Gandavyuhasutra 1

तद्यथापि नाम भिक्षुः सर्वचेतोवशिपरमपारमिताप्राप्तः संज्ञावेदयितनिरोधं समापन्नो न संजानाति न वेदयति, न च षडिन्द्रियेण किंचित्कार्यमनुभवति, न च परिनिर्वृतः सः । सर्वलोकव्यवहारश्च तस्मिन् प्रदेशे प्रवर्तन्ते । न च तान् संजानाति, न वेदयति यदुत तस्या एव समापत्तेरधिष्ठानाधिपत्येन । एवेमेव ते महाश्रावकास्तत्रैव जेतवने विहरन्ति, षडिन्द्रियं चैषामस्ति, न च तं तथागतसमाधिविकुर्वितवृषभिताप्रातिहार्यं पश्यन्ति, नावतरन्ति, न संजानन्ति, न विजानन्ति, न च तं महाबोधिसत्त्वसंनिपातम् बोधिसत्त्वप्रातिहार्यं बोधिसत्त्वविकुर्वितमवतरन्ति, न पश्यन्ति न जानन्ति । तत्कस्य हेतोः? गम्भीरो हि बुद्धविषयो विपुलो ऽप्रमेयो दुर्दृशो दुष्प्रतिबोधो दुरवगाहः सर्वलोकसमतिक्रान्तः । अचिन्त्यो बुद्धविषयो ऽसंहार्यः सर्वश्रावकप्रत्येकबुद्धैः । तेन ते महाश्रावकास्तत्रैव जेतवने भगवतः पादमूलगतास्तानि बुद्धविकुर्वितानि न पश्यन्ति । तं च महाबोधिसत्त्वसंनिपातम् तच्च जेतवनमचिन्त्यासंख्येयविशुद्धलोकधातुगुणव्यूहसमवसरणं न पश्यन्ति न जानन्ति यथापि तदभाजनीभूतत्वात् ॥ अथ खलु वैरोचनप्रणिधानाभिरश्चिमप्रभो बोधिसत्त्वो बुद्धाधिष्ठानेन दश दिशो व्यवलोक्य तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - पश्यध्वं सत्त्वसारस्य बुद्धबोधिरचिन्तिया । जेतध्वजे निदर्शेति जिनो बुद्धविकुर्वितम्

tadyathāpi nāma bhikṣuḥ sarvacetovaśiparamapāramitāprāptaḥ saṃjñāvedayitanirodhaṃ samāpanno na saṃjānāti na vedayati, na ca ṣaḍindriyeṇa kiṃcitkāryamanubhavati, na ca parinirvṛtaḥ saḥ / sarvalokavyavahāraśca tasmin pradeśe pravartante / na ca tān saṃjānāti, na vedayati yaduta tasyā eva samāpatteradhiṣṭhānādhipatyena / evemeva te mahāśrāvakāstatraiva jetavane viharanti, ṣaḍindriyaṃ caiṣāmasti, na ca taṃ tathāgatasamādhivikurvitavṛṣabhitāprātihāryaṃ paśyanti, nāvataranti, na saṃjānanti, na vijānanti, na ca taṃ mahābodhisattvasaṃnipātam bodhisattvaprātihāryaṃ bodhisattvavikurvitamavataranti, na paśyanti na jānanti / tatkasya hetoḥ? gambhīro hi buddhaviṣayo vipulo 'prameyo durdṛśo duṣpratibodho duravagāhaḥ sarvalokasamatikrāntaḥ / acintyo buddhaviṣayo 'saṃhāryaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ / tena te mahāśrāvakāstatraiva jetavane bhagavataḥ pādamūlagatāstāni buddhavikurvitāni na paśyanti / taṃ ca mahābodhisattvasaṃnipātam tacca jetavanamacintyāsaṃkhyeyaviśuddhalokadhātuguṇavyūhasamavasaraṇaṃ na paśyanti na jānanti yathāpi tadabhājanībhūtatvāt // atha khalu vairocanapraṇidhānābhiraścimaprabho bodhisattvo buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - paśyadhvaṃ sattvasārasya buddhabodhiracintiyā / jetadhvaje nidarśeti jino buddhavikurvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयंभुवामधिष्ठानमसंख्येयं प्रवर्तते । यत्र स मुह्यते लोको बुद्धधर्माणजानकः

svayaṃbhuvāmadhiṣṭhānamasaṃkhyeyaṃ pravartate / yatra sa muhyate loko buddhadharmāṇajānakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गम्भीरं धर्मराजानामप्रमेयमचिन्तियम् । प्रवर्तते प्रातिहार्यं यत्र लोको न गाहते

gambhīraṃ dharmarājānāmaprameyamacintiyam / pravartate prātihāryaṃ yatra loko na gāhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तवर्णाः संबुद्धा लक्षणैः सुविभूषिताः । अलक्षणा हि ते धर्मा ये संबुद्धैः प्रभाविताः

