Library·Bhasarvajna: Ganakarika·1·1.7
* [ * ग्रहणधारणोहापोहविज्ञानवचनक्रियायथान्यायाभिनिवेशानां वास इति संज्ञा तान्त्रिकी शिष्टैः कृता
* [ * grahaṇadhāraṇohāpohavijñānavacanakriyāyathānyāyābhiniveśānāṃ vāsa iti saṃjñā tāntrikī śiṣṭaiḥ kṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्र सकृदुच्चारितवाक्यस्य सम्यगर्थप्रतिपत्तिसामर्थ्यं ग्रहणम्
* tatra sakṛduccāritavākyasya samyagarthapratipattisāmarthyaṃ grahaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* गृहीतस्य चिरकालव्यवधानेऽपि स्मरणसामर्थ्यं धारणम्
* gṛhītasya cirakālavyavadhāne'pi smaraṇasāmarthyaṃ dhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* एकदेशश्रवणात् तन्न्यायेनापूर्वार्थप्रतिपत्तिसामर्थ्यमूहः
* ekadeśaśravaṇāt tannyāyenāpūrvārthapratipattisāmarthyamūhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* आचार्यदेशीयैरुक्तार्थानां युक्तायुक्तप्रविभागेन प्रतिपत्तित्यागसामर्थ्यम् अपोहः
* ācāryadeśīyairuktārthānāṃ yuktāyuktapravibhāgena pratipattityāgasāmarthyam apohaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* श्रुतस्यार्थस्यानेकधाविचारणे परप्रतिपादने च सामर्थ्यं विज्ञानम्
* śrutasyārthasyānekadhāvicāraṇe parapratipādane ca sāmarthyaṃ vijñānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* व्याहतपुनरुक्तादिदोषरहितं वाक्यं वचनम्
* vyāhatapunaruktādidoṣarahitaṃ vākyaṃ vacanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* निर्दुष्टशब्दोच्चारणेनाचार्यं परितोषयतो मिथ्याज्ञानमलनिवृत्तौ विद्याभिव्यक्तिर् भवति
* nirduṣṭaśabdoccāraṇenācāryaṃ paritoṣayato mithyājñānamalanivṛttau vidyābhivyaktir bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथोत्थानप्रत्युत्थानादिका गुरौ परिचर्या क्रियेत्युक्ता
* tathotthānapratyutthānādikā gurau paricaryā kriyetyuktā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* युक्त्यापि पूर्वोत्तराविरुद्धशास्त्रार्थपर्यालोचने तदर्थानुष्ठानार्थमतियत्नो यथा न्यायाभिनिवेशः
* yuktyāpi pūrvottarāviruddhaśāstrārthaparyālocane tadarthānuṣṭhānārthamatiyatno yathā nyāyābhiniveśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा चोक्तम् । * पूर्वोत्तराविरोधेन वाक्यार्थं ह्य् अविचालितम् । * यस्तर्केणानुसंधत्ते स धर्मं वेद नेतरः
* tathā coktam / * pūrvottarāvirodhena vākyārthaṃ hy avicālitam / * yastarkeṇānusaṃdhatte sa dharmaṃ veda netaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* धर्मस्योपायः चर्या
* dharmasyopāyaḥ caryā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* भस्मस्नानादिर् मूढान्तः क्रियासमूहश्चर्येत्युच्यते
* bhasmasnānādir mūḍhāntaḥ kriyāsamūhaścaryetyucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सा च त्र्यङ्गा दानयागतापाङ्गेति
* sā ca tryaṅgā dānayāgatāpāṅgeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* पञ्चसु पवित्रेष्वावर्त्यमानेषु दशभिर्नमस्कारैः परमेश्वरायात्मसमर्पणं दानम्
* pañcasu pavitreṣvāvartyamāneṣu daśabhirnamaskāraiḥ parameśvarāyātmasamarpaṇaṃ dānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदेवातिदानम् अनावृत्तिफलत्वात्
* tadevātidānam anāvṛttiphalatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अन्यत्तु कुदानम् आवृत्तिफलत्वाद् इति
* anyattu kudānam āvṛttiphalatvād iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* परमेश्वरनियोगाभिसंधिना भस्मस्नानादिक्रियाणां यथाविहितकरणं यागः
* parameśvaraniyogābhisaṃdhinā bhasmasnānādikriyāṇāṃ yathāvihitakaraṇaṃ yāgaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स एवातियागो ऽन्यस्तु कुयागः पूर्वोक्तहेतुद्वयात्
