Harivaṃśa (critical edition) 13

मार्कण्डेय उवाच इत्य् उक्तो ऽहं भगवता देवदेवेन भास्वता । सनत्कुमारेण पुनः पृष्टवान् देवम् अव्ययम्

mārkaṇḍeya uvāca ity ukto 'haṃ bhagavatā devadevena bhāsvatā / sanatkumāreṇa punaḥ pṛṣṭavān devam avyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संदेहम् अमरश्रेष्ठं भगवन्तम् अरिंदम । निबोध तन् मे गाङ्गेय निखिलं सर्वम् आदितः

saṃdeham amaraśreṣṭhaṃ bhagavantam ariṃdama / nibodha tan me gāṅgeya nikhilaṃ sarvam āditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कियन्तो वै पितृगणाः कस्मिंल् लोके च ते गणाः । वर्तन्ति देवप्रवरा देवानां सोमवर्धनाः

kiyanto vai pitṛgaṇāḥ kasmiṃl loke ca te gaṇāḥ / vartanti devapravarā devānāṃ somavardhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्कुमार उवाच सप्तैते जपतां श्रेष्ठ स्वर्गे पितृगणाः स्मृताः । चत्वारो मूर्तिमन्तो वै त्रय एषां अमूर्तयः

sanatkumāra uvāca saptaite japatāṃ śreṣṭha svarge pitṛgaṇāḥ smṛtāḥ / catvāro mūrtimanto vai traya eṣāṃ amūrtayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां लोकं विसर्गं च कीर्तयिष्यामि तच् छृणु । प्रभावं च महत्त्वं च विस्तरेण तपोधन

teṣāṃ lokaṃ visargaṃ ca kīrtayiṣyāmi tac chṛṇu / prabhāvaṃ ca mahattvaṃ ca vistareṇa tapodhana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्ममूर्तिधरास् तेषां त्रयो ये परमा गणाः । तेषां नामानि लोकांश् च कीर्तयिष्यामि तच् छृणु

dharmamūrtidharās teṣāṃ trayo ye paramā gaṇāḥ / teṣāṃ nāmāni lokāṃś ca kīrtayiṣyāmi tac chṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकाः सनातना नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः । अमूर्तयः पितृगणास् ते वै पुत्राः प्रजापतेः

lokāḥ sanātanā nāma yatra tiṣṭhanti bhāsvarāḥ / amūrtayaḥ pitṛgaṇās te vai putrāḥ prajāpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विराजस्य द्विजश्रेष्ठ वैराजा इति विश्रुताः । यजन्ति तान् देवगणा विधिदृष्टेन कर्मना

virājasya dvijaśreṣṭha vairājā iti viśrutāḥ / yajanti tān devagaṇā vidhidṛṣṭena karmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते वै योगविभ्रष्टा लोकान् प्राप्य सनातनान् । पुनर् युगसहस्रान्ते जायन्ते ब्रह्मवादिनः

ete vai yogavibhraṣṭā lokān prāpya sanātanān / punar yugasahasrānte jāyante brahmavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते प्राप्य तां स्मृतिं भूयः सांख्ययोगम् अनुत्तमम् । यान्ति योगगतिं सिद्धाः पुनर् आवृत्तिदुर्लभाम्

te prāpya tāṃ smṛtiṃ bhūyaḥ sāṃkhyayogam anuttamam / yānti yogagatiṃ siddhāḥ punar āvṛttidurlabhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते स्म पितरस् तात योगिनां योगवर्धनाः । आप्याययन्ति ये पूर्वं सोमं योगबलेन वै

ete sma pitaras tāta yogināṃ yogavardhanāḥ / āpyāyayanti ye pūrvaṃ somaṃ yogabalena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच् छ्राद्धानि देयानि योगिनां द्विजसत्तम । एष वै प्रथमः कल्पः सोमपानां अनुत्तमः

tasmāc chrāddhāni deyāni yogināṃ dvijasattama / eṣa vai prathamaḥ kalpaḥ somapānāṃ anuttamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां मानसी कन्या मेना नाम महागिरेः । पत्नी हिमवतः श्रेष्ठा यस्या मैनाक उच्यते

