Library·Gheraṇḍa-saṃhitā·2

Gheraṇḍa-saṃhitā 2

घेरण्ड उवाच आसनानि समस्तानि यावन्तो जीवजन्तवः चतुरशीतिलक्षाणि शिवेन कथितं पुरा

gheraṇḍa uvāca āsanāni samastāni yāvanto jīvajantavaḥ caturaśītilakṣāṇi śivena kathitaṃ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां मध्ये विशिष्टानि षोडशोनं शतं कृतम् तेषां मध्ये मर्त्यलोके द्वात्रिंशद् आसनं शुभम्

teṣāṃ madhye viśiṣṭāni ṣoḍaśonaṃ śataṃ kṛtam teṣāṃ madhye martyaloke dvātriṃśad āsanaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धं पद्मं तथा भद्रं मुक्तं वज्रं च स्वस्तिकम् सिंहं च गोमुखं वीरं धनुरासनम् एव च

siddhaṃ padmaṃ tathā bhadraṃ muktaṃ vajraṃ ca svastikam siṃhaṃ ca gomukhaṃ vīraṃ dhanurāsanam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतं गुप्तं तथा मात्स्यं मत्स्येन्द्रासनम् एव च गोरक्षं पश्चिमोत्तानम् उत्कटं संकटं तथा

mṛtaṃ guptaṃ tathā mātsyaṃ matsyendrāsanam eva ca gorakṣaṃ paścimottānam utkaṭaṃ saṃkaṭaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयूरं कुक्कुटं कूर्मं तथा उत्तानकूर्मकम् उत्तानमण्डुकं वृक्षं मण्डूकं गरुडं वृषम्

mayūraṃ kukkuṭaṃ kūrmaṃ tathā uttānakūrmakam uttānamaṇḍukaṃ vṛkṣaṃ maṇḍūkaṃ garuḍaṃ vṛṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शलभं मकरं चोष्ट्रं भुजंगं च योगासनम् द्वात्रिंशद् आसनान्य् एव मर्त्यलोके च सिद्धिदा

śalabhaṃ makaraṃ coṣṭraṃ bhujaṃgaṃ ca yogāsanam dvātriṃśad āsanāny eva martyaloke ca siddhidā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योनिस्थानकम् अङ्घ्रिमूलघटितं संपीड्य गुल्फेतरम् मेढ्रोपर्य् अथ संनिधाय चिबुकं कृत्वा हृदि स्थापितम् स्थाणुः संयमितेन्द्रियो ऽचलदृशा पश्यन् भ्रुवोर् अन्तरे एतन् मोक्षकपाटभेदनकरं सिद्धासनं प्रोच्यते

yonisthānakam aṅghrimūlaghaṭitaṃ saṃpīḍya gulphetaram meḍhropary atha saṃnidhāya cibukaṃ kṛtvā hṛdi sthāpitam sthāṇuḥ saṃyamitendriyo 'caladṛśā paśyan bhruvor antare etan mokṣakapāṭabhedanakaraṃ siddhāsanaṃ procyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामोरूपरि दक्षिणं हि चरणं संस्थाप्य वामं तथा दक्षोरूपरि पश्चिमेन विधिना कृत्वा कराभ्यां दृढम् अङ्गुष्ठौ हृदये निधाय चिबुकं नासाग्रम् आलोकयेत् एतद् व्याधिविकारनाशनकरं पद्मासनं प्रोच्यते

vāmorūpari dakṣiṇaṃ hi caraṇaṃ saṃsthāpya vāmaṃ tathā dakṣorūpari paścimena vidhinā kṛtvā karābhyāṃ dṛḍham aṅguṣṭhau hṛdaye nidhāya cibukaṃ nāsāgram ālokayet etad vyādhivikāranāśanakaraṃ padmāsanaṃ procyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्फौ च वृषणस्याधो व्युत्क्रमेण समाहितौ पादाङ्गुष्ठौ कराभ्यां च धृत्वा च पृष्ठदेशतः

gulphau ca vṛṣaṇasyādho vyutkrameṇa samāhitau pādāṅguṣṭhau karābhyāṃ ca dhṛtvā ca pṛṣṭhadeśataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जालंधरं समासाद्य नासाग्रम् अवलोकयेत् भद्रासनं भवेद् एतत् सर्वव्याधिविनाशकम्

