Harivaṃśa (critical edition) 44

वैशंपायन उवाच कृतकार्ये गते काले जगत्यां च यथानयम् । अंशावतरणे वृत्ते सुराणां भारते कुले

vaiśaṃpāyana uvāca kṛtakārye gate kāle jagatyāṃ ca yathānayam / aṃśāvataraṇe vṛtte surāṇāṃ bhārate kule

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागे ऽवतीर्णे धर्मस्य शक्रस्य पवनस्य च । अश्विनोर् देवभिषजोर् भागे वै भास्करस्य च

bhāge 'vatīrṇe dharmasya śakrasya pavanasya ca / aśvinor devabhiṣajor bhāge vai bhāskarasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वम् एवावनिगते भागे देवपुरोधसः । वसूनाम् अष्टमे भागे प्राग् एव धरणीं गते

pūrvam evāvanigate bhāge devapurodhasaḥ / vasūnām aṣṭame bhāge prāg eva dharaṇīṃ gate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्योर् भागे क्षितिगते कलेर् भागे तथैव च । भागे सोमस्य वह्नेश् च वरुणस्य च गां गते

mṛtyor bhāge kṣitigate kaler bhāge tathaiva ca / bhāge somasya vahneś ca varuṇasya ca gāṃ gate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंकरस्य गते भागे विश्वेषां च दिवौकसाम् । गन्धर्वोरगयक्षाणां भागांशेषु गतेष्व् अथ

śaṃkarasya gate bhāge viśveṣāṃ ca divaukasām / gandharvoragayakṣāṇāṃ bhāgāṃśeṣu gateṣv atha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागेष्व् एतेषु गगनाद् अवतीर्णेषु मेदिनीम् । तिष्ठन् नारायणस्यांशे नारदः प्रत्यदृष्यत

bhāgeṣv eteṣu gaganād avatīrṇeṣu medinīm / tiṣṭhan nārāyaṇasyāṃśe nāradaḥ pratyadṛṣyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वलिताग्निप्रतीकाशो बालार्कसदृशेक्षणः । सव्यापवृत्तं विपुलं जटामण्डलम् उद्वहन्

jvalitāgnipratīkāśo bālārkasadṛśekṣaṇaḥ / savyāpavṛttaṃ vipulaṃ jaṭāmaṇḍalam udvahan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रांशुशुक्ले वसने वसानो रुक्मभूषणः । वीणां गृहीत्वा महतीं कक्षासक्तां सखीम् इव

candrāṃśuśukle vasane vasāno rukmabhūṣaṇaḥ / vīṇāṃ gṛhītvā mahatīṃ kakṣāsaktāṃ sakhīm iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाजिनोत्तरासङ्गो हेमयज्ञोपवीतवान् । दण्डी कमण्डलुधरः साक्षाच् छक्र इवापरः

kṛṣṇājinottarāsaṅgo hemayajñopavītavān / daṇḍī kamaṇḍaludharaḥ sākṣāc chakra ivāparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेत्ता जगति गुह्यानां विग्रहाणां ग्रहोपमः । महर्षिर् विग्रहरुचिर् विद्वान् गान्धर्ववेदवित्

bhettā jagati guhyānāṃ vigrahāṇāṃ grahopamaḥ / maharṣir vigraharucir vidvān gāndharvavedavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैरिकेलिकिलो विप्रो ब्राह्मः कलिर् इवापरः । गाता चतुर्णां वेदानाम् उद्गाता प्रथमर्त्विजाम्

vairikelikilo vipro brāhmaḥ kalir ivāparaḥ / gātā caturṇāṃ vedānām udgātā prathamartvijām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स नारदो ऽथ ब्रह्मर्षिर् ब्रह्मलोकचरो ऽव्ययः । स्थितो देवसभामध्ये संरब्धो विष्णुम् अब्रवीत्

sa nārado 'tha brahmarṣir brahmalokacaro 'vyayaḥ / sthito devasabhāmadhye saṃrabdho viṣṇum abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंशावतरणं विष्णो यद् इदं त्रिदशैः कृतम् । क्षयाय पृथिवीन्द्राणां सर्वम् एतद् अकारणम्

aṃśāvataraṇaṃ viṣṇo yad idaṃ tridaśaiḥ kṛtam / kṣayāya pṛthivīndrāṇāṃ sarvam etad akāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् एतत् पार्थिवं क्षत्रं स्थितं त्वयि विधीश्वर । नृनारायणयुक्तो ऽयं कार्यार्थः प्रतिभाति मे