eteṣāṃ mānasī kanyā menā nāma mahāgireḥ / patnī himavataḥ śreṣṭhā yasyā maināka ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैनाकस्य सुतः श्रीमान् क्रौञ्चो नाम महागिरिः । पर्वतप्रवरः शुभ्रो नानारत्नसमाचितः

mainākasya sutaḥ śrīmān krauñco nāma mahāgiriḥ / parvatapravaraḥ śubhro nānāratnasamācitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिस्रः कन्यास् तु मेनायां जनयाम् आस शैलराट् । अपर्णाम् एकपर्णां च तृतीयाम् एकपाटलाम्

tisraḥ kanyās tu menāyāṃ janayām āsa śailarāṭ / aparṇām ekaparṇāṃ ca tṛtīyām ekapāṭalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपश् चरन्त्यः सुमहद् दुश्चरं देवदानवैः । लोकान् संतापयाम् आसुस् तास् तिस्रः स्थाणुजंगमान्

tapaś carantyaḥ sumahad duścaraṃ devadānavaiḥ / lokān saṃtāpayām āsus tās tisraḥ sthāṇujaṃgamān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहारम् एकपर्णेन सैकपर्णा समाचरत् । पाटलापुष्पम् एकं च विदधे चैकपाटला

āhāram ekaparṇena saikaparṇā samācarat / pāṭalāpuṣpam ekaṃ ca vidadhe caikapāṭalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एका तत्र निराहारा तां माता प्रत्यषेधयत् । उ मा इति निषेधन्ती मातृस्नेहेन दुःखिता

ekā tatra nirāhārā tāṃ mātā pratyaṣedhayat / u mā iti niṣedhantī mātṛsnehena duḥkhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तथोक्ता तया मात्रा देवी दुष्चरचारिणी । उमेत्य् एवाभवत् ख्याता त्रिषु लोकेषु सुन्दरी

sā tathoktā tayā mātrā devī duṣcaracāriṇī / umety evābhavat khyātā triṣu lokeṣu sundarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाश् च ब्रह्मवादिन्यः सर्वाश् चैवोर्ध्वरेतसः

sarvāś ca brahmavādinyaḥ sarvāś caivordhvaretasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उमा तासां वरिष्ठा च ज्येष्ठा च वरवर्णिनी । महायोगबलोपेता महादेवम् उपस्थिता

umā tāsāṃ variṣṭhā ca jyeṣṭhā ca varavarṇinī / mahāyogabalopetā mahādevam upasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असितस्यैकपर्णा तु देवलस्य महात्मनः । पत्नी दत्ता महाब्रह्मन् योगाचार्याय धीमते

asitasyaikaparṇā tu devalasya mahātmanaḥ / patnī dattā mahābrahman yogācāryāya dhīmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जैगीषव्यस्य तु तथा विद्धि ताम् एकपाटलाम् । एते चापि महाभागे योगाचार्याव् उपस्थिते

jaigīṣavyasya tu tathā viddhi tām ekapāṭalām / ete cāpi mahābhāge yogācāryāv upasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकाः सोमपदा नाम मरीचेर् यत्र वै सुताः । पितरो दिवि वर्तन्ते देवास् तान् भावयन्त्य् उत । अग्निष्वात्ता इति ख्याताः सर्व एवामितौजसः

lokāḥ somapadā nāma marīcer yatra vai sutāḥ / pitaro divi vartante devās tān bhāvayanty uta / agniṣvāttā iti khyātāḥ sarva evāmitaujasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां मानसी कन्या अच्छोदा नाम निम्नगा । अच्छोदं नाम तद् दिव्यं सरो यस्याः समुत्थितम्

eteṣāṃ mānasī kanyā acchodā nāma nimnagā / acchodaṃ nāma tad divyaṃ saro yasyāḥ samutthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा दृष्ट्वा पितरं वव्रे वसुं नामान्तरिक्षगम् । नाम्ना वसुम् इति ख्यातम् आयोः पुत्रं यशस्विनम्

