Harivaṃśa (critical edition) 86

वैशंपायन उवाच ततः प्रभाते विमले भास्करे ऽभ्युदिते तदा । कृतजप्यो हृषीकेशो वनान्ते निषसाद ह

vaiśaṃpāyana uvāca tataḥ prabhāte vimale bhāskare 'bhyudite tadā / kṛtajapyo hṛṣīkeśo vanānte niṣasāda ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिचक्राम तं देशं दुर्गस्थानदिदृक्षया । उपतस्थुः कुलप्राग्र्या यादवा यदुनन्दनम्

paricakrāma taṃ deśaṃ durgasthānadidṛkṣayā / upatasthuḥ kulaprāgryā yādavā yadunandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोहिण्याम् अहनि श्रेष्ठे स्वस्ति वाच्य द्विजोत्तमान् । पुण्याहघोषैर् विपुलैर् दुर्गस्यारब्धवान् क्रियां

rohiṇyām ahani śreṣṭhe svasti vācya dvijottamān / puṇyāhaghoṣair vipulair durgasyārabdhavān kriyāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पङ्कजपत्राक्षो यादवान् केशिसूदनः । प्रोवाच वदतां श्रेष्ठो देवान् वृत्ररिपुर् यथा

tataḥ paṅkajapatrākṣo yādavān keśisūdanaḥ / provāca vadatāṃ śreṣṭho devān vṛtraripur yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पितेयं मया भूमिः पश्यध्वं देवसद्मवत् । नाम चास्याः कृतं पुर्याः ख्यातिं यद् उपयास्यति

kalpiteyaṃ mayā bhūmiḥ paśyadhvaṃ devasadmavat / nāma cāsyāḥ kṛtaṃ puryāḥ khyātiṃ yad upayāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं द्वारवती नाम पृथिव्यां निर्मिता मया । भविष्यति पुरी रम्या शक्रस्येवामरावती

iyaṃ dvāravatī nāma pṛthivyāṃ nirmitā mayā / bhaviṣyati purī ramyā śakrasyevāmarāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वरान् राजमार्गांश् च समान् अन्तःपुराणि च

catvarān rājamārgāṃś ca samān antaḥpurāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा इवात्र मोदन्तु भवन्तो विगतज्वराः । बाधमाना रिपुगणान् उग्रसेनपुरोगमाः

devā ivātra modantu bhavanto vigatajvarāḥ / bādhamānā ripugaṇān ugrasenapurogamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृह्यन्तां वेश्मवास्तूनि कल्प्यन्तां त्रिकचत्वराः । मीयन्तां राजमार्गाश् च प्राकारस्य च या गतिः

gṛhyantāṃ veśmavāstūni kalpyantāṃ trikacatvarāḥ / mīyantāṃ rājamārgāś ca prākārasya ca yā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेष्यन्तां शिल्पिमुख्याश् च नियुक्ता वेश्मकर्मसु । नियुज्यन्तां च देशेषु प्रेष्यकर्मकरा जनाः

preṣyantāṃ śilpimukhyāś ca niyuktā veśmakarmasu / niyujyantāṃ ca deśeṣu preṣyakarmakarā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तास् तु कृष्णेन गृहसंग्रहतत्पराः । यथानिदेशं संहृष्टाश् चक्रुर् वास्तुपरिग्रहान्

evam uktās tu kṛṣṇena gṛhasaṃgrahatatparāḥ / yathānideśaṃ saṃhṛṣṭāś cakrur vāstuparigrahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत्रहस्तास् ततो मानं चक्रुर् यादवसत्तमाः । पुण्ये ऽहनि महाराज द्विजातीन् अभिपूज्य च

sūtrahastās tato mānaṃ cakrur yādavasattamāḥ / puṇye 'hani mahārāja dvijātīn abhipūjya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वास्तुदैवतकर्माणि विधिना कारयन्ति च । स्थपतीन् अथ गोविन्दस् तत्रोवाच महामतिः

vāstudaivatakarmāṇi vidhinā kārayanti ca / sthapatīn atha govindas tatrovāca mahāmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मदर्थे सुविहितं क्रियताम् अत्र मन्दिरम् । विभक्तचत्वरपथं सुनिविष्टेष्टदैवतम्

