* [ * तत्र प्रमाणाभासजं ज्ञानं मिथ्याज्ञानम् उक्तं संशयविपर्ययादिलक्षणम्
* [ * tatra pramāṇābhāsajaṃ jñānaṃ mithyājñānam uktaṃ saṃśayaviparyayādilakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Bhasarvajna: Ganakarika·1·1.8
Bhasarvajna: Ganakarika 1.8
* शास्त्रान्तरेभ्योऽपि तर्हि संशयादिनिवृत्तेर् अविशेषप्रसङ्ग इति चेन् न शास्त्रान्तरप्रणेत्ःणाम् अपि विपर्ययानिवृत्तिप्रतिपादनाद् आचार्यवैशेष्यप्रकरणे
* śāstrāntarebhyo'pi tarhi saṃśayādinivṛtter aviśeṣaprasaṅga iti cen na śāstrāntarapraṇetḥṇām api viparyayānivṛttipratipādanād ācāryavaiśeṣyaprakaraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तन्न शास्त्रान्तरेभ्योऽपि संशयादिनिवृत्तिरिति
* tanna śāstrāntarebhyo'pi saṃśayādinivṛttiriti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कामक्रोधद्वेषाः कलुषं तस्याप्यज्ञाने ऽन्तर्भावः
* kāmakrodhadveṣāḥ kaluṣaṃ tasyāpyajñāne 'ntarbhāvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कस्मात्
* kasmāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अव्यक्तावस्थागमने प्रत्यनीकत्वात्
* avyaktāvasthāgamane pratyanīkatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तदिदं संशयादि कलुषं च सह बीजेन मिथ्याज्ञानम् इत्युच्यते
* tadidaṃ saṃśayādi kaluṣaṃ ca saha bījena mithyājñānam ityucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* द्वितीयं मलं दर्शयति अधर्मश्च इति
* dvitīyaṃ malaṃ darśayati adharmaśca iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* पाप्मबीजं पापम् एवात्राधर्म इत्यभिप्रेतम्
* pāpmabījaṃ pāpam evātrādharma ityabhipretam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तस्य सविकारस्यैकमलत्वं विकारविकारिणोरनन्यत्वाद् इति
* tasya savikārasyaikamalatvaṃ vikāravikāriṇorananyatvād iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सत्य् अप्य् अज्ञानकलुषसङ्गच्युतिहेतोर् अधर्मत्वे पापाख्य एवात्राधर्मो ऽभिप्रेत इति चः सूचयति
* saty apy ajñānakaluṣasaṅgacyutihetor adharmatve pāpākhya evātrādharmo 'bhipreta iti caḥ sūcayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तृतीयं मलम् आह
* tṛtīyaṃ malam āha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सक्तिहेतुः इति
* saktihetuḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* सक्तिः सङ्गः विषयासक्तिलक्षणसुखं भाष्ये सुखाभिमान इत्यनेनोक्तम्
* saktiḥ saṅgaḥ viṣayāsaktilakṣaṇasukhaṃ bhāṣye sukhābhimāna ityanenoktam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तस्यैव लक्षणार्थं भाष्यम् अविवेचनमिश्रणप्रेरणलक्षणो वनगजवत् इति
* tasyaiva lakṣaṇārthaṃ bhāṣyam avivecanamiśraṇapreraṇalakṣaṇo vanagajavat iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तस्य सङ्गस्य हेतुस् तन्मयकरणं विध्यन्तरोपार्जितो धर्मः सङ्गकर इति य उक्तः सह विकारेणासौ तृतीयो मल इति
* tasya saṅgasya hetus tanmayakaraṇaṃ vidhyantaropārjito dharmaḥ saṅgakara iti ya uktaḥ saha vikāreṇāsau tṛtīyo mala iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* चतुर्थं मलम् आह
* caturthaṃ malam āha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* च्युतिस् तथा इति
