Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra [GRht] 19

इति रसराजस्य विधौ वेधविधानं प्रसंगतः प्रोक्तम् । अधुना प्रोक्तानपि वक्ष्यामि रसायने योगान्

iti rasarājasya vidhau vedhavidhānaṃ prasaṃgataḥ proktam / adhunā proktānapi vakṣyāmi rasāyane yogān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<क्षेत्रीकरण (शरीरशोधन)> आदौ प्रातः प्रातः सैन्धवयुक्तं घृतं पिबेत्त्रिदिनम् । तदनु क्वाथं त्रिदिनं युञ्जीयात् केतकीतनुजम्

<kṣetrīkaraṇa (śarīraśodhana)> ādau prātaḥ prātaḥ saindhavayuktaṃ ghṛtaṃ pibettridinam / tadanu kvāthaṃ tridinaṃ yuñjīyāt ketakītanujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिना स्वेद्यो देहः कर्तव्यो वार्तिकेन्द्रेण । क्वथितं कटुरोहिण्याः संशोधनम् अनुप्रयुञ्जीत

vidhinā svedyo dehaḥ kartavyo vārtikendreṇa / kvathitaṃ kaṭurohiṇyāḥ saṃśodhanam anuprayuñjīta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदनु च शुद्धादूर्ध्वं श्लेष्मान्ते रेचिते सकलम् । यावकपथ्यं त्रिदिनं घृतसहितं तत्प्रयुञ्जीत

tadanu ca śuddhādūrdhvaṃ śleṣmānte recite sakalam / yāvakapathyaṃ tridinaṃ ghṛtasahitaṃ tatprayuñjīta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरपि च पानयोगं वक्ष्यामि च सकलभुवनहितकृतये । पीत्वा प्रथमे यामे चोष्णोदकसममिदं चूर्णम्

punarapi ca pānayogaṃ vakṣyāmi ca sakalabhuvanahitakṛtaye / pītvā prathame yāme coṣṇodakasamamidaṃ cūrṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पथ्यासैन्धवधात्रीमरिचवचागुडविडङ्गरजनीनाम् । शुण्ठीपिप्पल्योर् अपि चूर्णं त्रिदिनं प्रयुञ्जीत

pathyāsaindhavadhātrīmaricavacāguḍaviḍaṅgarajanīnām / śuṇṭhīpippalyor api cūrṇaṃ tridinaṃ prayuñjīta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमुना शुद्धशरीरः परिहतसंसर्गदोषबली । पीत्वा पयसा सहितं यावकममुना भवेच्छुद्धः

amunā śuddhaśarīraḥ parihatasaṃsargadoṣabalī / pītvā payasā sahitaṃ yāvakamamunā bhavecchuddhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृतक्षेत्रीकरणे रसायनं यो नरः प्रयुञ्जीत । तस्य क्रामति न रसः स रसः सर्वाङ्गदोषकृद्भवति

akṛtakṣetrīkaraṇe rasāyanaṃ yo naraḥ prayuñjīta / tasya krāmati na rasaḥ sa rasaḥ sarvāṅgadoṣakṛdbhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति शुद्धो जातबलः शाल्योदनयावकाख्यमुद्गरसः । क्षेत्रीकृतनिजदेहः कुर्वीत रसायनं विधिवत्

iti śuddho jātabalaḥ śālyodanayāvakākhyamudgarasaḥ / kṣetrīkṛtanijadehaḥ kurvīta rasāyanaṃ vidhivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरतरुतैलघृतमधुधात्रीरसपयांसि निर्मथ्य । पीत्वा विशुद्धकोष्ठो भवति पुमानन्तरितशुद्धः

suratarutailaghṛtamadhudhātrīrasapayāṃsi nirmathya / pītvā viśuddhakoṣṭho bhavati pumānantaritaśuddhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासेन कान्तिमेधे द्वाभ्यां प्रशमयति दोषनिकरं च । मासत्रितयेन पुनः स्वादमरवपुर्महातेजाः

māsena kāntimedhe dvābhyāṃ praśamayati doṣanikaraṃ ca / māsatritayena punaḥ svādamaravapurmahātejāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरदारुतैलमाज्यं त्रिफलारससंयुतं च समभागम् । पीतं तत् सप्ताहान्नयनविकारं शमं नयति