asmadarthe suvihitaṃ kriyatām atra mandiram / vibhaktacatvarapathaṃ suniviṣṭeṣṭadaivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तथेति महाबाहुम् उक्त्वा स्थपतयस् तदा । दुर्गकर्मणि संभारान् उपलभ्य यथाविधि

te tatheti mahābāhum uktvā sthapatayas tadā / durgakarmaṇi saṃbhārān upalabhya yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथान्यायं निर्मिमिरे द्वाराण्य् आयतनानि च । स्थानानि विदधुश् चात्र ब्रह्मादीनां यथाक्रमम्

yathānyāyaṃ nirmimire dvārāṇy āyatanāni ca / sthānāni vidadhuś cātra brahmādīnāṃ yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपामग्नेः सुरेशस्य दृषदोलूखलस्य च । चतुर्दैवानि चत्वारि द्वाराणि विदधुश् च ते । गृहक्षेत्रेन्द्रभल्लाटं पुष्पदन्तं तथैव च

upāmagneḥ sureśasya dṛṣadolūkhalasya ca / caturdaivāni catvāri dvārāṇi vidadhuś ca te / gṛhakṣetrendrabhallāṭaṃ puṣpadantaṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषु वेश्मसु युक्तेषु यादवेषु महात्मसु । पुर्याः क्षिप्रं निवेषार्थं चिन्तयाम् आस माधवः

teṣu veśmasu yukteṣu yādaveṣu mahātmasu / puryāḥ kṣipraṃ niveṣārthaṃ cintayām āsa mādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य दैवी स्थिता बुद्धिश् चपला क्षिप्रकारिणी । पुरी सा वै प्रियकरी यदूनाम् अभिवर्धनी

tasya daivī sthitā buddhiś capalā kṣiprakāriṇī / purī sā vai priyakarī yadūnām abhivardhanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिल्पिमुख्यो ऽस्ति देवानां प्रजापतिसुतः प्रभुः । विश्वकर्मा स्वमत्या वै पुरीं संस्थापयिश्यति

śilpimukhyo 'sti devānāṃ prajāpatisutaḥ prabhuḥ / viśvakarmā svamatyā vai purīṃ saṃsthāpayiśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसा तम् अनुध्याय तस्यागमनकारणम् । त्रिदषाभिमुखः कृष्णो विविक्ते समपद्यत

manasā tam anudhyāya tasyāgamanakāraṇam / tridaṣābhimukhaḥ kṛṣṇo vivikte samapadyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्न् एव ततः काले शिल्पाचार्यो महामतिः । विश्वकर्मा सुरश्रेष्ठः कृष्णस्य प्रमुखे स्थितः

tasminn eva tataḥ kāle śilpācāryo mahāmatiḥ / viśvakarmā suraśreṣṭhaḥ kṛṣṇasya pramukhe sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वकर्मोवाच दैवेन मनसा क्शिप्रं तव विष्णो धृतव्रत । किंकरः समनुप्राप्तः शाधि मां किं करोमि ते

viśvakarmovāca daivena manasā kśipraṃ tava viṣṇo dhṛtavrata / kiṃkaraḥ samanuprāptaḥ śādhi māṃ kiṃ karomi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा स्याद् देवदेवेशस् त्र्यम्बकश् च यथाव्ययः । तथा त्वं देव मान्यो ऽसि विशेषो नास्ति मे प्रभो

yathā syād devadeveśas tryambakaś ca yathāvyayaḥ / tathā tvaṃ deva mānyo 'si viśeṣo nāsti me prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्यज्ञापिकां वाचम् उत्सृजस्व महाभुज । एषो ऽस्मि परिदृष्टार्थः किं करोमि प्रशाधि माम्

trailokyajñāpikāṃ vācam utsṛjasva mahābhuja / eṣo 'smi paridṛṣṭārthaḥ kiṃ karomi praśādhi mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा विनीतवचनं केशवो विश्वकर्मणः । प्रत्युवाच यदुश्रेष्ठः कंसारिर् अतुलं वचः

