Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra 14

शरदि शारदमेघो वर्षति वर्षासु वार्षिको वार्दः । मधुसमये परपुष्टः प्रवरजवः शोभते सततम्

śaradi śāradamegho varṣati varṣāsu vārṣiko vārdaḥ / madhusamaye parapuṣṭaḥ pravarajavaḥ śobhate satatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजजारणात्किं भवति तदाह समादीत्यादि

bījajāraṇātkiṃ bhavati tadāha samādītyādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समं सूततुल्यं अधिशब्दाद् अपरिमितं समादधिकं यज्जीर्णं जारणमाप्तं बीजं निष्पन्नबीजं तेनैव जीर्णेन बीजेन सह आवर्तता कार्या आवर्त इति आवर्तः

samaṃ sūtatulyaṃ adhiśabdād aparimitaṃ samādadhikaṃ yajjīrṇaṃ jāraṇamāptaṃ bījaṃ niṣpannabījaṃ tenaiva jīrṇena bījena saha āvartatā kāryā āvarta iti āvartaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तत् यस्माद्विधानाद्धेम कनकं जायते खलु निश्चयेन तत्करणं तस्य विधानस्य करणम्

kiṃ tat yasmādvidhānāddhema kanakaṃ jāyate khalu niścayena tatkaraṇaṃ tasya vidhānasya karaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समादिजीर्णस्य सूतस्य रूप्यादिषु प्रयोगात्कनकं भवेदिति व्यक्तिः

samādijīrṇasya sūtasya rūpyādiṣu prayogātkanakaṃ bhavediti vyaktiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं निगृह्य धूमं सुधिया रसमारणं कार्यम् । रसबन्धकरं पारदबन्धप्रदं च पुनः तालकं हरितालं सूतो रसः तेनापि नियामकौषधिभिश्च शतावर्यादिभिः पूर्वोक्ताभिर् गुटिकां कृत्वा निगृह्य धूमं रुन्धितधूमं यथा स्यात्तथा सुधिया मतिमता रसज्ञेन एवममुना विधिना रसमारणं कार्यं पारदबन्धः कार्य इत्यर्थः

evaṃ nigṛhya dhūmaṃ sudhiyā rasamāraṇaṃ kāryam / rasabandhakaraṃ pāradabandhapradaṃ ca punaḥ tālakaṃ haritālaṃ sūto rasaḥ tenāpi niyāmakauṣadhibhiśca śatāvaryādibhiḥ pūrvoktābhir guṭikāṃ kṛtvā nigṛhya dhūmaṃ rundhitadhūmaṃ yathā syāttathā sudhiyā matimatā rasajñena evamamunā vidhinā rasamāraṇaṃ kāryaṃ pāradabandhaḥ kārya ityarthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्चाह अथवेत्यादि

anyaccāha athavetyādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा विध्यन्तरे शिलया मनोह्वया कृत्वा वा माक्षिकयोगेन ताप्यसंयोगं कृत्वा साधितस्तालकयोगवत् सूतो रसः शुक्लवर्णो जयेत

athavā vidhyantare śilayā manohvayā kṛtvā vā mākṣikayogena tāpyasaṃyogaṃ kṛtvā sādhitastālakayogavat sūto rasaḥ śuklavarṇo jayeta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केन धूमरोधेन सैन्धवार्द्रमृदा लेपेन वा ताभ्यां शिलामाक्षिकाभ्याम् उभाभ्यां तालकयोगवत् साधितः सन् सूतः शुक्लवर्णो भवेद् इति

kena dhūmarodhena saindhavārdramṛdā lepena vā tābhyāṃ śilāmākṣikābhyām ubhābhyāṃ tālakayogavat sādhitaḥ san sūtaḥ śuklavarṇo bhaved iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्चाह मृतेत्यादि

anyaccāha mṛtetyādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतशुल्बताप्यचूर्णं मृतं च यत् शुल्बं ताम्रं ताप्यं स्वर्णमाक्षिकं च तच्चूर्णं किंविशिष्टं कान्तयुतं चुम्बकमिश्रितं तेन मृतशुल्बताप्यचूर्णेन कान्तयुतेन पूर्वं निष्पन्नं खोटं रञ्जयेत्