anantavarṇāḥ saṃbuddhā lakṣaṇaiḥ suvibhūṣitāḥ / alakṣaṇā hi te dharmā ye saṃbuddhaiḥ prabhāvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकुर्वितानि दर्शेति जिनो जेताह्वये वने । अनन्तमध्यगम्भीरान् वाक्पथैश्च सुदुष्करान्

vikurvitāni darśeti jino jetāhvaye vane / anantamadhyagambhīrān vākpathaiśca suduṣkarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महात्मनां संनिपातं बोधिसत्त्वा न पश्यति । अचिन्त्यक्षेत्रकोटिभ्यो जिनं द्रष्टुमुपागताः

mahātmanāṃ saṃnipātaṃ bodhisattvā na paśyati / acintyakṣetrakoṭibhyo jinaṃ draṣṭumupāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणिधानेन संपन्ना असङ्गाचारगोचराः । न शक्यं सर्वलोकेन तेषां विज्ञातुमाशयम्

praṇidhānena saṃpannā asaṅgācāragocarāḥ / na śakyaṃ sarvalokena teṣāṃ vijñātumāśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वप्रत्येकसंबुद्धाः श्रावका ये च सर्वशः । न प्रजानन्ति ते चर्यां न चैषां चित्तगोचरम्

sarvapratyekasaṃbuddhāḥ śrāvakā ye ca sarvaśaḥ / na prajānanti te caryāṃ na caiṣāṃ cittagocaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्त्वा महाप्रज्ञा दुर्धर्षा अपराजिताः । शूरध्वजा असंकीर्णा ज्ञानभूमिपरायणाः

bodhisattvā mahāprajñā durdharṣā aparājitāḥ / śūradhvajā asaṃkīrṇā jñānabhūmiparāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमेयाः समापन्नास्ते समाधिं महायशाः । स्फरित्वा धर्मधातुं हि दर्शयन्ति विकुर्वितम्

aprameyāḥ samāpannāste samādhiṃ mahāyaśāḥ / spharitvā dharmadhātuṃ hi darśayanti vikurvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु दुर्योधनवीर्यवेगराजो बोधिसत्त्वो बुद्धाधिष्ठानेन दश दिशो व्यवलोक्य तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - पुण्यगर्भान् महाप्रज्ञान् बोधिचर्यागतिंगतान् । क्षेमंकरान् सर्वलोके पश्यध्वं सुगतात्मजान्

atha khalu duryodhanavīryavegarājo bodhisattvo buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - puṇyagarbhān mahāprajñān bodhicaryāgatiṃgatān / kṣemaṃkarān sarvaloke paśyadhvaṃ sugatātmajān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेधविनो ऽनन्तमतीन् सुसमाहितचेतसः । अनन्तमध्यगम्भीरविपुलज्ञानगोचरान्

medhavino 'nantamatīn susamāhitacetasaḥ / anantamadhyagambhīravipulajñānagocarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जेताह्वये महारण्ये महाव्यूहोपशोभिते । बोधिसत्त्वसमाकीर्णे सम्यक्संबुद्धआश्रमे

jetāhvaye mahāraṇye mahāvyūhopaśobhite / bodhisattvasamākīrṇe samyaksaṃbuddhaāśrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिकेताप्रतिष्ठानान् पश्यध्वं सागरान् बहून् । दशभ्यो दिग्भ्य आगत्य निषण्णान् पद्मआसने

aniketāpratiṣṭhānān paśyadhvaṃ sāgarān bahūn / daśabhyo digbhya āgatya niṣaṇṇān padmaāsane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रतिष्ठाननायूहान्निष्प्रपञ्चाननालयान् । असङ्गचित्तान् विरजान् धर्मधातुपरायणान्

apratiṣṭhānanāyūhānniṣprapañcānanālayān / asaṅgacittān virajān dharmadhātuparāyaṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानध्वजान् महावीरान् वज्रचित्तानकम्पियान् । अनिर्वृतेषु धर्मेषु निर्वाणं दर्शयन्ति ते

jñānadhvajān mahāvīrān vajracittānakampiyān / anirvṛteṣu dharmeṣu nirvāṇaṃ darśayanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशदिक्क्षेत्रकोटीभ्यो ऽसंख्येभ्यः समुपागतान् । संबुद्धमुपसंक्रान्तान् द्वयसंज्ञाविवर्जितान्

daśadikkṣetrakoṭībhyo 'saṃkhyebhyaḥ samupāgatān / saṃbuddhamupasaṃkrāntān dvayasaṃjñāvivarjitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयंभोः शाक्यसिंहस्य पश्यन्तीदं विकुर्वितम् । अधिष्ठानेन यस्येमे बोधिसत्त्वाः समागताः