śrutvā vinītavacanaṃ keśavo viśvakarmaṇaḥ / pratyuvāca yaduśreṣṭhaḥ kaṃsārir atulaṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतार्थो देवगुह्यस्य भवान्य् अत्र वयं स्थिताः । अवश्यं त्व् इह कर्तव्यं सदनं मे सुरोत्तम

śrutārtho devaguhyasya bhavāny atra vayaṃ sthitāḥ / avaśyaṃ tv iha kartavyaṃ sadanaṃ me surottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् इयं भूः प्रकाशार्थं निवेश्या मयि सुव्रत । मत्प्रभावानुरूपैश् च गृहैश् चेयं समन्ततः

tad iyaṃ bhūḥ prakāśārthaṃ niveśyā mayi suvrata / matprabhāvānurūpaiś ca gṛhaiś ceyaṃ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तमा च पृथिव्यां वै यथा स्वर्गे ऽमरावती । तथेयं हि त्वया कार्या शक्तो ह्य् असि महामते

uttamā ca pṛthivyāṃ vai yathā svarge 'marāvatī / tatheyaṃ hi tvayā kāryā śakto hy asi mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम स्थानम् इदं कार्यं यथा वै त्रिदिवे तथा । मर्त्याः पश्यन्तु मे लक्ष्मीं पुर्या यदुकुलस्य च

mama sthānam idaṃ kāryaṃ yathā vai tridive tathā / martyāḥ paśyantu me lakṣmīṃ puryā yadukulasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तस् ततः प्राह विश्वकर्मा मतीश्वरः । कृष्णम् अक्लिष्टकर्माणं देवामित्रविनाशनम्

evam uktas tataḥ prāha viśvakarmā matīśvaraḥ / kṛṣṇam akliṣṭakarmāṇaṃ devāmitravināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वम् एतत् करिष्यामि यत् त्वयाभिहितं प्रभो । पुरी त्व् इयं जनस्यास्य न पर्याप्ता भविष्यति

sarvam etat kariṣyāmi yat tvayābhihitaṃ prabho / purī tv iyaṃ janasyāsya na paryāptā bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यति च विस्तीर्णा वृद्धिर् अस्यास् तु शोभना । चत्वारः सागरा ह्य् अस्यां विचरिष्यन्ति रूपिणः

bhaviṣyati ca vistīrṇā vṛddhir asyās tu śobhanā / catvāraḥ sāgarā hy asyāṃ vicariṣyanti rūpiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदीच्छेत् सागरः किंचिद् उत्स्रष्टुम् इह तोयराट् । ततः स्वायतलक्षण्या पुरी स्यात् पुरुषोत्तम

yadīcchet sāgaraḥ kiṃcid utsraṣṭum iha toyarāṭ / tataḥ svāyatalakṣaṇyā purī syāt puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तस् ततः कृष्णः प्राग् एव कृतबुद्धिमान् । सागरं सरितां नाथम् उवाच वदतां वरः

evam uktas tataḥ kṛṣṇaḥ prāg eva kṛtabuddhimān / sāgaraṃ saritāṃ nātham uvāca vadatāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्र दश च द्वे च योजनानि जलाशये । प्रतिसंह्रियताम् आत्मा यद्य् अस्ति मयि मान्यता

samudra daśa ca dve ca yojanāni jalāśaye / pratisaṃhriyatām ātmā yady asti mayi mānyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवकाशे त्वया दत्ते पुरीयं मामकं बलम् । पर्याप्तविषयाकारा समग्रा विसहिष्यति

avakāśe tvayā datte purīyaṃ māmakaṃ balam / paryāptaviṣayākārā samagrā visahiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कृष्णस्य वचनं श्रुत्वा नदनदीपतिः । समारुतेन योगेन उत्ससर्ज महार्णवः

tataḥ kṛṣṇasya vacanaṃ śrutvā nadanadīpatiḥ / samārutena yogena utsasarja mahārṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वकर्मा ततः प्रीतः पुर्याः संदृश्य वास्तु तत् । गोविन्दे चैव संमानं सागरः कृतवांस् तदा

viśvakarmā tataḥ prītaḥ puryāḥ saṃdṛśya vāstu tat / govinde caiva saṃmānaṃ sāgaraḥ kṛtavāṃs tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वकर्मा ततः कृष्णम् उवाच यदुनन्दनम् । अद्यप्रभृति गोविन्द सर्वे समधिरोहत

