Library·Asvaghosa: Gurupancasika·1

Asvaghosa: Gurupancasika 1

ओम् नमो बुद्धाय । श्रीवज्रसत्त्वपदवीप्रतिलम्भहेतोर्नत्वा यथाविधि गुरोश्चरणारविन्दम् । तत्पर्युपास्तिरमला बहुतन्त्रगीता संक्षिप्य कथ्यत इयं शृणुतादरेण

om namo buddhāya / śrīvajrasattvapadavīpratilambhahetornatvā yathāvidhi guroścaraṇāravindam / tatparyupāstiramalā bahutantragītā saṃkṣipya kathyata iyaṃ śṛṇutādareṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषेकाग्रलब्धो हि वज्राचार्यस्तथागतैः । दशदिग्लोकधातुस्थैस्त्रिकालमेत्य वन्द्यते

abhiṣekāgralabdho hi vajrācāryastathāgataiḥ / daśadiglokadhātusthaistrikālametya vandyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकालं परया भक्त्या सपुष्पाञ्जलिमण्डलैः । पर्युपास्यो गुरुः शास्ता शिरसा पादवन्दनात्

trikālaṃ parayā bhaktyā sapuṣpāñjalimaṇḍalaiḥ / paryupāsyo guruḥ śāstā śirasā pādavandanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्धर्मादीन् पुरस्कृत्य गृही वा नवको ऽपि वा । वन्द्यो व्रतधरैर्बुद्ध्या लोकावद्यावहानये

saddharmādīn puraskṛtya gṛhī vā navako 'pi vā / vandyo vratadharairbuddhyā lokāvadyāvahānaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखासनं समुत्थानमर्थक्रियादिगौरवम् । सर्वमेव व्रती कुर्यात् त्यक्त्वा चार्चनवन्दनम्

sukhāsanaṃ samutthānamarthakriyādigauravam / sarvameva vratī kuryāt tyaktvā cārcanavandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक् शिष्याचार्यसंबन्धः कार्यः परीक्ष्य सूरिभिः । समानसमयभ्रंशो दोषो हि गुरुशिष्ययोः

prāk śiṣyācāryasaṃbandhaḥ kāryaḥ parīkṣya sūribhiḥ / samānasamayabhraṃśo doṣo hi guruśiṣyayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्कृपं क्रोधनं क्रूरं स्तब्धं लघुमसंयतम् । स्वोत्कर्षकं च नो कुर्याद् गुरुं शिष्यं च बुद्धिमान्

niṣkṛpaṃ krodhanaṃ krūraṃ stabdhaṃ laghumasaṃyatam / svotkarṣakaṃ ca no kuryād guruṃ śiṣyaṃ ca buddhimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धीरो विनीतो मतिमान् क्षमावानार्जवो ऽशठः । मन्त्रतन्त्रप्रयोगज्ञः कृपालुः शास्त्रकोविदः

dhīro vinīto matimān kṣamāvānārjavo 'śaṭhaḥ / mantratantraprayogajñaḥ kṛpāluḥ śāstrakovidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशतत्त्वपरिज्ञाता मण्डलालेख्यकर्मवित् । मन्त्रव्याख्याकृदाचार्यः प्रसन्नः स्याज्जितेन्द्रियः

daśatattvaparijñātā maṇḍalālekhyakarmavit / mantravyākhyākṛdācāryaḥ prasannaḥ syājjitendriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं नाथं यो ऽवमन्येत शिष्यो भूत्वा सचेतनः । सर्वबुद्धापमानेन स नित्यं दुःखमाप्नुयात्

taṃ nāthaṃ yo 'vamanyeta śiṣyo bhūtvā sacetanaḥ / sarvabuddhāpamānena sa nityaṃ duḥkhamāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईत्युपद्रवचौरैश्च ग्रहज्वरविषादिभिः । म्रियते ऽसौ महामूढो गुरुपादाभिनिन्दकः

