इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे नानौषधप्रयोगनिरूपणं नाम त्र्युत्तरद्विशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- २०४ सूत उवाच । एवं धन्वन्तरिः प्राह सुश्रुतायच वैद्यकम् । अत नामानि वक्ष्यामि ओषधीनां समासतः
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe nānauṣadhaprayoganirūpaṇaṃ nāma tryuttaradviśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 204 sūta uvāca / evaṃ dhanvantariḥ prāha suśrutāyaca vaidyakam / ata nāmāni vakṣyāmi oṣadhīnāṃ samāsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरा विदारिगन्धा च शालपण्यशुमत्यपि । लाङ्गली कलसी चैव क्रोष्टुपुच्छा गुहा मता
sthirā vidārigandhā ca śālapaṇyaśumatyapi / lāṅgalī kalasī caiva kroṣṭupucchā guhā matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्नवाथ पर्षाभूः कठिल्या कारुणा तथा । एरण्डश्चोरुवूकः स्यादामर्दो वर्धमानकः
punarnavātha parṣābhūḥ kaṭhilyā kāruṇā tathā / eraṇḍaścoruvūkaḥ syādāmardo vardhamānakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
झषा नागबला ज्ञेया श्वदंष्ट्रा गोक्षुरो मतः । शतावरी वरा भीरु पीवरीन्दीवरी वरी
jhaṣā nāgabalā jñeyā śvadaṃṣṭrā gokṣuro mataḥ / śatāvarī varā bhīru pīvarīndīvarī varī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याघ्री तु बृहती कृष्णा हंसपादी मधुस्त्रवा । धामनी कण्टकारी स्यात्क्षुद्रा सिंही निदिग्धिका
vyāghrī tu bṛhatī kṛṣṇā haṃsapādī madhustravā / dhāmanī kaṇṭakārī syātkṣudrā siṃhī nidigdhikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृश्चिका त्र्यमृता काली विषघ्नी सर्पदंष्ट्रिका । मर्कटी चात्मगुप्ता स्यादार्षेयी कपिकच्छुका
vṛścikā tryamṛtā kālī viṣaghnī sarpadaṃṣṭrikā / markaṭī cātmaguptā syādārṣeyī kapikacchukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुद्गपर्णो क्षुद्रसहा माषपर्णो महासहा । त्यजा परा च महा ज्ञेया दण्डयोन्यङ्कसंज्ञया । न्यग्रोधस्तु वटो ज्ञेयः अश्वत्थः कपिलो मतः
mudgaparṇo kṣudrasahā māṣaparṇo mahāsahā / tyajā parā ca mahā jñeyā daṇḍayonyaṅkasaṃjñayā / nyagrodhastu vaṭo jñeyaḥ aśvatthaḥ kapilo mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लक्षो ऽथ गर्दभाण्डः स्यात्पर्कटी च कपीतनः । पार्थस्तु ककुभो धन्वि विज्ञेयोर्ऽजुननामभिः
plakṣo 'tha gardabhāṇḍaḥ syātparkaṭī ca kapītanaḥ / pārthastu kakubho dhanvi vijñeyor'junanāmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्दीवृक्षः प्ररोही स्यात्पुष्टिकारीति चोच्यते । वञ्जुलो वेतसो ज्ञेयो भल्लातश्चाप्यरुष्करः
nandīvṛkṣaḥ prarohī syātpuṣṭikārīti cocyate / vañjulo vetaso jñeyo bhallātaścāpyaruṣkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्रः सारवको धृष्टस्तिरीटश्चापि कीर्तितः । बृहत्फला महाजम्बूर्ज्ञेया बालफला परा
lodhraḥ sāravako dhṛṣṭastirīṭaścāpi kīrtitaḥ / bṛhatphalā mahājambūrjñeyā bālaphalā parā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीया जलजम्बूः स्यान्नादेयी सा च कीर्तिता । कणा कृष्णोपकुञ्ची च शौण्डी मागधिकेति च