* cyutis tathā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* रुद्रतत्त्वादीषच्चित्तं च्यवते विषयं न प्राप्नोति तच्चित्तच्यवनं च्युतिर् इत्युच्यते
* rudratattvādīṣaccittaṃ cyavate viṣayaṃ na prāpnoti taccittacyavanaṃ cyutir ityucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथाशब्दः समानार्थे
* tathāśabdaḥ samānārthe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यथा मिथ्याज्ञानस्य स्वबीजेन सह मलत्वम् अधर्मसङ्गकरयोश् च सविकारेण तथा च्युतेरपि ऊष्मवद् अवस्थिताधर्माख्येन स्वबीजेन सह मलत्वम् इति
* yathā mithyājñānasya svabījena saha malatvam adharmasaṅgakarayoś ca savikāreṇa tathā cyuterapi ūṣmavad avasthitādharmākhyena svabījena saha malatvam iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अत्र भाष्यविरोधान्न मिथ्याज्ञानकलुषपाप्मसङ्गच्युतयः पुरुषस्य भावाश् चित्तविद्ययोर् वा
* atra bhāṣyavirodhānna mithyājñānakaluṣapāpmasaṅgacyutayaḥ puruṣasya bhāvāś cittavidyayor vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* नापि कलुषमिच्छाया भावः किंत्वधर्मविकारा एवैते ज्ञानेच्छाभ्यां सह क्षीरोदकवद् अभिन्ना इव गृह्यन्ते
* nāpi kaluṣamicchāyā bhāvaḥ kiṃtvadharmavikārā evaite jñānecchābhyāṃ saha kṣīrodakavad abhinnā iva gṛhyante
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथा च सत्कार्यविचारे प्रपञ्चितमेतद् इति
* tathā ca satkāryavicāre prapañcitametad iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* पञ्चमं मलमाह पशुत्वम् इति
* pañcamaṃ malamāha paśutvam iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* धर्माधर्मव्यतिरिक्तः प्रतिघातानुमेयः पुरुषगुणः पशुत्वम्
* dharmādharmavyatiriktaḥ pratighātānumeyaḥ puruṣaguṇaḥ paśutvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तस्य चतुर्दशलक्षणोपेतस्य मलत्वम्
* tasya caturdaśalakṣaṇopetasya malatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तानि च लक्षणान्य् असर्वज्ञत्वादीन्य् अपतित्वान्तानि सर्वज्ञत्वादिविपर्ययेणैव व्याख्यातानीति
* tāni ca lakṣaṇāny asarvajñatvādīny apatitvāntāni sarvajñatvādiviparyayeṇaiva vyākhyātānīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तच्चेत्थंभूतं पशुत्वं संसारस्यानादिकारणं प्रधानभूतम् इत्येवं मत्वाह मूलमिति
* taccetthaṃbhūtaṃ paśutvaṃ saṃsārasyānādikāraṇaṃ pradhānabhūtam ityevaṃ matvāha mūlamiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तथाहि कैवल्यगतानामन्यमलाभावे ऽपि पशुत्वादेव पुनः संसारापत्तिरिति
* tathāhi kaivalyagatānāmanyamalābhāve 'pi paśutvādeva punaḥ saṃsārāpattiriti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* पञ्च इति न्यूनाधिकव्यवच्छेदेनोपसंहारार्थम्
* pañca iti nyūnādhikavyavacchedenopasaṃhārārtham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* एते इत्यवधारणार्थम्
* ete ityavadhāraṇārtham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* एते एव संसारबन्धात्मका मला न तु शास्त्रान्तरोक्ता भोक्तृभोग्यसम्बन्धादय इत्यर्थः
* ete eva saṃsārabandhātmakā malā na tu śāstrāntaroktā bhoktṛbhogyasambandhādaya ityarthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* क्व पुनरित्थंभूता मलाः प्रसिद्धा इत्याह
