीयन्ते। नरकोपपत्तिं व्याकर्तुकामो भवति, पादतले-न्तर्धीयन्ते।
anāgataṃ vyākartukāmo bhavati, purastādantardhīyante/ narakopapattiṃ vyākartukāmo bhavati, pādatale-ntardhīyante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिर्यगुपपत्तिं व्याकर्तुकामो भवति, पार्ष्ण्यामन्तर्धीयन्ते। प्रेतोपपत्तिं व्याकर्तुकामो भवति, पादाङ्गुष्ठे ऽन्तर्धीयन्ते।
tiryagupapattiṃ vyākartukāmo bhavati, pārṣṇyāmantardhīyante/ pretopapattiṃ vyākartukāmo bhavati, pādāṅguṣṭhe 'ntardhīyante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुष्योपपत्तिं व्याकर्तुकामो भवति, जानुनोरन्तर्धीयन्ते।
manuṣyopapattiṃ vyākartukāmo bhavati, jānunorantardhīyante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलचक्रवर्तिराज्यं व्याकर्तुकामो भवति, वामे करतले ऽन्तर्धीयन्ते। चक्रवर्तिराज्यं व्याकर्तुकामो भवति, दक्षिणे करतले ऽन्तर्धीयन्ते।
balacakravartirājyaṃ vyākartukāmo bhavati, vāme karatale 'ntardhīyante/ cakravartirājyaṃ vyākartukāmo bhavati, dakṣiṇe karatale 'ntardhīyante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवोपपत्तिं व्याकर्तुकामो भवति, नाभ्यामन्तर्धीयन्ते।
devopapattiṃ vyākartukāmo bhavati, nābhyāmantardhīyante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावकबोधिं व्याकर्तुकामो भवति, आस्ये ऽन्तर्धीयन्ते। प्रत्येकां बोधिं व्याकर्तुकामो भवति, ऊर्णायामन्तर्धीयन्ते।
śrāvakabodhiṃ vyākartukāmo bhavati, āsye 'ntardhīyante/ pratyekāṃ bodhiṃ vyākartukāmo bhavati, ūrṇāyāmantardhīyante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुत्तरां सम्यक्सम्बोधिं व्याकर्तुकामो भवति, उष्णीषे ऽन्तर्धीयन्ते।
anuttarāṃ samyaksambodhiṃ vyākartukāmo bhavati, uṣṇīṣe 'ntardhīyante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ता अर्चिषो भगवन्तं त्रिः प्रदक्षिणीकृत्य भगवत ऊर्णायामन्तर्हिताः॥
atha tā arciṣo bhagavantaṃ triḥ pradakṣiṇīkṛtya bhagavata ūrṇāyāmantarhitāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथायुष्मानानन्दः कृतकरपुटो भगवन्तं पप्रच्छ--
athāyuṣmānānandaḥ kṛtakarapuṭo bhagavantaṃ papraccha--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाविधो रङ्गसहस्रचित्रो वक्त्रान्तरान्निष्कसितः कलापः।
nānāvidho raṅgasahasracitro vaktrāntarānniṣkasitaḥ kalāpaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.