tṛtīyā jalajambūḥ syānnādeyī sā ca kīrtitā / kaṇā kṛṣṇopakuñcī ca śauṇḍī māgadhiketi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथिता पिप्पली तज्ज्ञैस्तन्मूलं ग्रन्थिकं स्मृतम् । ऊषणं मरिचं ज्ञेयं शुण्ठी विश्वं महौषधम्
kathitā pippalī tajjñaistanmūlaṃ granthikaṃ smṛtam / ūṣaṇaṃ maricaṃ jñeyaṃ śuṇṭhī viśvaṃ mahauṣadham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्योषं कटुत्रयं विद्यात्त्र्यूषणं तच्च कीर्त्यते । लाङ्गली हलिनी च स्याच्छेयसी गज पिप्पली
vyoṣaṃ kaṭutrayaṃ vidyāttryūṣaṇaṃ tacca kīrtyate / lāṅgalī halinī ca syāccheyasī gaja pippalī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रायन्ती त्रायमाणा स्यादुत्साया सुवहा स्मृता । चित्रकः स्याच्छिखी वह्निरग्निसंज्ञाभिरुच्यते
trāyantī trāyamāṇā syādutsāyā suvahā smṛtā / citrakaḥ syācchikhī vahniragnisaṃjñābhirucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्ग्रन्थोग्रा वचा ज्ञेया श्वेता हैमवतीति च । कुटजो वृक्षकः शक्रो वत्सको गिरिमाल्लिका
ṣaḍgranthogrā vacā jñeyā śvetā haimavatīti ca / kuṭajo vṛkṣakaḥ śakro vatsako girimāllikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलिङ्गेन्द्रयवारिष्टं तस्य बीजानि लक्षयेत् । मुस्तक्तो मेघनामा स्यात्कौन्ती ज्ञेया हरेणुका
kaliṅgendrayavāriṣṭaṃ tasya bījāni lakṣayet / mustakto meghanāmā syātkauntī jñeyā hareṇukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एला च बहुला प्रोक्ता सूक्ष्मैला च तथा त्रुटिः । पद्मा भार्ङ्गो तथा काञ्जी ज्ञेया ब्राह्मणयष्टिका
elā ca bahulā proktā sūkṣmailā ca tathā truṭiḥ / padmā bhārṅgo tathā kāñjī jñeyā brāhmaṇayaṣṭikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्वा मधुरसा ज्ञेया तेजनी तिक्तवल्लिका । महानिम्बो बृहन्निम्बो दीप्यकः स्याद्यवानिका
mūrvā madhurasā jñeyā tejanī tiktavallikā / mahānimbo bṛhannimbo dīpyakaḥ syādyavānikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विडङ्गं क्रिमशत्रुः स्याद्रामठं हिङ्गुरुच्यते । अजाजी जीरकं ज्ञेया कारवी चोपकुञ्चिका
viḍaṅgaṃ krimaśatruḥ syādrāmaṭhaṃ hiṅgurucyate / ajājī jīrakaṃ jñeyā kāravī copakuñcikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञेया कटुका तिक्ता तथा कटुकरोहिणी । तगरं स्यान्नतं वक्रं चोचं त्वचवराङ्गकम्
vijñeyā kaṭukā tiktā tathā kaṭukarohiṇī / tagaraṃ syānnataṃ vakraṃ cocaṃ tvacavarāṅgakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदीच्यं बालकं प्रोक्तं ह्रीबेरं चाम्बुनामभिः । पत्रकं दलसंज्ञाभिश्चारकं तस्कराह्वयम्
udīcyaṃ bālakaṃ proktaṃ hrīberaṃ cāmbunāmabhiḥ / patrakaṃ dalasaṃjñābhiścārakaṃ taskarāhvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमाभं नागसंज्ञाभिर्नागकेशर उच्यते । असृक्कुङ्कुममाख्यातं तथा काश्मीरबाह्लिकम्
hemābhaṃ nāgasaṃjñābhirnāgakeśara ucyate / asṛkkuṅkumamākhyātaṃ tathā kāśmīrabāhlikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयो लोहं समुद्दिष्टं यौगिकैर्लोहनामभिः । पुरं कुटनटं विद्यान्महिषाक्षः पलङ्कषा