viśvakarmā tataḥ kṛṣṇam uvāca yadunandanam / adyaprabhṛti govinda sarve samadhirohata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसा निर्मिता चेयं मया पूःप्रवरा विभो । अचिरेणैव कालेन गृहसंबाधमालिनी

manasā nirmitā ceyaṃ mayā pūḥpravarā vibho / acireṇaiva kālena gṛhasaṃbādhamālinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यति पुरी रम्या सुद्वारा प्राग्र्यतोरणा । चयाट्टालककेयूरा पृथिव्याः ककुदोपमा

bhaviṣyati purī ramyā sudvārā prāgryatoraṇā / cayāṭṭālakakeyūrā pṛthivyāḥ kakudopamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तःपुरं च कृष्णस्य परिचर्याक्षमं महत् । चकार तस्यां पुर्यां वै देशे त्रिदशपूजिते

antaḥpuraṃ ca kṛṣṇasya paricaryākṣamaṃ mahat / cakāra tasyāṃ puryāṃ vai deśe tridaśapūjite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सा निर्मिता कान्ता पुरी द्वारवती तदा । मानसेन प्रयत्नेन वैष्णवी विश्वकर्मणा

tataḥ sā nirmitā kāntā purī dvāravatī tadā / mānasena prayatnena vaiṣṇavī viśvakarmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तनारीनरगणा वणिग्भिर् उपशोभिता । नानापण्यसमाकीर्णा खेचरीव च गां गता

kāntanārīnaragaṇā vaṇigbhir upaśobhitā / nānāpaṇyasamākīrṇā khecarīva ca gāṃ gatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपावापीप्रसन्नोदैर् उद्यानैर् उपशोभिता । समन्ततः संवृताङ्गी वनितेवायतेक्षणा

prapāvāpīprasannodair udyānair upaśobhitā / samantataḥ saṃvṛtāṅgī vanitevāyatekṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रकाशं तदाकाशं प्रासादैर् उपशोभिता

aprakāśaṃ tadākāśaṃ prāsādair upaśobhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्यां पृथुराष्ट्रौघा जनौघप्रतिनादिता । ओघैश् च वारिराजस्य शिशिरीकृतमारुता

pṛthivyāṃ pṛthurāṣṭraughā janaughapratināditā / oghaiś ca vārirājasya śiśirīkṛtamārutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनूपोपवनैः कान्तैः कान्ता जनमनोरमा । सतारका द्यौर् इव सा द्वारका प्रत्यराजत

anūpopavanaiḥ kāntaiḥ kāntā janamanoramā / satārakā dyaur iva sā dvārakā pratyarājata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राकारेणार्कवर्णेन शातकौम्भेन संवृता । हिरण्यप्रतिपूर्णैश् च गृहैर् गम्भीरनिस्वनैः

prākāreṇārkavarṇena śātakaumbhena saṃvṛtā / hiraṇyapratipūrṇaiś ca gṛhair gambhīranisvanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभ्रमेघप्रतीकाशैर् द्वारैः सौधैश् च शोभिता । क्वचित् क्वचिद् उदग्राग्रैर् उपावृत्तमहापथा

śubhrameghapratīkāśair dvāraiḥ saudhaiś ca śobhitā / kvacit kvacid udagrāgrair upāvṛttamahāpathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम् आवसत् पुरीं कृष्णः सर्वयादवनन्दनः । अभिप्रेतजनाकीर्णां सोमः खम् इव भासयन्

tām āvasat purīṃ kṛṣṇaḥ sarvayādavanandanaḥ / abhipretajanākīrṇāṃ somaḥ kham iva bhāsayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वकर्मा च तां कृत्वा पुरीं शक्रपुरीम् इव । जगाम त्रिदिवं देवो गोविन्देनाभिपूजितः

viśvakarmā ca tāṃ kṛtvā purīṃ śakrapurīm iva / jagāma tridivaṃ devo govindenābhipūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयस् तु बुद्धिर् अभवत् कृष्णस्य विदितात्मनः । जनान् इमान् धनौघैस् तु तर्पयेयम् अहं यदि

