Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra [GRht] 2

<१८ संस्कारस्> स्वेदनमर्दनमूर्छोत्थापनपातननिरोधनियमाश्च । दीपनगगनग्रासप्रमाणमथ चारणविधानं च

<18 saṃskāras> svedanamardanamūrchotthāpanapātananirodhaniyamāśca / dīpanagaganagrāsapramāṇamatha cāraṇavidhānaṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भद्रुतिबाह्यद्रुतिजारणरसरागसारणं चैव । क्रामणवेधौ भक्षणमष्टादशधेति रसकर्म

garbhadrutibāhyadrutijāraṇarasarāgasāraṇaṃ caiva / krāmaṇavedhau bhakṣaṇamaṣṭādaśadheti rasakarma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<१। स्वेदन> आसुरीपटुकटुकत्रयचित्रार्द्रकमूलकैः कलांशैस्तु । सूतस्य काञ्जिकेन त्रिदिनं मृदुवह्निना स्वेदः

<1. svedana> āsurīpaṭukaṭukatrayacitrārdrakamūlakaiḥ kalāṃśaistu / sūtasya kāñjikena tridinaṃ mṛduvahninā svedaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<२। मर्दन> गुडदग्धोर्णालवणैर् मन्दिरधूमेष्टकासुरीसहितैः । रसषोडशांशमानैः सकाञ्जिकैर्मर्दनं त्रिदिनम्

<2. mardana> guḍadagdhorṇālavaṇair mandiradhūmeṣṭakāsurīsahitaiḥ / rasaṣoḍaśāṃśamānaiḥ sakāñjikairmardanaṃ tridinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<३। मूर्छन> मलशिखिविषाभिधाना रसस्य नैसर्गिकास् त्रयो दोषाः । मूर्छां मलेन कुरुते शिखिना दाहं विषेण मृत्युं च

<3. mūrchana> malaśikhiviṣābhidhānā rasasya naisargikās trayo doṣāḥ / mūrchāṃ malena kurute śikhinā dāhaṃ viṣeṇa mṛtyuṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहकन्या हरति मलं त्रिफलाग्निं चित्रकश्च विषम् । तस्माद् एभिर् मिश्रैर् वारान् संमूर्छयेत्सप्त

gṛhakanyā harati malaṃ triphalāgniṃ citrakaśca viṣam / tasmād ebhir miśrair vārān saṃmūrchayetsapta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<संस्कार:: उत्थापन> अमुना विमर्दनेन हि सुविशुद्धो नागवङ्गपरिमुक्तः । सूतः पातनयन्त्रे समुत्थितः काञ्जिकक्वाथात्

<saṃskāra:: utthāpana> amunā vimardanena hi suviśuddho nāgavaṅgaparimuktaḥ / sūtaḥ pātanayantre samutthitaḥ kāñjikakvāthāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<संस्कार:: पातन:: ऊर्ध्वपातन> कृत्वा तु शुल्बपिष्टिं निपात्यते नागवङ्गशङ्कातः । तस्मिन्दोषान् मुक्त्वा निपतति शुद्धस् तथा सूतः

<saṃskāra:: pātana:: ūrdhvapātana> kṛtvā tu śulbapiṣṭiṃ nipātyate nāgavaṅgaśaṅkātaḥ / tasmindoṣān muktvā nipatati śuddhas tathā sūtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<पातनयन्त्र> अष्टाङ्गुलविस्तारं दैर्घ्येण दशाङ्गुलं त्व् अधोभाण्डम् । कण्ठादधः समुच्छ्रितं चतुरङ्गुलं कृतजलाधारम्