ayo lohaṃ samuddiṣṭaṃ yaugikairlohanāmabhiḥ / puraṃ kuṭanaṭaṃ vidyānmahiṣākṣaḥ palaṅkaṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्मरी कट्फला ज्ञेया श्रीपर्णो चेति कीर्तिता । शल्लकी गजभक्ष्या च पत्री च सुरभी स्त्रवः
kāśmarī kaṭphalā jñeyā śrīparṇo ceti kīrtitā / śallakī gajabhakṣyā ca patrī ca surabhī stravaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रीमामलकीं विद्यादक्षश्चैव विभीतकः । पथ्याभया च विज्ञेया पूतना च हरीतकी
dhātrīmāmalakīṃ vidyādakṣaścaiva vibhītakaḥ / pathyābhayā ca vijñeyā pūtanā ca harītakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफला फलमेवोक्ता तच्च ज्ञेयं फलत्रिकम् । उदकीर्यो दीर्घवृन्तः करञ्जश्चेति कीर्तितः
triphalā phalamevoktā tacca jñeyaṃ phalatrikam / udakīryo dīrghavṛntaḥ karañjaśceti kīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यष्टी यष्ट्याह्वयं प्रोक्तं मदुकं मधुयष्टिका । धातकी ताम्रपर्णो स्यात्समङ्गा कुञ्जरा मता
yaṣṭī yaṣṭyāhvayaṃ proktaṃ madukaṃ madhuyaṣṭikā / dhātakī tāmraparṇo syātsamaṅgā kuñjarā matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितं मलयजं शीतं गोशीर्षं सितचन्दनम् । विद्याद्रक्तं चन्दनं च द्वितीयं रक्तचन्दनम्
sitaṃ malayajaṃ śītaṃ gośīrṣaṃ sitacandanam / vidyādraktaṃ candanaṃ ca dvitīyaṃ raktacandanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकोली च स्मृता वीरा वयस्या चार्कपुष्पिका । शृङ्गी कर्कटशृङ्गी च महाघोषा च कीर्तिता
kākolī ca smṛtā vīrā vayasyā cārkapuṣpikā / śṛṅgī karkaṭaśṛṅgī ca mahāghoṣā ca kīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुगाक्षीरी शुभा वांशी विज्ञेया वंशलोचना । मृद्विका च स्मृता द्राक्षा तथा गोस्तनिका मता
tugākṣīrī śubhā vāṃśī vijñeyā vaṃśalocanā / mṛdvikā ca smṛtā drākṣā tathā gostanikā matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यादुशीरं मृणालञ्च सेव्यं लामज्जकं तथा । सारञ्च गोपवल्ली च गोपी भद्रा च कथ्यते
syāduśīraṃ mṛṇālañca sevyaṃ lāmajjakaṃ tathā / sārañca gopavallī ca gopī bhadrā ca kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्ती कटङ्कटेरी च ज्ञेया दारुनिशेति च । हरिद्रा रजनी प्रोक्ता पीतिका रात्रिनामिका
dantī kaṭaṅkaṭerī ca jñeyā dāruniśeti ca / haridrā rajanī proktā pītikā rātrināmikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षादनी छिन्नरुहा नीलवल्ली रसामृता । वसुकोटश्च विज्ञेयो वाशिरः काम्पिल्लो मतः
vṛkṣādanī chinnaruhā nīlavallī rasāmṛtā / vasukoṭaśca vijñeyo vāśiraḥ kāmpillo mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषाणभेदको ऽरिष्टो ह्यस्मभित्कुट्टभेदकः । घण्टाकः शुष्कको ज्ञेयो वचो ऽथ सूचको मतः
pāṣāṇabhedako 'riṣṭo hyasmabhitkuṭṭabhedakaḥ / ghaṇṭākaḥ śuṣkako jñeyo vaco 'tha sūcako mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरसो बीजकश्चैव पीतशालो ऽभिधीयेत । वज्रवृक्षो महावृक्षः स्नुही स्नुक्च सुधा गुडा
suraso bījakaścaiva pītaśālo 'bhidhīyeta / vajravṛkṣo mahāvṛkṣaḥ snuhī snukca sudhā guḍā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीं सुरसां विद्यादुपस्थेति च कथ्यते । कुठेरको ऽप्यर्जुनकः पर्णो सौगन्धिपर्णिक्रः