ītyupadravacauraiśca grahajvaraviṣādibhiḥ / mriyate 'sau mahāmūḍho gurupādābhinindakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजवातानलव्यालैर्डाकिनीजलतस्करैः । विघ्नैर्विनायकैश्चापि मारितो नरकं व्रजेत्

rājavātānalavyālairḍākinījalataskaraiḥ / vighnairvināyakaiścāpi mārito narakaṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कुर्याच्चित्तसंक्षोभमाचार्यस्य कदाचन । यदा करोति दुष्प्रज्ञो नरके पच्यते ध्रुवम्

na kuryāccittasaṃkṣobhamācāryasya kadācana / yadā karoti duṣprajño narake pacyate dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरका ये समाख्याता अवीच्याद्या भयानकाः । तत्र वासः समाख्यात आचार्यस्य हि निन्दनात्

narakā ye samākhyātā avīcyādyā bhayānakāḥ / tatra vāsaḥ samākhyāta ācāryasya hi nindanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वज्राचार्यं महागुरुम् । प्रच्छन्नवरकल्याणं नावमन्येत् कदाचन

tasmāt sarvaprayatnena vajrācāryaṃ mahāgurum / pracchannavarakalyāṇaṃ nāvamanyet kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथेष्टदक्षिणादानाद् गुरुभक्तं सगौरवम् । उक्ता ज्वरादयस्तापा न भूयः प्रभवन्ति हि

yatheṣṭadakṣiṇādānād gurubhaktaṃ sagauravam / uktā jvarādayastāpā na bhūyaḥ prabhavanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदेयैः पुत्रदाराद्यैरसुभिर्वा निजैरपि । सेव्यः स्वसंवराचार्य किं पुनर्विभवैश्चलैः

adeyaiḥ putradārādyairasubhirvā nijairapi / sevyaḥ svasaṃvarācārya kiṃ punarvibhavaiścalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतः सुदुर्लभं वस्तु कल्पासंख्येयकोटिभिः । बुद्धत्वमुद्योगवते ददातीहैव जन्मनि

yataḥ sudurlabhaṃ vastu kalpāsaṃkhyeyakoṭibhiḥ / buddhatvamudyogavate dadātīhaiva janmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं स्वसमयः साध्यो नित्यं पूज्यास्तथागताः । नित्यं च गुरवे देयं सर्वबुद्धसमो ह्यसौ

nityaṃ svasamayaḥ sādhyo nityaṃ pūjyāstathāgatāḥ / nityaṃ ca gurave deyaṃ sarvabuddhasamo hyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यदिष्टतरं लोके विशिष्टरमेव वा । तत्तद्धि गुरवे देयं सदैवाक्षयमिच्छता

yadyadiṣṭataraṃ loke viśiṣṭarameva vā / tattaddhi gurave deyaṃ sadaivākṣayamicchatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्ते ऽस्मै सर्वबुद्धेभ्यो दत्तं भवति शाश्वतम् । तस्माच्च पुण्यसंभारः संभाराद् बोधिरुत्तमा

datte 'smai sarvabuddhebhyo dattaṃ bhavati śāśvatam / tasmācca puṇyasaṃbhāraḥ saṃbhārād bodhiruttamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते शिष्याः करुणोत्सर्गशीलक्षान्तिगुणान्विताः । ये नान्यत्वं कल्पयन्ति गुरोर्वज्रधरस्य च

te śiṣyāḥ karuṇotsargaśīlakṣāntiguṇānvitāḥ / ye nānyatvaṃ kalpayanti gurorvajradharasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैत्यभङ्गादिभीत्यापि गुरोश्छायां न लङ्घयेत् । पादुकासनयानादेर्लङ्घनस्य तु का कथा

caityabhaṅgādibhītyāpi gurośchāyāṃ na laṅghayet / pādukāsanayānāderlaṅghanasya tu kā kathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयाद् यत्नाद् गुरोराज्ञां हृष्टचित्तो महामतिः । अशक्तः श्रावयेत् तस्मा उपपत्त्या त्वशक्तिताम्

śrūyād yatnād gurorājñāṃ hṛṣṭacitto mahāmatiḥ / aśaktaḥ śrāvayet tasmā upapattyā tvaśaktitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरोः सिद्धिं समाप्नोति गुरोः स्वर्गं गुरोः सुखम् । तस्मात् सर्वप्रयत्नेन गुरोराज्ञां न लङ्घयेत्

guroḥ siddhiṃ samāpnoti guroḥ svargaṃ guroḥ sukham / tasmāt sarvaprayatnena gurorājñāṃ na laṅghayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वात्मवच्च गुरोर्द्रव्यं गुरुवच्च तदङ्गनाम् । स्वजनानिव तल्लोकान् पश्येन्नित्यं समाहितः

svātmavacca gurordravyaṃ guruvacca tadaṅganām / svajanāniva tallokān paśyennityaṃ samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शय्यारोहमग्रयानमुष्णीषाद्युपबन्धनम् । न कुर्यादासने पादं कटिहस्तं च सन्निधौ

