Harivaṃśa (critical edition) 104

अर्जुन उवाच ततः कृष्णो भोजयित्वा शतानि सुबहूनि च । विप्राणाम् ऋषिकल्पानां कृतकृत्यो ऽभवत् तदा

arjuna uvāca tataḥ kṛṣṇo bhojayitvā śatāni subahūni ca / viprāṇām ṛṣikalpānāṃ kṛtakṛtyo 'bhavat tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्राश् च कथा दिव्याः कथयाम् आस भारत

vicitrāś ca kathā divyāḥ kathayām āsa bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कथान्ते तत्राहम् अभिगम्य जनार्दनम् । अपृच्छं तद् यथावृत्तं कृष्णं यद् दृष्ट्वान् अहम्

tataḥ kathānte tatrāham abhigamya janārdanam / apṛcchaṃ tad yathāvṛttaṃ kṛṣṇaṃ yad dṛṣṭvān aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं समुद्रः स्तब्धोदः कृतस् ते कमलेक्षण । पर्वतानां च विवरं कृतं ते कथम् अच्युत

kathaṃ samudraḥ stabdhodaḥ kṛtas te kamalekṣaṇa / parvatānāṃ ca vivaraṃ kṛtaṃ te katham acyuta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमस् तच् च कथं घोरं घनं चक्रेण पाटितम् । यच् च तत् परमं तेजः प्रविष्टो ऽसि कुतश् च तत्

tamas tac ca kathaṃ ghoraṃ ghanaṃ cakreṇa pāṭitam / yac ca tat paramaṃ tejaḥ praviṣṭo 'si kutaś ca tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् अर्थं तेन ते बालास् तदा चापहृताः प्रभो । यच् च ते दीर्घम् अध्वानं संक्षिप्तं तत् कथं पुनः

kim arthaṃ tena te bālās tadā cāpahṛtāḥ prabho / yac ca te dīrgham adhvānaṃ saṃkṣiptaṃ tat kathaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं चाल्पेन कालेन कृतं नस् तद् गतागतम् । एतत् सर्वं यथावृत्तम् आचक्ष्व मम केशव

kathaṃ cālpena kālena kṛtaṃ nas tad gatāgatam / etat sarvaṃ yathāvṛttam ācakṣva mama keśava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेव उवाच मद्दर्शनार्थं ते बाला हृतास् तेन महात्मना । विप्रार्थम् एष्यते कृष्णो नागच्छेद् अन्यथेति हि

vāsudeva uvāca maddarśanārthaṃ te bālā hṛtās tena mahātmanā / viprārtham eṣyate kṛṣṇo nāgacched anyatheti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मतेजोमयं दिव्यम् आश्चर्यं दृष्टवान् असि । अहं स भरतश्रेष्ठ मत्तेजस् तत् सनातनम्

brahmatejomayaṃ divyam āścaryaṃ dṛṣṭavān asi / ahaṃ sa bharataśreṣṭha mattejas tat sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतिः सा मम परा व्यक्ताव्यक्ता च भारत । तां प्रविश्य भवन्तीह मुक्ता भरतसत्तम

prakṛtiḥ sā mama parā vyaktāvyaktā ca bhārata / tāṃ praviśya bhavantīha muktā bharatasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा सांख्यानां गतिः पार्थ योगिनां च तपस्विनाम् । तत् पदं परमं ब्रह्म सर्वं विभजते जगत्

sā sāṃkhyānāṃ gatiḥ pārtha yogināṃ ca tapasvinām / tat padaṃ paramaṃ brahma sarvaṃ vibhajate jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माम् एव तद् धनं तेजो ज्ञातुम् अर्हसि भारत । समुद्रः स्तब्धतोयो ऽहम् अहं स्तम्भयिता जलम्

mām eva tad dhanaṃ tejo jñātum arhasi bhārata / samudraḥ stabdhatoyo 'ham ahaṃ stambhayitā jalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं तमो घनीभूतम् अहम् एव च पाटकः