tulasīṃ surasāṃ vidyādupastheti ca kathyate / kuṭherako 'pyarjunakaḥ parṇo saugandhiparṇikraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलश्च सिन्धुवारश्च निर्गुण्डीति सुगन्धिका । ज्ञेया सुगन्धिपर्णोति वासन्ती कुलजेति च
nīlaśca sindhuvāraśca nirguṇḍīti sugandhikā / jñeyā sugandhiparṇoti vāsantī kulajeti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालीयकं पीतकाष्ठं कतकाख्यः पुनः स्मृतः । गायत्रीखदिरो ज्ञेयस्तद्भेदः कन्दरो मतः
kālīyakaṃ pītakāṣṭhaṃ katakākhyaḥ punaḥ smṛtaḥ / gāyatrīkhadiro jñeyastadbhedaḥ kandaro mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्दी वरं कुवलयं पद्मं नीलोत्पलं स्मृतम् । सौगन्धिकं शतदलमब्जं कमलमुच्यते
indī varaṃ kuvalayaṃ padmaṃ nīlotpalaṃ smṛtam / saugandhikaṃ śatadalamabjaṃ kamalamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजवर्णो भवेदूर्जो वाजिकर्णो ऽश्वकर्णकः । श्लेष्मान्तकस्तथा शेलुर्बहुवारश्च कथ्यते
ajavarṇo bhavedūrjo vājikarṇo 'śvakarṇakaḥ / śleṣmāntakastathā śelurbahuvāraśca kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनन्दकः ककुद्भद्रं छत्राकी छत्रसंज्ञका । कबरी कुम्भको धृष्टः क्षुद्विधो धनकृत्तथा
sunandakaḥ kakudbhadraṃ chatrākī chatrasaṃjñakā / kabarī kumbhako dhṛṣṭaḥ kṣudvidho dhanakṛttathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णार्जकः करालश्च कालमानः प्रकीर्तितः । प्राची बला नदीक्रान्ता काकजङ्घाथ वायसी
kṛṣṇārjakaḥ karālaśca kālamānaḥ prakīrtitaḥ / prācī balā nadīkrāntā kākajaṅghātha vāyasī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञेया मूषिकपर्णो तु भ्रमन्ती चाखुपर्णिका । विषमुष्टिर्द्रावणञ्च केशमुष्टिरुदाहृता
jñeyā mūṣikaparṇo tu bhramantī cākhuparṇikā / viṣamuṣṭirdrāvaṇañca keśamuṣṭirudāhṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंलिहीं कटुकीं विद्यादन्तकश्चाम्लवेतसः । अश्वत्था बहुपत्रा च विज्ञेया चामलक्यपि
kiṃlihīṃ kaṭukīṃ vidyādantakaścāmlavetasaḥ / aśvatthā bahupatrā ca vijñeyā cāmalakyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरूषक्रं पत्र शूकं क्षीरी राजादनं मतम् । महापत्रं दाडिमं च तमेव करकं वदेत्
arūṣakraṃ patra śūkaṃ kṣīrī rājādanaṃ matam / mahāpatraṃ dāḍimaṃ ca tameva karakaṃ vadet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मसूरी विदली शष्पा कालिन्दीति निरुच्यते । कण्टकाख्या महाश्यामा वृक्षपादीति वक्ष्यते
masūrī vidalī śaṣpā kālindīti nirucyate / kaṇṭakākhyā mahāśyāmā vṛkṣapādīti vakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्या कुन्ती निकुम्भा च त्रिभङ्गी त्रिपुटी त्रिवृत् । सप्तला यवतिक्ता च चर्मा चर्मकसेति च
vidyā kuntī nikumbhā ca tribhaṅgī tripuṭī trivṛt / saptalā yavatiktā ca carmā carmakaseti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खिनी सुकुमारी च तिक्ताक्षी चाक्षिपीलुकम् । गवाक्षी चामृता श्वेता गिरिकर्णो गवादिनी
śaṅkhinī sukumārī ca tiktākṣī cākṣipīlukam / gavākṣī cāmṛtā śvetā girikarṇo gavādinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्पिल्लको ऽथ रक्ताङ्गो गुण्डा रोचनिकेति च । हेमक्षीरी स्मृता पीता गौरी वै कालदुग्धिका