* sa evātiyāgo 'nyastu kuyāgaḥ pūrvoktahetudvayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स्वविध्यभिनिविष्टस्यैव त्रिविधदुःखोपनिपाते सति अनुपायतः प्रतीकारमकुर्वतः सहिष्णुत्वं तापः
* svavidhyabhiniviṣṭasyaiva trividhaduḥkhopanipāte sati anupāyataḥ pratīkāramakurvataḥ sahiṣṇutvaṃ tāpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स एवातितापोऽन्यत्तु कुताप इति
* sa evātitāpo'nyattu kutāpa iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सा त्र्यङ्गापि चर्या द्विविधा व्रतं द्वाराणि चेति
* sā tryaṅgāpi caryā dvividhā vrataṃ dvārāṇi ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्र स्नानशयनोपहारजपप्रदक्षिणानि व्रतम् धर्मनिष्पत्त्यधर्मोच्छेदार्थं प्राधान्येन क्रियमाणत्वात्
* tatra snānaśayanopahārajapapradakṣiṇāni vratam dharmaniṣpattyadharmocchedārthaṃ prādhānyena kriyamāṇatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* द्वाराणि तु क्राथनस्पन्दनमन्दनशृङ्गारणापितत्करणापि तद्भाषणानि
* dvārāṇi tu krāthanaspandanamandanaśṛṅgāraṇāpitatkaraṇāpi tadbhāṣaṇāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अपमानपरिभवपरिवादनिष्पादनद्वारेण पूर्वोत्पन्नयोर् धर्माधर्मयोर् आयव्ययनिमित्तत्वादिति क्रमः स्वरूपं चैषां भाष्य एव प्रपञ्चितम्
* apamānaparibhavaparivādaniṣpādanadvāreṇa pūrvotpannayor dharmādharmayor āyavyayanimittatvāditi kramaḥ svarūpaṃ caiṣāṃ bhāṣya eva prapañcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदनुसारेण शिष्यहितार्थं मयापि लेशतः प्रदर्श्यते
* tadanusāreṇa śiṣyahitārthaṃ mayāpi leśataḥ pradarśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* प्रागादित्योदयात् घटिकाद्वयं पूर्वाह्णसंध्या
* prāgādityodayāt ghaṭikādvayaṃ pūrvāhṇasaṃdhyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सा त्रिदेवता
* sā tridevatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* प्रथमा ब्राह्मी मध्यमा वैष्णवी अन्त्या रौद्री
* prathamā brāhmī madhyamā vaiṣṇavī antyā raudrī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्र पूर्वसंध्ययोः शौचं कृत्वा भस्म संस्कर्तव्यम्
* tatra pūrvasaṃdhyayoḥ śaucaṃ kṛtvā bhasma saṃskartavyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कर्तृकारकादिदोषरहितं शुक्लादिगुणयुक्तं च भस्मार्जितं शिवदक्षिणमूर्तौ मन्त्रैः संस्कृत्य प्रदक्षिणं च दत्त्वा सूर्यरूपिणं भगवन्तं लोचनत्रयेण प्रसन्नदृष्ट्या भस्म पश्यन्तं ध्यायेत्
* kartṛkārakādidoṣarahitaṃ śuklādiguṇayuktaṃ ca bhasmārjitaṃ śivadakṣiṇamūrtau mantraiḥ saṃskṛtya pradakṣiṇaṃ ca dattvā sūryarūpiṇaṃ bhagavantaṃ locanatrayeṇa prasannadṛṣṭyā bhasma paśyantaṃ dhyāyet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदनु चाचार्याय शिवतत्त्वानुरञ्जितदृष्टये ज्येष्ठभ्रात्रे वा निवेदयेत्
* tadanu cācāryāya śivatattvānurañjitadṛṣṭaye jyeṣṭhabhrātre vā nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदन्व् एकान्ते शुचौ प्रदेशे जन्तुस्थावरहीने पञ्च पवित्राण्यावर्तयतैव स्थेयं रौद्रसवनं यावत्ततो भगवन्तं प्रणम्य त्वदाज्ञां करोमीत्यभिसंधाय जपन्नैवापादतलमस्तकं यावत् प्रभूतेन भस्मनाङ्गं प्रत्यङ्गं च प्रयत्नातिशयेन निघृष्य निघृष्य स्नानमाचरेद् इत्येवं मध्याह्नापराह्णसंध्ययोर् अपीति
* tadanv ekānte śucau pradeśe jantusthāvarahīne pañca pavitrāṇyāvartayataiva stheyaṃ raudrasavanaṃ yāvattato bhagavantaṃ praṇamya tvadājñāṃ karomītyabhisaṃdhāya japannaivāpādatalamastakaṃ yāvat prabhūtena bhasmanāṅgaṃ pratyaṅgaṃ ca prayatnātiśayena nighṛṣya nighṛṣya snānamācared ityevaṃ madhyāhnāparāhṇasaṃdhyayor apīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* एतावदत्र विशिष्यते
