Library·Harivaṃśa (critical edition)·43

Harivaṃśa (critical edition) 43

वैशंपायन उवाच ते श्रुत्वा पृथिवीवाक्यं सर्व एव दिवौकसः । तदर्थकृत्यं संचिन्त्य पितामहम् अथाब्रुवन्

vaiśaṃpāyana uvāca te śrutvā pṛthivīvākyaṃ sarva eva divaukasaḥ / tadarthakṛtyaṃ saṃcintya pitāmaham athābruvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् क्रियताम् अस्या धरण्या भारसंनतिः । शरीरकर्ता लोकानां त्वं हि लोकस्य चेश्वरः

bhagavan kriyatām asyā dharaṇyā bhārasaṃnatiḥ / śarīrakartā lokānāṃ tvaṃ hi lokasya ceśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् कर्तव्यं महेन्द्रेण यमेन वरुणेन च । यद् वा कार्यं धनेशेन स्वयं नारायणेन वा

yat kartavyaṃ mahendreṇa yamena varuṇena ca / yad vā kāryaṃ dhaneśena svayaṃ nārāyaṇena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् वा चन्द्रमसा कार्यं भास्करेणानिलेन वा । आदित्यैर् वसुभिर् वापि रुद्रैर् वा लोकभावनैः

yad vā candramasā kāryaṃ bhāskareṇānilena vā / ādityair vasubhir vāpi rudrair vā lokabhāvanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहस्पत्युशनोभ्यां वा कालेन कलिनापि वा

bṛhaspatyuśanobhyāṃ vā kālena kalināpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वरेण वा ब्रह्मन् विशाखेन गुहेन वा । यक्षराक्षसगन्धर्वैश् चारणैर् वा महोरगैः

maheśvareṇa vā brahman viśākhena guhena vā / yakṣarākṣasagandharvaiś cāraṇair vā mahoragaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्वतैः शैलमुख्यैर् वा सागरैर् वा महोर्मिभिः । गङ्गामुखाभिर् दिव्याभिः सरिद्भिर् वा सुरेश्वर

parvataiḥ śailamukhyair vā sāgarair vā mahormibhiḥ / gaṅgāmukhābhir divyābhiḥ saridbhir vā sureśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्रम् आज्ञापय विभो कथम् अंशः प्रयुज्यताम् । यदि ते पार्थिवं कार्यं कार्यं पार्थिवविग्रहे

kṣipram ājñāpaya vibho katham aṃśaḥ prayujyatām / yadi te pārthivaṃ kāryaṃ kāryaṃ pārthivavigrahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथम् अंशावतरणं कुर्मः सर्वे पितामह । अन्तरिक्षगता ये च पृथिव्यां ये च पार्थिवाः

katham aṃśāvataraṇaṃ kurmaḥ sarve pitāmaha / antarikṣagatā ye ca pṛthivyāṃ ye ca pārthivāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदस्यानां च विप्राणां पार्थिवानां कुलेषु च । अयोनिजाश् चापि तनूः सृजाम जगतीतले

sadasyānāṃ ca viprāṇāṃ pārthivānāṃ kuleṣu ca / ayonijāś cāpi tanūḥ sṛjāma jagatītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुराणाम् एककार्याणां श्रुत्वैतन् निश्चितं महत् । देवैः परिवृतः प्राह वाक्यं लोकपितामहः

surāṇām ekakāryāṇāṃ śrutvaitan niścitaṃ mahat / devaiḥ parivṛtaḥ prāha vākyaṃ lokapitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोचते मे सुरश्रेष्ठा युष्माकम् अपि निश्चयः । सृजध्वं स्वशरीरांशांस् तेजसात्मसमान् भुवि

rocate me suraśreṣṭhā yuṣmākam api niścayaḥ / sṛjadhvaṃ svaśarīrāṃśāṃs tejasātmasamān bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व एव सुरश्रेष्ठास् तेजोभिर् अवरोहत । भावयन्तो भुवं देवीं लब्ध्वा त्रिभुवनश्रियम्

sarva eva suraśreṣṭhās tejobhir avarohata / bhāvayanto bhuvaṃ devīṃ labdhvā tribhuvanaśriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्थिवे भारते वंशे पूर्वम् एव विजानता । पृथिव्यां संभवम् इमं श्रूयतां यन् मया कृतम्

