Library·Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra [GRht]·8

Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra [GRht] 8

<रञ्जन:: चोलोउर् अच्च्। तो अभ्र> जीर्णाभ्रको रसेन्द्रो दर्शयति घनानुरूपिणीं छायाम् । कृष्णां रक्तां पीतां सितां तथा संकरैर्मिश्राम्

<rañjana:: colour acc. to abhra> jīrṇābhrako rasendro darśayati ghanānurūpiṇīṃ chāyām / kṛṣṇāṃ raktāṃ pītāṃ sitāṃ tathā saṃkarairmiśrām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाभ्रकेण बलवदसितरागैर्युज्यते रसेन्द्रस्तु । श्वेतै रक्तैः पीतैर्वह्नेः खलु वर्णतो ज्ञेयः

kṛṣṇābhrakeṇa balavadasitarāgairyujyate rasendrastu / śvetai raktaiḥ pītairvahneḥ khalu varṇato jñeyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मेर्चुर्य् त्रन्स्फ़ेर्स् ओwन् चोलोउर् ओन् ओथेर् सुब्स्तन्चेस्> अथ निजकर्मे वर्णं न जहाति यदा स रज्यते रागैः । क्रमशो हि वक्ष्यमाणैर्निर्णिक्तो रंजनं कुरुते

<mercury transfers own colour on other substances> atha nijakarme varṇaṃ na jahāti yadā sa rajyate rāgaiḥ / kramaśo hi vakṣyamāṇairnirṇikto raṃjanaṃ kurute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<(स्तोफ़्फ़े, दिए वेर्स्छ्। संस्कारस् इन्दुज़िएरेन्)> बलमास्तेऽभ्रकसत्वे जारणरागाः प्रतिष्ठितास्तीक्ष्णे । बन्धश्च सारलोहे सारकमथ नागवंगाभ्याम्

<(Stoffe, die versch. saṃskāras induzieren)> balamāste'bhrakasatve jāraṇarāgāḥ pratiṣṭhitāstīkṣṇe / bandhaśca sāralohe sārakamatha nāgavaṃgābhyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<पोतेन्च्य् ओफ़् तीक्ष्णलोह> क्रामति तीक्ष्णेन रसस्तीक्ष्णेन च जीर्यते क्षणाद्ग्रासः । हेम्नो योनिस्तीक्ष्णं रागान् गृह्णाति तीक्ष्णेन

<potency of tīkṣṇaloha> krāmati tīkṣṇena rasastīkṣṇena ca jīryate kṣaṇādgrāsaḥ / hemno yonistīkṣṇaṃ rāgān gṛhṇāti tīkṣṇena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<तीक्ष्णलोह:: चारण, जारण> तदपि च दरदेन हतं कृत्वा माक्षिकेण रविसहितम् । वासितमपि वासनया घनवच्चार्यं च जार्यं च

<tīkṣṇaloha:: cāraṇa, jāraṇa> tadapi ca daradena hataṃ kṛtvā mākṣikeṇa ravisahitam / vāsitamapi vāsanayā ghanavaccāryaṃ ca jāryaṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<रञ्जन:: सुइतब्ले सुब्स्तन्चेस्> कान्तं वा तीक्ष्णं वा काञ्चीं वा वज्रसस्यकादीनाम् । एकतमं सर्वं वा रसरंजने संकरोऽभीष्टः

<rañjana:: suitable substances> kāntaṃ vā tīkṣṇaṃ vā kāñcīṃ vā vajrasasyakādīnām / ekatamaṃ sarvaṃ vā rasaraṃjane saṃkaro'bhīṣṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<(छेम्। पोतेन्ज़ेन् वेर्स्छ्। स्तोफ़्फ़े)> कुटिले बलमभ्यधिकं रागस्तीक्ष्णे तु पन्नगे स्नेहः । रागस्नेहबलानि तु कमले शंसन्ति धातुविदः

<(chem. Potenzen versch. Stoffe)> kuṭile balamabhyadhikaṃ rāgastīkṣṇe tu pannage snehaḥ / rāgasnehabalāni tu kamale śaṃsanti dhātuvidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मेर्चुर्य्:: रञ्जन> सर्वैर् एभिर् लोहैर् माक्षिकनिहतैस्तथा द्रुतैर्गर्भे । विडयोगेन तु जीर्णो रसराजो रागमुपयाति