svayaṃbhoḥ śākyasiṃhasya paśyantīdaṃ vikurvitam / adhiṣṭhānena yasyeme bodhisattvāḥ samāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धधर्मेष्वसंभेदा धर्मधातुतलेषु च । व्यवहारमात्रसंभेदपारप्राप्ता जिनात्मजाः

buddhadharmeṣvasaṃbhedā dharmadhātutaleṣu ca / vyavahāramātrasaṃbhedapāraprāptā jinātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मधातोरसंभेदकोट्यन्ते मुनयः स्थिताः । अक्षयैश्च प्रकुर्वन्ति पदैर्धर्मप्रभेदनम्

dharmadhātorasaṃbhedakoṭyante munayaḥ sthitāḥ / akṣayaiśca prakurvanti padairdharmaprabhedanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु समन्तश्रीसमुद्गततेजोराजो बोधिसत्त्वो बुद्धाधिष्ठानेन दश दिशो व्यवलोक्य तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - पश्यध्वं सत्त्वसारस्य विपुलं ज्ञानमण्डलम् । कालाकालमभिज्ञाय धर्मं देशेति प्राणिनाम्

atha khalu samantaśrīsamudgatatejorājo bodhisattvo buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - paśyadhvaṃ sattvasārasya vipulaṃ jñānamaṇḍalam / kālākālamabhijñāya dharmaṃ deśeti prāṇinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानातीर्थ्यसमाकीर्णपरवादिप्रमर्दनः । यथाशयानां सत्त्वानां संदर्शेति विकुर्वितम्

nānātīrthyasamākīrṇaparavādipramardanaḥ / yathāśayānāṃ sattvānāṃ saṃdarśeti vikurvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च प्रदेश संबुद्धो न च बुद्धो दिशानुगः । अप्रमाणप्रमाणानि नातिक्रान्तो महामुनिः

na ca pradeśa saṃbuddho na ca buddho diśānugaḥ / apramāṇapramāṇāni nātikrānto mahāmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनसंख्यो यथादित्यः प्रभावयति खे व्रजन् । एवं ज्ञानविदुः शास्ता त्र्यध्वासङ्गप्रभावितः

dinasaṃkhyo yathādityaḥ prabhāvayati khe vrajan / evaṃ jñānaviduḥ śāstā tryadhvāsaṅgaprabhāvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णमास्यां यथा रात्रौ भासते चन्द्रमण्डलम् । परिपूर्णं तथा शुक्लधर्मैः पश्यति नायकम्

pūrṇamāsyāṃ yathā rātrau bhāsate candramaṇḍalam / paripūrṇaṃ tathā śukladharmaiḥ paśyati nāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तरीक्षे यथैवेह व्रजत्यादित्यमण्डलम् । वितिष्ठते नैवेह तं तथा बुद्धविकुर्वितम्

antarīkṣe yathaiveha vrajatyādityamaṇḍalam / vitiṣṭhate naiveha taṃ tathā buddhavikurvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथापि गगनं दिक्षु सर्वक्षेत्रष्वनिश्रितम् । एवं लोकप्रदीपस्य ज्ञेयं बुद्धविकुर्वितम्

yathāpi gaganaṃ dikṣu sarvakṣetraṣvaniśritam / evaṃ lokapradīpasya jñeyaṃ buddhavikurvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा हि पृथिवी लोके प्रतिष्ठा सर्वदेहिनाम् । लोके लोकप्रदीपस्य धर्मचक्रं तथा स्थितम्

yathā hi pṛthivī loke pratiṣṭhā sarvadehinām / loke lokapradīpasya dharmacakraṃ tathā sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथापि मारुतो ऽसज्जन् क्षिप्रं व्योम्नि प्रवायति । बुद्धस्य धर्मता तद्वल्लोकधातुषु वर्तते

yathāpi māruto 'sajjan kṣipraṃ vyomni pravāyati / buddhasya dharmatā tadvallokadhātuṣu vartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्स्कन्धे हि यथा सर्वक्षेत्रसंख्याः प्रतिष्ठिताः । एवं त्र्यध्वगता बुद्धा ज्ञानस्कन्धे प्रतिष्ठिताः

apskandhe hi yathā sarvakṣetrasaṃkhyāḥ pratiṣṭhitāḥ / evaṃ tryadhvagatā buddhā jñānaskandhe pratiṣṭhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु असङ्गश्रीगर्भराजो बोधिसत्त्वो बुद्धाधिष्ठानेन दश दिशो व्यवलोक्य तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - यथापि पर्वतः शैल उद्विद्धो वज्रसंभवः । सर्वलोकपरित्राता बुद्धो लोके तथोद्गतः

atha khalu asaṅgaśrīgarbharājo bodhisattvo buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - yathāpi parvataḥ śaila udviddho vajrasaṃbhavaḥ / sarvalokaparitrātā buddho loke tathodgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव सागरे तोयमप्रमेयमनाविलम् । बुद्धदर्शनमेवं हि लोकतृष्णां छिनत्ति च

