Library·Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra·17

Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra 17

सुसंस्कृता मुखान्तःस्था विशदाश्च हितार्थकाः । तथा परोचिताः पूता भवन्त्यमरजा गिरः

susaṃskṛtā mukhāntaḥsthā viśadāśca hitārthakāḥ / tathā parocitāḥ pūtā bhavantyamarajā giraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ क्रामणप्रशंसाम् आह इतीत्यादि

atha krāmaṇapraśaṃsām āha itītyādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तविधानेन कृतः सारणस्य विधिर् यस्मिन् सूतराजे एवंविधिः सूतराट् बलवान् भवेदिति शेषः

uktavidhānena kṛtaḥ sāraṇasya vidhir yasmin sūtarāje evaṃvidhiḥ sūtarāṭ balavān bhavediti śeṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुतः क्रियायोगात् कृत्यकरणात्

kutaḥ kriyāyogāt kṛtyakaraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यादृक् कृत्यं क्रियते तादृक् बलवान् स्याद् इत्यभिप्रायः

yādṛk kṛtyaṃ kriyate tādṛk balavān syād ityabhiprāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंविधोऽपि क्रामणारहितः क्रामणवर्जितो लोहं न विशति लोहान्तःप्रवेशं न करोति ततो हेतोर् लोहं धातुं संवेष्ट्य परिवेष्टनं कृत्वा तिष्ठति बाह्यरागदायी स्यादिति

evaṃvidho'pi krāmaṇārahitaḥ krāmaṇavarjito lohaṃ na viśati lohāntaḥpraveśaṃ na karoti tato hetor lohaṃ dhātuṃ saṃveṣṭya pariveṣṭanaṃ kṛtvā tiṣṭhati bāhyarāgadāyī syāditi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहलोहयोः सादृश्यमाह अन्नमित्यादि

dehalohayoḥ sādṛśyamāha annamityādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथेति सादृश्ये

yatheti sādṛśye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नं गोधूमादिकं वा द्रव्यं औषधं अनुपानेन सह जलादिना सार्धं धातुषु मांसादिषु सप्तसु क्रमते व्याप्नोति तथा अमुना वक्ष्यमाणविधानेन क्रामणयोगात् क्रामणाय योगः कुनटीमाक्षिकविषादिस् ततः सूतराजो लोहरूप्यादिषु विशति बाह्याभ्यन्तरं विध्यतीत्यर्थः

annaṃ godhūmādikaṃ vā dravyaṃ auṣadhaṃ anupānena saha jalādinā sārdhaṃ dhātuṣu māṃsādiṣu saptasu kramate vyāpnoti tathā amunā vakṣyamāṇavidhānena krāmaṇayogāt krāmaṇāya yogaḥ kunaṭīmākṣikaviṣādis tataḥ sūtarājo loharūpyādiṣu viśati bāhyābhyantaraṃ vidhyatītyarthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्चाह शिलयेत्यादि

anyaccāha śilayetyādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागः सीसकः शिलया मनोह्वया निहतो मारितः पुनः वङ्गं शुद्धेन दोषवर्जितेन तालेन निहतं क्रमशः क्रमेण पीते हेमकर्मणि शुक्ले रूप्यकर्मणि एतत्क्रामणं समुद्दिष्टं सम्यक् प्रकाशितं पीतकर्मणि नागः शुक्लकर्मणि वङ्गं च नियोजितव्यम् इत्यर्थः

nāgaḥ sīsakaḥ śilayā manohvayā nihato māritaḥ punaḥ vaṅgaṃ śuddhena doṣavarjitena tālena nihataṃ kramaśaḥ krameṇa pīte hemakarmaṇi śukle rūpyakarmaṇi etatkrāmaṇaṃ samuddiṣṭaṃ samyak prakāśitaṃ pītakarmaṇi nāgaḥ śuklakarmaṇi vaṅgaṃ ca niyojitavyam ityarthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच्चाह तीक्ष्णमित्यादि

anyaccāha tīkṣṇamityādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरदेन हिङ्गुलेन हतं मारितं तीक्ष्णं सारो विधिना अरिवर्गविधानेन ताप्येन स्वर्णमाक्षिकेन मारितं शुल्बं ताम्रं एतदपि क्रामणं कथितं वा कान्तमुखं कान्तं लोहजाति उक्तं ग्रन्थादौ तत् मुखं प्रधानं यस्य तत् माक्षिकैर्वा मारितं नियोज्यं इति शेषः

daradena hiṅgulena hataṃ māritaṃ tīkṣṇaṃ sāro vidhinā arivargavidhānena tāpyena svarṇamākṣikena māritaṃ śulbaṃ tāmraṃ etadapi krāmaṇaṃ kathitaṃ vā kāntamukhaṃ kāntaṃ lohajāti uktaṃ granthādau tat mukhaṃ pradhānaṃ yasya tat mākṣikairvā māritaṃ niyojyaṃ iti śeṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषविधानमाह माक्षिकसत्त्वम् इत्यादि

viśeṣavidhānamāha mākṣikasattvam ityādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माक्षिकसत्त्वं ताप्यसारं नागः सीसकः तं विहाय नान्यत्किमप्यस्ति क्रामणं न क्रामणमिति भावः

mākṣikasattvaṃ tāpyasāraṃ nāgaḥ sīsakaḥ taṃ vihāya nānyatkimapyasti krāmaṇaṃ na krāmaṇamiti bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खल्विति जिज्ञासायाम्

khalviti jijñāsāyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दलसिद्धे विधौ संस्कारैः पूर्णतां नीते सति असौ विधिः सफलः

dalasiddhe vidhau saṃskāraiḥ pūrṇatāṃ nīte sati asau vidhiḥ saphalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.