* etāvadatra viśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* मध्याह्ने प्रथमा ब्राह्मी मध्ये मस्तकोपरिस्थिते रवौ रौद्री तदन्ते वैष्णवी अर्कास्तसमयोत्तरत्र प्रथमा रौद्री तदनु वैष्णवी तदन्ते ब्राह्मी चेति
* madhyāhne prathamā brāhmī madhye mastakoparisthite ravau raudrī tadante vaiṣṇavī arkāstasamayottaratra prathamā raudrī tadanu vaiṣṇavī tadante brāhmī ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सर्वत्र रौद्रसवनमेव स्नानकालः
* sarvatra raudrasavanameva snānakālaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* एवं स्नानं निर्वर्त्य जपन्न् एवायतनं गत्वा शिवं भक्त्यतिशयेन प्रणम्य स्नानं निवेद्य च शनैर्गर्भगृहं प्रविशेत्
* evaṃ snānaṃ nirvartya japann evāyatanaṃ gatvā śivaṃ bhaktyatiśayena praṇamya snānaṃ nivedya ca śanairgarbhagṛhaṃ praviśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदनु मूर्तिदक्षिणे देशे जानुनी पातयित्वा हृदि चाञ्जलिं बद्ध्वा मूर्तिस्थं साक्षादिव शिवं पश्यन् यद्यनिवृत्तप्रत्याहारस्तदा गतमात्र एव हसितं कुर्यादित्येके
* tadanu mūrtidakṣiṇe deśe jānunī pātayitvā hṛdi cāñjaliṃ baddhvā mūrtisthaṃ sākṣādiva śivaṃ paśyan yadyanivṛttapratyāhārastadā gatamātra eva hasitaṃ kuryādityeke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* वयं तु पश्यामोऽभिगम्य च यत्पूर्वं जपतीत्यादि भाष्यस्यार्थो यदि विचार्यते तदावश्यं गत्वा संयतात्मनोत्तराभिमुखेन प्रत्याहारविशेषार्थं जप्तव्यं जप्त्वा तु शिवध्यानासक्त एवाट्टहासं पुनः पुनः कुर्यात्
* vayaṃ tu paśyāmo'bhigamya ca yatpūrvaṃ japatītyādi bhāṣyasyārtho yadi vicāryate tadāvaśyaṃ gatvā saṃyatātmanottarābhimukhena pratyāhāraviśeṣārthaṃ japtavyaṃ japtvā tu śivadhyānāsakta evāṭṭahāsaṃ punaḥ punaḥ kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदनु गीतम् आरभ्य गायन्न् एवोत्तिष्ठेत्
* tadanu gītam ārabhya gāyann evottiṣṭhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ततो गीतसहितमेव नृत्यं कुर्यात्
* tato gītasahitameva nṛtyaṃ kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्रादौ गीतं परिसमाप्य पश्चान्नृत्यं समापयेत्
* tatrādau gītaṃ parisamāpya paścānnṛtyaṃ samāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदनु पूर्वोक्तविधिनोपविश्य शिवं ध्यायन्नेव हुडुक्कारं कृत्वा नमस्कारं कुर्यात्तदनु जपमिति
* tadanu pūrvoktavidhinopaviśya śivaṃ dhyāyanneva huḍukkāraṃ kṛtvā namaskāraṃ kuryāttadanu japamiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अत्र जपनमस्कारौ मानसाव् एव नृत्यं कायिकमेव हसितगीतहुडुक्कारा वाचिका एवेति नियम इष्टः
* atra japanamaskārau mānasāv eva nṛtyaṃ kāyikameva hasitagītahuḍukkārā vācikā eveti niyama iṣṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्र दीर्घोच्छ्वासत्रयं यावद्धसितं दण्डकत्रिरावर्तनं यावद्गीतनृत्ये गम्भीरहुडुक्कारत्रयं षष्टि नमस्कारान् पञ्चपवित्राणां त्रिर् आवर्तनं कुर्यादित्याह भगवानाचार्यः स्वामी मम येनाहमज्ञानार्णवादुत्तारितः
* tatra dīrghocchvāsatrayaṃ yāvaddhasitaṃ daṇḍakatrirāvartanaṃ yāvadgītanṛtye gambhīrahuḍukkāratrayaṃ ṣaṣṭi namaskārān pañcapavitrāṇāṃ trir āvartanaṃ kuryādityāha bhagavānācāryaḥ svāmī mama yenāhamajñānārṇavāduttāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* टीकाकारास्तु सर्वम् आ परितोषात् कर्तव्यमित्येवं प्रतिपन्नाः