yathaiva sāgare toyamaprameyamanāvilam / buddhadarśanamevaṃ hi lokatṛṣṇāṃ chinatti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्वतो हि यथा मेरुः सागराम्भःसमुद्गतः । तथैव लोकप्रद्योत उद्गतो धर्मसागरात्

parvato hi yathā meruḥ sāgarāmbhaḥsamudgataḥ / tathaiva lokapradyota udgato dharmasāgarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव सागरः पूर्णः सर्वरत्नमहाकरः । स्वयंभुवस्तथा ज्ञानमक्षयं क्षणबोधनम्

yathaiva sāgaraḥ pūrṇaḥ sarvaratnamahākaraḥ / svayaṃbhuvastathā jñānamakṣayaṃ kṣaṇabodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गम्भीरं नायके ज्ञानमसंख्येयमथामितम् । दर्शयत्यमिताचिन्त्यं येन बुद्धो विकुर्वितम्

gambhīraṃ nāyake jñānamasaṃkhyeyamathāmitam / darśayatyamitācintyaṃ yena buddho vikurvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायाकारो यथा विद्वान् मायालक्षणदर्शकः । एवं ज्ञानवशी बुद्धो विकुर्वितानिदर्शकः

māyākāro yathā vidvān māyālakṣaṇadarśakaḥ / evaṃ jñānavaśī buddho vikurvitānidarśakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तामणिर्यथा शुद्धो ऽभीप्सितार्थप्रपूरणः । एवमाशयशुद्धानां जिनः प्रणीधिपूरणः

cintāmaṇiryathā śuddho 'bhīpsitārthaprapūraṇaḥ / evamāśayaśuddhānāṃ jinaḥ praṇīdhipūraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बैरोचनं यथा रत्नं प्रभासयति भास्करम् । सर्वज्ञता विशुद्धैवं जगदाशयभासनी

bairocanaṃ yathā ratnaṃ prabhāsayati bhāskaram / sarvajñatā viśuddhaivaṃ jagadāśayabhāsanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव दिग्मुखं रत्नमष्टाङ्गं सुप्रतिष्ठितम् । तथाप्यसङ्गप्रद्योतो धर्मधात्ववभासनः

tathaiva digmukhaṃ ratnamaṣṭāṅgaṃ supratiṣṭhitam / tathāpyasaṅgapradyoto dharmadhātvavabhāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दकप्रभासं शुद्धाभं आविलाम्बुप्रसादनम् । बुद्धस्य दर्शनं तद्वज्जगदिन्द्रियशोधनम्

dakaprabhāsaṃ śuddhābhaṃ āvilāmbuprasādanam / buddhasya darśanaṃ tadvajjagadindriyaśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु धर्मधातुप्रणिधिसुनिर्मितचन्द्रराजो बोधिसत्त्वो बुद्धधिष्ठानेन दश दिशो व्यवलोक्य तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - यथापीहेन्द्रनीलेन एकवर्णा दिशः कृताः । बोधिवर्णः प्रजामेवं कुरुते बुद्धदर्शनम्

atha khalu dharmadhātupraṇidhisunirmitacandrarājo bodhisattvo buddhadhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - yathāpīhendranīlena ekavarṇā diśaḥ kṛtāḥ / bodhivarṇaḥ prajāmevaṃ kurute buddhadarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकस्मिन्नसौ बुद्धो नानाविधविकुर्वितम् । विदर्शयत्यप्रमेयं बोधिसत्त्वविशोधनम्

ekaikasminnasau buddho nānāvidhavikurvitam / vidarśayatyaprameyaṃ bodhisattvaviśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चातिचित्रगम्भीरमपर्यन्तं दुरासदम् । यस्मिन्न गाहते लोको धीमतां ज्ञानगोचरे

taccāticitragambhīramaparyantaṃ durāsadam / yasminna gāhate loko dhīmatāṃ jñānagocare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यूहानपि च संपन्नान् बुद्धकारविशोधितान् । निष्पत्तेर्बोधिसत्त्वानां धर्मधातुप्रवेशनात्

vyūhānapi ca saṃpannān buddhakāraviśodhitān / niṣpatterbodhisattvānāṃ dharmadhātupraveśanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धक्षेत्राण्यचिन्त्यानि यत्र दर्शयते जिनः । धीमतां परिवृतैर्बुद्धैराकीर्णानि समन्ततः

buddhakṣetrāṇyacintyāni yatra darśayate jinaḥ / dhīmatāṃ parivṛtairbuddhairākīrṇāni samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वधर्मवशी शास्ता उत्पन्नः शाक्यपुंगवः । प्रातिहार्यं हि यस्येदमप्रमेयं प्रवर्तते