jālaṃdharaṃ samāsādya nāsāgram avalokayet bhadrāsanaṃ bhaved etat sarvavyādhivināśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पायुमूले वामगुल्फं दक्षगुल्फं तथोपरि शिरोग्रीवासमे काये मुक्तासनं तु सिद्धिदम्

pāyumūle vāmagulphaṃ dakṣagulphaṃ tathopari śirogrīvāsame kāye muktāsanaṃ tu siddhidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जङ्घयोर् वज्रवत् कृत्वा गुदपार्श्वे पदाव् उभौ वज्रासनं भवेद् एतद् योगिनां सिद्धिदायकम्

jaṅghayor vajravat kṛtvā gudapārśve padāv ubhau vajrāsanaṃ bhaved etad yogināṃ siddhidāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानूर्वोर् अन्तरे कृत्वा योगी पादतले उभे ऋजुकायः समासीनः स्वस्तिकं तत् प्रचक्षते

jānūrvor antare kṛtvā yogī pādatale ubhe ṛjukāyaḥ samāsīnaḥ svastikaṃ tat pracakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्फौ च वृषणस्याधो व्युत्क्रमेणोर्ध्वतां गतौ चितिमूलौ भूमिसंस्थौ करौ च जानुनोपरि

gulphau ca vṛṣaṇasyādho vyutkrameṇordhvatāṃ gatau citimūlau bhūmisaṃsthau karau ca jānunopari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यात्तवक्त्रो जलन्धरेण नासाग्रम् अवलोकयेत् सिंहासनं भवेद् एतत् सर्वव्याधिविनाशकम्

vyāttavaktro jalandhareṇa nāsāgram avalokayet siṃhāsanaṃ bhaved etat sarvavyādhivināśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादौ भूमौ च संस्थाप्य पृष्ठपार्श्वे निवेशयेत् स्थिरकायं समासाद्य गोमुखं गोमुखाकृति

pādau bhūmau ca saṃsthāpya pṛṣṭhapārśve niveśayet sthirakāyaṃ samāsādya gomukhaṃ gomukhākṛti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकपादम् अथैकस्मिन् विन्यसेद् ऊरुसंस्थितम् इतरस्मिंस् तथा पश्चाद् वीरासनम् इतीरितम्

ekapādam athaikasmin vinyased ūrusaṃsthitam itarasmiṃs tathā paścād vīrāsanam itīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसार्य पादौ भुवि दण्डरूपौ करौ च पृष्ठं धृतपादयुग्मम् कृत्वा धनुस्तुल्यविवर्तिताङ्गं निगद्यते वै धनुरासनं तत्

prasārya pādau bhuvi daṇḍarūpau karau ca pṛṣṭhaṃ dhṛtapādayugmam kṛtvā dhanustulyavivartitāṅgaṃ nigadyate vai dhanurāsanaṃ tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तानं शववद् भूमौ शयानं तु शवासनम् शवासनं श्रमहरं चित्तविश्रान्तिकारणम्

uttānaṃ śavavad bhūmau śayānaṃ tu śavāsanam śavāsanaṃ śramaharaṃ cittaviśrāntikāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानूर्वोर् अन्तरे पादौ कृत्वा पादौ च गोपयेत् पादोपरि च संस्थाप्य गुदं गुप्तासनं विदुः

jānūrvor antare pādau kṛtvā pādau ca gopayet pādopari ca saṃsthāpya gudaṃ guptāsanaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तपद्मासनं कृत्वा उत्तानशयनं चरेत् कूर्पराभ्यां शिरो वेष्ट्य मत्स्यासनं तु रोगहा

muktapadmāsanaṃ kṛtvā uttānaśayanaṃ caret kūrparābhyāṃ śiro veṣṭya matsyāsanaṃ tu rogahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदरे पश्चिमं तानं कृत्वा तिष्ठति यत्नतः नम्राङ्गं वामपदं हि दक्षजानूपरि न्यसेत्

udare paścimaṃ tānaṃ kṛtvā tiṣṭhati yatnataḥ namrāṅgaṃ vāmapadaṃ hi dakṣajānūpari nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र याम्यं कूर्परं च याम्यकरे च वक्त्रकम् भ्रुवोर् मध्ये गता दृष्टिः पीठं मत्स्येन्द्रम् उच्यते