* ṭīkākārāstu sarvam ā paritoṣāt kartavyamityevaṃ pratipannāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदेवं निर्वर्त्योपहारं ध्यायन्नीशं हसितगीतनृत्यहुडुक्कारनमस्कारजप्यैः षडङ्गोपहारं भगवन्महादेव युष्मदनुज्ञया निर्वर्तितवान् अहम् अवभृथस्नानं च करिष्यामीत्येवं निवेदयेत्
* tadevaṃ nirvartyopahāraṃ dhyāyannīśaṃ hasitagītanṛtyahuḍukkāranamaskārajapyaiḥ ṣaḍaṅgopahāraṃ bhagavanmahādeva yuṣmadanujñayā nirvartitavān aham avabhṛthasnānaṃ ca kariṣyāmītyevaṃ nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ततो निष्क्रम्येशं प्रणम्य प्रणामान्तं प्रदक्षिणत्रयं जपन्न् एव शनैः कुर्यात्
* tato niṣkramyeśaṃ praṇamya praṇāmāntaṃ pradakṣiṇatrayaṃ japann eva śanaiḥ kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ततोऽवभृथस्नानं कृत्वा भगवंल्लकुलीशादीन् राशीकरान्तांश्च तीर्थकराननुक्रमेण यथावद्भक्त्या नमस्कुर्यात् तदनु प्रदक्षिणमेकमिति
* tato'vabhṛthasnānaṃ kṛtvā bhagavaṃllakulīśādīn rāśīkarāntāṃśca tīrthakarānanukrameṇa yathāvadbhaktyā namaskuryāt tadanu pradakṣiṇamekamiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अन्यदा तु यावदिच्छं प्रदक्षिणं जपन्न् एव कुर्यात् पञ्चमन्त्रजपस्तु केवलोऽपि धर्महेतुर् इति
* anyadā tu yāvadicchaṃ pradakṣiṇaṃ japann eva kuryāt pañcamantrajapastu kevalo'pi dharmahetur iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अथायतनसंधिनं देशं दिवा परिगृहीतस्थावरादिदोषवर्जितत्वेन सुपरीक्षितं संध्यावसाने वस्त्रान्तादिमृदुपवित्रेण विवेच्य भस्मनैव शुचिं कुर्यात्
* athāyatanasaṃdhinaṃ deśaṃ divā parigṛhītasthāvarādidoṣavarjitatvena suparīkṣitaṃ saṃdhyāvasāne vastrāntādimṛdupavitreṇa vivecya bhasmanaiva śuciṃ kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदनु तत्रोपविश्य विध्यभिनिविष्टस् तावत् तिष्ठेद् यावद् अतिनिद्राभिभूतः श्रान्तश्च भवति
* tadanu tatropaviśya vidhyabhiniviṣṭas tāvat tiṣṭhed yāvad atinidrābhibhūtaḥ śrāntaśca bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ततः पुनरुत्थाय विवेचयेत्
* tataḥ punarutthāya vivecayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदनु मन्त्रैः संस्कृत्य भस्म प्रभूतं प्रस्तरेत्
* tadanu mantraiḥ saṃskṛtya bhasma prabhūtaṃ prastaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ततस्तत्र पञ्च मन्त्रानावर्तयन्नेव स्वपेत् पुनरुत्थायानेनैव विधिना स्वपेद्येनाश्वेव शुद्धिवृद्धी भवतः
* tatastatra pañca mantrānāvartayanneva svapet punarutthāyānenaiva vidhinā svapedyenāśveva śuddhivṛddhī bhavataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सुप्तस्यापि प्राणात्यये चातिगतिः स्यादन्यथा विधिभ्रष्टस्य संसारापत्तिर् एवेति
* suptasyāpi prāṇātyaye cātigatiḥ syādanyathā vidhibhraṣṭasya saṃsārāpattir eveti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* एवं प्रथमावस्थायां विधिम् अनुष्ठाय यदा खलु प्राप्तज्ञानः प्रक्षीणकलुषः कृताभ्यनुज्ञश्च भवति तदावस्थान्तरं गत्वा रङ्गवदवस्थितेषु जनेषु मध्ये नटवदवस्थितो विवेच्य विवेच्य क्राथनादीनि कुर्यात्
* evaṃ prathamāvasthāyāṃ vidhim anuṣṭhāya yadā khalu prāptajñānaḥ prakṣīṇakaluṣaḥ kṛtābhyanujñaśca bhavati tadāvasthāntaraṃ gatvā raṅgavadavasthiteṣu janeṣu madhye naṭavadavasthito vivecya vivecya krāthanādīni kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्रासुप्तस्येव सुप्तलिङ्गप्रदर्शनं क्राथनं वाय्वभिभूतस्येव शरीरावयवानां कम्पनं स्पन्दनम् उपहतपादेन्द्रियस्येव गमनं मन्दनम्
* tatrāsuptasyeva suptaliṅgapradarśanaṃ krāthanaṃ vāyvabhibhūtasyeva śarīrāvayavānāṃ kampanaṃ spandanam upahatapādendriyasyeva gamanaṃ mandanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यौवनसम्पन्नां स्त्रियमवलोकयन् कामुकम् इवात्मानं यैर् लिङ्गैः प्रदर्शयति तच् छृङ्गारणं कार्याकार्यविवेकशून्यस्येव लोकनिन्दितकरणम् अपि तत्करणं व्याहतापार्थकादिशब्दोच्चारणम् अपि तद् भाषणम् इति