mṛtaśulbatāpyacūrṇaṃ mṛtaṃ ca yat śulbaṃ tāmraṃ tāpyaṃ svarṇamākṣikaṃ ca taccūrṇaṃ kiṃviśiṣṭaṃ kāntayutaṃ cumbakamiśritaṃ tena mṛtaśulbatāpyacūrṇena kāntayutena pūrvaṃ niṣpannaṃ khoṭaṃ rañjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंविशिष्टं घनसत्त्वहेमयुतं अभ्रसत्वस्वर्णमिश्रितम्

kiṃviśiṣṭaṃ ghanasattvahemayutaṃ abhrasatvasvarṇamiśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंविधं तत्खोटं रसायने जराव्याधिनाशने योज्यम्

evaṃvidhaṃ tatkhoṭaṃ rasāyane jarāvyādhināśane yojyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्चाह एवमित्यादि

anyaccāha evamityādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं लोहपर्पटिकाविधानेन तालशिलाभ्यां ध्मातं सत् युतं यत् खोटं तद्विमलं मलवर्जितं स्यात्

evaṃ lohaparpaṭikāvidhānena tālaśilābhyāṃ dhmātaṃ sat yutaṃ yat khoṭaṃ tadvimalaṃ malavarjitaṃ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

च पुनः माक्षिकरसकैस्ताप्यखर्परिकैः दरदशिखिसहितैश्च हिङ्गुलशिखिमिलितैश्च करणरूपैर्विमलं च पुनः पुटयोगाद् वह्निसंपर्कात् ध्मातं म्रियते

ca punaḥ mākṣikarasakaistāpyakharparikaiḥ daradaśikhisahitaiśca hiṅgulaśikhimilitaiśca karaṇarūpairvimalaṃ ca punaḥ puṭayogād vahnisaṃparkāt dhmātaṃ mriyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ मललक्षणमुक्तम्

ādau malalakṣaṇamuktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चाह किट्टपुरसंयोगात्

taccāha kiṭṭapurasaṃyogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किट्टं लोहमलं पुरो गुग्गुलुः तयोः संयोगात् ध्मातैः माक्षिकरसदरदरूपैः पूर्वोक्तैः किट्टो भवेत् पुनः किट्टतो रससाकं सूतमिश्रितं सत्त्वं सारं निपतति तत्सत्त्वं भस्म जनयति उत्पादयति

kiṭṭaṃ lohamalaṃ puro gugguluḥ tayoḥ saṃyogāt dhmātaiḥ mākṣikarasadaradarūpaiḥ pūrvoktaiḥ kiṭṭo bhavet punaḥ kiṭṭato rasasākaṃ sūtamiśritaṃ sattvaṃ sāraṃ nipatati tatsattvaṃ bhasma janayati utpādayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यापि भस्मनः सत्त्वं च निपततीत्यर्थः

tasyāpi bhasmanaḥ sattvaṃ ca nipatatītyarthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विध्यन्तरमाह वङ्गरसगन्धतालमिति

vidhyantaramāha vaṅgarasagandhatālamiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वङ्गं त्रपु रसः सूतः गन्धको बलिः तालं हरितालं एतच्चतुष्टयं खटिकाया योगतः खटिका चित्रकरजस्तस्या योगतः सुपर्पटिकां पूर्वोक्तां लोहपर्पटिकां रञ्जयति सूतेन विनापि किमुत रसमिलितेन तालसत्त्वेनेति व्यक्तिः

vaṅgaṃ trapu rasaḥ sūtaḥ gandhako baliḥ tālaṃ haritālaṃ etaccatuṣṭayaṃ khaṭikāyā yogataḥ khaṭikā citrakarajastasyā yogataḥ suparpaṭikāṃ pūrvoktāṃ lohaparpaṭikāṃ rañjayati sūtena vināpi kimuta rasamilitena tālasattveneti vyaktiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाबीजानां बीजानां च विशेषविधानमाह एवमित्यादि

mahābījānāṃ bījānāṃ ca viśeṣavidhānamāha evamityādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तविधानेन बीजं विधाय रञ्जनविधिना रञ्जनविधानेन सुरञ्जनं कार्यम्

evam uktavidhānena bījaṃ vidhāya rañjanavidhinā rañjanavidhānena surañjanaṃ kāryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कार्ये रसस्य सूतस्य त्रिगुणं हेम संयोज्यं पुनस् तस्य हेम्नः त्रिगुणं वरबीजं योज्यं इति विशेषविधिः

tatkārye rasasya sūtasya triguṇaṃ hema saṃyojyaṃ punas tasya hemnaḥ triguṇaṃ varabījaṃ yojyaṃ iti viśeṣavidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.