śayyārohamagrayānamuṣṇīṣādyupabandhanam / na kuryādāsane pādaṃ kaṭihastaṃ ca sannidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्तेन वा निषण्णेन न स्थेयमुत्थिते गुरौ । दक्षश्चोत्साहसम्पन्नस्तत्कार्येषु सदा भवेत्

suptena vā niṣaṇṇena na stheyamutthite gurau / dakṣaścotsāhasampannastatkāryeṣu sadā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लेष्मादीनां परित्यागः पादप्रसारणं तथा । चङ्क्रमणं विवादं च न कुर्यात् पुरतो गुरोः

śleṣmādīnāṃ parityāgaḥ pādaprasāraṇaṃ tathā / caṅkramaṇaṃ vivādaṃ ca na kuryāt purato guroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवाहनं नर्तनं च न गानं न च बादनम् । बहु संलपनं चापि न कुर्यात् पुरतो गुरोः

saṃvāhanaṃ nartanaṃ ca na gānaṃ na ca bādanam / bahu saṃlapanaṃ cāpi na kuryāt purato guroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नत्वासनात् समुत्थेयं निषत्तव्यं च भक्तितः । निश्यप्सु सभये मार्गे प्रार्थ्याग्रे गमनं चरेत्

natvāsanāt samuttheyaṃ niṣattavyaṃ ca bhaktitaḥ / niśyapsu sabhaye mārge prārthyāgre gamanaṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाङ्गानि चालयेद् धीमान् न जृम्भादि समाश्रयेत् । नाङ्गुलिस्फोटनं कुर्यात् पुरः पश्यति शास्तरि

nāṅgāni cālayed dhīmān na jṛmbhādi samāśrayet / nāṅgulisphoṭanaṃ kuryāt puraḥ paśyati śāstari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादयोः क्षालनं चाङ्गप्रोञ्छाभ्यञ्जनमर्दनम् । पूर्वं प्रणम्य कर्तव्यं ततः कुर्याद् यदादिशेत्

pādayoḥ kṣālanaṃ cāṅgaproñchābhyañjanamardanam / pūrvaṃ praṇamya kartavyaṃ tataḥ kuryād yadādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यदा श्रद्धया ब्रूयात् सादरैस्तु विशेषणैः

anyadā śraddhayā brūyāt sādaraistu viśeṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिश्यताम्, करिष्यामि, प्रवदेत् साञ्जलिर्गुरुम् । श्रुत्वादेशं चाविचाल्य यथादिष्टं तथा चरेत्

ādiśyatām, kariṣyāmi, pravadet sāñjalirgurum / śrutvādeśaṃ cāvicālya yathādiṣṭaṃ tathā caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हासे कासे समुत्पन्ने करेणाच्छादयेन्मुखम् । तदन्ते मृदुभिर्वर्णैः स्वाभिप्रायं निवेदयेत्

hāse kāse samutpanne kareṇācchādayenmukham / tadante mṛdubhirvarṇaiḥ svābhiprāyaṃ nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनीतः पुरतो भूयात् सज्जो वस्त्रादिबन्धनैः । भूजानुः साञ्जलिः श्रोतुं याचयेत् तु त्रिवारकम्

vinītaḥ purato bhūyāt sajjo vastrādibandhanaiḥ / bhūjānuḥ sāñjaliḥ śrotuṃ yācayet tu trivārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्कार्यं सर्वदा कुर्यान्निरहङ्कारचेतसा । त्रपया पापभीत्या संवृतो नववधूरिव

satkāryaṃ sarvadā kuryānnirahaṅkāracetasā / trapayā pāpabhītyā saṃvṛto navavadhūriva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न विलासमयीं चेष्टां कुर्यात् शास्तरि संमुखे । अन्यच्चैवंविधं कर्म सुपरीक्ष्य त्यजेद् भृशम्