sarvadharmavaśī śāstā utpannaḥ śākyapuṃgavaḥ / prātihāryaṃ hi yasyedamaprameyaṃ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानात्वचर्यां धीराणामप्रमेयां विपश्यथ । विकुर्वितान्यनन्तानि दर्शयत्यमितद्युतिः

nānātvacaryāṃ dhīrāṇāmaprameyāṃ vipaśyatha / vikurvitānyanantāni darśayatyamitadyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मधातौ शिक्षयति लोकनाथो जिनौरसान् । भवन्ति सर्वधर्मेषु ते ऽसङ्गज्ञानगोचराः

dharmadhātau śikṣayati lokanātho jinaurasān / bhavanti sarvadharmeṣu te 'saṅgajñānagocarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिष्ठानान्नरेन्द्रस्य धर्मचक्रं प्रवर्तते । प्रातिहार्यशताकीर्णं सर्वलोकविशोधनम्

adhiṣṭhānānnarendrasya dharmacakraṃ pravartate / prātihāryaśatākīrṇaṃ sarvalokaviśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषये सत्त्वसारस्य ज्ञानमण्डलशोधिताः । भूरिप्रज्ञा महानागाः सर्वलोकप्रमोचनाः

viṣaye sattvasārasya jñānamaṇḍalaśodhitāḥ / bhūriprajñā mahānāgāḥ sarvalokapramocanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ऽध्वत्रये विनीयन्ते श्रावकाः परमर्षिणा । न क्रमोत्क्षेपनिक्षेपं संबुद्धस्य विदन्ति ते

ye 'dhvatraye vinīyante śrāvakāḥ paramarṣiṇā / na kramotkṣepanikṣepaṃ saṃbuddhasya vidanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ऽपि प्रत्येकसंबुद्धाः त्रिष्वप्यध्वेष्वशेषतः । न क्रमोत्क्षेपनिक्षेपं ते ऽपि जानन्ति तायिनः

ye 'pi pratyekasaṃbuddhāḥ triṣvapyadhveṣvaśeṣataḥ / na kramotkṣepanikṣepaṃ te 'pi jānanti tāyinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं पुनः सर्वसत्त्वा हि विज्ञास्यन्ति विनायकम् । श्वेव गर्दुलबद्ध ये ह्यविद्यातमसावृताः

kiṃ punaḥ sarvasattvā hi vijñāsyanti vināyakam / śveva gardulabaddha ye hyavidyātamasāvṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमाणैरप्रमेयो ऽसौ न शक्यं जानितुं जिनः । असङ्गज्ञानवान् बुद्धः समतिक्रान्तवाक्पथः

pramāṇairaprameyo 'sau na śakyaṃ jānituṃ jinaḥ / asaṅgajñānavān buddhaḥ samatikrāntavākpathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णचन्द्रप्रभो धीरो लक्षणैः सुविचित्रितः । क्षपयत्यमितान् कल्पानधितिष्ठन् विकुर्वितैः

pūrṇacandraprabho dhīro lakṣaṇaiḥ suvicitritaḥ / kṣapayatyamitān kalpānadhitiṣṭhan vikurvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नयादेकैकतो बुद्धं चिन्तयन् सुसमाहितः । अनभिलाप्यः क्षपयेत्कल्पकोटीरचिन्तियाः

nayādekaikato buddhaṃ cintayan susamāhitaḥ / anabhilāpyaḥ kṣapayetkalpakoṭīracintiyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणैकदेशपर्यन्तं नाधिगच्छेत्स्वयंभुवः । निरीक्षमाणो बुद्धो ऽपि बुद्धधर्मा ह्यचिन्तियाः

guṇaikadeśaparyantaṃ nādhigacchetsvayaṃbhuvaḥ / nirīkṣamāṇo buddho 'pi buddhadharmā hyacintiyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषां च प्रणिधिस्तत्र येषां च मनसो रतिः । ते ऽप्येवंगोचराः सर्वे भविष्यन्ति सुदुर्दृशाः

yeṣāṃ ca praṇidhistatra yeṣāṃ ca manaso ratiḥ / te 'pyevaṃgocarāḥ sarve bhaviṣyanti sudurdṛśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यज्ञानमयानन्तं महासंभारविक्रमाः । नयं ह्यवतरन्त्येतं धीमच्चित्ते ऽमले स्थिताः

puṇyajñānamayānantaṃ mahāsaṃbhāravikramāḥ / nayaṃ hyavatarantyetaṃ dhīmaccitte 'male sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपुलः प्रणिधिस्तेषां विपुलश्चित्तसंवरः । लप्स्यन्ति विपुलां बोधिमाक्रम्य जिनगोचरम्

