इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे प्रेतकल्पे श्रीकृष्णगरुडसंवादे दहनविधिकृच्छ्रलक्षणदग्धागमनरजस्वलामरणविधिपञ्चकमरणप्रायश्चित्तनिरूपणं नाम चतुर्थो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ५ श्रीकृष्ण उवाच । एवं दग्ध्वा नरं प्रेतं स्नात्वा कृत्वा तिलोदकम् । अग्रतः स्त्रीजनो गच्छेद्व्रजेयुः पृष्ठतो नराः
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde dahanavidhikṛcchralakṣaṇadagdhāgamanarajasvalāmaraṇavidhipañcakamaraṇaprāyaścittanirūpaṇaṃ nāma caturtho 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 5 śrīkṛṣṇa uvāca / evaṃ dagdhvā naraṃ pretaṃ snātvā kṛtvā tilodakam / agrataḥ strījano gacchedvrajeyuḥ pṛṣṭhato narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राशयेन्निम्बपत्राणि रुदन्तो नामपूर्वकम् । विधातव्यं चाचमनं पाषाणोपरि संस्थिते
prāśayennimbapatrāṇi rudanto nāmapūrvakam / vidhātavyaṃ cācamanaṃ pāṣāṇopari saṃsthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते प्रविश्य गृहं सर्वे सुताद्याश्च सपिण्डकाः । भवेयुर्दशरात्रं वै यत आशौचकं खग
te praviśya gṛhaṃ sarve sutādyāśca sapiṇḍakāḥ / bhaveyurdaśarātraṃ vai yata āśaucakaṃ khaga
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीतलब्धाशनाः सर्वे स्वपेयुस्ते पृथक्पृथक् । अक्षारलवणान्नाः स्युर्निमज्जेयुश्च ते त्र्यहम्
krītalabdhāśanāḥ sarve svapeyuste pṛthakpṛthak / akṣāralavaṇānnāḥ syurnimajjeyuśca te tryaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमांसभोजनाश्चाधः शयीरन्ब्रह्मचारिणः । परस्परं न संस्पृष्टा दानाध्ययनवर्जिताः
amāṃsabhojanāścādhaḥ śayīranbrahmacāriṇaḥ / parasparaṃ na saṃspṛṣṭā dānādhyayanavarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलिनाश्चाधोमुखाश्च दीना भोगविवर्जिताः । अङ्गसंवाहनं केशमार्जनं वर्जयन्ति ते
malināścādhomukhāśca dīnā bhogavivarjitāḥ / aṅgasaṃvāhanaṃ keśamārjanaṃ varjayanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृन्मये पत्रजे वापि भुञ्जीरंस्ते च भाजने । उवासन्तु ते कुर्युरेकाहमथ वा त्र्यहम्
mṛnmaye patraje vāpi bhuñjīraṃste ca bhājane / uvāsantu te kuryurekāhamatha vā tryaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गरुड उवाच । आशौचिन इति प्रोक्तमाशौचस्य च वै प्रभो । लक्षणं किं कियत्कालं भाव्यं वा तद्युतैर्नरैः
garuḍa uvāca / āśaucina iti proktamāśaucasya ca vai prabho / lakṣaṇaṃ kiṃ kiyatkālaṃ bhāvyaṃ vā tadyutairnaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृकृष्ण उवाच । अपनोद्यन्त्विदं कालादिभिराशु निषेधकृत् । पिण्डाध्ययनदानादेः पुङ्गतो ऽतिशयो हि तत्
śṛkṛṣṇa uvāca / apanodyantvidaṃ kālādibhirāśu niṣedhakṛt / piṇḍādhyayanadānādeḥ puṅgato 'tiśayo hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशाहं शावमाशौचं सपिण्डेषु विधीयते । जनने ऽप्येवमेव स्यान्निपुणं शुद्धिमिच्छताम्
daśāhaṃ śāvamāśaucaṃ sapiṇḍeṣu vidhīyate / janane 'pyevameva syānnipuṇaṃ śuddhimicchatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मन्येकोदकानान्तुत्रिरात्राच्छुद्धिरिष्यते । शावस्य शेषाच्छुध्यन्ति त्र्यहादुदकदायिनः
janmanyekodakānāntutrirātrācchuddhiriṣyate / śāvasya śeṣācchudhyanti tryahādudakadāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदन्तजननत्सद्य आ चौलान्नैशिकी स्मृता । त्रिरात्रमा व्रतादेशाद्दशरात्रमतः परम्
ādantajananatsadya ā caulānnaiśikī smṛtā / trirātramā vratādeśāddaśarātramataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशौचं ते समाख्यातं संक्षेपात्प्रकृतं ब्रुवे । जलं त्रिदिवमाकाशे स्थाप्यं क्षीरञ्च मृन्मये
āśaucaṃ te samākhyātaṃ saṃkṣepātprakṛtaṃ bruve / jalaṃ tridivamākāśe sthāpyaṃ kṣīrañca mṛnmaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र स्नाहि पिबात्रेति मन्त्रेणानेन काश्यप । काष्ठत्रये गुणैर्बद्धे प्रीत्यै रात्रौ चतुष्पथे