yad etat pārthivaṃ kṣatraṃ sthitaṃ tvayi vidhīśvara / nṛnārāyaṇayukto 'yaṃ kāryārthaḥ pratibhāti me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न युक्तं जानता देव त्वया तत्त्वार्थदर्शिना । देवदेव पृथिव्यर्थे प्रयोक्तुं कार्यम् ईदृशम्

na yuktaṃ jānatā deva tvayā tattvārthadarśinā / devadeva pṛthivyarthe prayoktuṃ kāryam īdṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं हि चक्षुष्मतां चक्षुः श्लाघ्यः प्रभवतां प्रभुः । श्रेष्ठो योगवतां योगी गतिर् गतिमताम् अपि

tvaṃ hi cakṣuṣmatāṃ cakṣuḥ ślāghyaḥ prabhavatāṃ prabhuḥ / śreṣṭho yogavatāṃ yogī gatir gatimatām api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवभागान् गतान् दृष्ट्वा किं त्वं सर्वाग्रगो विभुः । वसुंधरायाः साह्यार्थम् अंशं स्वं नानुयुञ्जसे

devabhāgān gatān dṛṣṭvā kiṃ tvaṃ sarvāgrago vibhuḥ / vasuṃdharāyāḥ sāhyārtham aṃśaṃ svaṃ nānuyuñjase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया सनाथा देवांशास् त्वन्मयास् त्वत्प्रचोदिताः । जगत्यां संतरिष्यन्ति कार्यात् कार्यान्तरं गताः

tvayā sanāthā devāṃśās tvanmayās tvatpracoditāḥ / jagatyāṃ saṃtariṣyanti kāryāt kāryāntaraṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अहं त्वरया विष्णो प्राप्तः सुरसभाम् इमाम् । तव संचोदनार्थं वै शृणु चाप्य् अत्र कारणम्

tad ahaṃ tvarayā viṣṇo prāptaḥ surasabhām imām / tava saṃcodanārthaṃ vai śṛṇu cāpy atra kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये त्वया निहता दैत्याः संग्रामे तारकामये । तेषां शृणु गतिं विष्णो ये गताः पृथिवीतलम्

ye tvayā nihatā daityāḥ saṃgrāme tārakāmaye / teṣāṃ śṛṇu gatiṃ viṣṇo ye gatāḥ pṛthivītalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूः पृथिव्यां समुदिता मथुरा नाम नामतः । निविष्टा यमुनातीरे स्फीता जनपदायुता

pūḥ pṛthivyāṃ samuditā mathurā nāma nāmataḥ / niviṣṭā yamunātīre sphītā janapadāyutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुर् नाम महान् आसीद् दानवो युधि दुर्जयः । तस्य स्म सुमहर्द्ध्यासीन् महापादपसंततम् । घोरं मधुवनं नाम यत्रासौ न्यवसत् तदा

madhur nāma mahān āsīd dānavo yudhi durjayaḥ / tasya sma sumaharddhyāsīn mahāpādapasaṃtatam / ghoraṃ madhuvanaṃ nāma yatrāsau nyavasat tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रासनः सर्वभूतानां बले महति तस्थिवान्

trāsanaḥ sarvabhūtānāṃ bale mahati tasthivān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्र दानवः क्रीडन् वर्षपूगान् अनेकशः । सदैवतगणांल् लोकान् उद्वासयति दर्पितः

sa tatra dānavaḥ krīḍan varṣapūgān anekaśaḥ / sadaivatagaṇāṃl lokān udvāsayati darpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयोध्यायाम् अयोध्यायां रामे दाशरथौ स्थिते । राज्यं शासति धर्मज्ञे राक्षसानां भयावहे

ayodhyāyām ayodhyāyāṃ rāme dāśarathau sthite / rājyaṃ śāsati dharmajñe rākṣasānāṃ bhayāvahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दानवो बलश्लाघी घोरं वनम् उपाश्रितः । प्रेषयाम् आस रामाय दूतं परुषवादिनम्

sa dānavo balaślāghī ghoraṃ vanam upāśritaḥ / preṣayām āsa rāmāya dūtaṃ paruṣavādinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषयासन्नभूतो ऽस्मि तव राम रिपुश् च सः । न च सामन्तम् इच्छन्ति राजानो बलदर्पितम्