suradārutailamājyaṃ triphalārasasaṃyutaṃ ca samabhāgam / pītaṃ tat saptāhānnayanavikāraṃ śamaṃ nayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरतरुतैलं सघृतं पीत्वा शाल्योदनं च सक्षीरम् । जीर्णाहारे भुक्त्वा हरति हि सकुष्ठान् पीनसादींश्च

suratarutailaṃ saghṛtaṃ pītvā śālyodanaṃ ca sakṣīram / jīrṇāhāre bhuktvā harati hi sakuṣṭhān pīnasādīṃśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतसहितः पित्तकृतान्तैलयुक्तो वातसंभवान् रोगान् । गुडसहितो मधुना वा कफजान् हन्त्यमरदारुरसः

ghṛtasahitaḥ pittakṛtāntailayukto vātasaṃbhavān rogān / guḍasahito madhunā vā kaphajān hantyamaradārurasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्जितकांजिकशाकं पयसा शाल्योदनं च युञ्जीत । द्विचतुःषट्पलमानं मात्राधममध्यमज्येष्ठाः

varjitakāṃjikaśākaṃ payasā śālyodanaṃ ca yuñjīta / dvicatuḥṣaṭpalamānaṃ mātrādhamamadhyamajyeṣṭhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदनु पातनशुद्धं सूतकम् आरोटम् अश्नीयात् । स्वेदनमूर्च्छोत्थापनपातनरोधाश्च नियमश्च

tadanu pātanaśuddhaṃ sūtakam āroṭam aśnīyāt / svedanamūrcchotthāpanapātanarodhāśca niyamaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकसहितः पात्यो विधिना यावत्स्थिरो भवति । अथवा माक्षिकसहितः पात्यः सूतो विधानेन

abhrakasahitaḥ pātyo vidhinā yāvatsthiro bhavati / athavā mākṣikasahitaḥ pātyaḥ sūto vidhānena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा भस्म च कृत्वा बद्धो वा कल्कयोगेन

athavā bhasma ca kṛtvā baddho vā kalkayogena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिकशिलाजतुलोहचूर्णपथ्याक्षविडङ्गघृतमधुभिः । संयुक्तं रसमादौ क्षेत्रीकरणाय युञ्जीत

mākṣikaśilājatulohacūrṇapathyākṣaviḍaṅgaghṛtamadhubhiḥ / saṃyuktaṃ rasamādau kṣetrīkaraṇāya yuñjīta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कल्कीकृतसूतं घनकान्तमधुघृतादिसंयुक्तम् । भुक्त्वामरतां गच्छेत्क्षेत्रीकरणं प्रधानमिदम्

iti kalkīkṛtasūtaṃ ghanakāntamadhughṛtādisaṃyuktam / bhuktvāmaratāṃ gacchetkṣetrīkaraṇaṃ pradhānamidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कृष्णं वा पीतं वा संयोज्यं घनं शिखिप्रभं बहुशः । सुरभीक्षीरनिषिक्तं गतगिरिदोषं रसायने योज्यम्

atha kṛṣṇaṃ vā pītaṃ vā saṃyojyaṃ ghanaṃ śikhiprabhaṃ bahuśaḥ / surabhīkṣīraniṣiktaṃ gatagiridoṣaṃ rasāyane yojyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निश्चन्द्रिकमपि शुद्धं विडंगत्रिफलाज्यमधुसमायुक्तम् । प्रतिदिवसं पलमेकं भुक्त्वा क्षीराशनो विधिना

niścandrikamapi śuddhaṃ viḍaṃgatriphalājyamadhusamāyuktam / pratidivasaṃ palamekaṃ bhuktvā kṣīrāśano vidhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकटुकविडङ्गत्रिफलामाक्षिकशिलाजतुयुतं व्योम । क्षीरौदनम् अश्नीयाज्जीवति जन्तुः शतं वर्षम्

