इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे बृहदृ नीतिसारे नवोत्तरशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ११० सूत उवाच । योध्रुवाणि परित्यज्य ह्यधुवाणि निषेवते । ध्रुवाणि तस्य नश्यन्ति ह्यध्रुवं नष्टमेव च
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bṛhadṛ nītisāre navottaraśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 110 sūta uvāca / yodhruvāṇi parityajya hyadhuvāṇi niṣevate / dhruvāṇi tasya naśyanti hyadhruvaṃ naṣṭameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाग्यन्त्रहीनस्य नरस्य विद्या शस्त्रं यथा कापुरुषस्य हस्ते । न तुष्टिमुत्पादयते शरीरे ह्यन्धस्य दारा इव दर्शनीयाः
vāgyantrahīnasya narasya vidyā śastraṃ yathā kāpuruṣasya haste / na tuṣṭimutpādayate śarīre hyandhasya dārā iva darśanīyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोज्ये भोजनशक्तिश्च रतिशक्तिर्वरस्त्रियः । विभवे दानशक्तिश्च नाल्पस्य तपसः फलम्
bhojye bhojanaśaktiśca ratiśaktirvarastriyaḥ / vibhave dānaśaktiśca nālpasya tapasaḥ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निहोत्रफला वेदाः शीलवृत्तिफलं शुभम् । रतिपुत्रफला दारा दत्तभुक्तफलं धनम्
agnihotraphalā vedāḥ śīlavṛttiphalaṃ śubham / ratiputraphalā dārā dattabhuktaphalaṃ dhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरयेत्कुलजां प्राज्ञो विरूपामपि कन्यकाम् । सुरूपां सुनितम्बाञ्च नाकुलीनां कदाचन
varayetkulajāṃ prājño virūpāmapi kanyakām / surūpāṃ sunitambāñca nākulīnāṃ kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थेनापि हि किं तेन यस्यानर्थे तु संगतिः । को हि नाम शिखाजातं पन्नगस्य मणिं हरेत्
arthenāpi hi kiṃ tena yasyānarthe tu saṃgatiḥ / ko hi nāma śikhājātaṃ pannagasya maṇiṃ haret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हविर्दुष्टकुलद्वाह्यं बालादपि सुभाषितम् । अमेध्यात्काञ्चनं ग्राह्यं स्त्रीरत्नं दुष्कुलादपि
havirduṣṭakuladvāhyaṃ bālādapi subhāṣitam / amedhyātkāñcanaṃ grāhyaṃ strīratnaṃ duṣkulādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषादप्यमृतं ग्राह्यममेध्यादपि काञ्चनम् । नीचादप्युत्तमां विद्यां स्त्रीरत्नं दुष्कुलादपि
viṣādapyamṛtaṃ grāhyamamedhyādapi kāñcanam / nīcādapyuttamāṃ vidyāṃ strīratnaṃ duṣkulādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न राज्ञा सह मित्रत्वं न सर्पो निर्विषः क्रचित् । न कुलं निर्मलं तत्र स्त्रीजनो यत्र जायते
na rājñā saha mitratvaṃ na sarpo nirviṣaḥ kracit / na kulaṃ nirmalaṃ tatra strījano yatra jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुले नियोजयेद्भक्तं पुत्रं विद्यासु योजयेत् । व्यसने योजयेच्छत्रुमिष्टं धर्मे नियोज्येत्
kule niyojayedbhaktaṃ putraṃ vidyāsu yojayet / vyasane yojayecchatrumiṣṭaṃ dharme niyojyet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थानेष्वेव प्रयोक्ताव्या भृत्याश्चाभरणानि च । न हि चूडामणिः पादे शोभते वै कदाचन
sthāneṣveva prayoktāvyā bhṛtyāścābharaṇāni ca / na hi cūḍāmaṇiḥ pāde śobhate vai kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूडामणिः समुद्रो ऽग्निर्घण्टा चाखण्डमम्बरम् । अथवा पृथिवीपालो मूर्ध्नि पादे प्रमादतः
cūḍāmaṇiḥ samudro 'gnirghaṇṭā cākhaṇḍamambaram / athavā pṛthivīpālo mūrdhni pāde pramādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसुमस्तबकस्येव द्वे गती तु मनस्विनः । मूर्ध्नि वा सर्वलोकानां शीर्षतः पतितो वने
kusumastabakasyeva dve gatī tu manasvinaḥ / mūrdhni vā sarvalokānāṃ śīrṣataḥ patito vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कनकभूषणसंग्रहणोचितो यदि मणिस्त्रपुणि प्रतिबध्यते । न च विरौति न चापि स शोभते भवति योजयितुर्वचनीयता
kanakabhūṣaṇasaṃgrahaṇocito yadi maṇistrapuṇi pratibadhyate / na ca virauti na cāpi sa śobhate bhavati yojayiturvacanīyatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाजिवारणलौहानां काष्ठपाषाणवाससाम् । नारीपुरुषतोयानामन्तरं महदन्तरम्