atra snāhi pibātreti mantreṇānena kāśyapa / kāṣṭhatraye guṇairbaddhe prītyai rātrau catuṣpathe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमे ऽह्नि तृतीये वा सप्तमे नवमे तथा । अस्थिसंचयनं कार्यं दिने तद्गोत्रजैः सह
prathame 'hni tṛtīye vā saptame navame tathā / asthisaṃcayanaṃ kāryaṃ dine tadgotrajaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदूर्ध्वमङ्गसंस्पर्शः सपिण्डानां विधीयते । योग्याः सर्वक्रियाणां च समानसलिलास्तथा
tadūrdhvamaṅgasaṃsparśaḥ sapiṇḍānāṃ vidhīyate / yogyāḥ sarvakriyāṇāṃ ca samānasalilāstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेतपिण्डं बहिर्दद्याद्दर्भमात्रविवर्जितम् । प्रागुदीच्यां चरुं कृत्वा स्नात्वा प्रयतमानसः
pretapiṇḍaṃ bahirdadyāddarbhamātravivarjitam / prāgudīcyāṃ caruṃ kṛtvā snātvā prayatamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमावसंस्कृतानां च संस्कृतानां कुशेषु च । नवभिर्दिवसैः पिण्डान्नव दद्यात्समाहितः
bhūmāvasaṃskṛtānāṃ ca saṃskṛtānāṃ kuśeṣu ca / navabhirdivasaiḥ piṇḍānnava dadyātsamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशमं पिण्डमुत्सृज्य रात्रिशेषे शुचिर्भवेत् । असगोत्रः सगोत्रो वा यदि स्त्री यति वा पुमान्
daśamaṃ piṇḍamutsṛjya rātriśeṣe śucirbhavet / asagotraḥ sagotro vā yadi strī yati vā pumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमे ऽहनि यो दद्यात्स दशाहं समापयेत् । शालिना सक्तुभिर्वापि शाकैर्वाप्यथ निर्वपेत्
prathame 'hani yo dadyātsa daśāhaṃ samāpayet / śālinā saktubhirvāpi śākairvāpyatha nirvapet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमे ऽहनि यद्द्रव्यं तदेव स्याद्दशाहिकम् । यावदाशौचमेकैकस्याञ्जलेर्दानमुच्यते
prathame 'hani yaddravyaṃ tadeva syāddaśāhikam / yāvadāśaucamekaikasyāñjalerdānamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वा यस्मिन्दिने दानं तस्मिंस्तद्दिनसंख्यया । दशाहे ऽञ्जलयः पक्षिन्पञ्चाशदन्तिमे
yadvā yasmindine dānaṃ tasmiṃstaddinasaṃkhyayā / daśāhe 'ñjalayaḥ pakṣinpañcāśadantime
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विवृद्ध्या वा भवेत्पक्षिन्नञ्जलीनां शतं पुनः । यदाहि त्र्यहमाशौचं तदा वाञ्जलयो दश
dvivṛddhyā vā bhavetpakṣinnañjalīnāṃ śataṃ punaḥ / yadāhi tryahamāśaucaṃ tadā vāñjalayo daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयो ऽञ्जलय एवं तु प्रथमे ऽहनिवै तदा । चत्वारस्तु द्वितीये ऽह्नि तृतीये स्युस्त्रयस्तथा
trayo 'ñjalaya evaṃ tu prathame 'hanivai tadā / catvārastu dvitīye 'hni tṛtīye syustrayastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शताञ्जलि यदा पक्षिन्नाद्ये त्रिंशत्तदाहनि । चत्वारिंशद्द्वितीये ऽह्नि त्रिंशदह्नि तृतीयके
śatāñjali yadā pakṣinnādye triṃśattadāhani / catvāriṃśaddvitīye 'hni triṃśadahni tṛtīyake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं जलस्याञ्जलयो विभाज्याः पक्षयोर्द्वयोः । सर्वेषु पितृकार्येषु पुत्रो मुक्यो ऽधिकारवान्
evaṃ jalasyāñjalayo vibhājyāḥ pakṣayordvayoḥ / sarveṣu pitṛkāryeṣu putro mukyo 'dhikāravān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डप्रसेकस्तूष्णीञ्च पुष्पधूपादिकं तथा । दशमे ऽहनि सम्प्राप्ते स्नानं ग्रामाद्वहिश्चरेत्
piṇḍaprasekastūṣṇīñca puṣpadhūpādikaṃ tathā / daśame 'hani samprāpte snānaṃ grāmādvahiścaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र त्याज्यानि वासांसि केशश्मश्रुनखानि च । विप्रः शुध्यत्यपः स्पृष्ट्वा क्षत्त्रियो वाहनं तथा
tatra tyājyāni vāsāṃsi keśaśmaśrunakhāni ca / vipraḥ śudhyatyapaḥ spṛṣṭvā kṣattriyo vāhanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्यः प्रतोदं रश्मीन्वा शूद्रो यष्टिं कृतक्रियः । मृतादल्पवयोभिश्च सपिण्डैः परिवापनम्