viṣayāsannabhūto 'smi tava rāma ripuś ca saḥ / na ca sāmantam icchanti rājāno baladarpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञा राजव्रतस्थेन प्रजानां शुभम् इच्छता । जेतव्या रिपवः सर्वे स्फीतं विषयम् इच्छता

rājñā rājavratasthena prajānāṃ śubham icchatā / jetavyā ripavaḥ sarve sphītaṃ viṣayam icchatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषेकार्द्रकेशेन राज्ञा रञ्जनकाम्यया । जेतव्यानीन्द्रियाण्य् आदौ तज् जये हि ध्रुवो जयः

abhiṣekārdrakeśena rājñā rañjanakāmyayā / jetavyānīndriyāṇy ādau taj jaye hi dhruvo jayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्यग्वर्तितुकामस्य विशेषेण महीपतेः । नयानाम् उपदेशेन नास्ति लोकसमो गुरुः

samyagvartitukāmasya viśeṣeṇa mahīpateḥ / nayānām upadeśena nāsti lokasamo guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यसनेषु जघन्यस्य धर्ममध्यस्य धीमतः । बलज्येष्ठस्य नृपतेर् नास्ति सामन्तजं भयम्

vyasaneṣu jaghanyasya dharmamadhyasya dhīmataḥ / balajyeṣṭhasya nṛpater nāsti sāmantajaṃ bhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहजैर् बध्यते सर्वः प्रवृद्धैर् इन्द्रियारिभिः । अमित्राणां प्रियकरैर् मोहैर् अधृतिर् ईश्वरः

sahajair badhyate sarvaḥ pravṛddhair indriyāribhiḥ / amitrāṇāṃ priyakarair mohair adhṛtir īśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् त्वया स्त्रीकृते मोहात् सबलो रावणो हतः । नैतद् औपयिकं मन्ये महत् ते कर्म कुत्सितम्

yat tvayā strīkṛte mohāt sabalo rāvaṇo hataḥ / naitad aupayikaṃ manye mahat te karma kutsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनवासप्रवृत्तेन यत् त्वया व्रतशालिना । प्रहृतं राक्षसे नीचे नैष दृष्टः सतां विधिः

vanavāsapravṛttena yat tvayā vrataśālinā / prahṛtaṃ rākṣase nīce naiṣa dṛṣṭaḥ satāṃ vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सताम् अक्रोधजो धर्मः शुभां नयति सद्गतिम् । यत् त्वया निहतो मोहाद् दूषिताश् च वनौकसः

satām akrodhajo dharmaḥ śubhāṃ nayati sadgatim / yat tvayā nihato mohād dūṣitāś ca vanaukasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव रावणो धन्यो यस् त्वया व्रतचारिणा । स्त्रीनिमित्तं हतो युद्धे ग्राम्यान् धर्मान् अवेक्षता

sa eva rāvaṇo dhanyo yas tvayā vratacāriṇā / strīnimittaṃ hato yuddhe grāmyān dharmān avekṣatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि ते स हतः संख्ये दुर्बुद्धिर् अजितेन्द्रियः । युध्यस्वाद्य मया सार्धं मृधे यद्य् असि वीर्यवान्

yadi te sa hataḥ saṃkhye durbuddhir ajitendriyaḥ / yudhyasvādya mayā sārdhaṃ mṛdhe yady asi vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य दूतस्य तच् छ्रुत्वा भाषितं तत्त्ववादिनः । धैर्याद् असंभ्रान्तवपुः सस्मितं राघवो ऽब्रवीत्

tasya dūtasya tac chrutvā bhāṣitaṃ tattvavādinaḥ / dhairyād asaṃbhrāntavapuḥ sasmitaṃ rāghavo 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असद् एतत् त्वया दूत कथितं तस्य गौरवात् । यन् मां क्षिपसि दोषेण वेदात्मानं च सुस्थिरम्

asad etat tvayā dūta kathitaṃ tasya gauravāt / yan māṃ kṣipasi doṣeṇa vedātmānaṃ ca susthiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् अहं सत्पथे मूढो यदि वा रावणो हतः । यदि वा मे हृता भार्या तस्य का परिदेवना

yady ahaṃ satpathe mūḍho yadi vā rāvaṇo hataḥ / yadi vā me hṛtā bhāryā tasya kā paridevanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वाङ्मात्रेण दुष्यन्ति साधवः सत्पथे स्थिताः । जागर्ति च यथा दैवं सदा सत्स्व् इतरेषु च

