दिनं करोतीति दिनकरस् तस्य भावने रश्मिपुञ्जे छादिते तिरस्कृते सति तासां तमःप्रतिपक्षतया सुप्रसिद्धानाम् अपि स सूर्यो यत्र आच्छाद्यते तत्र कथं हर्षालोको ऽपि मानसो ऽस्तु, अथच विरहिणीनां रजनिसमयजनितरणरणककलुषितहृदयाणां कदाचित् दिनम् अपि विविधविनोदालोकवितरणेन बन्धुतां यायात् । अद्य तु यत्प्रसादात् तादृशदिनम् उपजायते तस्य अपि कश्चिद् आत्मीयः सहजः स्वभावः, सो ऽपि आच्छदित इति सातिशयं भाग्यहीनत्वं द्योतितम् । तथा जले च आकाशात् पतति । कीदृशी । शोकं भावयति । जलं हि निकटवर्तिना पार्थिवरजसा आत्मानं भावयति एकतया योजयतीति श्रुतम् इदम्, अद्य तु अपूर्वं वर्तते शोकेन विरहिणीर् भावयति शोकमय्य एव सम्पाद्यन्ते ताः । न हि तासां प्रावृट्समयमध्ये प्रियागमनशङ्कामात्रम् अपि अस्तीति तात्कालं नैराश्यम् एव खात् पततीत्य् अनेन अमुष्य दुष्प्रसहस्य अप्रतीकारतया सातिशयो ऽनुतापः सूच्यते । तथा मन्मथो हृदयप्रहरणं प्रति ससंरम्भः । अथच बाह्यो यः कश्चित् हन्ता तस्माद् उपायैः पलाय्यते ऽपि, अयं पुनर् हृदयावस्थित एव अन्तर्हननं प्रति ससंरम्भः । चशब्द एककालतासूचकः । यथा कश्चित् दुर्जनो निर्जने निरालोके दुर्दिन एव सशोकं जनम् अत एव निरुध्यमानम् एकाकिनं प्राप्यैव लब्धच्छिद्रः प्रहरति, तथाइव अमुष्मिन् काल ईदृशम् इव कामिनीजनं मदनस् ताडयतीत्य् अर्थः
dinaṃ karotīti dinakaras tasya bhāvane raśmipuñje chādite tiraskṛte sati tāsāṃ tamaḥpratipakṣatayā suprasiddhānām api sa sūryo yatra ācchādyate tatra kathaṃ harṣāloko 'pi mānaso 'stu, athaca virahiṇīnāṃ rajanisamayajanitaraṇaraṇakakaluṣitahṛdayāṇāṃ kadācit dinam api vividhavinodālokavitaraṇena bandhutāṃ yāyāt | adya tu yatprasādāt tādṛśadinam upajāyate tasya api kaścid ātmīyaḥ sahajaḥ svabhāvaḥ, so 'pi ācchadita iti sātiśayaṃ bhāgyahīnatvaṃ dyotitam | tathā jale ca ākāśāt patati | kīdṛśī | śokaṃ bhāvayati | jalaṃ hi nikaṭavartinā pārthivarajasā ātmānaṃ bhāvayati ekatayā yojayatīti śrutam idam, adya tu apūrvaṃ vartate śokena virahiṇīr bhāvayati śokamayya eva sampādyante tāḥ | na hi tāsāṃ prāvṛṭsamayamadhye priyāgamanaśaṅkāmātram api astīti tātkālaṃ nairāśyam eva khāt patatīty anena amuṣya duṣprasahasya apratīkāratayā sātiśayo 'nutāpaḥ sūcyate | tathā manmatho hṛdayapraharaṇaṃ prati sasaṃrambhaḥ | athaca bāhyo yaḥ kaścit hantā tasmād upāyaiḥ palāyyate 'pi, ayaṃ punar hṛdayāvasthita eva antarhananaṃ prati sasaṃrambhaḥ | caśabda ekakālatāsūcakaḥ | yathā kaścit durjano nirjane nirāloke durdina eva saśokaṃ janam ata eva nirudhyamānam ekākinaṃ prāpyaiva labdhacchidraḥ praharati, tathāiva amuṣmin kāla īdṛśam iva kāminījanaṃ madanas tāḍayatīty arthaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.