<pātanayantra> aṣṭāṅgulavistāraṃ dairghyeṇa daśāṅgulaṃ tv adhobhāṇḍam / kaṇṭhādadhaḥ samucchritaṃ caturaṅgulaṃ kṛtajalādhāram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तःप्रविष्टतलभाण्डवदनं जलमग्ननिजमुखप्रान्ता । उपरिष्टाच्चिपिटघटी देयोदरषोडशाङ्गुलविशाला

antaḥpraviṣṭatalabhāṇḍavadanaṃ jalamagnanijamukhaprāntā / upariṣṭāccipiṭaghaṭī deyodaraṣoḍaśāṅgulaviśālā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्न् ऊर्ध्वभाण्डे निपातितः सकलदोषनिर्मुक्तः । सुतरां भवति रसेन्द्रो द्रव्ये च रसायने योग्यः

tasminn ūrdhvabhāṇḍe nipātitaḥ sakaladoṣanirmuktaḥ / sutarāṃ bhavati rasendro dravye ca rasāyane yogyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<अधःपातन> कृत्वा च नष्टपिष्टिं त्रिफलाशिखिशिग्रुराजिकापटुभिः । संलेप्य चोर्ध्वभाण्डे दीप्तैकपलैरधःपात्यः

<adhaḥpātana> kṛtvā ca naṣṭapiṣṭiṃ triphalāśikhiśigrurājikāpaṭubhiḥ / saṃlepya cordhvabhāṇḍe dīptaikapalairadhaḥpātyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा दीपकयन्त्रे निपातितः सकलदोषनिर्मुक्तः । <तिर्यक्पातन> तिर्यक्पातनविधिना निपात्यः सूतराजस्तु

athavā dīpakayantre nipātitaḥ sakaladoṣanirmuktaḥ / <tiryakpātana> tiryakpātanavidhinā nipātyaḥ sūtarājastu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लक्ष्णीकृतमभ्रदलं रसेन्द्रयुक्तं तथारनालेन । खल्वे दत्त्वा मृदितं यावत् तन्नष्टपिष्टताम् एति

ślakṣṇīkṛtamabhradalaṃ rasendrayuktaṃ tathāranālena / khalve dattvā mṛditaṃ yāvat tannaṣṭapiṣṭatām eti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्यात् तिर्यक्पातनपातितसूतं क्रमेण दृढवह्नौ । संस्वेद्य पात्यतेऽसौ न पतति यावद्दृढश्चाग्निः

kuryāt tiryakpātanapātitasūtaṃ krameṇa dṛḍhavahnau / saṃsvedya pātyate'sau na patati yāvaddṛḍhaścāgniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<निरोधन> मर्दनमूर्छनपातैः कदर्थितो भजति मन्दवीर्यत्वात् । सृष्ट्यम्बुजैर् निरोधाल्लब्धाप्यायो न षण्ढः स्यात्

<nirodhana> mardanamūrchanapātaiḥ kadarthito bhajati mandavīryatvāt / sṛṣṭyambujair nirodhāllabdhāpyāyo na ṣaṇḍhaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<७। नियमन> इति लब्धवीर्यः सम्यक् चपलोऽसौ संनियम्यते तदनु । फणिनयनाम्बुजमार्कवकर्कोटीचिञ्चिकास्वेदात्

<7. niyamana> iti labdhavīryaḥ samyak capalo'sau saṃniyamyate tadanu / phaṇinayanāmbujamārkavakarkoṭīciñcikāsvedāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<८। दीपन> भूखगटङ्कणमरिचैर् लवणासुरीशिग्रुकाञ्जिकैस् त्रिदिनम् । स्वेदेन दीपितोऽसौ ग्रासार्थी जायते सूतः

<8. dīpana> bhūkhagaṭaṅkaṇamaricair lavaṇāsurīśigrukāñjikais tridinam / svedena dīpito'sau grāsārthī jāyate sūtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चारण> इति दीपितो विशुद्धः प्रचलितविद्युल्लतासहस्राभः । भवति यदा रसराजश् चार्यो सत्वादि तदा बीजम्

<cāraṇa> iti dīpito viśuddhaḥ pracalitavidyullatāsahasrābhaḥ / bhavati yadā rasarājaś cāryo satvādi tadā bījam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चारण:: समुख, निर्मुख> पीतक्रियासु पीतं श्वेतं तारक्रियासु मुखम् आदौ । देयं खल्वे घृष्टो दिव्यौषधिभिः स निर्मुखश् चरति

<cāraṇa:: samukha, nirmukha> pītakriyāsu pītaṃ śvetaṃ tārakriyāsu mukham ādau / deyaṃ khalve ghṛṣṭo divyauṣadhibhiḥ sa nirmukhaś carati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.