vaiśyaḥ pratodaṃ raśmīnvā śūdro yaṣṭiṃ kṛtakriyaḥ / mṛtādalpavayobhiśca sapiṇḍaiḥ parivāpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यन्तु षोडशी षड्भिः पिण्डैर्दशभिरैव च । प्रथमा मलिना ह्येतैरादशाहं मृतेर्भवेत्
kāryantu ṣoḍaśī ṣaḍbhiḥ piṇḍairdaśabhiraiva ca / prathamā malinā hyetairādaśāhaṃ mṛterbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनानि दश यान्षिण्डान्कुर्वन्त्यत्र सुतादयः । प्रत्यहं ते विभज्यन्ते चतुर्भागैः खगोत्तम
dināni daśa yānṣiṇḍānkurvantyatra sutādayaḥ / pratyahaṃ te vibhajyante caturbhāgaiḥ khagottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भागद्वयेन देहः स्यात्तृतीयेन यमानुगाः । तृप्यन्ति हि चतुर्थेन स्वयमप्युपजीवति
bhāgadvayena dehaḥ syāttṛtīyena yamānugāḥ / tṛpyanti hi caturthena svayamapyupajīvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहोरात्रैस्तु नवभिर्देहो निष्पत्तिमाप्नुयात् । शिरस्त्वाद्येन पिण्डेन प्रेतस्य क्रियते तथा
ahorātraistu navabhirdeho niṣpattimāpnuyāt / śirastvādyena piṇḍena pretasya kriyate tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयेन तु कर्णाक्षिनासिकं तु समासतः । गलांसभुजवक्षश्च तृतीयेन तथा क्रमात्
dvitīyena tu karṇākṣināsikaṃ tu samāsataḥ / galāṃsabhujavakṣaśca tṛtīyena tathā kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थेन च पिण्डेन नाभिलिङ्गगुदं तथा । जानुजङ्घं तथा पादौ पञ्चमेन तु सर्वदा
caturthena ca piṇḍena nābhiliṅgagudaṃ tathā / jānujaṅghaṃ tathā pādau pañcamena tu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमर्माणि षष्ठेन सप्तमेन तु नाडयः । दन्तलोमान्यष्टमेन वीर्यन्तु नवमेन च
sarvamarmāṇi ṣaṣṭhena saptamena tu nāḍayaḥ / dantalomānyaṣṭamena vīryantu navamena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशमेन तु पूर्णत्वं तृप्तता क्षुद्विपर्ययः । मध्यमां षोडशीं वच्मि वैनतेय शृणुष्व मे
daśamena tu pūrṇatvaṃ tṛptatā kṣudviparyayaḥ / madhyamāṃ ṣoḍaśīṃ vacmi vainateya śṛṇuṣva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णवादिविष्णुपर्यन्तान्येकादश तथा खग । श्राद्धानि पञ्च देवानामित्येषां मध्यषीडशी
viṣṇavādiviṣṇuparyantānyekādaśa tathā khaga / śrāddhāni pañca devānāmityeṣāṃ madhyaṣīḍaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तं दुर्मतिं कृत्वा यदि नारायणो बलिः । एकादशाहे कर्तव्यो वृषोत्सर्गो ऽपि तत्र वै
nimittaṃ durmatiṃ kṛtvā yadi nārāyaṇo baliḥ / ekādaśāhe kartavyo vṛṣotsargo 'pi tatra vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशाहे प्रेतस्य यस्यात्सृज्येत नो वृषः । प्रेतत्वं सुस्थिरं तस्य दत्तैः श्राद्धशतैरपि
ekādaśāhe pretasya yasyātsṛjyeta no vṛṣaḥ / pretatvaṃ susthiraṃ tasya dattaiḥ śrāddhaśatairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृत्वा यद्वृषोत्सर्गं कृतं वै पिण्डपातनम् । निष्फलं सकलं विद्यात्प्रमीताय न तद्भवेत्
akṛtvā yadvṛṣotsargaṃ kṛtaṃ vai piṇḍapātanam / niṣphalaṃ sakalaṃ vidyātpramītāya na tadbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषोत्सर्गादृते नान्यत्किञ्चिदस्ति महीतले । पुत्रः पत्न्यथ दौहित्रः पिता वा दुहिताथ वा
vṛṣotsargādṛte nānyatkiñcidasti mahītale / putraḥ patnyatha dauhitraḥ pitā vā duhitātha vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतादनन्तरं तस्य ध्रुवं कार्यो वृषोत्सवः । चतुर्वत्सतरीयुक्तो यस्योत्सृज्येत वा वृषः
mṛtādanantaraṃ tasya dhruvaṃ kāryo vṛṣotsavaḥ / caturvatsatarīyukto yasyotsṛjyeta vā vṛṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलङ्कृतो विधानेन प्रेतत्वं तस्य नो भवेत् । एकादशे ऽह्नि सम्प्राप्ते वृषालाभो भवेद्यदि
alaṅkṛto vidhānena pretatvaṃ tasya no bhavet / ekādaśe 'hni samprāpte vṛṣālābho bhavedyadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्भैः पिष्टैस्तु सम्पाद्य तं वृषं मोचयेद्वुधः । वृषोत्सर्जनवेलायां वृषाभाव (लाभ) कथञ्चन
