Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra [GRht] 3

घनरहितबीजचारणसम्प्राप्तदलादिलाभकृतकृत्याः । कृपणाः प्राप्य समुद्रं वराटिकालाभसंतुष्टाः

ghanarahitabījacāraṇasamprāptadalādilābhakṛtakṛtyāḥ / kṛpaṇāḥ prāpya samudraṃ varāṭikālābhasaṃtuṣṭāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये पुनर्महान्तो लक्ष्मीकरिराजकौस्तुभादीनि । अवधीर्य लब्धवन्तः परामृतं चामरा जाताः

anye punarmahānto lakṣmīkarirājakaustubhādīni / avadhīrya labdhavantaḥ parāmṛtaṃ cāmarā jātāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षारौषधिपट्वम्लैः क्षुद्बोधो रागबन्धने स्वेदात् । न पुनः पक्षच्छेदो द्रवत्वं वा विना गगनम्

kṣārauṣadhipaṭvamlaiḥ kṣudbodho rāgabandhane svedāt / na punaḥ pakṣacchedo dravatvaṃ vā vinā gaganam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकजीर्णो बलवान् भवति रसस्तस्य चारणे प्रोक्ताः । संधानवासनौषधिनिर्मुखसमुखा महायोगाः

abhrakajīrṇo balavān bhavati rasastasya cāraṇe proktāḥ / saṃdhānavāsanauṣadhinirmukhasamukhā mahāyogāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<अभ्र:: प्रेपरतिओन् फ़ोर् चारण> निश्चन्द्रिकं हि गगनं क्षाराम्लैर्भावितं तथा रुधिरैः । सृष्टित्रयनीरकणातुम्बरुरसमर्दितं चरति

<abhra:: preparation for cāraṇa> niścandrikaṃ hi gaganaṃ kṣārāmlairbhāvitaṃ tathā rudhiraiḥ / sṛṣṭitrayanīrakaṇātumbarurasamarditaṃ carati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मेर्चुर्य्:: अभ्रचारण> यवचिञ्चिकाम्बुपुटितं तन्मूलशतावरीगदाकुलितम् । घनरवशिग्रुपुनर्नवरसभावितमभ्रकं चरति

<mercury:: abhracāraṇa> yavaciñcikāmbupuṭitaṃ tanmūlaśatāvarīgadākulitam / ghanaravaśigrupunarnavarasabhāvitamabhrakaṃ carati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<आरनाल फ़ोर् जारण> सर्जीक्षितिखगटङ्कणलवणान्वितम् अर्कभाजने त्रिदिनम् । पर्युषितमारनालं गगनादिषु भावने शस्तम्

<āranāla for jāraṇa> sarjīkṣitikhagaṭaṅkaṇalavaṇānvitam arkabhājane tridinam / paryuṣitamāranālaṃ gaganādiṣu bhāvane śastam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नागं शुद्धं प्रद्राव्य निषेचयेच्छतं वारान् । वङ्गं वा तारविधौ रसायने नैव तद्योज्यम्

tasminnāgaṃ śuddhaṃ pradrāvya niṣecayecchataṃ vārān / vaṅgaṃ vā tāravidhau rasāyane naiva tadyojyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गगनरसोपरसामृतलोहरसायसादिचूर्णानि । सर्वमनेन ह भाव्यं यत्किंचित् चारणावस्तु

gaganarasoparasāmṛtaloharasāyasādicūrṇāni / sarvamanena ha bhāvyaṃ yatkiṃcit cāraṇāvastu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ खल्वे मृदितां पिष्टीं हेम्नश्च तां रसश्चरति । तारस्य तारकर्मणि दत्त्वा सूते ततो गगनम्

ādau khalve mṛditāṃ piṣṭīṃ hemnaśca tāṃ rasaścarati / tārasya tārakarmaṇi dattvā sūte tato gaganam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रुटिशो दत्त्वा मृदितं सारे खल्वे ऽभ्रहेमलोहादि । चरति रसेन्द्रः क्षितिखगवेतसबीजपूराम्लैः

truṭiśo dattvā mṛditaṃ sāre khalve 'bhrahemalohādi / carati rasendraḥ kṣitikhagavetasabījapūrāmlaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुखं निर्मुखमथवा तुल्यं द्विगुणं चतुर्गुणं वापि । अष्टगुणं षोडशगुणमथवा द्वात्रिंशतागुणितम्

samukhaṃ nirmukhamathavā tulyaṃ dviguṇaṃ caturguṇaṃ vāpi / aṣṭaguṇaṃ ṣoḍaśaguṇamathavā dvātriṃśatāguṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति पत्त्राभ्रकम् उक्तं तेन विधानेन चारयेत्सूतम् । <चारण> ग्रासः पिष्टी गर्भस्त्रिलक्षणा चारणा भवति

iti pattrābhrakam uktaṃ tena vidhānena cārayetsūtam / <cāraṇa> grāsaḥ piṣṭī garbhastrilakṣaṇā cāraṇā bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<wरोन्ग् इदेअस् अबोउत् जारण> दोलनविधिना यैर् अपि नानाविधभङ्गसंस्कृतं गगनम् । चारणविधौ प्रदिष्टं दृष्टं नोद्धूयमानं तैः