sā dṛṣṭvā pitaraṃ vavre vasuṃ nāmāntarikṣagam / nāmnā vasum iti khyātam āyoḥ putraṃ yaśasvinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तेन व्यभिचारेण मनसः कामचारिणी । पितरं प्रार्थयित्वान्यं योगभ्रष्टा पपात ह

sā tena vyabhicāreṇa manasaḥ kāmacāriṇī / pitaraṃ prārthayitvānyaṃ yogabhraṣṭā papāta ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रीण्य् अपश्यद् विमानानि पतमाना दिवश् च्युता । त्रसरेणुप्रमाणानि सापश्यत् तेषु तान् पितॄन्

trīṇy apaśyad vimānāni patamānā divaś cyutā / trasareṇupramāṇāni sāpaśyat teṣu tān pitṝn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुसूक्ष्मान् अपरिव्यक्तान् अग्नीन् अग्निष्व् इवाहितान् । त्रायध्वं इत्य् उवाचार्ता पतन्ती तान् अवाक्शिराः

susūkṣmān aparivyaktān agnīn agniṣv ivāhitān / trāyadhvaṃ ity uvācārtā patantī tān avākśirāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैर् उक्ता सा तु मा भैषीर् इति व्योम्नि व्यवस्थिता । ततः प्रसादयाम् आस स्वान् पितॄन् दीनया गिरा

tair uktā sā tu mā bhaiṣīr iti vyomni vyavasthitā / tataḥ prasādayām āsa svān pitṝn dīnayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊचुस् ते पितरः कन्यां भ्रष्टैश्वर्यां व्यतिक्रमात् । भ्रष्टैश्वर्या स्वदोषेण पतसि त्वं शुचिस्मिते

ūcus te pitaraḥ kanyāṃ bhraṣṭaiśvaryāṃ vyatikramāt / bhraṣṭaiśvaryā svadoṣeṇa patasi tvaṃ śucismite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यैः क्रियन्ते हि कर्माणि शरीरैर् दिवि दैवतैः । तैर् एव तत्कर्मफलं प्राप्नुवन्तीह देवताः

yaiḥ kriyante hi karmāṇi śarīrair divi daivataiḥ / tair eva tatkarmaphalaṃ prāpnuvantīha devatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् त्वं तपसः पुत्रि प्रेत्येह प्राप्स्यसे फलम्

tasmāt tvaṃ tapasaḥ putri pretyeha prāpsyase phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्ता पितृभिः सा तु पितॄन् स्वान् संप्रसादयत् । ध्यात्वा प्रसादं ते चक्रुस् तस्याः सर्वे ऽनुकम्पया

ity uktā pitṛbhiḥ sā tu pitṝn svān saṃprasādayat / dhyātvā prasādaṃ te cakrus tasyāḥ sarve 'nukampayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यैव भूत्वा लोकान् स्वान् पुनः प्राप्स्यसि दुर्लभान्

kanyaiva bhūtvā lokān svān punaḥ prāpsyasi durlabhān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराशरस्य दायादं त्वं विप्रं जनयिष्यसि । स वेदम् एकं ब्रह्मर्षिश् चतुर्धा विभजिष्यति

parāśarasya dāyādaṃ tvaṃ vipraṃ janayiṣyasi / sa vedam ekaṃ brahmarṣiś caturdhā vibhajiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाभिषस्य पुत्रौ च शंतनोः कीर्तिवर्धनौ । विचित्रवीर्यं धर्मज्ञं तथा चित्राङ्गदं प्रभुम्

mahābhiṣasya putrau ca śaṃtanoḥ kīrtivardhanau / vicitravīryaṃ dharmajñaṃ tathā citrāṅgadaṃ prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यतिक्रमात् पितॄणां च जन्म प्राप्स्यसि कुत्सितम्

vyatikramāt pitṝṇāṃ ca janma prāpsyasi kutsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव राज्ञस् त्वं कन्या अद्रिकायां भविष्यसि । अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा

tasyaiva rājñas tvaṃ kanyā adrikāyāṃ bhaviṣyasi / aṣṭāviṃśe bhavitrī tvaṃ dvāpare matsyayonijā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्ता तु दासेयी जाता सत्यवती तदा । मत्स्ययोनौ अनुपमा राज्ञस् तस्य वसोः सुता