vipulaḥ praṇidhisteṣāṃ vipulaścittasaṃvaraḥ / lapsyanti vipulāṃ bodhimākramya jinagocaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु सर्वमारमण्डलविकिरणज्ञानध्वजराजो बोधिसत्त्वो बुद्धाधिष्ठानेन दश दिशो व्यवलोक्य तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - असङ्गज्ञानकायत्वादशरीराः स्वयंभुवः । अचिन्त्यज्ञानविषयाः शक्यं चिन्त्ययितुं न ते

atha khalu sarvamāramaṇḍalavikiraṇajñānadhvajarājo bodhisattvo buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - asaṅgajñānakāyatvādaśarīrāḥ svayaṃbhuvaḥ / acintyajñānaviṣayāḥ śakyaṃ cintyayituṃ na te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिन्त्यैः कर्मभिः शुक्लैर्बुद्धकायः समार्जितः । त्रैलोक्यानुपलिप्तो ऽसौ लक्षणव्यञ्जनोज्ज्वलः

acintyaiḥ karmabhiḥ śuklairbuddhakāyaḥ samārjitaḥ / trailokyānupalipto 'sau lakṣaṇavyañjanojjvalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्तावभासो लोके धर्मधातुविशोधितः । बुद्धबोधेरपि द्वारं सर्वज्ञानमहाकरः

samantāvabhāso loke dharmadhātuviśodhitaḥ / buddhabodherapi dvāraṃ sarvajñānamahākaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरजो निष्प्रपञ्चश्च सर्वसङ्गविवर्जितः । आदित्यभूतो लोकस्य ज्ञानरश्मिप्रमुञ्चनः

virajo niṣprapañcaśca sarvasaṅgavivarjitaḥ / ādityabhūto lokasya jñānaraśmipramuñcanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवसंत्रासविच्छेत्ता त्रैधातुकविशोधनः । निष्पत्तिर्बोधिसत्त्वानां बुद्धबोध्याकरस्तथा

bhavasaṃtrāsavicchettā traidhātukaviśodhanaḥ / niṣpattirbodhisattvānāṃ buddhabodhyākarastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तवर्णदर्शावी सर्ववर्णेष्वनिश्रितः । दर्शयत्यपि तान् वर्णानचिन्त्यान् सर्वदेहिभिः

anantavarṇadarśāvī sarvavarṇeṣvaniśritaḥ / darśayatyapi tān varṇānacintyān sarvadehibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्यं न ज्ञानपर्यन्तो गन्तुं बुद्धस्य केनचित् । एकक्षणे बुद्धबोधिरचिन्त्या येन शोधिता

śakyaṃ na jñānaparyanto gantuṃ buddhasya kenacit / ekakṣaṇe buddhabodhiracintyā yena śodhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षयो ज्ञाननिर्देशो निर्विकारः स्वभावतः । एकक्षणे प्रभाव्यन्ते यस्मिंस्त्र्यध्वगता जिनाः

akṣayo jñānanirdeśo nirvikāraḥ svabhāvataḥ / ekakṣaṇe prabhāvyante yasmiṃstryadhvagatā jināḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तकर्मा सप्रज्ञो बोध्यर्थी चिन्तयेत्सदा । चित्तमित्यपि यत्रास्य चित्ते चित्तं न जायते

anantakarmā saprajño bodhyarthī cintayetsadā / cittamityapi yatrāsya citte cittaṃ na jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाभिलापाविषया गम्भीरा वाक्पथोज्झिताः । अचिन्त्या बुद्धधर्मास्ते यैः संबुद्धाः प्रभाविताः

sarvābhilāpāviṣayā gambhīrā vākpathojjhitāḥ / acintyā buddhadharmāste yaiḥ saṃbuddhāḥ prabhāvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु वैरोचनप्रणिधानकेतुध्वजो बोधिसत्त्वो बुद्धाधिष्ठानेन दश दिशो व्यवलोक्य तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - अमूढस्मृतयः शुद्धा धर्मोद्गतसुनिश्चिताः । अचिन्त्यमतिमन्तस्ते अक्षया बोधिसागराः

atha khalu vairocanapraṇidhānaketudhvajo bodhisattvo buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - amūḍhasmṛtayaḥ śuddhā dharmodgatasuniścitāḥ / acintyamatimantaste akṣayā bodhisāgarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनो ऽत्र निश्चितं तेषां तच्चर्यागोचरो ह्ययम् । तेषामत्राचलं ज्ञानं ते ऽत्र च्छिन्नकथंकथाः

mano 'tra niścitaṃ teṣāṃ taccaryāgocaro hyayam / teṣāmatrācalaṃ jñānaṃ te 'tra cchinnakathaṃkathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खेदो नोत्पद्यते तेषां न तेषां सीदते मनः । तेषां प्रवर्तते चित्तं बुद्धधर्मपरायणम्

khedo notpadyate teṣāṃ na teṣāṃ sīdate manaḥ / teṣāṃ pravartate cittaṃ buddhadharmaparāyaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां प्रजायते श्रद्धा मूलजाता समुद्गता । ज्ञाने ऽत्र हि रतिस्तेषामनिलम्भे निरालये

