Library·Gopatha-Brahmana·2·2.3·2.3.9

Gopatha-Brahmana 2.3.9

GBr 2.3.9

प्रजापतिर् वै यत् प्रजा असृजत ता वै तान्ता असृजत ता हिंकारेणैवाभ्यजिघ्रत् [एद्। हिंकारेन, चोर्र्। पत्यल्] ताः प्रजा अश्वम् आरंस् तद् बध्यते वा एतद् यज्ञो यद् धवींषि पच्यन्ते यत् सोमः सूयते यत् पशुर् आलभ्यते हिंकारेण वा एतत् प्रजापतिर् हतम् अभिजिघ्रति यज्ञस्याहततायै यज्ञस्याप्त्यै यज्ञस्य वीर्यवत्ताया इति तस्माद् उ हिंक्रियते तस्माद् उ य एव पिता पुत्राणां सूर्क्षति स श्रेष्ठो भवति प्रजापतिर् हि तम् अभिजिघ्रति यच् छकुनिर् आण्डम् अध्यास्ते यन् न सूयते तद् धि सापि हिंकृणोति अथो खल्व् आहुर् महर्षिर् वा एतद् यज्ञस्याग्रे गेयम् अपश्यत् तद् एतद् यज्ञस्याग्रे गेयं यद् धिंकारस् तं देवाश् च ऋषयश् चाब्रुवन् वसिष्ठो ऽयम् अस्तु यो नो यज्ञस्याग्रे गेयम् अद्राग् इति तद् एतद् यज्ञस्याग्रे गेयं यद् धिंकारस् ततो वै स देवानां श्रेष्ठो ऽभवत् येन वै श्रेष्ठस् तेन वसिष्ठस् तस्माद् यस्मिन् वासिष्ठो ब्राह्मणः स्यात् तं दक्षिणाया नान्तरीयात् [एद्। स्यांत्] तथा हास्य प्रीतो हिंकारो भवति अथ देवाश् च ह वा ऋषयश् च यद् ऋक्सामे अपश्यंस् ते ह स्मैते अपश्यन् ते यत्रैते अपश्यंस् तत एवैनं सर्वं दोहम् अदुहन् ते वा एते दुग्धे यातयामे ये ऋक्सामे ते हिंकारेणैवाप्यायेते हिंकारेण वा ऋक्सामे आपीने यजमानाय दोहं दुहाते तस्माद् उ हिंकृत्याध्वर्यवः सोमम् अभिषुण्वन्ति हिंकृत्योद्गातारः साम्ना स्तुवन्ति हिंकृत्योक्थश ऋचार्त्विज्यं कुर्वन्ति हिंकृत्याथर्वाणो ब्रह्मत्वं कुर्वन्ति तस्माद् उ हिंक्रियते प्रजापतिर् हि तम् अभिजिघ्रति अथो खल्व् आहुर् एको वै प्रजापतेर् व्रतं बिभर्ति गौर् एव तद् उभये पशव उपजीवन्ति ये च ग्राम्या ये चारण्या इति ॥ ९ ॥

prajāpatir vai yat prajā asṛjata tā vai tāntā asṛjata tā hiṃkāreṇaivābhyajighrat [ed. hiṃkārena, corr. Patyal] tāḥ prajā aśvam āraṃs tad badhyate vā etad yajño yad dhavīṃṣi pacyante yat somaḥ sūyate yat paśur ālabhyate hiṃkāreṇa vā etat prajāpatir hatam abhijighrati yajñasyāhatatāyai yajñasyāptyai yajñasya vīryavattāyā iti tasmād u hiṃkriyate tasmād u ya eva pitā putrāṇāṃ sūrkṣati sa śreṣṭho bhavati prajāpatir hi tam abhijighrati yac chakunir āṇḍam adhyāste yan na sūyate tad dhi sāpi hiṃkṛṇoti atho khalv āhur maharṣir vā etad yajñasyāgre geyam apaśyat tad etad yajñasyāgre geyaṃ yad dhiṃkāras taṃ devāś ca ṛṣayaś cābruvan vasiṣṭho 'yam astu yo no yajñasyāgre geyam adrāg iti tad etad yajñasyāgre geyaṃ yad dhiṃkāras tato vai sa devānāṃ śreṣṭho 'bhavat yena vai śreṣṭhas tena vasiṣṭhas tasmād yasmin vāsiṣṭho brāhmaṇaḥ syāt taṃ dakṣiṇāyā nāntarīyāt [ed. syāṃt] tathā hāsya prīto hiṃkāro bhavati atha devāś ca ha vā ṛṣayaś ca yad ṛksāme apaśyaṃs te ha smaite apaśyan te yatraite apaśyaṃs tata evainaṃ sarvaṃ doham aduhan te vā ete dugdhe yātayāme ye ṛksāme te hiṃkāreṇaivāpyāyete hiṃkāreṇa vā ṛksāme āpīne yajamānāya dohaṃ duhāte tasmād u hiṃkṛtyādhvaryavaḥ somam abhiṣuṇvanti hiṃkṛtyodgātāraḥ sāmnā stuvanti hiṃkṛtyokthaśa ṛcārtvijyaṃ kurvanti hiṃkṛtyātharvāṇo brahmatvaṃ kurvanti tasmād u hiṃkriyate prajāpatir hi tam abhijighrati atho khalv āhur eko vai prajāpater vrataṃ bibharti gaur eva tad ubhaye paśava upajīvanti ye ca grāmyā ye cāraṇyā iti || 9 ||

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/GBr/2.3.9

Cite as: Gopatha-Brahmana 2.3.9, in HREEM (hreem.cc/library/GBr/2.3.9), after GRETIL, Gopathabrahmana Based on the edition by Dieuke Gaastra: Das Gopatha Brāhmaṇa, Leiden : Brill 1919.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/2_bra/gopbra_u.htm — Gopathabrahmana Based on the edition by Dieuke Gaastra: Das Gopatha Brāhmaṇa, Leiden : Brill 1919. Input by Arlo Griffiths (2005-06) NOTE: The division of the text into sentences marked by letters follows the divisions in the edition. This is not a current sys

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text