tatra yāmyaṃ kūrparaṃ ca yāmyakare ca vaktrakam bhruvor madhye gatā dṛṣṭiḥ pīṭhaṃ matsyendram ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानूर्वोर् अन्तरे पादौ उत्तानौ व्यक्तसंस्थितौ गुल्फौ चाच्छाद्य हस्ताभ्याम् उत्तानाभ्यां प्रयत्नतः

jānūrvor antare pādau uttānau vyaktasaṃsthitau gulphau cācchādya hastābhyām uttānābhyāṃ prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठसंकोचनं कृत्वा नासाग्रम् अवलोकयेत् गोरक्षासनम् इत्य् आहुर् योगिनां सिद्धिकारणम्

kaṇṭhasaṃkocanaṃ kṛtvā nāsāgram avalokayet gorakṣāsanam ity āhur yogināṃ siddhikāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसार्य पादौ भुवि दण्डरूपौ संन्यस्तभालं चितियुग्ममध्ये यत्नेन पादौ च धृतौ कराभ्यां योगेन्द्रपीठं पश्चिमतानम् आहुः

prasārya pādau bhuvi daṇḍarūpau saṃnyastabhālaṃ citiyugmamadhye yatnena pādau ca dhṛtau karābhyāṃ yogendrapīṭhaṃ paścimatānam āhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुष्ठाभ्याम् अवष्टभ्य धरां गुल्फौ च खे गतौ तत्रोपरि गुदं न्यसेद् विज्ञेयम् उत्कटासनम्

aṅguṣṭhābhyām avaṣṭabhya dharāṃ gulphau ca khe gatau tatropari gudaṃ nyased vijñeyam utkaṭāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामपादचितेर् मूलं संन्यस्य धरणीतले पाददण्डेन याम्येन वेष्टयेद् वामपादकम् जानुयुग्मे करयुग्मम् एतत् संकटम् आसनम्

vāmapādaciter mūlaṃ saṃnyasya dharaṇītale pādadaṇḍena yāmyena veṣṭayed vāmapādakam jānuyugme karayugmam etat saṃkaṭam āsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धराम् अवष्टभ्य करद्वयाभ्यां तत् कूर्परे स्थापितनाभिपार्श्वम् उच्चासने दण्डवद् उत्थितः खे मयूरम् एतत् प्रवदन्ति पीठम्

dharām avaṣṭabhya karadvayābhyāṃ tat kūrpare sthāpitanābhipārśvam uccāsane daṇḍavad utthitaḥ khe mayūram etat pravadanti pīṭham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुकदशनभुक्तं भस्म कुर्याद् अशेषं जनयति जठराग्निं जारयेत् कालकूटम् हरति सकलरोगान् आशु गुल्मज्वरादीन् भवति विगतदोषं ह्य् आसनं श्रीमयूरम्

bahukadaśanabhuktaṃ bhasma kuryād aśeṣaṃ janayati jaṭharāgniṃ jārayet kālakūṭam harati sakalarogān āśu gulmajvarādīn bhavati vigatadoṣaṃ hy āsanaṃ śrīmayūram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मासनं समासाद्य जानूर्वोर् अन्तरे करौ कूर्पराभ्यां समासीनो मञ्चस्थः कुक्कुटासनम्

padmāsanaṃ samāsādya jānūrvor antare karau kūrparābhyāṃ samāsīno mañcasthaḥ kukkuṭāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्फौ च वृषणस्याधो व्युत्क्रमेण समाहितौ ऋजुकायशिरोग्रीवं कूर्मासनम् इतीरितम्

gulphau ca vṛṣaṇasyādho vyutkrameṇa samāhitau ṛjukāyaśirogrīvaṃ kūrmāsanam itīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुक्कुटासनबन्धस्थं कराभ्यां धृतकंधरम् खगकूर्मवद् उत्तानम् एतद् उत्तानकूर्मकम्

kukkuṭāsanabandhasthaṃ karābhyāṃ dhṛtakaṃdharam khagakūrmavad uttānam etad uttānakūrmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादतलौ पृष्ठदेशे अङ्गुष्ठौ द्वौ च संस्पृशेत् जानुयुग्मं पुरस्कृत्य साधयेन् मण्डूकासनम्