* kva punaritthaṃbhūtā malāḥ prasiddhā ityāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तन्त्रे साक्षान् महेश्वरप्रणीतम् अथशब्दादि शिवान्तं शास्त्रं तन्त्रं तस्मिन्नेते प्रतिपादिता इत्यर्थः
* tantre sākṣān maheśvarapraṇītam athaśabdādi śivāntaṃ śāstraṃ tantraṃ tasminnete pratipāditā ityarthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* धर्मज्ञानादेरपि त्यज्यमानत्वाद् अधर्मादेरिव मलत्वं प्राप्तमित्याशङ्क्याह हेयाधिकारतः इति
* dharmajñānāderapi tyajyamānatvād adharmāderiva malatvaṃ prāptamityāśaṅkyāha heyādhikārataḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* येषां कर्दमादिवद्दुःखहेतुत्वं मत्वा साधकः क्षपणार्थम् अधिक्रियते त एव मला न तु येषां पुष्पादिवदनिच्छतोऽपि विनाश इत्यतो हेयाधिकाराद् अज्ञानादय एव मला इति
* yeṣāṃ kardamādivadduḥkhahetutvaṃ matvā sādhakaḥ kṣapaṇārtham adhikriyate ta eva malā na tu yeṣāṃ puṣpādivadanicchato'pi vināśa ityato heyādhikārād ajñānādaya eva malā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* हेयाधिकारिका इति वा पाठस्तत्राप्ययम् अर्थः
* heyādhikārikā iti vā pāṭhastatrāpyayam arthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* हेयत्वेन क्षपणीयत्वेनाधिकारो योग्यतास्ति येषां ते हेयाधिकारिणस्त एव हेयाधिकारिकाः
* heyatvena kṣapaṇīyatvenādhikāro yogyatāsti yeṣāṃ te heyādhikāriṇasta eva heyādhikārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* स्वार्थे कप्रत्ययः
* svārthe kapratyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* अधिकारशब्दाद् वा इकङ्प्रत्यये कृते हेयपदेन कर्मधारयस् तदयमर्थो यतो हेयाधिकारिका एवात्र मला विवक्षिताः
* adhikāraśabdād vā ikaṅpratyaye kṛte heyapadena karmadhārayas tadayamartho yato heyādhikārikā evātra malā vivakṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* तस्मान्न धर्मज्ञानवैराग्यादयोऽपि मला इति
* tasmānna dharmajñānavairāgyādayo'pi malā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* इत्येतत्सर्वमाख्यातं संक्षिप्याब्धिसमं मया । * आचार्याणां प्रसादेन ज्ञानं पञ्चार्थलक्षणम्
* ityetatsarvamākhyātaṃ saṃkṣipyābdhisamaṃ mayā / * ācāryāṇāṃ prasādena jñānaṃ pañcārthalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* किं ज्ञातैर्बहुभिः शास्त्रैः स्वानुष्ठानापहारिभिः । * इदमेवोत्तमं ज्ञात्वा योगाभ्यासरतिर्भवेत्
* kiṃ jñātairbahubhiḥ śāstraiḥ svānuṣṭhānāpahāribhiḥ / * idamevottamaṃ jñātvā yogābhyāsaratirbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* कृतकृत्यं स्वमात्मानं श्रुत्वैतन्मन्यते तु यः । * तस्मै देयमिदं ज्ञानं नान्यस्मिन् सिद्धिमिच्छता
* kṛtakṛtyaṃ svamātmānaṃ śrutvaitanmanyate tu yaḥ / * tasmai deyamidaṃ jñānaṃ nānyasmin siddhimicchatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* यस्तु मर्यादाहीनेभ्यो दद्यात्केनापि हेतुना । * स गुह्यभेदतो गच्छेत्सह शिष्यैरधोगतिम्
* yastu maryādāhīnebhyo dadyātkenāpi hetunā / * sa guhyabhedato gacchetsaha śiṣyairadhogatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.