* yauvanasampannāṃ striyamavalokayan kāmukam ivātmānaṃ yair liṅgaiḥ pradarśayati tac chṛṅgāraṇaṃ kāryākāryavivekaśūnyasyeva lokaninditakaraṇam api tatkaraṇaṃ vyāhatāpārthakādiśabdoccāraṇam api tad bhāṣaṇam iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* न चैषां क्रमो नियम्यते
* na caiṣāṃ kramo niyamyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* किंत्वपमानादिनिष्पादकत्वं येन परिभवं गच्छेद् इत्युपदेशाद् दवाग्नितुल्यत्वेनापमानादेर् इष्टतमत्वाद् इति
* kiṃtvapamānādiniṣpādakatvaṃ yena paribhavaṃ gacched ityupadeśād davāgnitulyatvenāpamānāder iṣṭatamatvād iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* एवं तर्हि हिंसास्तेयादिकरणदुष्टशब्दोच्चारणप्रसङ्गोऽपि स्याद् अपमानादिनिष्पादकत्वाद् इति
* evaṃ tarhi hiṃsāsteyādikaraṇaduṣṭaśabdoccāraṇaprasaṅgo'pi syād apamānādiniṣpādakatvād iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* नापि तत्करणापि तद्भाषणो देवाशेषक्रियाव्याप्तावहिंसाद्यविरोधज्ञापनार्थत्वात् क्राथनाद्यारम्भस्येति । * देवनित्यत्वे कस्तर्हि उपाय इत्याह जपध्यानम् इति
* nāpi tatkaraṇāpi tadbhāṣaṇo devāśeṣakriyāvyāptāvahiṃsādyavirodhajñāpanārthatvāt krāthanādyārambhasyeti / * devanityatve kastarhi upāya ityāha japadhyānam iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्र तृतीयचतुर्थकस्य मन्त्रस्यावर्तनं जपः
* tatra tṛtīyacaturthakasya mantrasyāvartanaṃ japaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स द्विविधः प्रत्याहारफलः समाधिफलश्चेति
* sa dvividhaḥ pratyāhāraphalaḥ samādhiphalaśceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्राद्यः प्रत्याहारफलस्तन्निष्पत्तौ च क्रियमाणो जपः समाधिफल इति
* tatrādyaḥ pratyāhāraphalastanniṣpattau ca kriyamāṇo japaḥ samādhiphala iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ननु चान्यासक्तत्वे क्रियमाणो जपः संवत्सरशतेनापि न प्रत्याहारं करोत्यपि तु दोषमेव तस्य जनयतीति
* nanu cānyāsaktatve kriyamāṇo japaḥ saṃvatsaraśatenāpi na pratyāhāraṃ karotyapi tu doṣameva tasya janayatīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सत्यम् एवमेतत्
* satyam evametat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* किंतु प्रत्याहारद्वैविध्यमिहेष्टं परापरभेदात्
* kiṃtu pratyāhāradvaividhyamiheṣṭaṃ parāparabhedāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्रान्तःकरणपूर्वको ऽपरः
* tatrāntaḥkaraṇapūrvako 'paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्सहितेन जपेन निर्मलीकृतं चित्तं प्रयत्ननिरपेक्षमपि ब्रह्मण्येवालातचक्रवद् अवतिष्ठते यदा तदासौ परः प्रत्याहारो जपपूर्वक एवायम् इत्युक्तः
* tatsahitena japena nirmalīkṛtaṃ cittaṃ prayatnanirapekṣamapi brahmaṇyevālātacakravad avatiṣṭhate yadā tadāsau paraḥ pratyāhāro japapūrvaka evāyam ityuktaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स ह्य् अनेकजन्मोपार्जितं कर्म लक्षणमात्रेण दग्ध्वा ध्येयतत्त्वे चित्तं स्तम्भनिक्षिप्तायःकीलकवन् निश्चलीकरोति
* sa hy anekajanmopārjitaṃ karma lakṣaṇamātreṇa dagdhvā dhyeyatattve cittaṃ stambhanikṣiptāyaḥkīlakavan niścalīkaroti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* रुद्रतत्त्वे सदृशश्चिन्ताप्रवाहो ध्यानम्
* rudratattve sadṛśaścintāpravāho dhyānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तद् द्विविधं जपपूर्वकं धारणापूर्वकं च