pārthive bhārate vaṃśe pūrvam eva vijānatā / pṛthivyāṃ saṃbhavam imaṃ śrūyatāṃ yan mayā kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रे ऽहं सुराः पूर्वे वेलाम् आसाद्य पश्चिमाम् । आसे सार्धं तनूजेन कश्यपेन महात्मना

samudre 'haṃ surāḥ pūrve velām āsādya paścimām / āse sārdhaṃ tanūjena kaśyapena mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथाभिः पूर्ववृत्ताभिर् लोकवेदानुगामिभिः । इतिवृत्तैश् च बहुभिः पुराणप्रभवैर् गुणैः

kathābhiḥ pūrvavṛttābhir lokavedānugāmibhiḥ / itivṛttaiś ca bahubhiḥ purāṇaprabhavair guṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वतस् तु कथास् तास् ताः समुद्रः सह गङ्गया । समीपम् आजगामाशु युक्तस् तोयदमारुतैः

kurvatas tu kathās tās tāḥ samudraḥ saha gaṅgayā / samīpam ājagāmāśu yuktas toyadamārutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वीचिविषमां कुर्वन् गतिं वेगतरङ्गिणीम् । यादोगणविचित्रेण संछन्नस् तोयवाससा

sa vīciviṣamāṃ kurvan gatiṃ vegataraṅgiṇīm / yādogaṇavicitreṇa saṃchannas toyavāsasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खमुक्तामलतनुः प्रवालमणिभूषणः । युक्तश् चन्द्रमसा पूर्णः साभ्रगम्भीरनिस्वनः

śaṅkhamuktāmalatanuḥ pravālamaṇibhūṣaṇaḥ / yuktaś candramasā pūrṇaḥ sābhragambhīranisvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मां परिभवन्न् एव स्वां वेलां समतिक्रमन् । क्लेदयाम् आस चपलैर् लावणैर् अम्बुविस्रवैः

sa māṃ paribhavann eva svāṃ velāṃ samatikraman / kledayām āsa capalair lāvaṇair ambuvisravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं च देशं व्यवसितः समुद्रो ऽद्भिर् विमर्दितुम् । उक्तः संरब्धया वाचा शान्तो ऽसीति ततो मया

taṃ ca deśaṃ vyavasitaḥ samudro 'dbhir vimarditum / uktaḥ saṃrabdhayā vācā śānto 'sīti tato mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तो ऽसीत्य् उक्तमात्रस् तु तनुत्वं सागरो गतः । संहतोर्मितरङ्गौघः स्थितो राजश्रिया ज्वलन्

śānto 'sīty uktamātras tu tanutvaṃ sāgaro gataḥ / saṃhatormitaraṅgaughaḥ sthito rājaśriyā jvalan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयश् चैव मया शप्तः समुद्रः सह गङ्गया । सकारणां मतिं कृत्वा युष्माकं हितकाम्यया

bhūyaś caiva mayā śaptaḥ samudraḥ saha gaṅgayā / sakāraṇāṃ matiṃ kṛtvā yuṣmākaṃ hitakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मात् त्वं राजतुल्येन वपुषा समुपस्थितः । गच्छार्णव महीपालो राजैव त्वं भविष्यसि

yasmāt tvaṃ rājatulyena vapuṣā samupasthitaḥ / gacchārṇava mahīpālo rājaiva tvaṃ bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि सहजां लीलां धारयन् स्वेन तेजसा । भविष्यसि नृणां भर्ता भारतानां कुलोद्वहः

tatrāpi sahajāṃ līlāṃ dhārayan svena tejasā / bhaviṣyasi nṛṇāṃ bhartā bhāratānāṃ kulodvahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तो ऽसीति मयोक्तस् त्वं यच् चासि तनुतां गतः । सुतनुर् यशसा लोके शंतनुस् त्वं भविष्यसि