teṣāṃ prajāyate śraddhā mūlajātā samudgatā / jñāne 'tra hi ratisteṣāmanilambhe nirālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपूर्णाः कुशलैर्धर्मैः कल्पकोटीसमार्जितैः । नामयन्ति च तत्सर्वे एते ज्ञानार्थिनो ऽसमाः

saṃpūrṇāḥ kuśalairdharmaiḥ kalpakoṭīsamārjitaiḥ / nāmayanti ca tatsarve ete jñānārthino 'samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचरन्ति च संसारे न च संसारनिश्रिताः । निश्चिता बुद्धधर्मेषु रमन्ते बुद्धगोचरे

vicaranti ca saṃsāre na ca saṃsāraniśritāḥ / niścitā buddhadharmeṣu ramante buddhagocare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावती लोकसंपत्तिः सत्त्वधातौ प्रवर्तते । सर्व प्रहीणा धीराणां बुद्धसंपस्थिता हि ते

yāvatī lokasaṃpattiḥ sattvadhātau pravartate / sarva prahīṇā dhīrāṇāṃ buddhasaṃpasthitā hi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृथा समाश्रितो लोकः सदा बद्धः प्रवर्तते । असङ्गचारिणस्तत्र सदा सत्त्वार्थनिश्रिताः

vṛthā samāśrito lokaḥ sadā baddhaḥ pravartate / asaṅgacāriṇastatra sadā sattvārthaniśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतुल्यं चरितं तेषामचिन्त्यं सर्वदेहिभिः । लोकसौख्यं चिन्तयन्ति येन दुःखं निवर्तते

atulyaṃ caritaṃ teṣāmacintyaṃ sarvadehibhiḥ / lokasaukhyaṃ cintayanti yena duḥkhaṃ nivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिज्ञानविशुद्धास्ते सर्वलोकानुकम्पकाः । आलोकभूता लोकस्य सर्वलोकप्रमोचकाः

bodhijñānaviśuddhāste sarvalokānukampakāḥ / ālokabhūtā lokasya sarvalokapramocakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु सर्वावरणविकिरणज्ञानविक्रान्तराजो बोधिसत्त्वो बुद्धाधिष्ठानेन दश दिशो व्यवलोक्य तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - सुदुर्लभो बुद्धशब्दः कल्पकोटीशतैरपि । किं पुनर्दर्शनं सर्वकाङ्क्षाछेदनमुत्तमम्

atha khalu sarvāvaraṇavikiraṇajñānavikrāntarājo bodhisattvo buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - sudurlabho buddhaśabdaḥ kalpakoṭīśatairapi / kiṃ punardarśanaṃ sarvakāṅkṣāchedanamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दृष्टो लोकप्रद्योतः सर्वधर्मगतिं गतः । पुण्यतीर्थं त्रिलोकस्य सर्वसत्त्वविशोधनम्

sa dṛṣṭo lokapradyotaḥ sarvadharmagatiṃ gataḥ / puṇyatīrthaṃ trilokasya sarvasattvaviśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यतां रूपकायेन सत्त्वसारमनिन्दितम् । न समुत्पद्यते तृप्तिः कल्पकोट्ययुतैरपि

paśyatāṃ rūpakāyena sattvasāramaninditam / na samutpadyate tṛptiḥ kalpakoṭyayutairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपकायं नरेन्द्रस्य प्रेक्षमाणा जिनौरसाः । असङ्गाः स्वं शुभं बोधौ नामयन्ति परार्थिनः

rūpakāyaṃ narendrasya prekṣamāṇā jinaurasāḥ / asaṅgāḥ svaṃ śubhaṃ bodhau nāmayanti parārthinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धबोधेर्मुखमिदम् रूपकायो महामुनेः । निश्चरन्ति यतो ऽसङ्गा अक्षयाः प्रतिसंविदः

buddhabodhermukhamidam rūpakāyo mahāmuneḥ / niścaranti yato 'saṅgā akṣayāḥ pratisaṃvidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिन्त्यानमितान् सत्त्वानवभास्य महामुनिः । अवतार्य महायाने व्याकरोत्यग्रबोधये

acintyānamitān sattvānavabhāsya mahāmuniḥ / avatārya mahāyāne vyākarotyagrabodhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महत्पुण्यमयं क्षेत्रमुदितं ज्ञानमण्डलम् । भासयत्यमितं लोकं पुण्यस्कन्धविवर्धनम्

mahatpuṇyamayaṃ kṣetramuditaṃ jñānamaṇḍalam / bhāsayatyamitaṃ lokaṃ puṇyaskandhavivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेदनो दुःखजालस्य ज्ञानस्कन्धविशोधनः । न दुर्गतिभयं तेषां यैरिहारागितो जिनः