na vāṅmātreṇa duṣyanti sādhavaḥ satpathe sthitāḥ / jāgarti ca yathā daivaṃ sadā satsv itareṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतं दूतेन यत् कार्यं गच्छ त्वं दूत माचिरम् । नात्मश्लाघिषु नीचेषु प्रहरन्तीह मद्विधाः

kṛtaṃ dūtena yat kāryaṃ gaccha tvaṃ dūta māciram / nātmaślāghiṣu nīceṣu praharantīha madvidhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं ममानुजो भ्राता शत्रुघ्नः शत्रुतापनः । तस्य दैत्यस्य दुर्बुद्धे मृधे प्रतिकरिष्यति

ayaṃ mamānujo bhrātā śatrughnaḥ śatrutāpanaḥ / tasya daityasya durbuddhe mṛdhe pratikariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तः स दूतस् तु ययौ सौमित्रिणा सह । अनुज्ञातो नरेन्द्रेण राघवेण महात्मना

evam uktaḥ sa dūtas tu yayau saumitriṇā saha / anujñāto narendreṇa rāghaveṇa mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स शीघ्रयानः संप्राप्तस् तद् दानववनं महत् । चक्रे निवेशं सौमित्रिर् वनान्ते युद्धलालसः

sa śīghrayānaḥ saṃprāptas tad dānavavanaṃ mahat / cakre niveśaṃ saumitrir vanānte yuddhalālasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दूतस्य वचनात् स दैत्यः क्रोधमूर्च्छितः । जघने तद् वनं कृत्वा युद्धायाभिमुखः स्थितः

tato dūtasya vacanāt sa daityaḥ krodhamūrcchitaḥ / jaghane tad vanaṃ kṛtvā yuddhāyābhimukhaḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् युद्धम् अभवद् घोरं सौमित्रेर् दानवस्य च । उभयोर् एव धृतयोः शूरयो रणमूर्धनि

tad yuddham abhavad ghoraṃ saumitrer dānavasya ca / ubhayor eva dhṛtayoḥ śūrayo raṇamūrdhani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ शरैः साधुनिशितैर् अन्योन्यम् अभिजघ्नतुः । न च तौ युद्धवैमुख्यं श्रमं वाप्य् उपजग्मतुः

tau śaraiḥ sādhuniśitair anyonyam abhijaghnatuḥ / na ca tau yuddhavaimukhyaṃ śramaṃ vāpy upajagmatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सौमित्रिणा बाणैः पीडितो दानवो युधि । ततः स शूलरहितः पर्यहीयत दानवः

atha saumitriṇā bāṇaiḥ pīḍito dānavo yudhi / tataḥ sa śūlarahitaḥ paryahīyata dānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रुक्मत्सरुम् उद्यम्य शत्रुघ्नः शत्रुतापनः । शिरश् चिच्छेद खड्गेन लवणस्य महामृधे

sa rukmatsarum udyamya śatrughnaḥ śatrutāpanaḥ / śiraś ciccheda khaḍgena lavaṇasya mahāmṛdhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हत्वा दानवं संख्ये सौमित्रिर् मित्रनन्दनः । तद् वनं तस्य दैत्यस्य चिच्छेदास्त्रेण बुद्धिमान्

sa hatvā dānavaṃ saṃkhye saumitrir mitranandanaḥ / tad vanaṃ tasya daityasya cicchedāstreṇa buddhimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छित्त्वा वनं स सौमित्रिर् निवेशम् अभिरोचयत् । भवाय तस्य देशस्य पुरीं परमधर्मवित्

chittvā vanaṃ sa saumitrir niveśam abhirocayat / bhavāya tasya deśasya purīṃ paramadharmavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् मधुवनस्थाने मथुरा नाम सा पुरी । शत्रुघ्नेन पुरा सृष्टा हत्वा तं दानवं रणे

tasmin madhuvanasthāne mathurā nāma sā purī / śatrughnena purā sṛṣṭā hatvā taṃ dānavaṃ raṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा पुरी परमोदारा साट्टप्राकारतोरणा । स्फीता राष्ट्रसमाकीर्णा समृद्धभवनाकुला

sā purī paramodārā sāṭṭaprākāratoraṇā / sphītā rāṣṭrasamākīrṇā samṛddhabhavanākulā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यानवनसंपन्ना सुसीमा सुप्रतिष्ठिता । प्रांशुप्राकारसंपन्ना परिखार्गलमेखला