śānto 'sīti mayoktas tvaṃ yac cāsi tanutāṃ gataḥ / sutanur yaśasā loke śaṃtanus tvaṃ bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपिणी वै सरिच् छ्रेष्ठा तत्र त्वाम् उपयास्यति

rūpiṇī vai saric chreṣṭhā tatra tvām upayāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तस् तु मां क्रुद्धः सो ऽभिगम्याऋणवो ऽब्रवीत् । मां प्रभो देवदेवेश किमर्थं शप्तवान् असि

evam uktas tu māṃ kruddhaḥ so 'bhigamyāṛṇavo 'bravīt / māṃ prabho devadeveśa kimarthaṃ śaptavān asi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं तव विधेयात्मा त्वत्कृतस् त्वत्परायणः । अशपो ऽसदृशैर् वाक्यैर् आत्मजं मां किम् आत्मना

ahaṃ tava vidheyātmā tvatkṛtas tvatparāyaṇaḥ / aśapo 'sadṛśair vākyair ātmajaṃ māṃ kim ātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवंस् त्वत्प्रसादेन वेगात् पर्वणि वर्धितः । यद्य् अहं चलितो ब्रह्मन् को ऽत्र दोषो ममात्मनः

bhagavaṃs tvatprasādena vegāt parvaṇi vardhitaḥ / yady ahaṃ calito brahman ko 'tra doṣo mamātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्ताभिः पवनेनाद्भिः स्पृष्टो यद्य् असि पर्वणि । अत्र मे भगवन् किं नु विद्यते शापकारणम्

kṣiptābhiḥ pavanenādbhiḥ spṛṣṭo yady asi parvaṇi / atra me bhagavan kiṃ nu vidyate śāpakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धूतैश् च महावातैः प्रवृद्धैश् च बलाहकैः । पर्वणा चेन्दुयुक्तेन त्रिभिः क्षुब्धो ऽस्मि कारणैः

uddhūtaiś ca mahāvātaiḥ pravṛddhaiś ca balāhakaiḥ / parvaṇā cenduyuktena tribhiḥ kṣubdho 'smi kāraṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यद्य् अपराद्धो ऽहं कारणैस् त्वत्प्रवर्तितैः । क्षन्तुम् अर्हसि मे ब्रह्मञ् शापो ऽयं विनिवर्त्यताम्

evaṃ yady aparāddho 'haṃ kāraṇais tvatpravartitaiḥ / kṣantum arhasi me brahmañ śāpo 'yaṃ vinivartyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मयि निरालम्बे शापाच् छिथिलतां गते । कारुण्यं कुरु देवेश प्रमाणं यद्य् अवेक्षसे

evaṃ mayi nirālambe śāpāc chithilatāṃ gate / kāruṇyaṃ kuru deveśa pramāṇaṃ yady avekṣase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्याश् च देव गङ्गाया गां गतायास् तवाज्ञया । मद्दोषात् समदोषायाः प्रसादं कर्तुम् अर्हसि

asyāś ca deva gaṅgāyā gāṃ gatāyās tavājñayā / maddoṣāt samadoṣāyāḥ prasādaṃ kartum arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् अहं श्लक्ष्णया वाचा महार्णवम् अथाब्रुवम् । अकारणज्ञं देवानां त्रस्तं शापानिलेरितम्

tam ahaṃ ślakṣṇayā vācā mahārṇavam athābruvam / akāraṇajñaṃ devānāṃ trastaṃ śāpānileritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तिं व्रज न भेतव्यं प्रसन्नो ऽस्मि महामते । शापे ऽस्मिन् सरितां नाथ भविष्यं शृणु कारणम्

śāntiṃ vraja na bhetavyaṃ prasanno 'smi mahāmate / śāpe 'smin saritāṃ nātha bhaviṣyaṃ śṛṇu kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं गच्छ भारते वंशे स्वदेहं स्वेन तेजसा । आधत्स्व सरितां नाथ त्यक्त्वेमां सागरीं तनुम्

tvaṃ gaccha bhārate vaṃśe svadehaṃ svena tejasā / ādhatsva saritāṃ nātha tyaktvemāṃ sāgarīṃ tanum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महोदधे महीपालस् तत्र राजश्रिया वृतः । पालयंश् चतुरो वर्णान् रंस्यसे सलिलेश्वर

mahodadhe mahīpālas tatra rājaśriyā vṛtaḥ / pālayaṃś caturo varṇān raṃsyase salileśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं च त्वां सरिच् छ्रेष्ठा बिभ्रती मानुषीं तनुम् । तत् कालरमणीयाङ्गी गङ्गा परिचरिष्यति