darbhaiḥ piṣṭaistu sampādya taṃ vṛṣaṃ mocayedvudhaḥ / vṛṣotsarjanavelāyāṃ vṛṣābhāva (lābha) kathañcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्तिकाभिस्तु दर्भैर्वा वृषं कृत्वा विमोचयेत् । यदिष्टं जीवतस्तस्य दद्यादेकादशे ऽहनि
mṛttikābhistu darbhairvā vṛṣaṃ kṛtvā vimocayet / yadiṣṭaṃ jīvatastasya dadyādekādaśe 'hani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतमुद्दिश्य दातव्यं शय्याधेन्वादिकं तथा । विप्रान्बहून् भोजयीत प्रेतस्य क्षुद्विशान्तये
mṛtamuddiśya dātavyaṃ śayyādhenvādikaṃ tathā / viprānbahūn bhojayīta pretasya kṣudviśāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयां षोडशीं वच्मि वैनतेय शृणुष्व ताम् । द्वादश प्रतिमास्यानि आद्यं षाण्मासिकं तथा
tṛtīyāṃ ṣoḍaśīṃ vacmi vainateya śṛṇuṣva tām / dvādaśa pratimāsyāni ādyaṃ ṣāṇmāsikaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपिण्डीकरणं चैव तृतीया षोडशी मता । द्वादशाहे त्रिपक्षे च षण्मासे मासिके ऽब्दिके
sapiṇḍīkaraṇaṃ caiva tṛtīyā ṣoḍaśī matā / dvādaśāhe tripakṣe ca ṣaṇmāse māsike 'bdike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयां षोडशीमेनां वदन्ति मतभेदतः । यस्यैता नि न दत्तानि प्रेतश्राद्धानि षोडश
tṛtīyāṃ ṣoḍaśīmenāṃ vadanti matabhedataḥ / yasyaitā ni na dattāni pretaśrāddhāni ṣoḍaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशाचत्वं स्थिरं तस्य दत्तैः श्राद्धशतैरपि । एकादशे द्वादशे वा दिने आद्यं प्रकीर्तितम्
piśācatvaṃ sthiraṃ tasya dattaiḥ śrāddhaśatairapi / ekādaśe dvādaśe vā dine ādyaṃ prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासादौ प्रतिमासञ्च शुद्धं मृततिथौ खग । एकेनाह्ना त्रिभिर्वापि हीनेषु विनतासुत
māsādau pratimāsañca śuddhaṃ mṛtatithau khaga / ekenāhnā tribhirvāpi hīneṣu vinatāsuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासषण्मासवर्षेषु त्रिपक्षेषु भवन्ति हि । श्राद्धान्यथस्यात्सापिण्ड्यं पूर्णे वर्षे तदर्धके
māsaṣaṇmāsavarṣeṣu tripakṣeṣu bhavanti hi / śrāddhānyathasyātsāpiṇḍyaṃ pūrṇe varṣe tadardhake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिपक्षे ऽभ्युदये वापि द्वादशाहे ऽथ वा नृणाम् । आनन्त्यात्कुलधर्माणां पुंसाञ्चैवायुषः क्षयात्
tripakṣe 'bhyudaye vāpi dvādaśāhe 'tha vā nṛṇām / ānantyātkuladharmāṇāṃ puṃsāñcaivāyuṣaḥ kṣayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थिरत्वाच्छरीरस्य द्वादशाहे प्रशस्यते । सपिण्डीकरणेष्वेवं विधिं पक्षीन्द्र मे शृणु
asthiratvāccharīrasya dvādaśāhe praśasyate / sapiṇḍīkaraṇeṣvevaṃ vidhiṃ pakṣīndra me śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकोद्दिष्टविधानेन कार्यं तदपि काश्यप । तिलगन्धोदकैर्युक्तं कुर्यात्पात्रचतुष्टयम्
ekoddiṣṭavidhānena kāryaṃ tadapi kāśyapa / tilagandhodakairyuktaṃ kuryātpātracatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पात्रं प्रेतस्य तत्रैकं पित्र्यं पात्रत्रयं तथा । सेचयेत्पितृपात्रेषु प्रेतपात्रं खग त्रिषु
pātraṃ pretasya tatraikaṃ pitryaṃ pātratrayaṃ tathā / secayetpitṛpātreṣu pretapātraṃ khaga triṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरो निर्वपेत्पिण्डान्पूर्वन्तेषु समापयेत् । ततः प्रभृति वै प्रेतः पितृसामान्यमश्नुते
caturo nirvapetpiṇḍānpūrvanteṣu samāpayet / tataḥ prabhṛti vai pretaḥ pitṛsāmānyamaśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पितृत्वमापन्ने तस्मिन्प्रेते खगेश्वर । श्राद्धधर्मैरशेषैस्तु तत्पूर्वानर्चयेत्पितॄन्
tataḥ pitṛtvamāpanne tasminprete khageśvara / śrāddhadharmairaśeṣaistu tatpūrvānarcayetpitṝn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकचित्यारोहणे च एकाह्नि मरणे तथा । सापिण्ड्यन्तु स्त्रिया नास्ति मृते भर्तुः स्त्रियो भवेत्
