<९५>अथ राज्ञः प्रसेनजितः कौशलस्य कालो नांना भ्राता अभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिकः श्राद्धो भद्रः कल्याणाशयः।
<95>atha rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya kālo nāṃnā bhrātā abhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ śrāddho bhadraḥ kalyāṇāśayaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स राज्ञः प्रसेनजितः कौशलस्य निवेशनद्वारेणाभिनिष्क्रामति।
sa rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya niveśanadvāreṇābhiniṣkrāmati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यतमया चावरुद्धिकया प्रासादतलगतया राजकुमारं दृष्ट्वा स्रग्दामं क्षिप्तम्।
anyatamayā cāvaruddhikayā prāsādatalagatayā rājakumāraṃ dṛṣṭvā sragdāmaṃ kṣiptam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तस्योपरि निपतितम्। मित्रारिमध्यमो लोकः। तै राज्ञे निवेदितम्--यत्खलु देव जानीथाः--कालेन देवस्यान्तःपुरं प्रार्थितम्।
tat tasyopari nipatitam/ mitrārimadhyamo lokaḥ/ tai rājñe niveditam--yatkhalu deva jānīthāḥ--kālena devasyāntaḥpuraṃ prārthitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा प्रसेनजित् कौशलश्चण्डो रभसः ककर्शः।
rājā prasenajit kauśalaścaṇḍo rabhasaḥ kakarśaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनापरीक्ष्य पौरुषेयाणामाज्ञा दत्ता--गच्छन्तु भवन्तः। शीघ्रं कालस्य हस्तपादांश् छिन्दन्तु।
tenāparīkṣya pauruṣeyāṇāmājñā dattā--gacchantu bhavantaḥ/ śīghraṃ kālasya hastapādāṃś chindantu/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं देवेति पौरुषेयै राज्ञः प्रसेनजितः कौशलस्य प्रतिश्रुत्य कालस्य वीथीमध्ये हस्तपादाश्छिन्नाः।
evaṃ deveti pauruṣeyai rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya pratiśrutya kālasya vīthīmadhye hastapādāśchinnāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स आर्तस्वरं क्रन्दते, दुःखां तीव्रां खरां कटुकाममनापां देवनां वेदयते। कालं राजकुमारं दृष्ट्वा महाजनकायो विक्रोष्टुमारब्धः।
sa ārtasvaraṃ krandate, duḥkhāṃ tīvrāṃ kharāṃ kaṭukāmamanāpāṃ devanāṃ vedayate/ kālaṃ rājakumāraṃ dṛṣṭvā mahājanakāyo vikroṣṭumārabdhaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरणादायश्च निर्ग्रन्थास्तं प्रदेशमनुप्राप्ताः।
pūraṇādāyaśca nirgranthāstaṃ pradeśamanuprāptāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालस्य ज्ञातिभिरभिहितम्--एतमार्याः कालं राजकुमारं सत्याभियाचनया यथापौराणं कुरुध्वमिति।
kālasya jñātibhirabhihitam--etamāryāḥ kālaṃ rājakumāraṃ satyābhiyācanayā yathāpaurāṇaṃ kurudhvamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरणेनाभिहितम्--एष श्रमणस्य गौतमस्य श्रावकः। श्रमणधर्मेण गौतमो यथापौराणं करिष्यति।
pūraṇenābhihitam--eṣa śramaṇasya gautamasya śrāvakaḥ/ śramaṇadharmeṇa gautamo yathāpaurāṇaṃ kariṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कालस्य राजकुमारस्यैतदभवत्--कृच्छ्रसंकटसम्बाधप्राप्तं मां भगवान् न समन्वाहरतीति विदित्वा गाथां भाषते--
atha kālasya rājakumārasyaitadabhavat--kṛcchrasaṃkaṭasambādhaprāptaṃ māṃ bhagavān na samanvāharatīti viditvā gāthāṃ bhāṣate--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमामवस्थां मम लोकनाथो न वेत्ति संबाधगतस्य कस्मात्।
imāmavasthāṃ mama lokanātho na vetti saṃbādhagatasya kasmāt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो ऽस्तु तस्मै विगतज्वराय सर्वेषु भूतेष्वनुकम्पकाय॥१॥