* tad dvividhaṃ japapūrvakaṃ dhāraṇāpūrvakaṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तत्र जपपूर्वकं प्रसङ्गेनैव पूर्वम् उक्तं धारणापूर्वकं तूच्यते
* tatra japapūrvakaṃ prasaṅgenaiva pūrvam uktaṃ dhāraṇāpūrvakaṃ tūcyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* निरालम्बनं चित्तममूढस्य धारणम्
* nirālambanaṃ cittamamūḍhasya dhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* संहृतमूर्छाद्यवस्थस्यापि चित्तं वृत्तालाभान्निरालम्बनम् अस्तीति तन्निवृत्त्यर्थम् अमूढस्येत्युक्तम्
* saṃhṛtamūrchādyavasthasyāpi cittaṃ vṛttālābhānnirālambanam astīti tannivṛttyartham amūḍhasyetyuktam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यो विद्यानुगृहीतया बुद्ध्या स्वं चित्तं निरालम्बनं करोति सो ऽमूढ इत्युच्यते
* yo vidyānugṛhītayā buddhyā svaṃ cittaṃ nirālambanaṃ karoti so 'mūḍha ityucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तया धारणया निर्मलीकृतं चित्तं रुद्रतत्त्वे स्थापितं सुदीर्घकालं न च्यवत इत्यनेनैव विशेषेण पूर्वध्यानापेक्षयेदं धारणासहितं ध्यानं परमित्युक्तं श्रीमद्भाष्यकृता परमयोगिना
* tayā dhāraṇayā nirmalīkṛtaṃ cittaṃ rudratattve sthāpitaṃ sudīrghakālaṃ na cyavata ityanenaiva viśeṣeṇa pūrvadhyānāpekṣayedaṃ dhāraṇāsahitaṃ dhyānaṃ paramityuktaṃ śrīmadbhāṣyakṛtā paramayoginā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यद्यप्येव दीक्षाप्रभृति चित्तं निर्मलीकर्तुं न शक्यते तथापि धानुष्कचित्रकरादिवद् अभ्यासार्थं सर्वावस्थासु यथाशक्त्या ध्यानं कर्तव्यं मृत्युकालस्यानिश्चितत्वात्
* yadyapyeva dīkṣāprabhṛti cittaṃ nirmalīkartuṃ na śakyate tathāpi dhānuṣkacitrakarādivad abhyāsārthaṃ sarvāvasthāsu yathāśaktyā dhyānaṃ kartavyaṃ mṛtyukālasyāniścitatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अन्यथा हि युद्धकाल एव अश्वदमनन्यायः स्यादिति
* anyathā hi yuddhakāla eva aśvadamananyāyaḥ syāditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* इत्थं सम्यग्विधिं ज्ञात्वा यस्तु ध्यायति शंकरम् । * निशादाव् अर्धरात्रे च निशान्ते चाच्युतव्रतः
* itthaṃ samyagvidhiṃ jñātvā yastu dhyāyati śaṃkaram / * niśādāv ardharātre ca niśānte cācyutavrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यामं यामं तदर्घं यावच्छक्त्या दिवापि च । * संत्यज्यासक्तिम् अन्यत्र पश्यन्दुःखमयं भवम्
* yāmaṃ yāmaṃ tadarghaṃ yāvacchaktyā divāpi ca / * saṃtyajyāsaktim anyatra paśyanduḥkhamayaṃ bhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* परं वैराग्यमास्थाय लघ्वाहारो जितेन्द्रियः । * उत्साहातिशयं कुर्वन् शुद्धोत्कर्षं विवर्धयन्
* paraṃ vairāgyamāsthāya laghvāhāro jitendriyaḥ / * utsāhātiśayaṃ kurvan śuddhotkarṣaṃ vivardhayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* नैरन्तर्येण षण्मासं ब्रह्महत्यादिमानपि । * एकं संवत्सरं वापि तच्चित्तस्तन्मयो भवेत्
* nairantaryeṇa ṣaṇmāsaṃ brahmahatyādimānapi / * ekaṃ saṃvatsaraṃ vāpi taccittastanmayo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स हत्वा दुष्कृतं घोरं रागादीनां च पञ्जरम् । * पश्यत्येवाखिलं तत्त्वं सर्वोपाधिसमन्वितम्
* sa hatvā duṣkṛtaṃ ghoraṃ rāgādīnāṃ ca pañjaram / * paśyatyevākhilaṃ tattvaṃ sarvopādhisamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सर्वसत्त्वाधिपं पश्यन्न् अनन्तं शिवमव्ययम् । * यो न पाशुपतादन्यैर् योगीशैरपि दृश्यते
* sarvasattvādhipaṃ paśyann anantaṃ śivamavyayam / * yo na pāśupatādanyair yogīśairapi dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तं दृष्ट्वा परमैश्वर्यं लब्ध्वा स्यान्निर्भयः सदा । * अज्ञात्वापि विधानं यस्तेषु कालेषु सुव्रतः
