ताम्बूलं दन्तकाष्ठञ्च भोजनं ऋतुसेवनम् । ग्राममध्ये स्थिते प्रेते वर्जयेत् पिण्डपातनम् ॥ गर्प् २,३५।४२ ॥ (३५।४४) स्नानं दानं जपो होमस्तर्पणं सुरपूजनम् । ग्राममध्ये स्थिते प्रेते शुद्ध्यर्थं ज्ञातिधर्मतः ॥ गर्प् २,३५।४३ ॥ (३५।४५) ज्ञातिसम्बन्धिनामेवं व्यवहारः खगेश्वर । विलुप्य ज्ञातिधर्मञ्च प्रेतपापेन लिप्यते ॥ गर्प् २,३५।४४ ॥ (३५।४६) इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे द्वितीदृ धदृप्रेतकल्पे श्रीकृष्णगरुडसंवादे सपिण्डनशवविध्योर्निरूपणं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ३६ तार्क्ष्यौवाच । कस्मादनशनं पुण्यमक्षय्यगतिदायकम् । स्वगृहन्तु परित्यज्य तीर्थे वै म्रियते यदि
tāmbūlaṃ dantakāṣṭhañca bhojanaṃ ṛtusevanam / grāmamadhye sthite prete varjayet piṇḍapātanam // GarP 2,35.42 // (35.44) snānaṃ dānaṃ japo homastarpaṇaṃ surapūjanam / grāmamadhye sthite prete śuddhyarthaṃ jñātidharmataḥ // GarP 2,35.43 // (35.45) jñātisambandhināmevaṃ vyavahāraḥ khageśvara / vilupya jñātidharmañca pretapāpena lipyate // GarP 2,35.44 // (35.46) iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīdṛ dhadṛpretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde sapiṇḍanaśavavidhyornirūpaṇaṃ nāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 36 tārkṣyauvāca / kasmādanaśanaṃ puṇyamakṣayyagatidāyakam / svagṛhantu parityajya tīrthe vai mriyate yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्राप्य तीर्थं म्रियते गृहे वा मृत्यु मागतः । बूत्वा कुटीचरो यस्तु स कां गतिमवाप्नुयात्
aprāpya tīrthaṃ mriyate gṛhe vā mṛtyu māgataḥ / būtvā kuṭīcaro yastu sa kāṃ gatimavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संन्यासं कुरुते यस्तु तीर्थे वापि गृहे ऽपि वा । कथं तस्य प्रकर्तव्यमप्राप्तनिधने ऽपि वा
saṃnyāsaṃ kurute yastu tīrthe vāpi gṛhe 'pi vā / kathaṃ tasya prakartavyamaprāptanidhane 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नियमे चेत् कृते देव चित्तभङ्गो हि जायते । केन तस्य भवेत् सिद्धिः कृतेनाप्यकृतेन वा
niyame cet kṛte deva cittabhaṅgo hi jāyate / kena tasya bhavet siddhiḥ kṛtenāpyakṛtena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच । कृत्वा निरशनं यो वै मृत्युमाप्नोति को ऽपि चेत् । मानुपीं तनुमुत्सृज्य मम तुल्यो विराजते
śrīkṛṣṇa uvāca / kṛtvā niraśanaṃ yo vai mṛtyumāpnoti ko 'pi cet / mānupīṃ tanumutsṛjya mama tulyo virājate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्त्यहानि जीवेत् व्रते निरशने कृते । क्रतुभिस्तानि तुल्यानि समग्रवदक्षिणैः
yāvantyahāni jīvet vrate niraśane kṛte / kratubhistāni tulyāni samagravadakṣiṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थे गृहे वा संन्यासं नीत्वा चेन्म्रियते यदि । प्रत्यहं लभते सो ऽपि पूर्वोक्तं द्विगुणं फलम्
tīrthe gṛhe vā saṃnyāsaṃ nītvā cenmriyate yadi / pratyahaṃ labhate so 'pi pūrvoktaṃ dviguṇaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महारोगोपपत्तौ च गृहीते ऽनशने कृते । पुनर्न जायते रोगो देववद्धि विराजते
mahārogopapattau ca gṛhīte 'naśane kṛte / punarna jāyate rogo devavaddhi virājate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य आतुरः सन् सन्न्यासं गृह्णाति यदि मानवः । पुनर्न जायते भूमौ संसारे दुः खसागरे
ya āturaḥ san sannyāsaṃ gṛhṇāti yadi mānavaḥ / punarna jāyate bhūmau saṃsāre duḥ khasāgare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहन्यहनि दातव्यं ब्राह्मणानाञ्च भोजनम् । तिलपात्रं यथाशक्ति दीपदानं सुरार्चनम्