pādatalau pṛṣṭhadeśe aṅguṣṭhau dvau ca saṃspṛśet jānuyugmaṃ puraskṛtya sādhayen maṇḍūkāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डूकासनबन्धस्थं कूर्पराभ्यां धृतं शिरः एतद् भेकवद् उत्तानम् एतद् उत्तानमण्डुकम्

maṇḍūkāsanabandhasthaṃ kūrparābhyāṃ dhṛtaṃ śiraḥ etad bhekavad uttānam etad uttānamaṇḍukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामोरुमूलदेशे च याम्यं पादं निधाय तु तिष्ठति वृक्षवद् भूमौ वृक्षासनम् इदं विदुः

vāmorumūladeśe ca yāmyaṃ pādaṃ nidhāya tu tiṣṭhati vṛkṣavad bhūmau vṛkṣāsanam idaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जङ्घोरुभ्यां धरां पीड्य स्थिरकायो द्विजानुना जानूपरि करयुग्मं गरुडासनम् उच्यते

jaṅghorubhyāṃ dharāṃ pīḍya sthirakāyo dvijānunā jānūpari karayugmaṃ garuḍāsanam ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्यगुल्फे पायुमूलं वामभागे पदेतरम् विपरीतं स्पृशेद् भूमिं वृषासनम् इदं भवेत्

yāmyagulphe pāyumūlaṃ vāmabhāge padetaram viparītaṃ spṛśed bhūmiṃ vṛṣāsanam idaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यास्य शेते पदयुग्मवक्षे भूमिम् अवष्टभ्य करद्वयाभ्याम् पादौ च शून्ये च वितस्ति चोर्ध्वं वदन्ति पीठं शलभं मुनीन्द्राः

adhyāsya śete padayugmavakṣe bhūmim avaṣṭabhya karadvayābhyām pādau ca śūnye ca vitasti cordhvaṃ vadanti pīṭhaṃ śalabhaṃ munīndrāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यास्य शेते हृदयं निधाय भूमौ च पादौ प्रविसार्यमाणौ शिरश् च धृत्वा करदण्डयुग्मे देहाग्निकारं मकरासनं तत्

adhyāsya śete hṛdayaṃ nidhāya bhūmau ca pādau pravisāryamāṇau śiraś ca dhṛtvā karadaṇḍayugme dehāgnikāraṃ makarāsanaṃ tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यास्य शेते पदयुग्मम् अस्तं पृष्ठे निधायापि धृतं कराभ्याम् आकुञ्च्य सम्यग्घ्युदरास्यगण्डम् उष्ट्रं च पीठं यतयो वदन्ति

adhyāsya śete padayugmam astaṃ pṛṣṭhe nidhāyāpi dhṛtaṃ karābhyām ākuñcya samyagghyudarāsyagaṇḍam uṣṭraṃ ca pīṭhaṃ yatayo vadanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुष्ठनाभिपर्यन्तम् अधो भूमौ च विन्यसेत् करतलाभ्यां धरां धृत्वा ऊर्ध्वं शीर्षं फणीव हि

aṅguṣṭhanābhiparyantam adho bhūmau ca vinyaset karatalābhyāṃ dharāṃ dhṛtvā ūrdhvaṃ śīrṣaṃ phaṇīva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहाग्निर् वर्धते नित्यं सर्वरोगविनाशनम् जागर्ति भुजगी देवी साधनाद् भुजंगासनम्

dehāgnir vardhate nityaṃ sarvarogavināśanam jāgarti bhujagī devī sādhanād bhujaṃgāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तानौ चरणौ कृत्वा संस्थाप्य जानुनोपरि आसनोपरि संस्थाप्य उत्तानं करयुग्मकम्

uttānau caraṇau kṛtvā saṃsthāpya jānunopari āsanopari saṃsthāpya uttānaṃ karayugmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूरकैर् वायुम् आकृष्य नासाग्रम् अवलोकयेत् योगासनं भवेद् एतद् योगिनां योगसाधने

pūrakair vāyum ākṛṣya nāsāgram avalokayet yogāsanaṃ bhaved etad yogināṃ yogasādhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.