ekacityārohaṇe ca ekāhni maraṇe tathā / sāpiṇḍyantu striyā nāsti mṛte bhartuḥ striyo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाकैक्यमथ कालैक्यं कर्त्रैक्यञ्च भवेत्खग । श्राद्धादौ सह दाहे च पतिपत्न्योर्न संशयः
pākaikyamatha kālaikyaṃ kartraikyañca bhavetkhaga / śrāddhādau saha dāhe ca patipatnyorna saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तुर्मृततिथेरन्यतिथौ चितिमथारुहेत् । तांमृताहनि तु सम्प्राप्ते पृथक् पिण्डेन योजयेत्
bharturmṛtatitheranyatithau citimathāruhet / tāṃmṛtāhani tu samprāpte pṛthak piṇḍena yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यब्दञ्च युगपत्तु समापयेत्
pratyabdañca yugapattu samāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य संवत्सरादर्वाक् सपिण्डीकरणं भवेत् । मासिकञ्चोदकुम्भञ्च देयं तस्यापि वत्सरम्
yasya saṃvatsarādarvāk sapiṇḍīkaraṇaṃ bhavet / māsikañcodakumbhañca deyaṃ tasyāpi vatsaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवश्राद्धं सपिण्डत्वं श्राद्धान्यपि च षोडश । एकेनैव तु कार्याणि संविभक्तधनेष्वपि
navaśrāddhaṃ sapiṇḍatvaṃ śrāddhānyapi ca ṣoḍaśa / ekenaiva tu kāryāṇi saṃvibhaktadhaneṣvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितामहीभिः सापिण्ड्यं तथा मातामहैः सह । उक्तं भर्त्रापि सापिण्ड्यं स्त्रिया वेषयभेदतः
pitāmahībhiḥ sāpiṇḍyaṃ tathā mātāmahaiḥ saha / uktaṃ bhartrāpi sāpiṇḍyaṃ striyā veṣayabhedataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवश्राद्धस्य ते कालं वक्ष्यामि शृणु काश्यप । मरणाह्नि मृतिस्थाने श्राद्धं पक्षिन्प्रकल्पयेत्
navaśrāddhasya te kālaṃ vakṣyāmi śṛṇu kāśyapa / maraṇāhni mṛtisthāne śrāddhaṃ pakṣinprakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयञ्च ततो मार्गे विश्रामो यत्र कारितः । ततः सञ्चयनस्थाने तृतीयं श्राद्धमुच्यते
dvitīyañca tato mārge viśrāmo yatra kāritaḥ / tataḥ sañcayanasthāne tṛtīyaṃ śrāddhamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमे सप्तमे तद्वदष्टमे नवमे तथा । दशमैकादशे चैव नव श्राद्धानि वै खग
pañcame saptame tadvadaṣṭame navame tathā / daśamaikādaśe caiva nava śrāddhāni vai khaga
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धानि नव चैतानि तृतीया षोडशी स्मृता । एकोद्दिष्टविधानेन कार्याणि मनुजैस्तथा
śrāddhāni nava caitāni tṛtīyā ṣoḍaśī smṛtā / ekoddiṣṭavidhānena kāryāṇi manujaistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमे ऽह्नि तृतीये वा पञ्चमे सप्तमे तथा । नवमैकादशे चैव नवश्राद्धं प्रकीर्तितम्
prathame 'hni tṛtīye vā pañcame saptame tathā / navamaikādaśe caiva navaśrāddhaṃ prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्यन्ते षडिमानीह नव स्युरपि यागेतः । उक्तानि ते मया तानि ऋषीणां मतभेदतः
ucyante ṣaḍimānīha nava syurapi yāgetaḥ / uktāni te mayā tāni ṛṣīṇāṃ matabhedataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूढिपक्षो ममाभीष्टो योगः कैश्चिदिहेष्यते । आद्ये द्वितीये दातव्यस्तथैवैकं पवित्रकम्
rūḍhipakṣo mamābhīṣṭo yogaḥ kaiścidiheṣyate / ādye dvitīye dātavyastathaivaikaṃ pavitrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेताय पिण्डो दातव्यो भुक्तवत्सु द्विजातिषु । प्रश्रस्तत्राभिरण्येति यजमानद्विजन्मना
pretāya piṇḍo dātavyo bhuktavatsu dvijātiṣu / praśrastatrābhiraṇyeti yajamānadvijanmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षय्यममुकस्येति वक्तव्यं विरतौ तथा । एकोद्दिष्टं मे निबोध चेत्थमावत्सरं स्मृतम्
akṣayyamamukasyeti vaktavyaṃ viratau tathā / ekoddiṣṭaṃ me nibodha cetthamāvatsaraṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपिण्डीकरणादूर्ध्वं यानि श्राद्धानि षोडश । एकोद्दिष्टविधानेन चरेद्वा पार्वणादृते
sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ yāni śrāddhāni ṣoḍaśa / ekoddiṣṭavidhānena caredvā pārvaṇādṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यब्दं यो यथा कुर्यात्तथा कुर्यात्स तान्यपि । एकादशे द्वादशे ऽह्नि प्रेतो भुङ्क्ते दिनद्वयम्
pratyabdaṃ yo yathā kuryāttathā kuryātsa tānyapi / ekādaśe dvādaśe 'hni preto bhuṅkte dinadvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योषितः पुरुषस्यापि पिण्डं प्रेतेति निर्वपेत् । सापिण्ड्ये तु कृते तस्य प्रेतशब्दो निवर्तते
yoṣitaḥ puruṣasyāpi piṇḍaṃ preteti nirvapet / sāpiṇḍye tu kṛte tasya pretaśabdo nivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीपदानं प्रकर्तव्यमावर्षन्तु गृहाद्बहिः । अन्नं दीपो जलं वस्त्रमन्यद्वादीयते च यत्
dīpadānaṃ prakartavyamāvarṣantu gṛhādbahiḥ / annaṃ dīpo jalaṃ vastramanyadvādīyate ca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृप्तिदं प्रेतशब्देन सपिण्डीकरणावधि । अब्दकृत्यं मयोक्तन्ते समासाद्विनतासुत
tṛptidaṃ pretaśabdena sapiṇḍīkaraṇāvadhi / abdakṛtyaṃ mayoktante samāsādvinatāsuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैवस्वतगृहे यानं यथा तत्तु निबोधमेः । त्रयोदशे ऽह्नि श्रवणाकर्मणोनन्तरन्तु सः
vaivasvatagṛhe yānaṃ yathā tattu nibodhameḥ / trayodaśe 'hni śravaṇākarmaṇonantarantu saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वग्गृहीताहिवत्तार्क्ष्य गृहीतो यमकिङ्करैः । तस्मिन्मार्गे व्रजत्येको गृहीत इव मर्कटः
tvaggṛhītāhivattārkṣya gṛhīto yamakiṅkaraiḥ / tasminmārge vrajatyeko gṛhīta iva markaṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाय्वग्रसारिवद्रूपं देहमन्यत्प्रपद्यते । तत्पिण्डजं पातनार्थमन्यत्तु पितृसम्भवम्
vāyvagrasārivadrūpaṃ dehamanyatprapadyate / tatpiṇḍajaṃ pātanārthamanyattu pitṛsambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रमाणवयो ऽवस्थासंस्थानां प्रग्भवो यथा । षडशीति सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः
tatpramāṇavayo 'vasthāsaṃsthānāṃ pragbhavo yathā / ṣaḍaśīti sahasrāṇi yojanānāṃ pramāṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्वान्तरालिको ज्ञेयो यममानुषलोकयोः । साधिकार्धक्रोशयुतं योजनानां शतद्वयम्
adhvāntarāliko jñeyo yamamānuṣalokayoḥ / sādhikārdhakrośayutaṃ yojanānāṃ śatadvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारिं शत्तथा सप्त प्रत्यहं याति तत्र सः । अष्टाचत्वारिंशता च त्रैंशता दिवसैरिति
catvāriṃ śattathā sapta pratyahaṃ yāti tatra saḥ / aṣṭācatvāriṃśatā ca traiṃśatā divasairiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैवस्वतपुरं याति कृष्यमाणो यमानुगैः । एवं क्रमेण यातब्ये मार्गे पापरतैस्तु यत्
vaivasvatapuraṃ yāti kṛṣyamāṇo yamānugaiḥ / evaṃ krameṇa yātabye mārge pāparataistu yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जायते सप्रपञ्चं तच्छृणु त्वमरुणानुज । त्रयोदशदिने दत्तः पाशैर्बद्ध्वातिदारुणैः
jāyate saprapañcaṃ tacchṛṇu tvamaruṇānuja / trayodaśadine dattaḥ pāśairbaddhvātidāruṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमस्याङ्कुशहस्तो वै भृकुटीकुटिलाननः । दण्डप्रहारसम्भ्रान्तः कृष्यते दक्षिणां दिशम्
yamasyāṅkuśahasto vai bhṛkuṭīkuṭilānanaḥ / daṇḍaprahārasambhrāntaḥ kṛṣyate dakṣiṇāṃ diśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशकण्टकवल्मीकशङ्कुपाषाणकर्कशे । तथा प्रदीप्तज्वलने क्वचिच्छ्वभ्रशतोत्कटे
kuśakaṇṭakavalmīkaśaṅkupāṣāṇakarkaśe / tathā pradīptajvalane kvacicchvabhraśatotkaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदीप्तादित्यतप्ते च दह्यमानः सदंशके । कृष्यते यमदूतैश्च शिवावन्नादभीषणैः
pradīptādityatapte ca dahyamānaḥ sadaṃśake / kṛṣyate yamadūtaiśca śivāvannādabhīṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयातिः दारुणे मार्गे पापकर्मा यमालये । कलेवरे दह्यमाने महान्तं क्षयमृच्छति