ahanyahani dātavyaṃ brāhmaṇānāñca bhojanam / tilapātraṃ yathāśakti dīpadānaṃ surārcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वृत्तस्य दह्यन्ते पापान्युच्चावचानि च । मृतो मुक्तिमवाप्नोति यथा सर्वे महर्षयः
evaṃ vṛttasya dahyante pāpānyuccāvacāni ca / mṛto muktimavāpnoti yathā sarve maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादनशनं नॄणां वैकुण्ठपददायकम् । तस्मात् स्वस्थे चोत्तरे वा साधयेन्मोक्षलक्षणम्
tasmādanaśanaṃ nṝṇāṃ vaikuṇṭhapadadāyakam / tasmāt svasthe cottare vā sādhayenmokṣalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्त्रद्रव्यादि सन्त्यज्य तीर्थं व्रजति यो नरः । ब्रह्माद्या देवतास्तस्य भवेयुस्तुष्टिपुष्टिदाः
puttradravyādi santyajya tīrthaṃ vrajati yo naraḥ / brahmādyā devatāstasya bhaveyustuṣṭipuṣṭidāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तीर्थसंमुखो भूत्वा व्रते ह्यनशने कृते । चेन्म्रियेतान्तराले ऽपि ऋषीणां मण्डले वसेत्
yastīrthasaṃmukho bhūtvā vrate hyanaśane kṛte / cenmriyetāntarāle 'pi ṛṣīṇāṃ maṇḍale vaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतं निरशन कृत्वा स्वगृहे ऽपि मृतो यदि । स्वकुलानि परित्यज्य एकाकी विचरेद्दिवि
vrataṃ niraśana kṛtvā svagṛhe 'pi mṛto yadi / svakulāni parityajya ekākī vicareddivi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नञ्चैव तथा तोयं परित्यज्य नरो यदि । पीतमत्पादतोयश्च न पुनर्जायते क्षितौ
annañcaiva tathā toyaṃ parityajya naro yadi / pītamatpādatoyaśca na punarjāyate kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्त्यासीनन्तत्तीर्थगतं रक्षन्ति वनदेवताः । यमदूता विशेषेण न याम्यास्तस्य पार्श्वगाः
kṛttyāsīnantattīrthagataṃ rakṣanti vanadevatāḥ / yamadūtā viśeṣeṇa na yāmyāstasya pārśvagāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थसेवी नरो यस्तु सर्वकिल्बिषवर्जितः । तत्र म्रियते दह्येत तत्तीर्थफलभाग्भवेत्
tīrthasevī naro yastu sarvakilbiṣavarjitaḥ / tatra mriyate dahyeta tattīrthaphalabhāgbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेविते ऽपि सदा तथि ह्यन्यत्र म्रियते यदि । शुभे देशे कुले धीमान् स भवेद्वेदविद्द्विजः
sevite 'pi sadā tathi hyanyatra mriyate yadi / śubhe deśe kule dhīmān sa bhavedvedaviddvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा निरशनं तार्क्ष्य पुनर्जीवति मानवः । ब्राह्मणान् स समाहूय सर्वस्वं यत् परित्यजेत्
kṛtvā niraśanaṃ tārkṣya punarjīvati mānavaḥ / brāhmaṇān sa samāhūya sarvasvaṃ yat parityajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चान्द्रायणं चरेत् कृत्स्नमनुज्ञातश्च तैर्द्विजैः । अनृतं न वदेत् पश्चाद्धर्ममेव समाचरेत्
cāndrāyaṇaṃ caret kṛtsnamanujñātaśca tairdvijaiḥ / anṛtaṃ na vadet paścāddharmameva samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थे गत्वा च यः को ऽपि पुनरायाति वै गृहम् । अनुज्ञातः स वै विप्रैः प्रायश्चित्तमथाचरेत्
tīrthe gatvā ca yaḥ ko 'pi punarāyāti vai gṛham / anujñātaḥ sa vai vipraiḥ prāyaścittamathācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा वा स्वर्णदानानि गो-मही-गज-वाजिनः । तीर्थं यदि लभेद् यस्तु मृत्युकाले स भाग्यवान्
dattvā vā svarṇadānāni go-mahī-gaja-vājinaḥ / tīrthaṃ yadi labhed yastu mṛtyukāle sa bhāgyavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहात् प्रचलितस्तीर्थं मरणे समुपस्थिते । पदेपदे तु गोदानं यदि हिंसा न जायते