iyaṃ ca tvāṃ saric chreṣṭhā bibhratī mānuṣīṃ tanum / tat kālaramaṇīyāṅgī gaṅgā paricariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनया सह जाह्नव्या मोदमानो ममाज्ञया । इमं सलिलसंक्लेदं विस्मरिष्यसि सागर

anayā saha jāhnavyā modamāno mamājñayā / imaṃ salilasaṃkledaṃ vismariṣyasi sāgara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वरता चैव कर्तव्यं त्वयेदं देवशासनम् । प्राजापत्येन विधिना गङ्गया सह सागर

tvaratā caiva kartavyaṃ tvayedaṃ devaśāsanam / prājāpatyena vidhinā gaṅgayā saha sāgara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसवः प्रच्युताः स्वर्गात् प्रविष्टाश् च रसातलम् । तेषाम् उत्पादनार्थाय त्वं मया विनियोजितः

vasavaḥ pracyutāḥ svargāt praviṣṭāś ca rasātalam / teṣām utpādanārthāya tvaṃ mayā viniyojitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टौ ताञ् जाह्नवीगर्भान् अपत्यार्थं ददाम्य् अहम् । विभावसोस् तुल्यगुणान् सुराणां प्रीतिवर्धनान्

aṣṭau tāñ jāhnavīgarbhān apatyārthaṃ dadāmy aham / vibhāvasos tulyaguṇān surāṇāṃ prītivardhanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पाद्य त्वं वसूञ् शीघ्रं कृत्वा कुरुकुलं महत् । प्रवेष्टासि तनुं त्यक्त्वा पुनः सागर सागरीम्

utpādya tvaṃ vasūñ śīghraṃ kṛtvā kurukulaṃ mahat / praveṣṭāsi tanuṃ tyaktvā punaḥ sāgara sāgarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एतन् मया पूर्वं हितार्थं वः सुरोत्तमाः । भविष्यं पश्यता भारं पृथिव्याः पार्थिवात्मकम्

evam etan mayā pūrvaṃ hitārthaṃ vaḥ surottamāḥ / bhaviṣyaṃ paśyatā bhāraṃ pṛthivyāḥ pārthivātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एष शंतनोर् वंशः पृथिव्यां रोपितो मया । वसवो यत्र गङ्गायां उत्पन्नास् त्रिदिवौकसः

tad eṣa śaṃtanor vaṃśaḥ pṛthivyāṃ ropito mayā / vasavo yatra gaṅgāyāṃ utpannās tridivaukasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यापि भुवि गाङ्गेयस् तत्रैव वसुर् अष्टमः । सप्तेमे वसवः प्राप्ताः स एकः परिलम्बते

adyāpi bhuvi gāṅgeyas tatraiva vasur aṣṭamaḥ / sapteme vasavaḥ prāptāḥ sa ekaḥ parilambate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयायां स्त्रियां सृष्टा द्वितीया शंतनोस् तनुः । विचित्रवीर्यो द्युतिमान् आसीद् राजा प्रतापवान्

dvitīyāyāṃ striyāṃ sṛṣṭā dvitīyā śaṃtanos tanuḥ / vicitravīryo dyutimān āsīd rājā pratāpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैचित्रवीर्यौ द्वाव् एव पार्थिवौ भुवि सांप्रतम् । पाण्डुश् च धृतराष्ट्रश् च विख्यातौ पुरुषर्षभौ

vaicitravīryau dvāv eva pārthivau bhuvi sāṃpratam / pāṇḍuś ca dhṛtarāṣṭraś ca vikhyātau puruṣarṣabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र पाण्डोः श्रिया जुष्टे द्वे भार्ये यौवनस्थिते । शुभे कुन्ती च माद्री च देवयोषोपमे भुवि

tatra pāṇḍoḥ śriyā juṣṭe dve bhārye yauvanasthite / śubhe kuntī ca mādrī ca devayoṣopame bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतराष्ट्रस्य राज्ञस् तु भार्यैका तुल्यचारिणी । गान्धारी भुवि विख्याता भर्तुर् नित्यं व्रते स्थिता

dhṛtarāṣṭrasya rājñas tu bhāryaikā tulyacāriṇī / gāndhārī bhuvi vikhyātā bhartur nityaṃ vrate sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र वो ऽंशा विभज्यन्तां विपक्षः पक्ष एव च । पुत्राणां हि तयो राज्ञोर् भविता विग्रहो महान्