udyānavanasaṃpannā susīmā supratiṣṭhitā / prāṃśuprākārasaṃpannā parikhārgalamekhalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चयाट्टालककेयूरा प्रासादवरकुण्डला । सुसंवृतद्वारमुखी चत्वरोद्गारहासिनी

cayāṭṭālakakeyūrā prāsādavarakuṇḍalā / susaṃvṛtadvāramukhī catvarodgārahāsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरोगवीरपुरुषा हस्त्यश्वरथसंकुला । अर्धचन्द्रप्रतीकाशा यमुनातीरशोभिता

arogavīrapuruṣā hastyaśvarathasaṃkulā / ardhacandrapratīkāśā yamunātīraśobhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यापणवती दुर्गा रत्नसंचयगर्विता । क्षेत्राणि रसवन्त्य् अस्याः काले देवश् च वर्षति

puṇyāpaṇavatī durgā ratnasaṃcayagarvitā / kṣetrāṇi rasavanty asyāḥ kāle devaś ca varṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरनारीसमुदिता सा पुरी स्म प्रकाशते । निविष्टो विषयश् चैव शूरसेनस् ततो ऽभवत्

naranārīsamuditā sā purī sma prakāśate / niviṣṭo viṣayaś caiva śūrasenas tato 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां पुर्यां महावीर्यो राजा भोजकुलोद्वहः । उग्रसेन इति ख्यातो महासेनपराक्रमः

tasyāṃ puryāṃ mahāvīryo rājā bhojakulodvahaḥ / ugrasena iti khyāto mahāsenaparākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुत्रत्वम् आपन्नो यो ऽसौविष्णो त्वया हतः । कालनेमिर् महादैत्यः संग्रामे तारकामये

tasya putratvam āpanno yo 'sauviṣṇo tvayā hataḥ / kālanemir mahādaityaḥ saṃgrāme tārakāmaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कंसो नाम विशालाक्षो भोजवंशविवर्धनः । राजा पृथिव्यां विख्यातः सिंहविस्पष्टविक्रमः

kaṃso nāma viśālākṣo bhojavaṃśavivardhanaḥ / rājā pṛthivyāṃ vikhyātaḥ siṃhavispaṣṭavikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञां भयंकरो घोरः शङ्कनीयो महीक्षिताम् । भयदः सर्वभूतानां सत्पथाद् बाह्यतां गतः

rājñāṃ bhayaṃkaro ghoraḥ śaṅkanīyo mahīkṣitām / bhayadaḥ sarvabhūtānāṃ satpathād bāhyatāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दारुणाभिनिवेशेन दारुणेनान्तरात्मना । युक्तस् तेनैव दर्पेण प्रजानां लोमहर्षणः

dāruṇābhiniveśena dāruṇenāntarātmanā / yuktas tenaiva darpeṇa prajānāṃ lomaharṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न राजधर्माभिरतो नात्मपक्षसुखावहः । नात्मराज्यप्रियकरश् चण्डः कररुचिः सदा

na rājadharmābhirato nātmapakṣasukhāvahaḥ / nātmarājyapriyakaraś caṇḍaḥ kararuciḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रव्यादो बाधते लोकान् आसुरेणान्तरात्मना

kravyādo bādhate lokān āsureṇāntarātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽप्य् असौ हयविक्रान्तो हयग्रीव इति स्मृतः । केशी नाम हयो जातः स तस्यैव जघन्यजः

yo 'py asau hayavikrānto hayagrīva iti smṛtaḥ / keśī nāma hayo jātaḥ sa tasyaiva jaghanyajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दुष्टो हेषितपटुः केसरी निरवग्रहः । वृन्दावने वसत्य् एको नृणां मांसानि भक्षयन्

sa duṣṭo heṣitapaṭuḥ kesarī niravagrahaḥ / vṛndāvane vasaty eko nṛṇāṃ māṃsāni bhakṣayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरिष्टो बलिपुत्रस् तु ककुद्मी वृषरूपधृक् । गवाम् अरित्वम् आपन्नः कामरूपी महासुरः

ariṣṭo baliputras tu kakudmī vṛṣarūpadhṛk / gavām aritvam āpannaḥ kāmarūpī mahāsuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रिष्टो नाम दितेः पुत्रो वरिष्ठो दानवेषु यः । स कुञ्जरत्वम् आपन्नो दैत्यः कंसस्य वाहनः