bhūyas tu buddhir abhavat kṛṣṇasya viditātmanaḥ / janān imān dhanaughais tu tarpayeyam ahaṃ yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वैश्रवणवस्तव्यं निधीनाम् उत्तमं निधिम् । शङ्खम् आह्वयतोपेन्द्रो निशि स्वभवने विभुः

sa vaiśravaṇavastavyaṃ nidhīnām uttamaṃ nidhim / śaṅkham āhvayatopendro niśi svabhavane vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स शङ्खः केशवाह्वानं ज्ञात्वा गुह्यकराट् स्वयम् । आजगाम समीपं वै तस्य द्वारवतीपतेः

sa śaṅkhaḥ keśavāhvānaṃ jñātvā guhyakarāṭ svayam / ājagāma samīpaṃ vai tasya dvāravatīpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स शङ्खः प्राञ्जलिर् भूत्वा विनयादवनिं गतः । कृष्णं विज्ञापयाम् आस यथा वैश्रवणं तथा

sa śaṅkhaḥ prāñjalir bhūtvā vinayādavaniṃ gataḥ / kṛṣṇaṃ vijñāpayām āsa yathā vaiśravaṇaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् किं मया कार्यं सुराणां वित्तरक्षिणा । नियोजय महाबाहो यत्कार्यं यदुनन्दन

bhagavan kiṃ mayā kāryaṃ surāṇāṃ vittarakṣiṇā / niyojaya mahābāho yatkāryaṃ yadunandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् उवाच हृषीकेशः शङ्खं गुह्यकम् उत्तमम् । जना ये ऽस्मिन् कृशधनास् तान् धनेनाभिपूरय

tam uvāca hṛṣīkeśaḥ śaṅkhaṃ guhyakam uttamam / janā ye 'smin kṛśadhanās tān dhanenābhipūraya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेच्छाम्य् अनाशितं द्रष्टुं कृशं मलिनम् एव वा । देहीति चाभिभाषन्तं नगर्यां निर्धनं नरम्

necchāmy anāśitaṃ draṣṭuṃ kṛśaṃ malinam eva vā / dehīti cābhibhāṣantaṃ nagaryāṃ nirdhanaṃ naram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरसा शासनं गृह्य निधीनः केशवस्य सः । निधीनाज्ञापयाम् आस द्वारवत्यां गृहे गृहे । घनौघैर् अभिवर्षध्वं चक्रुः सर्वे तथा च ते

śirasā śāsanaṃ gṛhya nidhīnaḥ keśavasya saḥ / nidhīnājñāpayām āsa dvāravatyāṃ gṛhe gṛhe / ghanaughair abhivarṣadhvaṃ cakruḥ sarve tathā ca te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृशो वा मलिनो वापि द्वारवत्यां गृहे गृहे

kṛśo vā malino vāpi dvāravatyāṃ gṛhe gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकार वायोर् आह्वानं भूयश् च पुरुषोत्तमः । तत्रस्थ एव भगवान् यादवानां प्रियंकरः

cakāra vāyor āhvānaṃ bhūyaś ca puruṣottamaḥ / tatrastha eva bhagavān yādavānāṃ priyaṃkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणयोनिस् तु भूतानाम् उपतस्थे गदाग्रजम् । एकमासीनम् एकान्ते देवगुह्यधरं प्रभुम्

prāṇayonis tu bhūtānām upatasthe gadāgrajam / ekamāsīnam ekānte devaguhyadharaṃ prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव दूतो देवानां तथैवास्मि तवानघ

yathaiva dūto devānāṃ tathaivāsmi tavānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् उवाच ततः कृष्णो रहस्यं पुरुषोत्तमः । मारुतं जगतः प्राणं रूपिणं समुपस्थितम्

tam uvāca tataḥ kṛṣṇo rahasyaṃ puruṣottamaḥ / mārutaṃ jagataḥ prāṇaṃ rūpiṇaṃ samupasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छ मारुत देवेशम् अनुमान्य सहामरैः । सभां सुधर्माम् आदाय देवेभ्यस् त्वम् इहानय