kāmpillako 'tha raktāṅgo guṇḍā rocaniketi ca / hemakṣīrī smṛtā pītā gaurī vai kāladugdhikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाङ्गेरुकी नागबला विशाला चेन्द्रवारुणी । तार्क्ष्यं शैलं नीलवर्णमञ्जनञ्च रसाञ्जनम्
gāṅgerukī nāgabalā viśālā cendravāruṇī / tārkṣyaṃ śailaṃ nīlavarṇamañjanañca rasāñjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्यासो यश्च शाल्मल्याः स मोचरससंज्ञकः । प्रत्यक्पुष्पी खरी ज्ञेया अपामार्गो मयूरकः
niryāso yaśca śālmalyāḥ sa mocarasasaṃjñakaḥ / pratyakpuṣpī kharī jñeyā apāmārgo mayūrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहास्यवृषवासाकमाटरूषकमादिशेत् । जीवको जीवशाकश्च कर्बुरञ्च शटीं विदुः
siṃhāsyavṛṣavāsākamāṭarūṣakamādiśet / jīvako jīvaśākaśca karburañca śaṭīṃ viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्फलं सोमवृक्षः स्यादग्निगन्धा सुगन्धिका । शताङ्गं शतपुष्पा च मिंसिर्मधुरिकामता
kaṭphalaṃ somavṛkṣaḥ syādagnigandhā sugandhikā / śatāṅgaṃ śatapuṣpā ca miṃsirmadhurikāmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञेयं पुष्करमूलञ्च पुष्करं पुष्कराह्वयम् । यासो ऽथ धन्वयासश्च दुष्पर्शो ऽथ दुरालभा
jñeyaṃ puṣkaramūlañca puṣkaraṃ puṣkarāhvayam / yāso 'tha dhanvayāsaśca duṣparśo 'tha durālabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाकुची सोमराजी च सोमवल्लीति कीर्तिता । मार्कवः केशराजश्च भृङ्गराजो निगद्यते
vākucī somarājī ca somavallīti kīrtitā / mārkavaḥ keśarājaśca bhṛṅgarājo nigadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्तस्त्वेडगजस्तज्ज्ञैश्चक्रमर्दकसंज्ञखः । सुरङ्गीतगरः स्नायुः कलनाशा तु वायसी
proktastveḍagajastajjñaiścakramardakasaṃjñakhaḥ / suraṅgītagaraḥ snāyuḥ kalanāśā tu vāyasī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाकालः स्मृतो बेलस्तण्डुलीयो घनस्तनः । इक्ष्वाकुस्तिक्ततुम्बी स्यात्तिक्तालबुर्निगद्यते
mahākālaḥ smṛto belastaṇḍulīyo ghanastanaḥ / ikṣvākustiktatumbī syāttiktālaburnigadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धामार्गवो ऽथ कोषातक्यथ यामिनी । विद्यात्कोशतकीभेदं कृतभेदनसंज्ञका
dhāmārgavo 'tha koṣātakyatha yāminī / vidyātkośatakībhedaṃ kṛtabhedanasaṃjñakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा जीमूतकाख्या च खुड्डाको देवताडकः । गृध्रनखी गृध्रनखी हिङ्गुकाकादनी मता
tathā jīmūtakākhyā ca khuḍḍāko devatāḍakaḥ / gṛdhranakhī gṛdhranakhī hiṅgukākādanī matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वारिश्चैव बोद्धव्यः करवीरो ऽश्वमारकः । सिन्धुः सैन्धवसिन्धूत्थमणिमन्थमुदाहृतम्
aśvāriścaiva boddhavyaḥ karavīro 'śvamārakaḥ / sindhuḥ saindhavasindhūtthamaṇimanthamudāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षारो यवाग्रजश्चैव यवक्षारो ऽभिधीयते । सर्जिका सर्जिकाक्षारो द्वितीयः परिकीर्तितः
kṣāro yavāgrajaścaiva yavakṣāro 'bhidhīyate / sarjikā sarjikākṣāro dvitīyaḥ parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काशीशं पुष्पकाशीशं विज्ञेयं नेत्त्रभेषजम् । धातुकाशीशकाशी च संज्ञेयं तच्च कीर्तितम्