<wrong ideas about jāraṇa> dolanavidhinā yair api nānāvidhabhaṅgasaṃskṛtaṃ gaganam / cāraṇavidhau pradiṣṭaṃ dṛṣṭaṃ noddhūyamānaṃ taiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये ऽपि तुच्छमतयो गन्धकनिष्पिष्टिशुल्बपिष्टिरजः । दोलनविधिनोद्धूतं रसजीर्णं तदिति मन्यन्ते

anye 'pi tucchamatayo gandhakaniṣpiṣṭiśulbapiṣṭirajaḥ / dolanavidhinoddhūtaṃ rasajīrṇaṃ taditi manyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<गोलकमुख> तैलादिकतप्तरसे हाटकतारादिगोलकमुखेन । चरति घनं रसराजो हेमादिभिर् एति पिण्डत्वम्

<golakamukha> tailādikataptarase hāṭakatārādigolakamukhena / carati ghanaṃ rasarājo hemādibhir eti piṇḍatvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मुख:: शुकपिच्छमुख> अन्ये स्वच्छं कृत्वा शुकपिच्छमुखेन चारयन्ति घनम् । सिद्धोपदेशविधिना आशितग्रासे न शुष्केण

<mukha:: śukapicchamukha> anye svacchaṃ kṛtvā śukapicchamukhena cārayanti ghanam / siddhopadeśavidhinā āśitagrāse na śuṣkeṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मेर्चुर्य्:: चारण> अथवा माक्षिकगगनं समभागं पटुयुतं पक्वम् । प्रक्षिप्य लोहपात्रे स्वेदान्तश्चरति कृष्णाभ्रम्

<mercury:: cāraṇa> athavā mākṣikagaganaṃ samabhāgaṃ paṭuyutaṃ pakvam / prakṣipya lohapātre svedāntaścarati kṛṣṇābhram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं प्रवक्ष्याम्युपदेशं गन्धाभ्रकसंप्रवेशनं येन । पक्षछिन्नश् च रसो योग्यः स्याद् रसरसायनयोः

taṃ pravakṣyāmyupadeśaṃ gandhābhrakasaṃpraveśanaṃ yena / pakṣachinnaś ca raso yogyaḥ syād rasarasāyanayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<सुल्फ़ुर्:: स्पेचिअल् रोले इन् अल्छेम्य्> रसराजरागदायी बीजानां पाकजारणसमर्थः । सूतकपक्षच्छेदी रसबन्धे गन्धको ऽभिहितः

<sulfur:: special role in alchemy> rasarājarāgadāyī bījānāṃ pākajāraṇasamarthaḥ / sūtakapakṣacchedī rasabandhe gandhako 'bhihitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मेर्चुर्य्:: मारण, पक्षछेद> दत्त्वा खल्वे त्रुटिशो गन्धकम् आदौ रसं च त्रुटिशोऽपि । तावच्च मर्दनीयं यावत्सा पिष्टिका भवति

<mercury:: māraṇa, pakṣacheda> dattvā khalve truṭiśo gandhakam ādau rasaṃ ca truṭiśo'pi / tāvacca mardanīyaṃ yāvatsā piṣṭikā bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदनु च द्रुतबलिवसया समभागनियोजितं तथा गगनम् । त्रुटिशो रसं च दत्त्वा कुर्वीत यथेप्सितां पिष्टिम्

tadanu ca drutabalivasayā samabhāganiyojitaṃ tathā gaganam / truṭiśo rasaṃ ca dattvā kurvīta yathepsitāṃ piṣṭim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि च दीप्तैरुपलैर्निपात्यते ऽधो ऽथ दीपिकायन्त्रे । तदनु च निर्मुक्तमलो निकृन्तपक्षो ऽभ्रगन्धाभ्याम्

sāpi ca dīptairupalairnipātyate 'dho 'tha dīpikāyantre / tadanu ca nirmuktamalo nikṛntapakṣo 'bhragandhābhyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मेर्चुर्य्:: मारण, चोम्पोउन्द् wइथ् गोल्द्> अथवा गन्धकपिष्टिं पक्त्वा द्रुतगन्धकस्य मध्ये तु

<mercury:: māraṇa, compound with gold> athavā gandhakapiṣṭiṃ paktvā drutagandhakasya madhye tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा चापि हेमपिष्टिर्विपच्यते गन्धके भूयः । इत्थं हेम्ना सूतो मिलति द्वंद्वे तथा क्षणान्म्रियते

sā cāpi hemapiṣṭirvipacyate gandhake bhūyaḥ / itthaṃ hemnā sūto milati dvaṃdve tathā kṣaṇānmriyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरे पक्षच्छेदं द्वंद्वे रसमारणं न वाञ्छन्ति । बीजानामपि पाकं हृष्यन्ति च तदनु तप्यन्ति

itare pakṣacchedaṃ dvaṃdve rasamāraṇaṃ na vāñchanti / bījānāmapi pākaṃ hṛṣyanti ca tadanu tapyanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थमनेकदोषैर्बहुश्रमैर्गगनचारणं मत्वा । निर्दिश्यते प्रकारः कर्मणि शास्त्रेऽपि संवादी

itthamanekadoṣairbahuśramairgaganacāraṇaṃ matvā / nirdiśyate prakāraḥ karmaṇi śāstre'pi saṃvādī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्राह्यो निर्लेपः सूक्ष्मगतिर्व्यापकोऽक्षयो जीवः । यावद्विशति न योनौ तावद्बन्धं कुतो भजते

agrāhyo nirlepaḥ sūkṣmagatirvyāpako'kṣayo jīvaḥ / yāvadviśati na yonau tāvadbandhaṃ kuto bhajate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.