gaccha māruta deveśam anumānya sahāmaraiḥ / sabhāṃ sudharmām ādāya devebhyas tvam ihānaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यादवा धार्मिका ह्येते विक्रान्ताश्च सहस्रशः । तस्यां विशेयुर् एते हि न तु या कृत्रिमा भवेत्

yādavā dhārmikā hyete vikrāntāśca sahasraśaḥ / tasyāṃ viśeyur ete hi na tu yā kṛtrimā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा ह्य् अक्षया सभा वायो कामगा कामरूपिणी । सा यदून् धारयेत् सर्वान् यथैव त्रिदशांस् तथा

sā hy akṣayā sabhā vāyo kāmagā kāmarūpiṇī / sā yadūn dhārayet sarvān yathaiva tridaśāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गृह्य वचनं तस्य कृष्णस्याक्लिष्टकर्मणः । वायुर् आत्मोपमगतिर् जगाम त्रिदिवालयम्

sa gṛhya vacanaṃ tasya kṛṣṇasyākliṣṭakarmaṇaḥ / vāyur ātmopamagatir jagāma tridivālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽनुमान्य सुरान् सर्वान् कृष्णवाक्यं निवेद्य च । सभां सुधर्माम् आदाय पुनर् आयान् महीतलम्

so 'numānya surān sarvān kṛṣṇavākyaṃ nivedya ca / sabhāṃ sudharmām ādāya punar āyān mahītalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुधर्मां तां सुधर्माय कृष्णायाक्लिष्टकारिणे । देवो देवसभां दत्त्वा वायुर् अन्तरधीयत

sudharmāṃ tāṃ sudharmāya kṛṣṇāyākliṣṭakāriṇe / devo devasabhāṃ dattvā vāyur antaradhīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारवत्यास् तु सा मध्ये केशवेन निवेशिता । सुधर्मा यदुमुख्यानां देवानां त्रिदिवे यथा

dvāravatyās tu sā madhye keśavena niveśitā / sudharmā yadumukhyānāṃ devānāṃ tridive yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स दिव्यैर् भौमैश् च जलजैश् चाव्ययो हरिः । द्रव्यैरलंकरोति स्म पुरीं स्वां प्रमदाम् इव

evaṃ sa divyair bhaumaiś ca jalajaiś cāvyayo hariḥ / dravyairalaṃkaroti sma purīṃ svāṃ pramadām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्यादाश् चैव संचक्रे श्रेणीः प्रकृतयस् तथा । बलाध्यक्षांश् च युक्तांश् च प्रकृतीशांस् तथैव च

maryādāś caiva saṃcakre śreṇīḥ prakṛtayas tathā / balādhyakṣāṃś ca yuktāṃś ca prakṛtīśāṃs tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रसेनं नरपतिं काश्यं चैव पुरोहितम् । सेनापतिम् अनाधृष्टिं विकद्रुं मन्त्रिपुंगवम्

ugrasenaṃ narapatiṃ kāśyaṃ caiva purohitam / senāpatim anādhṛṣṭiṃ vikadruṃ mantripuṃgavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थापयाम् आस मतिमान् सर्वकार्येष्व् अनन्तरान्

sthāpayām āsa matimān sarvakāryeṣv anantarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथेष्व् अतिरथो यन्ता दारुकः केशवस्य वै । योधमुख्यश् च योधानां सात्यकिः सत्यविक्रमः

ratheṣv atiratho yantā dārukaḥ keśavasya vai / yodhamukhyaś ca yodhānāṃ sātyakiḥ satyavikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधानम् एवं कृत्वा स कृष्णः पुर्याम् अनिन्दितः । मुमुदे यदुभिः सार्धं लोकस्रष्टा महीतले

vidhānam evaṃ kṛtvā sa kṛṣṇaḥ puryām aninditaḥ / mumude yadubhiḥ sārdhaṃ lokasraṣṭā mahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेवतस्याथ कन्यां च रेवतीं शीलसंमताम् । प्राप्तवान् बलदेवस् तु कृष्णस्यानुमते तदा

revatasyātha kanyāṃ ca revatīṃ śīlasaṃmatām / prāptavān baladevas tu kṛṣṇasyānumate tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.