* taṃ dṛṣṭvā paramaiśvaryaṃ labdhvā syānnirbhayaḥ sadā / * ajñātvāpi vidhānaṃ yasteṣu kāleṣu suvrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सद्भक्त्युत्साहवैराग्यैर् नित्यं ध्यायति शंकरम् । * तस्यापीशः प्रसन्नस्तां सिद्धिं दद्यादनुत्तमाम्
* sadbhaktyutsāhavairāgyair nityaṃ dhyāyati śaṃkaram / * tasyāpīśaḥ prasannastāṃ siddhiṃ dadyādanuttamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यां प्राप्य त्यक्तसंसारः स्वतन्त्रः शिववद्भवेत् । * ध्यायन्नेव तमीशानं यदि प्राणान् विमुञ्चति
* yāṃ prāpya tyaktasaṃsāraḥ svatantraḥ śivavadbhavet / * dhyāyanneva tamīśānaṃ yadi prāṇān vimuñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तस्य देहान्तकाले वै दद्यादीशः परां गतिम् । * अब्भक्षा वायुभक्षाश्च ये चात्युग्रतपश्चराः
* tasya dehāntakāle vai dadyādīśaḥ parāṃ gatim / * abbhakṣā vāyubhakṣāśca ye cātyugratapaścarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* क्षित्यादीनां च दातारो यज्ञानुष्ठायिनश्च ये । * संवत्सरसहस्रेण यां सिद्धिं प्राप्नुवन्ति ते
* kṣityādīnāṃ ca dātāro yajñānuṣṭhāyinaśca ye / * saṃvatsarasahasreṇa yāṃ siddhiṃ prāpnuvanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तां प्राप्नोत्यर्धयामेन जपध्याने रतो यतिः । * ज्ञात्वैवं योगमाहात्म्यं देहादेः स्थित्यनिश्चयम्
* tāṃ prāpnotyardhayāmena japadhyāne rato yatiḥ / * jñātvaivaṃ yogamāhātmyaṃ dehādeḥ sthityaniścayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* दुःखार्णवं च संसारं न कुर्यादन्यथा मतिम् । * शरीरं ध्रियते यावद्यावद्बुद्धिर्न हीयते
* duḥkhārṇavaṃ ca saṃsāraṃ na kuryādanyathā matim / * śarīraṃ dhriyate yāvadyāvadbuddhirna hīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तावद्ध्यानं जपं चैव यावच्छक्त्या समभ्यसेत् । * इष्टं द्रव्यं यथा नष्टं कश्चिद्ध्यायत्यहर्निशम् । * तद्वद्वागाद्यसंसृष्टं शिवं ध्यायेद् अनालसः
* tāvaddhyānaṃ japaṃ caiva yāvacchaktyā samabhyaset / * iṣṭaṃ dravyaṃ yathā naṣṭaṃ kaściddhyāyatyaharniśam / * tadvadvāgādyasaṃsṛṣṭaṃ śivaṃ dhyāyed anālasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* विवक्षोर् वाग्विशुद्धः प्राग् यद्वच्चेतसि भासते । * तद्वत्तं प्रणिधानेन दिवा रात्रौ च चिन्तयेत्
* vivakṣor vāgviśuddhaḥ prāg yadvaccetasi bhāsate / * tadvattaṃ praṇidhānena divā rātrau ca cintayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* गुणैर्धर्मैर्विशिष्टं वा भावयित्वाशु निश्चितः । * पश्चात्तं केवलं ध्यायेद्बुद्ध्या कृत्वा पृथक्ततः
* guṇairdharmairviśiṣṭaṃ vā bhāvayitvāśu niścitaḥ / * paścāttaṃ kevalaṃ dhyāyedbuddhyā kṛtvā pṛthaktataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* इत्येतत् पाशुपतयोगविधानं परमोत्तमं सुरैरपि अलभ्यं परमगुह्यम् आ परमेश्वराद् गुरुपारम्पर्योपदेशैकसमधिगम्यं स्वल्पप्रज्ञानाम् अनुग्रहार्थं व्यक्तम् एवोपन्यस्तम्
* ityetat pāśupatayogavidhānaṃ paramottamaṃ surairapi alabhyaṃ paramaguhyam ā parameśvarād gurupāramparyopadeśaikasamadhigamyaṃ svalpaprajñānām anugrahārthaṃ vyaktam evopanyastam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यस्त्वेवं न श्रद्दधात्यपरीक्षितेभ्यो वा ददाति तस्य ब्रह्महत्यादिभ्यो ऽपि गरीयः पातकं स्याद् इत्यतः शिष्यपरीक्षायां श्रद्धायां च यत्नः कर्तव्य इति
* yastvevaṃ na śraddadhātyaparīkṣitebhyo vā dadāti tasya brahmahatyādibhyo 'pi garīyaḥ pātakaṃ syād ityataḥ śiṣyaparīkṣāyāṃ śraddhāyāṃ ca yatnaḥ kartavya iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स्थितेर् उपायमाह