na vilāsamayīṃ ceṣṭāṃ kuryāt śāstari saṃmukhe / anyaccaivaṃvidhaṃ karma suparīkṣya tyajed bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिष्ठायां मण्डले च होमे वा शिष्यसंग्रहे । आख्यानादौ गुरोर्वासे नित्यं कुर्याच्च सन्निधिम्

pratiṣṭhāyāṃ maṇḍale ca home vā śiṣyasaṃgrahe / ākhyānādau gurorvāse nityaṃ kuryācca sannidhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिष्ठादौ लभ्यते यत् तत्सर्वं गुरवे ऽर्पयेत् । तेन दत्तं च गृण्हीयात् स्वयं चान्यांश्च तोषयेत्

pratiṣṭhādau labhyate yat tatsarvaṃ gurave 'rpayet / tena dattaṃ ca gṛṇhīyāt svayaṃ cānyāṃśca toṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुशिष्ये स्वशिष्यत्वं न विदध्यात् कदाचन् । स्वशिष्यं व्यावृतं कुर्यात् सत्कारादेर्गुरोः पुरः

guruśiṣye svaśiṣyatvaṃ na vidadhyāt kadācan / svaśiṣyaṃ vyāvṛtaṃ kuryāt satkārāderguroḥ puraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्यो यत्स्वयं दद्याद् गुरुर्वा यत् प्रदापयेत् । प्रणम्य धीमता ग्राह्यं बद्धाञ्जलिपुटेन तत्

ācāryo yatsvayaṃ dadyād gururvā yat pradāpayet / praṇamya dhīmatā grāhyaṃ baddhāñjalipuṭena tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविस्मृतः सर्वचर्यां यत्नात् कुर्वन् स्वबान्धवान् । अविस्मृतेर्निराकुर्यात् प्रेम्णा हृष्टेन चेतसा

avismṛtaḥ sarvacaryāṃ yatnāt kurvan svabāndhavān / avismṛternirākuryāt premṇā hṛṣṭena cetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुज्ञातो गुरोः कार्यं श्रद्धालुर्नाचरेद् यदि । रुग्णस्तु कुशले चित्ते नैवं भवति पापभाक्

anujñāto guroḥ kāryaṃ śraddhālurnācared yadi / rugṇastu kuśale citte naivaṃ bhavati pāpabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमन्यद्, गुरुतोषाय यच्छक्यं तत्समाचरेत् । चर्या कार्या प्रयत्नेन न कदाप्यवहेलयेत्

kimanyad, gurutoṣāya yacchakyaṃ tatsamācaret / caryā kāryā prayatnena na kadāpyavahelayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वथा सर्वदा सिद्धिराचार्य यानुगामिनी । गुरुर्वज्रधरस्योक्तेराराध्यः सर्ववस्तुभिः

sarvathā sarvadā siddhirācārya yānugāminī / gururvajradharasyokterārādhyaḥ sarvavastubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिष्यः शुद्धाशयो भूत्वा त्रिरत्नं शरणं व्रजेत् । गुरोरधीत्यानुपठेत् कुर्यादुत्सर्गमेव च

śiṣyaḥ śuddhāśayo bhūtvā triratnaṃ śaraṇaṃ vrajet / guroradhītyānupaṭhet kuryādutsargameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मन्त्रादिदानेन कृत्वा सद्धर्मपात्रकम् । पठेच्च धारयेच्चापि मूलापत्तीश्चतुर्दश

tato mantrādidānena kṛtvā saddharmapātrakam / paṭhecca dhārayeccāpi mūlāpattīścaturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुमनुगतशिष्यस्यानवद्यस्य कृत्वा सकलसुहितवृद्धिं संचितं यन्मयेदम् । कुशलपदमनन्तं तेन वै सर्वसत्वाः विजितसुगतभावा द्राक् सुसिद्धिं लभेयुः

gurumanugataśiṣyasyānavadyasya kṛtvā sakalasuhitavṛddhiṃ saṃcitaṃ yanmayedam / kuśalapadamanantaṃ tena vai sarvasatvāḥ vijitasugatabhāvā drāk susiddhiṃ labheyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.