kāśīśaṃ puṣpakāśīśaṃ vijñeyaṃ nettrabheṣajam / dhātukāśīśakāśī ca saṃjñeyaṃ tacca kīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौराष्ट्री मृत्तिकाक्षारं काक्षी वै पङ्कपर्पटी । विद्यात्समाक्षिकं धातु ताप्यं ताप्युत्थसम्भवम्
saurāṣṭrī mṛttikākṣāraṃ kākṣī vai paṅkaparpaṭī / vidyātsamākṣikaṃ dhātu tāpyaṃ tāpyutthasambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिला मनः शिला ज्ञेया नेपाली कुलटीति च । आलं मनस्तालकं वा हरितालं विनिर्दिशेत्
śilā manaḥ śilā jñeyā nepālī kulaṭīti ca / ālaṃ manastālakaṃ vā haritālaṃ vinirdiśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धको गन्धपाषाणो रसः पारद उच्यते । ताम्रमौदुम्बरं शुल्बं विद्यान्म्लेच्छमुखं तथा
gandhako gandhapāṣāṇo rasaḥ pārada ucyate / tāmramaudumbaraṃ śulbaṃ vidyānmlecchamukhaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्रिसारस्त्वयस्तीक्ष्णं लोहकञ्चापि कथ्यते । माक्षिकं मधु च क्षौद्रं तच्च पुष्परसं स्मृतम्
adrisārastvayastīkṣṇaṃ lohakañcāpi kathyate / mākṣikaṃ madhu ca kṣaudraṃ tacca puṣparasaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्येष्ठन्तु सोदकं तत्स्यात्काञ्जिकन्तु सुवीरकम् । सीता सितोपला चैव मत्स्यण्डीशर्करा स्मृता
jyeṣṭhantu sodakaṃ tatsyātkāñjikantu suvīrakam / sītā sitopalā caiva matsyaṇḍīśarkarā smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वगेलापत्रकैस्तुल्यैस्त्रिसुगन्धि त्रिजातकम् । नागकेशरसंयुक्तं तच्चतुर्जातमिष्यते
tvagelāpatrakaistulyaistrisugandhi trijātakam / nāgakeśarasaṃyuktaṃ taccaturjātamiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पली पिप्पलीमूलं चव्यचित्रकनागरैः । कथितं पञ्चकोलञ्च कोलकं कोलसंज्ञया
pippalī pippalīmūlaṃ cavyacitrakanāgaraiḥ / kathitaṃ pañcakolañca kolakaṃ kolasaṃjñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियङ्गुः कङ्गुका ज्ञेया कोरदूषश्च कोद्रवः । त्रिपुटः पुटसंज्ञश्च कलापो लङ्गको मतः
priyaṅguḥ kaṅgukā jñeyā koradūṣaśca kodravaḥ / tripuṭaḥ puṭasaṃjñaśca kalāpo laṅgako mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतीनो वर्तुलश्चैव वेणुश्चापि प्रकीर्तितः । पिचुकं पितलं चाक्षं बिडालपदकं तथा
satīno vartulaścaiva veṇuścāpi prakīrtitaḥ / picukaṃ pitalaṃ cākṣaṃ biḍālapadakaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यात्कर्षं तथा चापि सुवर्णं कवलग्रहम् । पलार्धं शुक्तिमिच्छन्ति तथाष्टौमाषकास्त्विति
vidyātkarṣaṃ tathā cāpi suvarṇaṃ kavalagraham / palārdhaṃ śuktimicchanti tathāṣṭaumāṣakāstviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलं बिल्वञ्च मुष्टिः स्याद्द्वे पले प्रसृतिं वदेत् । अञ्जलिं कुडवञ्चैव विद्यात्पलचतुष्टयम्
palaṃ bilvañca muṣṭiḥ syāddve pale prasṛtiṃ vadet / añjaliṃ kuḍavañcaiva vidyātpalacatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टमानं पलान्यष्टौ तच्च मानमिति स्मृतम् । चतुर्भिः कुडवैः प्रस्थ प्रस्थाश्चत्वार आढकः
