Harivaṃśa (critical edition) 33

वैशंपायन उवाच ततो भयं विष्णुमयं श्रुत्वा दैतेयदानवाः । उद्योगं विपुलं चक्रुर् युद्धाय युधि दुर्जयाः

vaiśaṃpāyana uvāca tato bhayaṃ viṣṇumayaṃ śrutvā daiteyadānavāḥ / udyogaṃ vipulaṃ cakrur yuddhāya yudhi durjayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयस् तु काञ्चनमयं त्रिनल्वान्तरम् अव्ययम् । चतुश्चक्रं सुवपुषं सुकल्पितमहायुधम्

mayas tu kāñcanamayaṃ trinalvāntaram avyayam / catuścakraṃ suvapuṣaṃ sukalpitamahāyudham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंकिणीजालनिर्घोषं द्वीपिचर्मपरिष्कृतम् । रचितं रत्नजालैश् च हेमजालैश् च शोभितम्

kiṃkiṇījālanirghoṣaṃ dvīpicarmapariṣkṛtam / racitaṃ ratnajālaiś ca hemajālaiś ca śobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईहामृगगणाकीर्णं पक्षिभिश् च विराजितम् । दिव्यास्त्रतूणीरधरं पयोधरनिनादितम्

īhāmṛgagaṇākīrṇaṃ pakṣibhiś ca virājitam / divyāstratūṇīradharaṃ payodharanināditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वक्षं रथवरोदारं सूपस्थम् अगमोपमम् । गदापरिघसंपूर्णं मूर्तिमन्तम् इवार्णवम्

svakṣaṃ rathavarodāraṃ sūpastham agamopamam / gadāparighasaṃpūrṇaṃ mūrtimantam ivārṇavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमकेयूरवलयं स्वर्णकुण्डलकूबरम् । सपताकध्वजोदग्रं सादित्यम् इव मन्दरम्

hemakeyūravalayaṃ svarṇakuṇḍalakūbaram / sapatākadhvajodagraṃ sādityam iva mandaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजेन्द्राम्भोदवपुषं क्वचित् केसरवर्चसम् । युक्तम् ऋक्षसहस्रेण सहस्राम्बुदनादितम्

gajendrāmbhodavapuṣaṃ kvacit kesaravarcasam / yuktam ṛkṣasahasreṇa sahasrāmbudanāditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप्तम् आकाशगं दिव्यं रथं पररथारुजम् । अतिष्ठत् समराकाङ्क्षी मेरुं दीप्त इवांशुमान्

dīptam ākāśagaṃ divyaṃ rathaṃ pararathārujam / atiṣṭhat samarākāṅkṣī meruṃ dīpta ivāṃśumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारस् तु क्रोषविस्तारम् आयसं वाहयन् रथम् । शैलोत्करिमसंकाशं नीलाञ्जनचयोपमम्

tāras tu kroṣavistāram āyasaṃ vāhayan ratham / śailotkarimasaṃkāśaṃ nīlāñjanacayopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काललोहाष्टचरणं लोहेषायुगकूबरम् । तिमिरोद्गारिकिरणं गर्जन्तम् इव तोयदम्

kālalohāṣṭacaraṇaṃ loheṣāyugakūbaram / timirodgārikiraṇaṃ garjantam iva toyadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहजालेन महता सगवाक्षेण दंशितम् । आयसैः परिघैः पूर्णं क्षेपणीयैश् च मुद्गरैः

lohajālena mahatā sagavākṣeṇa daṃśitam / āyasaiḥ parighaiḥ pūrṇaṃ kṣepaṇīyaiś ca mudgaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासैः पाशैश् च विततैर् अवसक्तैश् च मुद्गरैः । शोभितं त्रासनीयैश् च तोमरैः सपरश्वधैः

prāsaiḥ pāśaiś ca vitatair avasaktaiś ca mudgaraiḥ / śobhitaṃ trāsanīyaiś ca tomaraiḥ saparaśvadhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यतं द्विषतां हेतोर् द्वितीयम् इव मन्दरम् । युक्तं खरसहस्रेण सो ऽध्यारोहद् रथोत्तमम्

udyataṃ dviṣatāṃ hetor dvitīyam iva mandaram / yuktaṃ kharasahasreṇa so 'dhyārohad rathottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरोचनस् तु संक्रुद्धो गदापाणिर् अवस्थितः । प्रमुखे तस्य सैन्यस्य दीप्तशृङ्ग इवाचलः

virocanas tu saṃkruddho gadāpāṇir avasthitaḥ / pramukhe tasya sainyasya dīptaśṛṅga ivācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तं हयसहस्रेण हयग्रीवस् तु दानवः । स्यन्दनं वाहयाम् आस सपत्नानीकमर्दनम्

yuktaṃ hayasahasreṇa hayagrīvas tu dānavaḥ / syandanaṃ vāhayām āsa sapatnānīkamardanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यायतं बहुसहस्रं धनुर् विस्फारयन् महत् । वराहः प्रमुखे तस्थौ सावरोह इवाचलः

vyāyataṃ bahusahasraṃ dhanur visphārayan mahat / varāhaḥ pramukhe tasthau sāvaroha ivācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षरस् तु विक्षरन् दर्पान् नेत्राभ्यां रोषजं जलम् । स्फुरद्दन्तौष्ठवदनः संग्रामं सो ऽभ्यकाङ्क्षत