gṛhāt pracalitastīrthaṃ maraṇe samupasthite / padepade tu godānaṃ yadi hiṃsā na jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहे तु यत् कृतं पापं तीर्थस्नानेन शुध्यति । कुरुते तत्र पापञ्चेद्वज्रलेपसमं हि तत्
gṛhe tu yat kṛtaṃ pāpaṃ tīrthasnānena śudhyati / kurute tatra pāpañcedvajralepasamaṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लिश्येत् स नात्र सन्देहो यावच्चन्द्रार्कतारकम् । तत्र दत्तानि दानानि जायन्ते चाक्षयाणि वै
kliśyet sa nātra sandeho yāvaccandrārkatārakam / tatra dattāni dānāni jāyante cākṣayāṇi vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आतुरे सति दातव्यं निर्धनैरपि मानवैः । गावस्तिला हिरण्यञ्च सप्तधान्यं विशेषतः
āture sati dātavyaṃ nirdhanairapi mānavaiḥ / gāvastilā hiraṇyañca saptadhānyaṃ viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानवन्तं नरं दृष्ट्वा हृष्टाः सर्वे दिवौकसः । ऋषिभिः सह धर्मण चित्रगुप्तेन सर्वदा
dānavantaṃ naraṃ dṛṣṭvā hṛṣṭāḥ sarve divaukasaḥ / ṛṣibhiḥ saha dharmaṇa citraguptena sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मायत्तं धनं यावत् तावद्विप्रे समर्पयेत् । पराधीनं मृते सर्वं कृपया कः प्रदास्यति
ātmāyattaṃ dhanaṃ yāvat tāvadvipre samarpayet / parādhīnaṃ mṛte sarvaṃ kṛpayā kaḥ pradāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रुद्देशेन यः पुत्त्रैर्धनं विप्रकरे ऽर्पितम् । आत्मानं सधनं तेन चक्रे पुत्रप्रपौत्रकैः
pitruddeśena yaḥ puttrairdhanaṃ viprakare 'rpitam / ātmānaṃ sadhanaṃ tena cakre putraprapautrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुः शतगुणं दत्तं सहस्रं मातुरुच्यते । भगिन्या शतसाहस्रं सोदर्ये दत्तमक्षयम्
pituḥ śataguṇaṃ dattaṃ sahasraṃ māturucyate / bhaginyā śatasāhasraṃ sodarye dattamakṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि लोभान्न यच्छन्ति प्रमादान्मोहतो ऽपि वा । मृताः शोचन्ति ते सर्वे कदर्याः पापिनस्त्विति
yadi lobhānna yacchanti pramādānmohato 'pi vā / mṛtāḥ śocanti te sarve kadaryāḥ pāpinastviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिक्लेशेन लब्धस्य प्रकृत्या चञ्चलस्य च । गतिरेकैव वित्तस्य दानमन्या विपत्तयः
atikleśena labdhasya prakṛtyā cañcalasya ca / gatirekaiva vittasya dānamanyā vipattayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युः शरीगोप्तारं वसुरक्षं वसुन्धरा । दुश्चारिणीव हसति स्वपतिं पुत्रवत्सलम्
mṛtyuḥ śarīgoptāraṃ vasurakṣaṃ vasundharā / duścāriṇīva hasati svapatiṃ putravatsalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदासे धार्मिकः सौम्यः प्राप्यापि विपुलं धनम् । तृणवन्मन्यते तार्क्ष्य आत्मानं वित्तमप्यथ
udāse dhārmikaḥ saumyaḥ prāpyāpi vipulaṃ dhanam / tṛṇavanmanyate tārkṣya ātmānaṃ vittamapyatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चैवोपद्रवास्तस्य मोहजालो न चैव हि । मृत्युकाले न च भयं यमदूतसमुद्भवम्
na caivopadravāstasya mohajālo na caiva hi / mṛtyukāle na ca bhayaṃ yamadūtasamudbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाः सहस्राणि च सप्त वै जले दशैकमग्नौ पवने च षोडश । महाहवे पष्टिरशीतिर्गोगृहे अनाशके काश्यप चाक्षया गतिः
samāḥ sahasrāṇi ca sapta vai jale daśaikamagnau pavane ca ṣoḍaśa / mahāhave paṣṭiraśītirgogṛhe anāśake kāśyapa cākṣayā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.