atra vo 'ṃśā vibhajyantāṃ vipakṣaḥ pakṣa eva ca / putrāṇāṃ hi tayo rājñor bhavitā vigraho mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां विमर्दे दायाद्ये नृपाणां भविता क्षयः । युगान्तप्रतिमं चैव भविष्यति महद् भयम्

teṣāṃ vimarde dāyādye nṛpāṇāṃ bhavitā kṣayaḥ / yugāntapratimaṃ caiva bhaviṣyati mahad bhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सबलेषु नरेन्द्रेषु शातयत्स्व् इतरेतरम् । विविक्तपुरराष्ट्रौघा क्षितिः शैथिल्यम् एष्यति

sabaleṣu narendreṣu śātayatsv itaretaram / viviktapurarāṣṭraughā kṣitiḥ śaithilyam eṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वापरस्य युगस्यान्ते मया दृष्टं पुरातने । क्षयं यास्यन्ति शस्त्रेण पार्थिवाः सह वाहनैः

dvāparasya yugasyānte mayā dṛṣṭaṃ purātane / kṣayaṃ yāsyanti śastreṇa pārthivāḥ saha vāhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रावशिष्टान् मनुजान् सुप्तान् निशि विचेतसः । धक्ष्यते शंकरस्यांशः पावकेनास्त्रतेजसा

tatrāvaśiṣṭān manujān suptān niśi vicetasaḥ / dhakṣyate śaṃkarasyāṃśaḥ pāvakenāstratejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तकप्रतिमे तस्मिन् निवृत्ते क्रूरकर्मणि । समाप्तम् इदम् आख्यास्ये तृतीयं द्वापरं युगम्

antakapratime tasmin nivṛtte krūrakarmaṇi / samāptam idam ākhyāsye tṛtīyaṃ dvāparaṃ yugam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वरांशे ऽपसृते ततो माहेश्वरं युगम् । तिष्यं प्रपत्स्यते पश्चाद् युगं दारुणमानुषम्

maheśvarāṃśe 'pasṛte tato māheśvaraṃ yugam / tiṣyaṃ prapatsyate paścād yugaṃ dāruṇamānuṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधर्मप्रायपुरुषं स्वल्पधर्मपरिग्रहम् । उत्सन्नसत्यसंयोगं वर्धितानृतसंचयम्

adharmaprāyapuruṣaṃ svalpadharmaparigraham / utsannasatyasaṃyogaṃ vardhitānṛtasaṃcayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वरं कुमारं च द्वौ च देवौ समाश्रिताः । भविष्यन्ति नराः सर्वे लोके नस्थविरायुषः

maheśvaraṃ kumāraṃ ca dvau ca devau samāśritāḥ / bhaviṣyanti narāḥ sarve loke nasthavirāyuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एष निर्णयः श्रेष्ठः पृथिव्यां पार्थिवान्तकः । अंशावतरणं सर्वे सुराः कुरुत माचिरम्

tad eṣa nirṇayaḥ śreṣṭhaḥ pṛthivyāṃ pārthivāntakaḥ / aṃśāvataraṇaṃ sarve surāḥ kuruta māciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मस्यांशो ऽथ कुन्त्यां वै माद्र्यां च विनियुज्यताम् । विग्रहस्य कलिर् मूलं गान्धार्यां विनियुज्यताम्

dharmasyāṃśo 'tha kuntyāṃ vai mādryāṃ ca viniyujyatām / vigrahasya kalir mūlaṃ gāndhāryāṃ viniyujyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतौ पक्षौ भविष्यन्ति राजानः कालचोदिताः । जातरागाः पृथिव्यर्थे सर्वे संग्रामलालसाः

etau pakṣau bhaviṣyanti rājānaḥ kālacoditāḥ / jātarāgāḥ pṛthivyarthe sarve saṃgrāmalālasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छत्व् इयं वसुमती स्वां योनिं लोकधारिणी । सृष्टो ऽयं नैष्ठिको राज्ञाम् उपायो लोकविश्रुतः

gacchatv iyaṃ vasumatī svāṃ yoniṃ lokadhāriṇī / sṛṣṭo 'yaṃ naiṣṭhiko rājñām upāyo lokaviśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा पितामहवचः सा जगाम यथागतम् । पृथिवी सह कालेन वधाय पृथिवीक्षिताम्