prayātiḥ dāruṇe mārge pāpakarmā yamālaye / kalevare dahyamāne mahāntaṃ kṣayamṛcchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्ष्यमाणे तथैवाङ्गे भिद्यमाने च दारुणम् । छिद्यमाने चिरतरं जन्तुर्दुः खमवाप्नुते
bhakṣyamāṇe tathaivāṅge bhidyamāne ca dāruṇam / chidyamāne cirataraṃ janturduḥ khamavāpnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेन कर्मवि पाकेन देहान्तरगतो ऽपि सन् । पुराणि षोडशामुष्मन्मार्गे तानि च मे शृणु
svena karmavi pākena dehāntaragato 'pi san / purāṇi ṣoḍaśāmuṣmanmārge tāni ca me śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याम्यं सौरिपुरं नगेद्वभवनं गन्धर्वशैलागमौ क्रौञ्चं क्रूरपुरं विचित्रभवनं बह्वापदं दुः खदम् । नानाक्रन्दपुरं सुतप्तभवनं रौद्रं पयोवर्षणं शीताढ्यं बहुभीतिषोडशपुराण्येतान्यदृष्टनि ते
yāmyaṃ sauripuraṃ nagedvabhavanaṃ gandharvaśailāgamau krauñcaṃ krūrapuraṃ vicitrabhavanaṃ bahvāpadaṃ duḥ khadam / nānākrandapuraṃ sutaptabhavanaṃ raudraṃ payovarṣaṇaṃ śītāḍhyaṃ bahubhītiṣoḍaśapurāṇyetānyadṛṣṭani te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र याम्य पुरं गच्छन्पुत्रपुत्रेति च ब्रुवन् । हाहेति क्रन्दते नित्यं स्वकृतं दुष्कृतं स्मरन्
tatra yāmya puraṃ gacchanputraputreti ca bruvan / hāheti krandate nityaṃ svakṛtaṃ duṣkṛtaṃ smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टादशोदिने तार्क्ष्य तत्पुर प्राप्नुयादसौ । पुष्पभद्रा नदी यत्र न्यग्रोधः प्रियदर्शनः
aṣṭādaśodine tārkṣya tatpura prāpnuyādasau / puṣpabhadrā nadī yatra nyagrodhaḥ priyadarśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रामेच्छां करोत्यत्र कारयन्ति न ते भटाः । क्षितौ दत्तं सुतैस्तस्य स्नेहाद्वा कृपया तथा
viśrāmecchāṃ karotyatra kārayanti na te bhaṭāḥ / kṣitau dattaṃ sutaistasya snehādvā kṛpayā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासिकं पिण्डमश्नाति ततः सौरिपुरं व्रजेत् । व्रजन्नेवं प्रलपते मुद्गराहतिपीडितः
māsikaṃ piṇḍamaśnāti tataḥ sauripuraṃ vrajet / vrajannevaṃ pralapate mudgarāhatipīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलाशयो नैव कृतो मया तदा मनुष्यतृप्त्यै पशुपक्षितृप्तय । गोतृप्तिहेतोर्न च गोचरः कृतः शरीर हे निस्तर यत्त्वया कृतम्
jalāśayo naiva kṛto mayā tadā manuṣyatṛptyai paśupakṣitṛptaya / gotṛptihetorna ca gocaraḥ kṛtaḥ śarīra he nistara yattvayā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र नाम्ना तु राजासौ जङ्गमः कामरूपधृक् । भयात् तद्दर्शनाज्जाताद्भुङ्क्ते पिण्डं स शङ्कितः
tatra nāmnā tu rājāsau jaṅgamaḥ kāmarūpadhṛk / bhayāt taddarśanājjātādbhuṅkte piṇḍaṃ sa śaṅkitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिपक्षे जलसंयुक्तं क्षितौ दत्तं ततो व्रजेत् । व्रजन्नेवं प्रलपते खड्गाघातप्रपीडितः
tripakṣe jalasaṃyuktaṃ kṣitau dattaṃ tato vrajet / vrajannevaṃ pralapate khaḍgāghātaprapīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न नित्यदानं न गवाह्निकं कृतं पुस्तं च दत्तं न हि वेदशास्त्रयोः । पुराणदृष्टो न हि सेवितो ऽध्वा शरीर हे निस्तर यत्त्वया कृतम्
na nityadānaṃ na gavāhnikaṃ kṛtaṃ pustaṃ ca dattaṃ na hi vedaśāstrayoḥ / purāṇadṛṣṭo na hi sevito 'dhvā śarīra he nistara yattvayā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नगेन्द्रनगरं गत्वा भुक्त्वा चान्नं तथाविधम् । मासि द्वितीये यद्दत्तं बान्धवैस्तु ततो व्रजेत्
nagendranagaraṃ gatvā bhuktvā cānnaṃ tathāvidham / māsi dvitīye yaddattaṃ bāndhavaistu tato vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रजन्नेवं प्रलपते कृपाणत्सरुताडितः । पराधानमभूत्सर्वंमम मूर्खशिरोमणेः
vrajannevaṃ pralapate kṛpāṇatsarutāḍitaḥ / parādhānamabhūtsarvaṃmama mūrkhaśiromaṇeḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महता पुण्ययोगेन मानुष्यं लब्धवानहम् । तृतीये मासि सम्प्राप्ते गन्धर्वनगरे शुभम्