chedano duḥkhajālasya jñānaskandhaviśodhanaḥ / na durgatibhayaṃ teṣāṃ yairihārāgito jinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपुलं जायते चित्तं पश्यतां द्विपदोत्तमम् । प्रज्ञाबलमसंख्येयं जायते चन्द्रभास्वरम्

vipulaṃ jāyate cittaṃ paśyatāṃ dvipadottamam / prajñābalamasaṃkhyeyaṃ jāyate candrabhāsvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ति नियता बोधौ दृष्ट्वा बुद्धं नरोत्तमम् । निश्चितं च भवत्येषां भविष्यामि तथागतः

bhavanti niyatā bodhau dṛṣṭvā buddhaṃ narottamam / niścitaṃ ca bhavatyeṣāṃ bhaviṣyāmi tathāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु धर्मधातुतलभेदज्ञानाभिज्ञाराजो बोधिसत्त्वो बुद्धाधिष्ठानेन दश दिशो व्यवलोक्य तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - अनन्तगुणसंपन्नं दृष्ट्वा शाक्यर्षभं मुनिम् । परिणामयतां चित्तं महायाने विशुध्यति

atha khalu dharmadhātutalabhedajñānābhijñārājo bodhisattvo buddhādhiṣṭhānena daśa diśo vyavalokya tasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - anantaguṇasaṃpannaṃ dṛṣṭvā śākyarṣabhaṃ munim / pariṇāmayatāṃ cittaṃ mahāyāne viśudhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थाय सर्वसत्त्वानामुत्पद्यन्ते तथागताः । महाकारुणिका धीरा धर्मचक्रप्रवर्तकाः

arthāya sarvasattvānāmutpadyante tathāgatāḥ / mahākāruṇikā dhīrā dharmacakrapravartakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिकर्तुं कथं शक्यं बुद्धानां सर्वदेहिभिः । सत्त्वार्थेष्वभियुक्तानां कल्पकोटिशतैरपि

pratikartuṃ kathaṃ śakyaṃ buddhānāṃ sarvadehibhiḥ / sattvārtheṣvabhiyuktānāṃ kalpakoṭiśatairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पकोट्यो वरं पक्वस्त्र्यपाये भृशदारुणे । न त्वेवादर्शनं शास्तुः सर्वसङ्गविवर्तिनः

kalpakoṭyo varaṃ pakvastryapāye bhṛśadāruṇe / na tvevādarśanaṃ śāstuḥ sarvasaṅgavivartinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्त्वगतौ यावान् दुःखस्कन्धः प्रवर्तते । उत्सोढव्यः स निखिलो बुद्धानां न त्वदर्शनम्

sarvasattvagatau yāvān duḥkhaskandhaḥ pravartate / utsoḍhavyaḥ sa nikhilo buddhānāṃ na tvadarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्त्यः सर्वलोके ऽस्मिन्नपायगतयः पृथक् । वरं तत्र चिरं वासो बुद्धानामश्रुतिर्न च

yāvantyaḥ sarvaloke 'sminnapāyagatayaḥ pṛthak / varaṃ tatra ciraṃ vāso buddhānāmaśrutirna ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकत्र वरं कल्पान् निवासो नरके ऽपि तान् । न त्वन्यत्र जिनाप्तायाः स्थितो बोधेर्विदूरतः

ekaikatra varaṃ kalpān nivāso narake 'pi tān / na tvanyatra jināptāyāḥ sthito bodhervidūrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं कारणमपायेषु निवासश्चिरमिष्यते । यत्कारणं जिनेन्द्रस्य दर्शनं ज्ञानवर्धनम्

kiṃ kāraṇamapāyeṣu nivāsaściramiṣyate / yatkāraṇaṃ jinendrasya darśanaṃ jñānavardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिद्यन्ते सर्वदुःखानि दृष्ट्वा लोकेश्वरं जिनम् । संभवत्यवतारश्च ज्ञाने संबुद्धगोचरे

chidyante sarvaduḥkhāni dṛṣṭvā lokeśvaraṃ jinam / saṃbhavatyavatāraśca jñāne saṃbuddhagocare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षपयत्यावृतीः सर्वा दृष्ट्वा बुद्धं नरोत्तमम् । वर्धयत्यमितम् पुण्यं येन बोधिरवाप्यते

kṣapayatyāvṛtīḥ sarvā dṛṣṭvā buddhaṃ narottamam / vardhayatyamitam puṇyaṃ yena bodhiravāpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिनत्ति काङ्क्षा विमतीः सत्त्वानां बुद्धदर्शनम् । प्रपूरयति संकल्पांल्लौकिकांल्लोकोत्तरानपि

chinatti kāṅkṣā vimatīḥ sattvānāṃ buddhadarśanam / prapūrayati saṃkalpāṃllaukikāṃllokottarānapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.