śrutvā pitāmahavacaḥ sā jagāma yathāgatam / pṛthivī saha kālena vadhāya pṛthivīkṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवान् अचोदयद् ब्रह्मा निग्रहार्थं सुरद्विषाम् । नरं चैव पुराणर्षिं शेषं च धरणीधरम्

devān acodayad brahmā nigrahārthaṃ suradviṣām / naraṃ caiva purāṇarṣiṃ śeṣaṃ ca dharaṇīdharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्कुमारं साध्यांश् च देवांश् चाग्निपुरोगमान् । वरुणं च यमं चैव सूर्याचन्द्रमसौ तथा । गन्धर्वाप्सरसश् चैव रुद्रादित्यांस् तथाश्विनौ

sanatkumāraṃ sādhyāṃś ca devāṃś cāgnipurogamān / varuṇaṃ ca yamaṃ caiva sūryācandramasau tathā / gandharvāpsarasaś caiva rudrādityāṃs tathāśvinau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽंशान् अवनिं देवाः सर्व एवावतारयन् । यथा ते कथितं पूर्वम् अंशावतरणं मया

tato 'ṃśān avaniṃ devāḥ sarva evāvatārayan / yathā te kathitaṃ pūrvam aṃśāvataraṇaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयोनिजा योनिजाश् च ते देवाः पृथिवीतले । दैत्यदानवहन्तारः संभूताः पुरुषेश्वराः । क्षीरिकावृक्षसंघाता वज्रसंहननास् तथा

ayonijā yonijāś ca te devāḥ pṛthivītale / daityadānavahantāraḥ saṃbhūtāḥ puruṣeśvarāḥ / kṣīrikāvṛkṣasaṃghātā vajrasaṃhananās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागायुतबलाः केचित् केचिद् ओघबलान्विताः । गदापरिघशक्तीनां सहाः परिघबाहवः । गिरिशृङ्गप्रहर्तारः सर्वे परिघयोधिनः

nāgāyutabalāḥ kecit kecid oghabalānvitāḥ / gadāparighaśaktīnāṃ sahāḥ parighabāhavaḥ / giriśṛṅgaprahartāraḥ sarve parighayodhinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृष्णिवंशे समुत्पन्नाः शतशो ऽथ सहस्रशः । कुरुवंशे च देवास् ते पाञ्चालेषु च पार्थिवाः

vṛṣṇivaṃśe samutpannāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ / kuruvaṃśe ca devās te pāñcāleṣu ca pārthivāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याज्ञिकानां समृद्धानां ब्राह्मणानां च योनिषु । सर्वास्त्रज्ञा महेष्वासा वेदव्रतपरायणाः

yājñikānāṃ samṛddhānāṃ brāhmaṇānāṃ ca yoniṣu / sarvāstrajñā maheṣvāsā vedavrataparāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचालयेयुः शैलांस् ते क्रुद्धा भिन्द्युर् महीतलम् । उत्पतेयुर् अथाकाशं क्षोभयेयुर् महोदधिम्

ācālayeyuḥ śailāṃs te kruddhā bhindyur mahītalam / utpateyur athākāśaṃ kṣobhayeyur mahodadhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् आदिश्य तान् ब्रह्मा भूतभव्यभवत्प्रभुः । नारायणे समावेश्य लोकाञ् शान्तिम् उपागमत्

evam ādiśya tān brahmā bhūtabhavyabhavatprabhuḥ / nārāyaṇe samāveśya lokāñ śāntim upāgamat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयः शृणु यथा विष्णुर् अवतीर्णो महीतलम् । प्रजानां वै हितार्थाय प्रभुः प्राणधनेश्वरः

bhūyaḥ śṛṇu yathā viṣṇur avatīrṇo mahītalam / prajānāṃ vai hitārthāya prabhuḥ prāṇadhaneśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिवंशजस्याथ वसुदेवस्य धीमतः । कुले पूज्ये यशस्कामो जज्ञे नारायणः प्रभुः

yayātivaṃśajasyātha vasudevasya dhīmataḥ / kule pūjye yaśaskāmo jajñe nārāyaṇaḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.