trikaṭukaviḍaṅgatriphalāmākṣikaśilājatuyutaṃ vyoma / kṣīraudanam aśnīyājjīvati jantuḥ śataṃ varṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवमादयोऽन्ये काञ्जिकयुक्ताश्च कीर्तिता बहुशः । पत्राभ्रकप्रयोगा वर्ज्या निर्युक्तिकास्ते हि

ityevamādayo'nye kāñjikayuktāśca kīrtitā bahuśaḥ / patrābhrakaprayogā varjyā niryuktikāste hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये पत्राभ्रकयोगा रसायनार्थं कीर्तिता विधिना । अज्ञातद्रव्यगुणैस्तैरुपदिष्टो जरामृत्युः

ye patrābhrakayogā rasāyanārthaṃ kīrtitā vidhinā / ajñātadravyaguṇaistairupadiṣṭo jarāmṛtyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्राप्तलोकभावं घनोऽस्य जठराग्निमुपशमं नयति । अग्निं विनापि नश्यति परिभूतो विविधरोगगणैः

aprāptalokabhāvaṃ ghano'sya jaṭharāgnimupaśamaṃ nayati / agniṃ vināpi naśyati paribhūto vividharogagaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<अभ्र:: इनेदिब्ले> अभ्रस्य रसायनिनां भक्ष्यमिह कीर्तितं परं सत्वम् । त्रिविधं गगनमभक्ष्यं काचः किट्टं च पत्त्ररजः

<abhra:: inedible> abhrasya rasāyanināṃ bhakṣyamiha kīrtitaṃ paraṃ satvam / trividhaṃ gaganamabhakṣyaṃ kācaḥ kiṭṭaṃ ca pattrarajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ घनलोहरजस्त्रिफलारसभावनैश् च निर्घृष्टम् । कुर्वीताञ्जनसदृशं स्थगितवस्त्रेण सूर्यकरैः

ādau ghanaloharajastriphalārasabhāvanaiś ca nirghṛṣṭam / kurvītāñjanasadṛśaṃ sthagitavastreṇa sūryakaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं श्लक्ष्णं कृत्वा विविधकान्तलोहचूर्णसमम् । लोहघनं च तदेवं भृङ्गेण च साधयेद् बहुशः

itthaṃ ślakṣṇaṃ kṛtvā vividhakāntalohacūrṇasamam / lohaghanaṃ ca tadevaṃ bhṛṅgeṇa ca sādhayed bahuśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफलाघृतमधुमिश्रितम् अमृतम् इदं मासस्थितं धान्ये । शस्त्रकटोरिकसम्पुटमध्यगतं पूजितं मन्त्रैः

triphalāghṛtamadhumiśritam amṛtam idaṃ māsasthitaṃ dhānye / śastrakaṭorikasampuṭamadhyagataṃ pūjitaṃ mantraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासेन तु तदुद्धृत्य ज्ञात्वा बलं तत्प्रयुञ्जीत । कान्तं विनाथ गगनं गगनं विना तथा च कान्तम्

māsena tu taduddhṛtya jñātvā balaṃ tatprayuñjīta / kāntaṃ vinātha gaganaṃ gaganaṃ vinā tathā ca kāntam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थौल्यं पटलं काचं तिमिरार्बुदकर्णनादशूलानि । हन्त्यर्शांसि भगन्दरमेहप्लीहादि पालित्यम्

sthaulyaṃ paṭalaṃ kācaṃ timirārbudakarṇanādaśūlāni / hantyarśāṃsi bhagandaramehaplīhādi pālityam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्कुर्वन्मतिमान् गोरसमस्तुप्रधानम् अश्नीयात् । जाङ्गलमुद्गाज्यपयः शाल्योदनं ब्रह्मचर्येण

etatkurvanmatimān gorasamastupradhānam aśnīyāt / jāṅgalamudgājyapayaḥ śālyodanaṃ brahmacaryeṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घनसत्वपादजीर्णः कान्तजीर्णो यत्तीक्ष्णसमजीर्णः । क्षेत्रीकरणः परमः प्रयुज्यतेऽपि पुनरारोटः