evam uktā tu dāseyī jātā satyavatī tadā / matsyayonau anupamā rājñas tasya vasoḥ sutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बैभ्राजा नाम ते लोका दिवि भान्ति सुदर्शनाः । यत्र बर्हिषदो नाम पितरो दिवि विष्रुताः

baibhrājā nāma te lokā divi bhānti sudarśanāḥ / yatra barhiṣado nāma pitaro divi viṣrutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् दानवगणाः सर्वे यक्षगन्धर्वराक्षसाः । नागाः सर्पाः सुपर्णाश् च भावयन्त्य् अमितौजसः

tān dānavagaṇāḥ sarve yakṣagandharvarākṣasāḥ / nāgāḥ sarpāḥ suparṇāś ca bhāvayanty amitaujasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते पुत्रा महात्मानः पुलस्त्यस्य प्रजापतेः । महात्मानो महाभागास् तेजोयुक्तास् तपस्विनः

ete putrā mahātmānaḥ pulastyasya prajāpateḥ / mahātmāno mahābhāgās tejoyuktās tapasvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां मानसी कन्या पीवरी नाम विश्रुता । योगा च योगपत्नी च योगमाता तथैव च । भवित्री द्वापरं प्राप्य युगं धर्मभृतां वरा

eteṣāṃ mānasī kanyā pīvarī nāma viśrutā / yogā ca yogapatnī ca yogamātā tathaiva ca / bhavitrī dvāparaṃ prāpya yugaṃ dharmabhṛtāṃ varā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराशरकुलोद्भूतः शुको नाम महातपाः । भविष्यति युगे तस्मिन् महायोगी द्विजर्षभः । व्यासाद् अरण्यां संभूतो विधूमो ऽग्निर् इव ज्वलन्

parāśarakulodbhūtaḥ śuko nāma mahātapāḥ / bhaviṣyati yuge tasmin mahāyogī dvijarṣabhaḥ / vyāsād araṇyāṃ saṃbhūto vidhūmo 'gnir iva jvalan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तस्यां पितृकन्यायां पीवर्यां जनयिष्यति । कन्यां पुत्रांश् च चतुरो योगाचार्यान् महाबलान्

sa tasyāṃ pitṛkanyāyāṃ pīvaryāṃ janayiṣyati / kanyāṃ putrāṃś ca caturo yogācāryān mahābalān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मदत्तस्य जननी महिषी त्व् अणुहस्य या

brahmadattasya jananī mahiṣī tv aṇuhasya yā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महायोगी तदा गन्ता पुनर् आवर्तिनीं गतिम्

mahāyogī tadā gantā punar āvartinīṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमूर्तिमन्तः पितरो धर्ममूर्तिधरा मुने । कथा यत्र समुत्पन्ना वृष्ण्यन्धककुलान्वया

amūrtimantaḥ pitaro dharmamūrtidharā mune / kathā yatra samutpannā vṛṣṇyandhakakulānvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रय एते मया प्रोक्ताश् चतुरो ऽन्यान् निबोध मे । यान् वक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठ मूर्तिमन्तो हि ते स्मृताः । समुत्पन्नाः स्वधायां तु काव्याद् अग्नेः कवेः सुताः

traya ete mayā proktāś caturo 'nyān nibodha me / yān vakṣyāmi dvijaśreṣṭha mūrtimanto hi te smṛtāḥ / samutpannāḥ svadhāyāṃ tu kāvyād agneḥ kaveḥ sutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुकाला नाम पितरो वसिष्ठस्य प्रजापतेः । निरता देवलोकेषु ज्योतिर्भासिषु भार्गव । सर्वकामसमृद्धेषु द्विजास् तान् भावयन्त्य् उत

sukālā nāma pitaro vasiṣṭhasya prajāpateḥ / niratā devalokeṣu jyotirbhāsiṣu bhārgava / sarvakāmasamṛddheṣu dvijās tān bhāvayanty uta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां वै मानसी कन्या गौर् नाम दिवि विश्रुता । तवैव वंशे या दत्ता शुकस्य महिषी द्विज