mahatā puṇyayogena mānuṣyaṃ labdhavānaham / tṛtīye māsi samprāpte gandharvanagare śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयमासिकं पिण्डं तत्र भुक्त्वा ब्रजत्यसौ । व्रजन्नेवं विलपते तदग्रेणाहतः पथि
tṛtīyamāsikaṃ piṇḍaṃ tatra bhuktvā brajatyasau / vrajannevaṃ vilapate tadagreṇāhataḥ pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया न दत्तं न हुतं हुताशने तपो न तप्तं हिमशैलगह्वरे । न सेवितं गाङ्गमहो महाजलं शरीर हे निस्तर यत्त्वया कृतम्
mayā na dattaṃ na hutaṃ hutāśane tapo na taptaṃ himaśailagahvare / na sevitaṃ gāṅgamaho mahājalaṃ śarīra he nistara yattvayā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुर्ये शैलागमं मासि प्राप्नुयात्तत्र वर्षणम् । तस्योपरि भवेत्पक्षिन्पाषाणानां निरन्तरम्
turye śailāgamaṃ māsi prāpnuyāttatra varṣaṇam / tasyopari bhavetpakṣinpāṣāṇānāṃ nirantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थमासिकं श्राद्धं भुक्त्वा तत्र प्रसर्पति । स पतन्नेव विलपन्पाषाणाद्यतिपीडितः
caturthamāsikaṃ śrāddhaṃ bhuktvā tatra prasarpati / sa patanneva vilapanpāṣāṇādyatipīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ज्ञानमार्गो न च योगमार्गो न कर्ममार्गो न च भक्तिमार्गः । न साधुसङ्गात्किमपि श्रुतं मया शरीर हे निस्तर यत्त्वया कृतम्
na jñānamārgo na ca yogamārgo na karmamārgo na ca bhaktimārgaḥ / na sādhusaṅgātkimapi śrutaṃ mayā śarīra he nistara yattvayā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्रूरपुर मासि पञ्चमे याति काश्यप । भुवि दत्तं पिण्डजलं भुक्त्वा क्रूरपुरं व्रजेत्
tataḥ krūrapura māsi pañcame yāti kāśyapa / bhuvi dattaṃ piṇḍajalaṃ bhuktvā krūrapuraṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रजन्नेवं विलपते पट्टिशैः पातितः पथि । हा मातर्हापितर्भ्रातः सुता हा हा मम स्त्रियः
vrajannevaṃ vilapate paṭṭiśaiḥ pātitaḥ pathi / hā mātarhāpitarbhrātaḥ sutā hā hā mama striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युष्माभिर्नोपदिष्टो ऽहमवस्थां प्राप्त ईदृशीम् । एवं लालप्यमानं ते यमदूता वदन्तिहि
yuṣmābhirnopadiṣṭo 'hamavasthāṃ prāpta īdṛśīm / evaṃ lālapyamānaṃ te yamadūtā vadantihi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व माता क्व पिता मूढ क्व जाया क्व सुतः सुहृत् । स्वकर्मोपार्जिते भुङ्क्ष्वं मूर्ख याताश्चिरं पथि
kva mātā kva pitā mūḍha kva jāyā kva sutaḥ suhṛt / svakarmopārjite bhuṅkṣvaṃ mūrkha yātāściraṃ pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानासि शम्बलमलं बलमध्वगानां नो ऽशम्बलः प्रयतते परलोकगत्यै । गन्तव्यमस्ति तव निश्चितमेव तेन मार्गेण येन न भवेत् क्रयविक्रयो ऽपि
jānāsi śambalamalaṃ balamadhvagānāṃ no 'śambalaḥ prayatate paralokagatyai / gantavyamasti tava niścitameva tena mārgeṇa yena na bhavet krayavikrayo 'pi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊनषाण्मासिके क्रौञ्चे भुक्त्वा पिण्डन्तु सोदकम् । घटीमात्रन्तु विश्रम्य विचित्रनगरं व्रजेत्
ūnaṣāṇmāsike krauñce bhuktvā piṇḍantu sodakam / ghaṭīmātrantu viśramya vicitranagaraṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रजन्नेवं विलपते शूलाग्रेण विदारितः
vrajannevaṃ vilapate śūlāgreṇa vidāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुत्र यामि न हि गामि जीवितं हा मृतस्य मरणं पुनर्न वै । इत्थमेव विलपन् प्रयात्यसौ यातनार्हधृतविग्रहः पति
kutra yāmi na hi gāmi jīvitaṃ hā mṛtasya maraṇaṃ punarna vai / itthameva vilapan prayātyasau yātanārhadhṛtavigrahaḥ pati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रनगरे तत्र विचित्रो नाम पारिथिवः । तत्र षण्मासपिण्डेन तृप्तः सन् व्रजते पुरः
vicitranagare tatra vicitro nāma pārithivaḥ / tatra ṣaṇmāsapiṇḍena tṛptaḥ san vrajate puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.