kṣaras tu vikṣaran darpān netrābhyāṃ roṣajaṃ jalam / sphuraddantauṣṭhavadanaḥ saṃgrāmaṃ so 'bhyakāṅkṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वष्टा त्व् अष्टादशहयं यानम् आस्थाय दानवः । व्यूहितो दानवैर् व्यूहैः परिचक्राम वीर्यवान्

tvaṣṭā tv aṣṭādaśahayaṃ yānam āsthāya dānavaḥ / vyūhito dānavair vyūhaiḥ paricakrāma vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रचित्तिसुतः श्वेतः श्वेतकुण्डलभूषणः । श्वेतशैलप्रतीकाशो युद्धायाभिमुखः स्थितः

vipracittisutaḥ śvetaḥ śvetakuṇḍalabhūṣaṇaḥ / śvetaśailapratīkāśo yuddhāyābhimukhaḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरिष्टो बलिपुत्रस् तु वरिष्ठो ऽद्रिशिलायुधः । युद्धायातिष्ठद् आयस्तो धराधर इवापरः

ariṣṭo baliputras tu variṣṭho 'driśilāyudhaḥ / yuddhāyātiṣṭhad āyasto dharādhara ivāparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किशोरस् त्व् अतिसंहर्षात् किशोर इव चोदितः । अभवद् दैत्यसैन्यस्य मध्ये रविर् इवोदितः

kiśoras tv atisaṃharṣāt kiśora iva coditaḥ / abhavad daityasainyasya madhye ravir ivoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लम्बस् तु लम्बमेघाभः प्रलम्बाम्बरभूषणः । दैत्यव्यूहगतो भाति सनीहार इवांशुमान्

lambas tu lambameghābhaḥ pralambāmbarabhūṣaṇaḥ / daityavyūhagato bhāti sanīhāra ivāṃśumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हसंस् तिष्ठति दैत्यानां प्रमुखे सुमुखो ग्रहः

hasaṃs tiṣṭhati daityānāṃ pramukhe sumukho grahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये हयगता भान्ति नागस्कन्धगताः परे । सिंहव्याघ्रगताश् चान्ये वराहर्क्षगताः परे

anye hayagatā bhānti nāgaskandhagatāḥ pare / siṃhavyāghragatāś cānye varāharkṣagatāḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचित् खरोष्ट्रयातारः केचित् तोयदवाहनाः । नानापक्षिगताः केचित् केचित् पवनवाहनाः

kecit kharoṣṭrayātāraḥ kecit toyadavāhanāḥ / nānāpakṣigatāḥ kecit kecit pavanavāhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्तिनस् त्व् अपरे दैत्या भीषणा विकृताननाः । एकपादा द्विपादाश् च ननृतुर् युद्धकङ्क्षिणः

pattinas tv apare daityā bhīṣaṇā vikṛtānanāḥ / ekapādā dvipādāś ca nanṛtur yuddhakaṅkṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्ष्वेडमाना बहवः स्फोटयन्तश् च दानवाः । दृप्तशार्दूलनिर्घोषा नेदुर् दानवपुंगवाः

prakṣveḍamānā bahavaḥ sphoṭayantaś ca dānavāḥ / dṛptaśārdūlanirghoṣā nedur dānavapuṃgavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते गदापरिघैर् उग्रैर् धनुर् व्यायामशालिनः । बाहुभिः परिघाकारैस् तर्जयन्ति स्म दानवाः

te gadāparighair ugrair dhanur vyāyāmaśālinaḥ / bāhubhiḥ parighākārais tarjayanti sma dānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासैः पाशैश् च खड्गैश् च तोमराङ्कुशपट्टिसैः । चिक्रीडुस् ते शतघ्नीभिः शितधारैश् च मुद्गरैः

prāsaiḥ pāśaiś ca khaḍgaiś ca tomarāṅkuśapaṭṭisaiḥ / cikrīḍus te śataghnībhiḥ śitadhāraiś ca mudgaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गण्डशैलैश् च शैलैश् च परिघैश् चोत्तमायुधैः । चक्रैश् च दैत्यप्रवराश् चक्रुर् आनन्दितं बलम्

gaṇḍaśailaiś ca śailaiś ca parighaiś cottamāyudhaiḥ / cakraiś ca daityapravarāś cakrur ānanditaṃ balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तद् दानवं सैन्यं सर्वं युद्धमदोत्कटम् । देवान् अभिमुखं तस्थौ मेघानीकम् इवोद्धतम्

evaṃ tad dānavaṃ sainyaṃ sarvaṃ yuddhamadotkaṭam / devān abhimukhaṃ tasthau meghānīkam ivoddhatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदद्भुतं दैत्यसहस्रगाढं वाय्वग्नितोयाम्बुदशैलकल्पम् । बलं रणौघाभ्युदयाभ्युदीर्णं युयुत्सयोन्मत्तम् इवाबभासे

tadadbhutaṃ daityasahasragāḍhaṃ vāyvagnitoyāmbudaśailakalpam / balaṃ raṇaughābhyudayābhyudīrṇaṃ yuyutsayonmattam ivābabhāse

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.