ghanasatvapādajīrṇaḥ kāntajīrṇo yattīkṣṇasamajīrṇaḥ / kṣetrīkaraṇaḥ paramaḥ prayujyate'pi punarāroṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घनसत्वकान्तसूतं मृतहेम शतावरीरसोपेतम् । घृतमधुलीढं वर्षान्निहन्ति मृत्युं जरां चैव

ghanasatvakāntasūtaṃ mṛtahema śatāvarīrasopetam / ghṛtamadhulīḍhaṃ varṣānnihanti mṛtyuṃ jarāṃ caiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषामेकं योगं क्षेत्रीकरणार्थमादितः कृत्वा । संवत्सरमयनं वा निःश्रेयससिद्धये योज्यम्

eṣāmekaṃ yogaṃ kṣetrīkaraṇārthamāditaḥ kṛtvā / saṃvatsaramayanaṃ vā niḥśreyasasiddhaye yojyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकसस्यकमाक्षिकरसकदरदविमलवज्रगिरिजतुभिः । वैक्रान्तकान्ततीक्ष्णैर् हाटकतारारताम्रैश्च

abhrakasasyakamākṣikarasakadaradavimalavajragirijatubhiḥ / vaikrāntakāntatīkṣṇair hāṭakatārāratāmraiśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयुक्तैर्व्यस्तैर्वा द्वित्रिचतुर्भिर् यथालाभम् । जीर्णहतो रसेन्द्रो रसायने शस्यते सद्भिः

saṃyuktairvyastairvā dvitricaturbhir yathālābham / jīrṇahato rasendro rasāyane śasyate sadbhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषनागवङ्गबद्धो भुक्तो हि रसः करोति कुष्ठादीन् । उपरसबद्धे तु रसे स्फुटन्ति भुक्ते तथाङ्गानि

viṣanāgavaṅgabaddho bhukto hi rasaḥ karoti kuṣṭhādīn / uparasabaddhe tu rase sphuṭanti bhukte tathāṅgāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घनसत्त्वकान्तकाञ्चीभास्करतीक्ष्णैश् च चीर्णजीर्णस्य । सूतस्य गुञ्जामात्रा माषकमेकं परा मात्रा

ghanasattvakāntakāñcībhāskaratīkṣṇaiś ca cīrṇajīrṇasya / sūtasya guñjāmātrā māṣakamekaṃ parā mātrā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतवेधिनो द्विगुञ्जा तथा सहस्रैकवेधिनो गुञ्जा । अर्धा च लक्षवेधिनः सिद्धार्थः कोटिवेधिनः सूतात्

śatavedhino dviguñjā tathā sahasraikavedhino guñjā / ardhā ca lakṣavedhinaḥ siddhārthaḥ koṭivedhinaḥ sūtāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमनियोजितसूतं कान्तमणिं विविधगुटिकाश्च । जपहोमदेवतार्चननिरतः पुमानिति धारयेत्

hemaniyojitasūtaṃ kāntamaṇiṃ vividhaguṭikāśca / japahomadevatārcananirataḥ pumāniti dhārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालेस्तु पिष्टकोद्भवभोजनम् आज्यं च मुद्गमांसरसैः । यवगोधूमान्नानि च गोक्षीरं मस्तु च विशेषात्

śālestu piṣṭakodbhavabhojanam ājyaṃ ca mudgamāṃsarasaiḥ / yavagodhūmānnāni ca gokṣīraṃ mastu ca viśeṣāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाने जलमक्षारं मधुराणि यानि कानि शस्तानि । पेयं चातुर्जातकर्पूरामोदमुदितमुखम्

pāne jalamakṣāraṃ madhurāṇi yāni kāni śastāni / peyaṃ cāturjātakarpūrāmodamuditamukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्यारनालपानं तैलं दधि वा रसे नेष्टम् । कटुतैलेनाभ्यङ्गं वपुषि न कुर्याद्रसायने मतिमान्

madyāranālapānaṃ tailaṃ dadhi vā rase neṣṭam / kaṭutailenābhyaṅgaṃ vapuṣi na kuryādrasāyane matimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दग्धम् अपक्वम् अमधुरम् उष्णं क्षीरं न नष्टमांसं तु । पर्युषितं फलमूलं भक्ष्यं नैवात्र निर्दिष्टम्