<mercury:: rañjana> sarvair ebhir lohair mākṣikanihataistathā drutairgarbhe / viḍayogena tu jīrṇo rasarājo rāgamupayāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मेर्चुर्य्:: रञ्जन (wइथ् अ कृष्टि)> तालकदरदशिलाभिः स्नेहक्षाराम्ललवणसहिताभिः । समकद्विगुणत्रिगुणान् पुटो वहेद्वंगशस्त्रादीन्

<mercury:: rañjana (with a kṛṣṭi)> tālakadaradaśilābhiḥ snehakṣārāmlalavaṇasahitābhiḥ / samakadviguṇatriguṇān puṭo vahedvaṃgaśastrādīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तस्नेहनिषेकैः शेषं कुर्याद्रसस्य कृष्टिरियम् । चारणजारणमात्रात्कुरुते रसमिन्द्रगोपनिभम्

raktasnehaniṣekaiḥ śeṣaṃ kuryādrasasya kṛṣṭiriyam / cāraṇajāraṇamātrātkurute rasamindragopanibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मेर्चुर्य्:: रञ्जन> अथवा केवलम् अमलं कमलं दरदेन वापितं कुरुते । त्रिगुणं हि चीर्णजीर्णं लाक्षारससन्निभं सूतम्

<mercury:: rañjana> athavā kevalam amalaṃ kamalaṃ daradena vāpitaṃ kurute / triguṇaṃ hi cīrṇajīrṇaṃ lākṣārasasannibhaṃ sūtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मेर्चुर्य्:: रञ्जन> रक्तगणगलितपशुजलभावितताप्यगन्धकशिलानाम् । एकेन वापितमृतं कमलं रञ्जयति रसराजम्

<mercury:: rañjana> raktagaṇagalitapaśujalabhāvitatāpyagandhakaśilānām / ekena vāpitamṛtaṃ kamalaṃ rañjayati rasarājam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<दुरतिओन् ओफ़् चोलोउरिन्ग् अच्च्। तो सुब्स्तन्चे> बाह्यो गन्धकरागो विलुलितरागे मनःशिलाताले । माक्षिकसत्वरसकौ द्वावेव हि रञ्जने शस्तौ

<duration of colouring acc. to substance> bāhyo gandhakarāgo vilulitarāge manaḥśilātāle / mākṣikasatvarasakau dvāveva hi rañjane śastau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<रसरञ्जक् (१५)> क्रमवृत्तौ रविरसकौ संशुद्धौ मूकमूषिकाध्मातौ । त्रिगुणं चीर्णो जीर्णो हेमाभो जायते सूतः

<rasarañjak (15)> kramavṛttau ravirasakau saṃśuddhau mūkamūṣikādhmātau / triguṇaṃ cīrṇo jīrṇo hemābho jāyate sūtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<रसरञ्जक् (१६)> अथ कृष्णाभ्रकचूर्णं पुटितं रक्तं भवेत्तथा सकलम् । त्रिगुणं चीर्णो जीर्णो हेमद्रुतिसन्निभः सूतः

<rasarañjak (16)> atha kṛṣṇābhrakacūrṇaṃ puṭitaṃ raktaṃ bhavettathā sakalam / triguṇaṃ cīrṇo jīrṇo hemadrutisannibhaḥ sūtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<मेर्चुर्य्:: रञ्जन> त्रिगुणेन माक्षिकेण तु कनकं च मृतं रसकतालयुतम् । पटुसहितं तत्पक्वं हण्डिकया यावदिन्द्रगोपनिभम्

<mercury:: rañjana> triguṇena mākṣikeṇa tu kanakaṃ ca mṛtaṃ rasakatālayutam / paṭusahitaṃ tatpakvaṃ haṇḍikayā yāvadindragopanibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चूर्णं सूतवरे त्रिगुणं चीर्णं हि जीर्णं तु । द्रुतहेमनिभः सूतो रञ्जति लोहानि सर्वाणि

taccūrṇaṃ sūtavare triguṇaṃ cīrṇaṃ hi jīrṇaṃ tu / drutahemanibhaḥ sūto rañjati lohāni sarvāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<बीज्जारण् का महत्त्व्> पत्रादष्टगुणं सत्वं सत्वादष्टगुणा द्रुतिः । द्रुतेरष्टगुणं बीजं तस्माद्बीजं तु जारयेत्

<bījjāraṇ kā mahattv> patrādaṣṭaguṇaṃ satvaṃ satvādaṣṭaguṇā drutiḥ / druteraṣṭaguṇaṃ bījaṃ tasmādbījaṃ tu jārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.