riṣṭo nāma diteḥ putro variṣṭho dānaveṣu yaḥ / sa kuñjaratvam āpanno daityaḥ kaṃsasya vāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लम्बो नामेति विख्यातो यो ऽसौदैत्येषु दर्पितः । प्रलम्बो नाम भूत्वासौ वटं भाण्डीरम् आश्रितः

lambo nāmeti vikhyāto yo 'saudaityeṣu darpitaḥ / pralambo nāma bhūtvāsau vaṭaṃ bhāṇḍīram āśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खर इत्य् उच्यते दैत्यो धेनुकः सो ऽसुरोत्तमः । घोरं तालवनं दैत्यश् चरत्य् उत्सारयन् प्रजाः

khara ity ucyate daityo dhenukaḥ so 'surottamaḥ / ghoraṃ tālavanaṃ daityaś caraty utsārayan prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराहश् च किशोरश् च ताव् उभौ दानवोत्तमौ । मल्लौ रङ्गगतौ तौ तु जातौ चाणूरमुष्टिकौ

varāhaś ca kiśoraś ca tāv ubhau dānavottamau / mallau raṅgagatau tau tu jātau cāṇūramuṣṭikau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यौ तौ मयश् च तारश् च दानवौ दानवान्तक । प्राग्ज्योतिषे तौ भौमस्य नरकस्य पुरे रतौ

yau tau mayaś ca tāraś ca dānavau dānavāntaka / prāgjyotiṣe tau bhaumasya narakasya pure ratau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते दैत्या विनिहतास् त्वया विष्णो निराकृताः । मानुषं वपुर् आस्थाय बाधन्ते भुवि मानवान्

ete daityā vinihatās tvayā viṣṇo nirākṛtāḥ / mānuṣaṃ vapur āsthāya bādhante bhuvi mānavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्कथाद्वेषिणः सर्वे त्वन्मयान् घ्नन्ति मानवान् । तव प्रसादात् तेषां वै दानवानां क्षयो भवेत्

tvatkathādveṣiṇaḥ sarve tvanmayān ghnanti mānavān / tava prasādāt teṣāṃ vai dānavānāṃ kṣayo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव ते दिवि बिभ्यन्ति त्वत्तो बिभ्यन्ति सागरे । पृथिव्यां बिभ्यति त्वत्तो नान्यस्य तु कथंचन

tava te divi bibhyanti tvatto bibhyanti sāgare / pṛthivyāṃ bibhyati tvatto nānyasya tu kathaṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्वृत्तस्य हतस्यापि त्वया नान्येन श्रीधर । दिवश् च्युतस्य दैत्यस्य गतिर् भवति मेदिनी

durvṛttasya hatasyāpi tvayā nānyena śrīdhara / divaś cyutasya daityasya gatir bhavati medinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्युत्थितस्य तु मेदिन्यां हतस्य नृशरीरिणः । दुर्लभं स्वर्गगमनं त्वयि जाग्रति केशव

vyutthitasya tu medinyāṃ hatasya nṛśarīriṇaḥ / durlabhaṃ svargagamanaṃ tvayi jāgrati keśava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् आगच्छ स्वयं विष्णो गच्छाव पृथिवीतलम् । दानवानां विनाशाय विसृजात्मानम् आत्मना

tad āgaccha svayaṃ viṣṇo gacchāva pṛthivītalam / dānavānāṃ vināśāya visṛjātmānam ātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तयो हि तवाव्यक्ता दृश्यादृश्याः सुरोत्तमैः । तासु सृष्टास् त्वया देवाः संभविष्यन्ति भूतले

mūrtayo hi tavāvyaktā dṛśyādṛśyāḥ surottamaiḥ / tāsu sṛṣṭās tvayā devāḥ saṃbhaviṣyanti bhūtale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवावतरणे विष्णो कंसः स विनशिष्यति । सेत्स्यते च स कार्यार्थो यस्यार्थे भूमिर् आगता

tavāvataraṇe viṣṇo kaṃsaḥ sa vinaśiṣyati / setsyate ca sa kāryārtho yasyārthe bhūmir āgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं भारते कार्यगुरुस् त्वं चक्षुस् त्वं परायणः । तद् आगच्छ हृषीकेश क्षितौ ताञ् जहि दानवान्

tvaṃ bhārate kāryagurus tvaṃ cakṣus tvaṃ parāyaṇaḥ / tad āgaccha hṛṣīkeśa kṣitau tāñ jahi dānavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.