dagdham apakvam amadhuram uṣṇaṃ kṣīraṃ na naṣṭamāṃsaṃ tu / paryuṣitaṃ phalamūlaṃ bhakṣyaṃ naivātra nirdiṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ लङ्घनं न कार्यं यामाधो भोजनं नैव । इत्यपनीय निषिद्धं रसराजे धीमता कार्यम्

atha laṅghanaṃ na kāryaṃ yāmādho bhojanaṃ naiva / ityapanīya niṣiddhaṃ rasarāje dhīmatā kāryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्जितचिन्ताकोपः कुर्याच्च सुखाम्बुना स्नानम् । नोच्चाटयेद् ग्रहज्वरराक्षसभूतानि मातृदेवींश्च

varjitacintākopaḥ kuryācca sukhāmbunā snānam / noccāṭayed grahajvararākṣasabhūtāni mātṛdevīṃśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमे ब्रह्मणि लीनः प्रशान्तचित्तः समत्वमापन्नः । आश्वासयन् त्रिवर्गं विजित्य रसानन्दपरितृप्तः

parame brahmaṇi līnaḥ praśāntacittaḥ samatvamāpannaḥ / āśvāsayan trivargaṃ vijitya rasānandaparitṛptaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्त्यक्त्वा शास्त्रविधिं प्रवर्तते स्वेच्छया रसे मूढः । तस्य विरुद्धाचाराद् अजीर्णमुत्पद्यते नितराम्

yastyaktvā śāstravidhiṃ pravartate svecchayā rase mūḍhaḥ / tasya viruddhācārād ajīrṇamutpadyate nitarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्भवतीहाजीर्णे निद्रालस्यं ज्वरस्तमो दाहः । नाभितलशूलमल्पं जडतारुचिरङ्गभङ्गश्च

sambhavatīhājīrṇe nidrālasyaṃ jvarastamo dāhaḥ / nābhitalaśūlamalpaṃ jaḍatāruciraṅgabhaṅgaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वेत्येवम् अजीर्णम् अस्य प्रच्छादनाय योगोऽयम् । कार्यो दिवसत्रितयं संत्यज्य रसायनं सुधिया

jñātvetyevam ajīrṇam asya pracchādanāya yogo'yam / kāryo divasatritayaṃ saṃtyajya rasāyanaṃ sudhiyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्कोटीमूलरसं कषायम् अथ सिन्धुना पिबेत्त्रिदिनम् । सौवर्चलसहितं वा गोजलसहितं रसाजीर्णे

karkoṭīmūlarasaṃ kaṣāyam atha sindhunā pibettridinam / sauvarcalasahitaṃ vā gojalasahitaṃ rasājīrṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वाथ मातुलुङ्गीं पिबति रसं शुण्ठिसैन्धवं प्रातः । क्वथितं गोसलिलेन तु रक्षति सम्यक् रसाजीर्णम्

piṣṭvātha mātuluṅgīṃ pibati rasaṃ śuṇṭhisaindhavaṃ prātaḥ / kvathitaṃ gosalilena tu rakṣati samyak rasājīrṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथमपि यच्चाज्ञानात् नागादिकलङ्कितो रसो भुक्तः । तन्नोदनाय च पिबेत् गोजलकटुकारवल्लिशिफाः

kathamapi yaccājñānāt nāgādikalaṅkito raso bhuktaḥ / tannodanāya ca pibet gojalakaṭukāravalliśiphāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरपुंखासुरदालीपटोलबिम्बीश्च काकमाची च । एकतमा चेदुदिता शृतामजीर्णे हि सेवेत