teṣāṃ vai mānasī kanyā gaur nāma divi viśrutā / tavaiva vaṃśe yā dattā śukasya mahiṣī dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकशृङ्गा इति ख्याता साध्यानां कीर्तिवर्धनी । मरीचिगर्भान् सा लोकान् समावृत्य व्यवस्थिता

ekaśṛṅgā iti khyātā sādhyānāṃ kīrtivardhanī / marīcigarbhān sā lokān samāvṛtya vyavasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् क्षत्रियगणास् तात भावयन्ति फलार्थिनः

tān kṣatriyagaṇās tāta bhāvayanti phalārthinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां मानसी कन्या यशोदा नाम विश्रुता । पत्नी या विश्वमहतः स्नुषा वै वृद्धशर्मणः । राजर्षेर् जननी तात दिलीपस्य महात्मनः

eteṣāṃ mānasī kanyā yaśodā nāma viśrutā / patnī yā viśvamahataḥ snuṣā vai vṛddhaśarmaṇaḥ / rājarṣer jananī tāta dilīpasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य यज्ञे पुरा गीता गाथाः प्रीतैर् महर्षिभिः । तदा देवयुगे तात वाजिमेधे महामखे

tasya yajñe purā gītā gāthāḥ prītair maharṣibhiḥ / tadā devayuge tāta vājimedhe mahāmakhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नेर् जन्म तथा श्रुत्वा शाण्डिल्यस्य महात्मनः । दिलीपं यजमानं ये पश्यन्ति सुसमाहिताः । सत्यवन्तं महात्मानं ते ऽपि स्वर्गजितो नराः

agner janma tathā śrutvā śāṇḍilyasya mahātmanaḥ / dilīpaṃ yajamānaṃ ye paśyanti susamāhitāḥ / satyavantaṃ mahātmānaṃ te 'pi svargajito narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुस्वधा नाम पितरः कर्दमस्य प्रजापतेः । समुत्पन्नस्य पुलहान् महात्मानो द्विजर्षभाः

susvadhā nāma pitaraḥ kardamasya prajāpateḥ / samutpannasya pulahān mahātmāno dvijarṣabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकेषु दिवि वर्तन्ते कामगेषु विहंगमाः । तांस् तु वैश्यगणास् तात भावयन्ति फलार्थिनः

lokeṣu divi vartante kāmageṣu vihaṃgamāḥ / tāṃs tu vaiśyagaṇās tāta bhāvayanti phalārthinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां वै मानसी कन्या विरजा नाम विश्रुता । ययातेर् जननी ब्रह्मन् महिषी नहुषस्य च

teṣāṃ vai mānasī kanyā virajā nāma viśrutā / yayāter jananī brahman mahiṣī nahuṣasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रय एते गणाः प्रोक्ताश् चतुर्थं तु निबोध मे । उत्पन्ना ये स्वधायां तु सोमपा वै कवेः सुताः

traya ete gaṇāḥ proktāś caturthaṃ tu nibodha me / utpannā ye svadhāyāṃ tu somapā vai kaveḥ sutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यगर्भस्य सुताः शूद्रास् तान् भावयन्त्य् उत । मानसा नाम ते लोका यत्र वर्तन्ति ते दिवि

hiraṇyagarbhasya sutāḥ śūdrās tān bhāvayanty uta / mānasā nāma te lokā yatra vartanti te divi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां वै मानसी कन्या नर्मदा सरितां वरा । या भावयति भूतानि दक्षिणापथगामिनी । पुरुकुत्सस्य या पत्नी त्रसद्दस्योर् जनन्य् अपि

teṣāṃ vai mānasī kanyā narmadā saritāṃ varā / yā bhāvayati bhūtāni dakṣiṇāpathagāminī / purukutsasya yā patnī trasaddasyor janany api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् अथाभ्युपगमान् मनुस् तात युगे युगे । प्रवर्तयति श्राद्धानि नष्टे धर्मे प्रजापतिः