* sthiter upāyamāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सदारुद्रस्मृतिस् तथा इति
* sadārudrasmṛtis tathā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* देवनित्यत्वमेव सदास्मृतिर् इत्य् उच्यते
* devanityatvameva sadāsmṛtir ity ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स्थितिं प्रत्युपायत्वप्रतिपादनार्थं संज्ञान्तराभिधानम् इति
* sthitiṃ pratyupāyatvapratipādanārthaṃ saṃjñāntarābhidhānam iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथाशब्दः समानार्थः
* tathāśabdaḥ samānārthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यथा देवनित्यत्वं प्रत्यध्ययनध्यानयोरेवोपायत्वं धर्मं च प्रति चर्याया एव तदनुग्राहकत्वेनानुस्नानादियमयन्त्रणादिर् अप्युपायत्वम् उपचर्यते तथा स्थितिं प्रति स्मृतिरेव प्राधान्येनोपायस् तदनुग्राहकत्वेनेन्द्रियजयो ऽप्युपायत्वेनोक्त इत्यतो नेन्द्रियजयाद् इत्यनेन विरोधः
* yathā devanityatvaṃ pratyadhyayanadhyānayorevopāyatvaṃ dharmaṃ ca prati caryāyā eva tadanugrāhakatvenānusnānādiyamayantraṇādir apyupāyatvam upacaryate tathā sthitiṃ prati smṛtireva prādhānyenopāyas tadanugrāhakatvenendriyajayo 'pyupāyatvenokta ityato nendriyajayād ityanena virodhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सङ्गादिनिवृत्तेरुपायान्तरमिन्द्रियजय इत्येके
* saṅgādinivṛtterupāyāntaramindriyajaya ityeke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तन्न पञ्चोपायत्वविरोधात् त्यागादानसूत्रभाष्यविरोधाच् च
* tanna pañcopāyatvavirodhāt tyāgādānasūtrabhāṣyavirodhāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* देवनित्यत्वेन्द्रियजययोर् अभेद इत्यन्ये ऽपि
* devanityatvendriyajayayor abheda ityanye 'pi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदपि न
* tadapi na
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* लक्षणभेदादीन्द्रियोत्सर्गग्रहयोः प्रभुत्वमिन्द्रियजयः
* lakṣaṇabhedādīndriyotsargagrahayoḥ prabhutvamindriyajayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* देवे भावाभ्यासतरत्वं देवनित्यत्वमिति
* deve bhāvābhyāsataratvaṃ devanityatvamiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सिद्धेस्तर्ह्युपायो वाच्य इत्यत आह
* siddhestarhyupāyo vācya ityata āha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* प्रसादश् चैव इति
* prasādaś caiva iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कारणस्य स्वगुणदित्सा प्रसाद इत्युच्यते
* kāraṇasya svaguṇaditsā prasāda ityucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* चशब्दो न्यूनाधिकव्यवच्छेदसूचकः
* caśabdo nyūnādhikavyavacchedasūcakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* एवशब्दः प्रसादस्यान्यानपेक्षत्वम् अवधारयति
* evaśabdaḥ prasādasyānyānapekṣatvam avadhārayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* लाभानामुपाया इत्येतद् गम्यमानार्थस्याप्यभिधानं शास्त्रान्तरोक्तानां मोक्षोपायानाम् अनुपायत्वज्ञापनार्थम्
* lābhānāmupāyā ityetad gamyamānārthasyāpyabhidhānaṃ śāstrāntaroktānāṃ mokṣopāyānām anupāyatvajñāpanārtham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* पञ्च इत्युपसंहारार्थम्
* pañca ityupasaṃhārārtham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* निश्चिता इत्याप्तैर्दृष्टा इत्यर्थः
* niścitā ityāptairdṛṣṭā ityarthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अथ किमेतैरुपायैः पञ्चलाभा एव प्राप्तव्या इति न किं तर्हि मलाश्च पञ्च क्षपणीयाः
* atha kimetairupāyaiḥ pañcalābhā eva prāptavyā iti na kiṃ tarhi malāśca pañca kṣapaṇīyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.