namo 'stu tasmai vigatajvarāya sarveṣu bhūteṣvanukampakāya//1//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंमोषधर्माणो बुद्धा भगवन्तः। तत्र भगवानायुष्मन्तमानन्दमामन्त्रयते स्म--गच्छ त्वमानन्द संघाटिमादाय अन्यतमेन भिक्षुणा पश्चाच्छ्रमणेन येन कालो राजभ्राता तेनोपसंक्राम।
asaṃmoṣadharmāṇo buddhā bhagavantaḥ/ tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate sma--gaccha tvamānanda saṃghāṭimādāya anyatamena bhikṣuṇā paścācchramaṇena yena kālo rājabhrātā tenopasaṃkrāma/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य कालस्य राजकुमारस्य हस्तपादान् यथास्थाने स्थापयित्वा एवं वद--ये केचित् सत्त्वा अपदा वा द्विपदा वा बहुपदा वा अरूपिणो वा रूपिणो वा संज्ञिनो वा असंज्ञिनो वा नैवसंज्ञिनो वा नासंज्ञिनः, तथागतो ऽर्हन् सम्यक्सम्बुद्धस्तेषां सत्त्वानामग्र आख्यायते।
upasaṃkramya kālasya rājakumārasya hastapādān yathāsthāne sthāpayitvā evaṃ vada--ye kecit sattvā apadā vā dvipadā vā bahupadā vā arūpiṇo vā rūpiṇo vā saṃjñino vā asaṃjñino vā naivasaṃjñino vā nāsaṃjñinaḥ, tathāgato 'rhan samyaksambuddhasteṣāṃ sattvānāmagra ākhyāyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये केचिद् धर्मा असंस्कृता वा संस्कृता वा, विरागो धर्मस्तेषामग्र आख्यातः।
ye kecid dharmā asaṃskṛtā vā saṃskṛtā vā, virāgo dharmasteṣāmagra ākhyātaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन सत्येन सत्यवाक्येन तव शरीरम् यथापौराणं स्यात्। एवं भदन्तेत्यायुष्मानानन्दो भगवतः प्रतिश्रुत्य संघाटीमादायान्यतमेन भिक्षुणा पश्चाच्छ्रमणेन येन राजभ्राता कालस्तेनोपसंक्रान्तः।
anena satyena satyavākyena tava śarīram yathāpaurāṇaṃ syāt/ evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya saṃghāṭīmādāyānyatamena bhikṣuṇā paścācchramaṇena yena rājabhrātā kālastenopasaṃkrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य कालस्य राजकुमारस्य हस्तपादान् यथास्थाने स्थापयित्वा एवमाह--ये केचित् सत्त्वा अपदा वा द्विपदा वा चतुष्पदा वा बहुपदा वा यावन्नैवसंज्ञिनो नासंज्ञिनः, तथागतो ऽर्हन् सम्यक्सम्बुद्धस्तेषां सत्त्वानामग्र आख्यातः।
upasaṃkramya kālasya rājakumārasya hastapādān yathāsthāne sthāpayitvā evamāha--ye kecit sattvā apadā vā dvipadā vā catuṣpadā vā bahupadā vā yāvannaivasaṃjñino nāsaṃjñinaḥ, tathāgato 'rhan samyaksambuddhasteṣāṃ sattvānāmagra ākhyātaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये केचिद्धर्माः संकृता वा असंस्कृता वा, विरागो धर्मस्तेषामग्र आख्यातः।
ye keciddharmāḥ saṃkṛtā vā asaṃskṛtā vā, virāgo dharmasteṣāmagra ākhyātaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये केचित् संघा वा गणा वा पूगा वा पर्षदो वा, तथागतश्रावकसंघस्तेषामग्र आख्यातः।
ye kecit saṃghā vā gaṇā vā pūgā vā parṣado vā, tathāgataśrāvakasaṃghasteṣāmagra ākhyātaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन सत्येन सत्यवाक्येन तव शरीरम् यथापौराणं भवतु।
anena satyena satyavākyena tava śarīram yathāpaurāṇaṃ bhavatu/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहाभिधानात् कालस्य राजकुमारस्य शरीरम् यथापौराणं संवृत्तम्, <९६>यथापि तत्र बुद्धस्य बुद्धानुभावेन देवतानां च देवतानुभावेन।
sahābhidhānāt kālasya rājakumārasya śarīram yathāpaurāṇaṃ saṃvṛttam, <96>yathāpi tatra buddhasya buddhānubhāvena devatānāṃ ca devatānubhāvena/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.