ahaṃ tamo ghanībhūtam aham eva ca pāṭakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चातुर्वर्ण्यं मत्प्रसूतं चातुराश्रम्यम् एव च

cāturvarṇyaṃ matprasūtaṃ cāturāśramyam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतस्रश् च दिशः सर्वा ममैवात्मा चतुर्विधः । चातुर्वेद्यस्य कर्ताहम् इति बुध्यस्व भारत

catasraś ca diśaḥ sarvā mamaivātmā caturvidhaḥ / cāturvedyasya kartāham iti budhyasva bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृच्छामि त्वां प्रपन्नो ऽहं नमस् ते पुरुषोत्तम

pṛcchāmi tvāṃ prapanno 'haṃ namas te puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेव उवाच ब्रह्म च ब्राह्मणाश् चैव तपः सत्यं च भारत । उक्थ्यं बृहद्रथं चैव मत्तस् तद् विद्धि पाण्डव

vāsudeva uvāca brahma ca brāhmaṇāś caiva tapaḥ satyaṃ ca bhārata / ukthyaṃ bṛhadrathaṃ caiva mattas tad viddhi pāṇḍava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेत्स्यसे मां यथातत्त्वं तद् व्याख्यास्यामि ते ऽनघ

vetsyase māṃ yathātattvaṃ tad vyākhyāsyāmi te 'nagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषयो देवता यज्ञा मत्तेजो भरतर्षभ

ṛṣayo devatā yajñā mattejo bharatarṣabha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिवी वायुर् आकाशम् आपो ज्योतिश् च पञ्चमम् । चन्द्रादित्याव् अहोरात्रे पक्षा मासास् तथा क्षपाः । मुहूर्ताश् च कलाश् चैव क्षणाः संवत्सरास् तथा

pṛthivī vāyur ākāśam āpo jyotiś ca pañcamam / candrādityāv ahorātre pakṣā māsās tathā kṣapāḥ / muhūrtāś ca kalāś caiva kṣaṇāḥ saṃvatsarās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्राश् च विविधाः पार्थ यानि शास्त्राणि कानिचित् । विद्याश् च वेदितव्यं च मत्तः प्रादुर्भवन्ति वै

mantrāś ca vividhāḥ pārtha yāni śāstrāṇi kānicit / vidyāś ca veditavyaṃ ca mattaḥ prādurbhavanti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्मयं विद्धि कौन्तेय क्षयं सृष्टिं च भारत । सच् चासच् च ममैवात्मा सद् असच् चैव यत् परम्

manmayaṃ viddhi kaunteya kṣayaṃ sṛṣṭiṃ ca bhārata / sac cāsac ca mamaivātmā sad asac caiva yat param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तो ऽस्मि क्षृणेन प्रीयता भरतर्षभ । तथैव च मनो नित्यम् अभवन् मे जनार्दने

evam ukto 'smi kṣṛṇena prīyatā bharatarṣabha / tathaiva ca mano nityam abhavan me janārdane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुतं च दृष्टं च माहात्म्यं केशवस्य मे । यन् मां पृच्छसि राजेन्द्र भूयश् चातो जनार्दने

etac chrutaṃ ca dṛṣṭaṃ ca māhātmyaṃ keśavasya me / yan māṃ pṛcchasi rājendra bhūyaś cāto janārdane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशंपायन उवाच एतच् छ्रुत्वा कुरुश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः । पूजयाम् आस मनसा गोविन्दं पुरुषोत्तमम्

vaiśaṃpāyana uvāca etac chrutvā kuruśreṣṭho dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ / pūjayām āsa manasā govindaṃ puruṣottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्मितश् चाभवद् राजा सह सर्वैः सहोदरैः । राजभिश् च तथासन्नैर् ये तत्रासन् समागताः

vismitaś cābhavad rājā saha sarvaiḥ sahodaraiḥ / rājabhiś ca tathāsannair ye tatrāsan samāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.