śarapuṃkhāsuradālīpaṭolabimbīśca kākamācī ca / ekatamā ceduditā śṛtāmajīrṇe hi seveta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यम्ललवणकटुकै रससंस्रावो जरो भवति । अतिमधुरैश्च विनश्यति जठरवह्निः सततभुक्तैश्च

atyamlalavaṇakaṭukai rasasaṃsrāvo jaro bhavati / atimadhuraiśca vinaśyati jaṭharavahniḥ satatabhuktaiśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पुनरेवं सततं करोति मूढः समाहारम् । तस्य विनश्यत्यग्निर्न खलु क्रामति रसो भवेद् व्याधिः

yaḥ punarevaṃ satataṃ karoti mūḍhaḥ samāhāram / tasya vinaśyatyagnirna khalu krāmati raso bhaved vyādhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु महाग्निसहत्वाद् रसाच्छतसहस्रलक्षवेधीशः । अनया क्रियया सिध्यति स यत्नाद्रसक्रियायोगात्

yastu mahāgnisahatvād rasācchatasahasralakṣavedhīśaḥ / anayā kriyayā sidhyati sa yatnādrasakriyāyogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतसहस्रलक्षवेधी कोटिर् अथार्बुदनिर्बुदं वापि । पिष्टं भुञ्जीत रसं बलिसहितं सिद्धिदो भवति

śatasahasralakṣavedhī koṭir athārbudanirbudaṃ vāpi / piṣṭaṃ bhuñjīta rasaṃ balisahitaṃ siddhido bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रामति ततो हि सूतो जनयति पुत्रांश्च देवगर्भाभान् । स्त्रीषु च निश्चलकामो भवति वलीपलितनिर्मुक्तः

krāmati tato hi sūto janayati putrāṃśca devagarbhābhān / strīṣu ca niścalakāmo bhavati valīpalitanirmuktaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धिर्बलं प्रभावः सह चायुषा वर्धते रसायनिनः । प्राप्तस्य दिव्यबुद्धिं दिव्याश्च गुणाः प्रवर्धन्ते

buddhirbalaṃ prabhāvaḥ saha cāyuṣā vardhate rasāyaninaḥ / prāptasya divyabuddhiṃ divyāśca guṇāḥ pravardhante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं रससंसिद्धो दुःखजरामरणवर्जितो गुणवान् । खेगमनेन च नित्यं संचरते सकलभुवनेषु

evaṃ rasasaṃsiddho duḥkhajarāmaraṇavarjito guṇavān / khegamanena ca nityaṃ saṃcarate sakalabhuvaneṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाता भुवनत्रितये स्रष्टा सोऽपीह पद्मयोनिरिव । भर्ता विष्णुरिव स्यात्संहर्ता रुद्रवद्भवति

dātā bhuvanatritaye sraṣṭā so'pīha padmayoniriva / bhartā viṣṇuriva syātsaṃhartā rudravadbhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<अमरसुन्दरीगुटिका> कान्ताभ्रसत्त्वहेमतारं चार्कः समांशतः संख्या । बद्धं सूतसमांशं ध्मातं गोलं कृतं खोटम्

<amarasundarīguṭikā> kāntābhrasattvahematāraṃ cārkaḥ samāṃśataḥ saṃkhyā / baddhaṃ sūtasamāṃśaṃ dhmātaṃ golaṃ kṛtaṃ khoṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्ये रसेन लिप्तं वदनगतं शस्त्रवारकं रोगान् । हन्ति हि शरीरसंस्थान् नाम्नामरसुन्दरी गुटिका

bāhye rasena liptaṃ vadanagataṃ śastravārakaṃ rogān / hanti hi śarīrasaṃsthān nāmnāmarasundarī guṭikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मृतसंजीवनीगुटिका> यः पूर्वोक्तः सूतो लक्षादूर्ध्वं च वेधते लोहान् । बद्धे सारणयोगैर् मुखास्थे च जारयेद्रत्नम्

<mṛtasaṃjīvanīguṭikā> yaḥ pūrvoktaḥ sūto lakṣādūrdhvaṃ ca vedhate lohān / baddhe sāraṇayogair mukhāsthe ca jārayedratnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तः समांशनागैः सुरलोहायस्कान्तताप्यसत्त्वैश्च । अभ्रकसत्त्वसमेता गुटिका मृतसंजीवनी नाम

yuktaḥ samāṃśanāgaiḥ suralohāyaskāntatāpyasattvaiśca / abhrakasattvasametā guṭikā mṛtasaṃjīvanī nāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमयुता गुलुच्छके मुकुटे वा कण्ठसूत्रकर्णे वा । मृत्युभयशोकरोगविषशस्त्रजरासततदुःखसङ्घातम्