aṣṭamānaṃ palānyaṣṭau tacca mānamiti smṛtam / caturbhiḥ kuḍavaiḥ prastha prasthāścatvāra āḍhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काशपात्रञ्च संप्रोक्तो द्रोणश्चचतुराढके । तुला पलशतं प्रोक्तं भागो विंशत्पलः स्मृतः
kāśapātrañca saṃprokto droṇaścacaturāḍhake / tulā palaśataṃ proktaṃ bhāgo viṃśatpalaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानमेवं विधं प्रोक्तं प्रस्थद्रव्येषु पण्डितैः । द्रवद्रव्येषु चोद्दिष्टं द्विगुणं परिकीर्तितम्
mānamevaṃ vidhaṃ proktaṃ prasthadravyeṣu paṇḍitaiḥ / dravadravyeṣu coddiṣṭaṃ dviguṇaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रदारु देवकाष्ठं दारु स्याद्देवदारुकम् । कुष्ठमामयमाख्यातं मांसीञ्च नलदंशनम्
bhadradāru devakāṣṭhaṃ dāru syāddevadārukam / kuṣṭhamāmayamākhyātaṃ māṃsīñca naladaṃśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खः शुक्तिनखः शङ्खो व्याघ्रो व्याघ्रनखः स्मृतः । पुरं पलङ्कषं विद्यान्महिषाक्षञ्च गुग्गुलुः
śaṅkhaḥ śuktinakhaḥ śaṅkho vyāghro vyāghranakhaḥ smṛtaḥ / puraṃ palaṅkaṣaṃ vidyānmahiṣākṣañca gugguluḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसो गन्धरसो बोले सर्जः सर्जरसो मतः । प्रियङ्गुः फलिनी श्यामा गौरी कान्तेति चोच्यते
raso gandharaso bole sarjaḥ sarjaraso mataḥ / priyaṅguḥ phalinī śyāmā gaurī kānteti cocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करञ्जौ नक्तमालः स्यात्पूतिकश्चिरबिल्वकः । शिग्रुः शोभाञ्जनो नाम ज्ञानमानश्च कीर्तितः
karañjau naktamālaḥ syātpūtikaścirabilvakaḥ / śigruḥ śobhāñjano nāma jñānamānaśca kīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जया जयन्ती शरणी निर्गुण्डी सिन्धुवारकः । मोरटा पीलुपर्णो च तुण्डी स्यात्तुण्डिकेरिका
jayā jayantī śaraṇī nirguṇḍī sindhuvārakaḥ / moraṭā pīluparṇo ca tuṇḍī syāttuṇḍikerikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदनो गालवो बोधो घोटा घोटी च कथ्यते । चतुरङ्गुल सम्पाको व्याधिघाताभिसंज्ञकः
madano gālavo bodho ghoṭā ghoṭī ca kathyate / caturaṅgula sampāko vyādhighātābhisaṃjñakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यादारग्वधं राजवृक्षं रैवतसंज्ञकम् । दन्ती काकेन्दुतिक्ता स्यात्कण्टकी च विकङ्कतः
vidyādāragvadhaṃ rājavṛkṣaṃ raivatasaṃjñakam / dantī kākendutiktā syātkaṇṭakī ca vikaṅkataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निम्बो ऽरिष्टः समाख्यातः पटोलं कोलकं विदुः । वयस्था च विशल्या च च्छिन्ना छिन्नरुहा मता
nimbo 'riṣṭaḥ samākhyātaḥ paṭolaṃ kolakaṃ viduḥ / vayasthā ca viśalyā ca cchinnā chinnaruhā matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वशा दन्त्यमृता चेति गुडूचीनामसंग्रहः । किराततिक्तकश्चैव भूनिम्बः काण्डतिक्तकः
vaśā dantyamṛtā ceti guḍūcīnāmasaṃgrahaḥ / kirātatiktakaścaiva bhūnimbaḥ kāṇḍatiktakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच । नामान्येतानि च हरे वन्यानां भेषजां तथा । अतो व्याकरणं वक्ष्ये कुमारोक्तञ्च शौनक
sūta uvāca / nāmānyetāni ca hare vanyānāṃ bheṣajāṃ tathā / ato vyākaraṇaṃ vakṣye kumāroktañca śaunaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.