vājivāraṇalauhānāṃ kāṣṭhapāṣāṇavāsasām / nārīpuruṣatoyānāmantaraṃ mahadantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदर्थितस्यापि हि धैर्यवृत्तेर्न शक्यते सर्वगुणप्रमाथः । अधः खलेनापि कृतस्य वह्नेर्नाधः शिखा याति कदाचिदेव
kadarthitasyāpi hi dhairyavṛtterna śakyate sarvaguṇapramāthaḥ / adhaḥ khalenāpi kṛtasya vahnernādhaḥ śikhā yāti kadācideva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सदश्वः कशाघातं सिंहो न गजगर्जितम् । वीरो वा परनिर्दिष्टं न सहेद्भीमनिः स्वनम्
na sadaśvaḥ kaśāghātaṃ siṃho na gajagarjitam / vīro vā paranirdiṣṭaṃ na sahedbhīmaniḥ svanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि विभवविहीनः प्रच्युतो वाशु दैवान्न तु खलजनसेवां काङ्क्षयेन्नैव नीचाम् । न तृणमदनकार्ये सुक्षुधार्तो ऽत्ति सिंहः पिबति रुधिरमुष्णं प्रायशः कुञ्चराणाम्
yadi vibhavavihīnaḥ pracyuto vāśu daivānna tu khalajanasevāṃ kāṅkṣayennaiva nīcām / na tṛṇamadanakārye sukṣudhārto 'tti siṃhaḥ pibati rudhiramuṣṇaṃ prāyaśaḥ kuñcarāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृद्दुष्टञ्च यो मित्रं पुनः सन्धातुमिच्छति । स मृत्युमेव गृह्णीयाद्गर्भमश्वतरी यथा
sakṛdduṣṭañca yo mitraṃ punaḥ sandhātumicchati / sa mṛtyumeva gṛhṇīyādgarbhamaśvatarī yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रोरपत्यानि प्रियंवदानि नोपेक्षितव्यानि बुधैर्मनुष्यैः । तान्येव कालेषु विपत्कराणि विषस्य पात्राण्यपि दारुणानि
śatrorapatyāni priyaṃvadāni nopekṣitavyāni budhairmanuṣyaiḥ / tānyeva kāleṣu vipatkarāṇi viṣasya pātrāṇyapi dāruṇāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपकारगृहीतेन शत्रुणा शत्रुमुद्धरेत् । पादलग्नं करस्थेन कण्टकेनैव कण्टकम्
upakāragṛhītena śatruṇā śatrumuddharet / pādalagnaṃ karasthena kaṇṭakenaiva kaṇṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपकारपरान्नित्यं चिन्त येन्न कदाचन । स्वयमेव पतिष्यन्ति कूलजाता इव द्रुमाः
apakāraparānnityaṃ cinta yenna kadācana / svayameva patiṣyanti kūlajātā iva drumāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनर्था ह्यर्थरूषाश्च अर्थाश्चानर्थरूपिणः । भवन्ति ते विनाशाय दैवायत्तस्य वै सदा
anarthā hyartharūṣāśca arthāścānartharūpiṇaḥ / bhavanti te vināśāya daivāyattasya vai sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यकालोचितापापा मतिः सञ्जायते हि वै । सानुकूले तु दैवे शं पुंसः सर्वत्र जायते
kāryakālocitāpāpā matiḥ sañjāyate hi vai / sānukūle tu daive śaṃ puṃsaḥ sarvatra jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनप्रयोगकार्येषुः तथा विद्या गमेषु च । आहारे व्यवहारे च त्यक्तलज्जः सदा भवेत्
dhanaprayogakāryeṣuḥ tathā vidyā gameṣu ca / āhāre vyavahāre ca tyaktalajjaḥ sadā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनिनः श्रोत्रियो राजा नदी वैद्यस्तु पञ्चमः । पञ्च यत्र न विद्यन्ते न कुर्यात्तत्रत्र संस्थितिम्
dhaninaḥ śrotriyo rājā nadī vaidyastu pañcamaḥ / pañca yatra na vidyante na kuryāttatratra saṃsthitim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकयात्रा भयं लज्जा दाक्षिण्यं दानशीलता । पञ्च यत्र न विद्यन्ते न तत्र दिवसं वसेत्
lokayātrā bhayaṃ lajjā dākṣiṇyaṃ dānaśīlatā / pañca yatra na vidyante na tatra divasaṃ vaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालविच्छोत्रियो राजा नदी साधुश्च पञ्चमः । एते यत्र न विद्यन्ते तत्र वासं न कारयेत्
kālavicchotriyo rājā nadī sādhuśca pañcamaḥ / ete yatra na vidyante tatra vāsaṃ na kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैकत्र परिनिष्ठास्ति ज्ञानस्य किल शौनक । सर्वः सर्वं न जानाति सर्वज्ञो नास्ति कुत्रचित्
naikatra pariniṣṭhāsti jñānasya kila śaunaka / sarvaḥ sarvaṃ na jānāti sarvajño nāsti kutracit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सर्ववित्कश्चिदिहास्ति लोके नात्यन्तमूर्खो भुवि चापि कश्चित् । ज्ञानेन नीचोत्तममध्यमेन यो ऽयं विजानाति स तेन विद्वान्
na sarvavitkaścidihāsti loke nātyantamūrkho bhuvi cāpi kaścit / jñānena nīcottamamadhyamena yo 'yaṃ vijānāti sa tena vidvān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.