teṣām athābhyupagamān manus tāta yuge yuge / pravartayati śrāddhāni naṣṭe dharme prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितॄणाम् आदिसर्गेण सर्वेषां द्विजसत्तम । तस्माद् एनं स्वधर्मेण श्राद्धदेवं वदन्ति वै

pitṝṇām ādisargeṇa sarveṣāṃ dvijasattama / tasmād enaṃ svadharmeṇa śrāddhadevaṃ vadanti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषां राजतं पात्रम् अथ वा रजतान्वितम् । दत्तं स्वधां पुरोधाय श्राद्धे प्रीणाति वै पितॄन्

sarveṣāṃ rājataṃ pātram atha vā rajatānvitam / dattaṃ svadhāṃ purodhāya śrāddhe prīṇāti vai pitṝn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमस्याप्यायनं कृत्वा वह्नेर् वैवस्वतस्य च । उदगायनम् अप्य् अग्नाव् अग्न्यभावे ऽप्सु वा पुनः

somasyāpyāyanaṃ kṛtvā vahner vaivasvatasya ca / udagāyanam apy agnāv agnyabhāve 'psu vā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितॄन् प्रीणाति यो भक्त्या पितरः प्रीणयन्ति तम् । यच्छन्ति पितरः पुष्टिं प्रजाश् च विपुलास् तथा । स्वर्गम् आरोग्यम् एवाथ यद् अन्यद् अपि चेप्सितम्

pitṝn prīṇāti yo bhaktyā pitaraḥ prīṇayanti tam / yacchanti pitaraḥ puṣṭiṃ prajāś ca vipulās tathā / svargam ārogyam evātha yad anyad api cepsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवकार्याद् अपि मुने पितृकार्यं विशिष्यते । देवतानां हि पितरः पूर्वम् आप्यायनं स्मृतम्

devakāryād api mune pitṛkāryaṃ viśiṣyate / devatānāṃ hi pitaraḥ pūrvam āpyāyanaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीघ्रप्रसादा ह्य् अक्रोधा लोकस्याप्यायनं परम् । स्थिरप्रसादाश् च सदा तान् नमस्यस्व भार्गव

śīghraprasādā hy akrodhā lokasyāpyāyanaṃ param / sthiraprasādāś ca sadā tān namasyasva bhārgava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृभक्तो ऽसि विप्रर्षे सद्भक्तश् च न संशयः । श्रेयस् ते ऽद्य विधास्यामि प्रत्यक्षं कुरु तत् स्वयम्

pitṛbhakto 'si viprarṣe sadbhaktaś ca na saṃśayaḥ / śreyas te 'dya vidhāsyāmi pratyakṣaṃ kuru tat svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुर् दिव्यं सविज्ञानं प्रदिशामि च ते ऽनघ । गतिम् एताम् अप्रमत्तो मार्कण्डेय निशामय

cakṣur divyaṃ savijñānaṃ pradiśāmi ca te 'nagha / gatim etām apramatto mārkaṇḍeya niśāmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि योगगतिर् दिव्या न पितॄणां परा गतिः । त्वद्विधेनापि सिद्धेन दृश्यते मांसचक्षुषा

na hi yogagatir divyā na pitṝṇāṃ parā gatiḥ / tvadvidhenāpi siddhena dṛśyate māṃsacakṣuṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्त्वा स देवेशो माम् उपस्थितम् अग्रतः । चक्षुर् दत्त्वा सविज्ञानं देवानाम् अपि दुर्लभम् । जगाम गतिम् इष्टां वै द्वितीयो ऽग्निर् इव ज्वलन्

evam uktvā sa deveśo mām upasthitam agrataḥ / cakṣur dattvā savijñānaṃ devānām api durlabham / jagāma gatim iṣṭāṃ vai dvitīyo 'gnir iva jvalan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् निबोध कुरुश्रेष्ठ यन् मयासीन् निशामितम् । प्रसादात् तस्य देवस्य दुर्ज्ञेयं भुवि मानुषैः

tan nibodha kuruśreṣṭha yan mayāsīn niśāmitam / prasādāt tasya devasya durjñeyaṃ bhuvi mānuṣaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.