hemayutā gulucchake mukuṭe vā kaṇṭhasūtrakarṇe vā / mṛtyubhayaśokarogaviṣaśastrajarāsatataduḥkhasaṅghātam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याङ्गे निहितेयं गुटिका मृतसंजीवनी नाम । सोऽसुरयक्षकिन्नरपूज्यतमः सिद्धयोगीन्द्रैः

yasyāṅge nihiteyaṃ guṭikā mṛtasaṃjīvanī nāma / so'surayakṣakinnarapūjyatamaḥ siddhayogīndraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्षाल्य तोयमध्ये गुटिका घटिकाद्वयं ततः क्षिप्त्वा । तच्चेयं वदनगता मृतकस्योत्थापनं कुरुते

prakṣālya toyamadhye guṭikā ghaṭikādvayaṃ tataḥ kṣiptvā / tacceyaṃ vadanagatā mṛtakasyotthāpanaṃ kurute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोयं तदेव पिबति स्वस्थं पथ्यान्वितस्ततः पुरुषः । लभते दिव्यं स वपुर्मृत्युजरावर्जितः सुदृढम्

toyaṃ tadeva pibati svasthaṃ pathyānvitastataḥ puruṣaḥ / labhate divyaṃ sa vapurmṛtyujarāvarjitaḥ sudṛḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वज्रिणीगुटिका> कान्तघनसत्त्वकमलं हेम च तारं यथा कृतद्वन्द्वम् । समजीर्णं बीजवरं वज्रयुतं वज्रिणी गुटिका

<vajriṇīguṭikā> kāntaghanasattvakamalaṃ hema ca tāraṃ yathā kṛtadvandvam / samajīrṇaṃ bījavaraṃ vajrayutaṃ vajriṇī guṭikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा मुखकुहरगता कुरुते नवनागतुल्यबलम् । तद्वपुरपि दुर्भेद्यं मृत्युजरारोगनिर्मुक्तम्

eṣā mukhakuharagatā kurute navanāgatulyabalam / tadvapurapi durbhedyaṃ mṛtyujarāroganirmuktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<खेचरीगुटिका> धूमावलोकितरसे पञ्चमहारत्नजारिते सारिते । बीजेन गगनसत्त्वे माक्षिककान्तप्रयुक्तेन

<khecarīguṭikā> dhūmāvalokitarase pañcamahāratnajārite sārite / bījena gaganasattve mākṣikakāntaprayuktena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खेचरसंज्ञा गुटिका पतति मुखे क्षिप्तमात्रेण । देवासुरसिद्धगणैः पूज्यतमो भवति चेन्द्राद्यैः

khecarasaṃjñā guṭikā patati mukhe kṣiptamātreṇa / devāsurasiddhagaṇaiḥ pūjyatamo bhavati cendrādyaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसवादोऽनन्तगुणो द्रवगोलककल्कभेदेन । कलितः प्रधानसिद्धैर्यैर् दृष्टस्ते जयन्ति नराः

rasavādo'nantaguṇo dravagolakakalkabhedena / kalitaḥ pradhānasiddhairyair dṛṣṭaste jayanti narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतांशुवंशसम्भवहैहयकुलजन्मजनितगुणमहिमा । स जयति श्रीमदनश्च किरातनाथो रसाचार्यः

śītāṃśuvaṃśasambhavahaihayakulajanmajanitaguṇamahimā / sa jayati śrīmadanaśca kirātanātho rasācāryaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य स्वयमवतीर्णा रसविद्या सकलमङ्गलाधारा । परमश्रेयसहेतुः श्रेयः परमेष्ठिनः पूर्वम्

yasya svayamavatīrṇā rasavidyā sakalamaṅgalādhārā / paramaśreyasahetuḥ śreyaḥ parameṣṭhinaḥ pūrvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् किरातनृपतेर् बहुमानम् अवाप्य रसकर्मनिरतः । रसहृदयाख्यं तन्त्रं विरचितवान् भिक्षुगोविन्दः

tasmāt kirātanṛpater bahumānam avāpya rasakarmanirataḥ / rasahṛdayākhyaṃ tantraṃ viracitavān bhikṣugovindaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.