Harivaṃśa (critical edition) 94

वैशंपायन उवाच एवम् आलोकयाम् आस द्वारकां वृषभेक्षणः । अपश्यत् स्वगृहं कृष्णः प्रासादशतशोभितम्

vaiśaṃpāyana uvāca evam ālokayām āsa dvārakāṃ vṛṣabhekṣaṇaḥ / apaśyat svagṛhaṃ kṛṣṇaḥ prāsādaśataśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिस्तम्भसहस्राणाम् अयुतैर् विधृतं सितम् । तोरणैर् ज्वलनप्रख्यैर् मणिविद्रुमराजतैः । तत्र तत्र प्रभासद्भिश् चित्रकाञ्चनवेदिकैः

maṇistambhasahasrāṇām ayutair vidhṛtaṃ sitam / toraṇair jvalanaprakhyair maṇividrumarājataiḥ / tatra tatra prabhāsadbhiś citrakāñcanavedikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादस् तत्र सुमहान् कृष्णोपस्थानिको ऽभवत् । स्फाटिकस्तम्भविधृतो विस्तीर्णः सर्वकाञ्चनः

prāsādas tatra sumahān kṛṣṇopasthāniko 'bhavat / sphāṭikastambhavidhṛto vistīrṇaḥ sarvakāñcanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्माकुलजलोपेता रक्तसौगन्धिकोत्पलाः । मणिहेमनिभाश् चित्रा रत्नसोपानभूषिताः

padmākulajalopetā raktasaugandhikotpalāḥ / maṇihemanibhāś citrā ratnasopānabhūṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्तबर्हिणसंघैश् च कोकिलैश् च सदामदैः । बभूवुः परमोपेता वाप्यश् च विकचोत्पलाः

mattabarhiṇasaṃghaiś ca kokilaiś ca sadāmadaiḥ / babhūvuḥ paramopetā vāpyaś ca vikacotpalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वकर्मकृतः शैलः प्राकारस् तस्य वेश्मनः । व्यक्तकिष्कुशतोत्सेधः परिखायूथवेष्टितः

viśvakarmakṛtaḥ śailaḥ prākāras tasya veśmanaḥ / vyaktakiṣkuśatotsedhaḥ parikhāyūthaveṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् गृहं वृष्णिसिंहस्य निर्मितं विश्वकर्मणा । महेन्द्रवेश्मप्रतिमं समन्ताद् अर्धयोजनम्

tad gṛhaṃ vṛṣṇisiṃhasya nirmitaṃ viśvakarmaṇā / mahendraveśmapratimaṃ samantād ardhayojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तं पाण्डुरं शौरिर् मूर्ध्नि तिष्ठन् गरुत्मतः । प्रीतः शङ्खम् उपाध्मासीद् द्विषतां लोमहर्षणम्

tatas taṃ pāṇḍuraṃ śaurir mūrdhni tiṣṭhan garutmataḥ / prītaḥ śaṅkham upādhmāsīd dviṣatāṃ lomaharṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य शङ्खस्य शब्देन सागरश् चुक्षुभे भृशम् । ररास च नभः कृत्स्नं तच् चित्रम् अभचत् तदा

tasya śaṅkhasya śabdena sāgaraś cukṣubhe bhṛśam / rarāsa ca nabhaḥ kṛtsnaṃ tac citram abhacat tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं संश्रुत्य कुकुरान्धकाः । विशोकाः समपद्यन्त गरुडस्य च दर्शनात्

pāñcajanyasya nirghoṣaṃ saṃśrutya kukurāndhakāḥ / viśokāḥ samapadyanta garuḍasya ca darśanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिं गरुडस्योपरि स्थितम् । दृष्ट्वा जहृषिरे भौमा भास्करोपमतेजसम्

śaṅkhacakragadāpāṇiṃ garuḍasyopari sthitam / dṛṣṭvā jahṛṣire bhaumā bhāskaropamatejasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तूर्यप्रणादश् च भेरीणां च महास्वनः । सिंहनादश् च संजज्ञे सर्वेषां पुरवासिनाम्

tatas tūryapraṇādaś ca bherīṇāṃ ca mahāsvanaḥ / siṃhanādaś ca saṃjajñe sarveṣāṃ puravāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सर्वे दशार्हाश् च सर्वे च कुकुरान्धकाः । प्रीयमाणाः समाजग्मुर् आलोक्य मधुसूदनम्

tataḥ sarve daśārhāś ca sarve ca kukurāndhakāḥ / prīyamāṇāḥ samājagmur ālokya madhusūdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदेवं पुरस्कृत्य भेरीशङ्खरवैः सह । उग्रसेनो ययौ राजा वासुदेवनिवेशनम्

vasudevaṃ puraskṛtya bherīśaṅkharavaiḥ saha / ugraseno yayau rājā vāsudevaniveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्दिनी पर्यचरत् स्वेषु वेश्मसु देवकी । रोहिणी च यथोद्देशम् आहुकस्य च याः स्त्रियः

anandinī paryacarat sveṣu veśmasu devakī / rohiṇī ca yathoddeśam āhukasya ca yāḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कृष्णः सुपर्णेन स्वं निवेशनम् अभ्ययात् । चचार च यथोद्देशम् ईश्वरानुचरो हरिः

tataḥ kṛṣṇaḥ suparṇena svaṃ niveśanam abhyayāt / cacāra ca yathoddeśam īśvarānucaro hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवतीर्य गृहद्वारि कृष्णस् तु यदुनन्दनः । यथार्हं पूजयाम् आस यादवान् यादवर्षभः

avatīrya gṛhadvāri kṛṣṇas tu yadunandanaḥ / yathārhaṃ pūjayām āsa yādavān yādavarṣabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामाहुकगदाक्रूर प्रद्युम्नादिभिर् अर्चितः । प्रविवेश गृहं शौरिर् आदाय मणिपर्वतम्

rāmāhukagadākrūra pradyumnādibhir arcitaḥ / praviveśa gṛhaṃ śaurir ādāya maṇiparvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं च शक्रस्य दयितं पारिजातं महाद्रुमम् । प्रवेशयाम् आस गृहं प्रद्युम्नो रुक्मिणीसुतः

taṃ ca śakrasya dayitaṃ pārijātaṃ mahādrumam / praveśayām āsa gṛhaṃ pradyumno rukmiṇīsutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽन्योन्यं ददृशुर् भौमा देहबन्धान् अमानुषान् । पारिजातप्रभावेन ततो मुमुदिरे जनाः

te 'nyonyaṃ dadṛśur bhaumā dehabandhān amānuṣān / pārijātaprabhāvena tato mumudire janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैः स्तूयमानो गोविन्दः प्रहृष्टैर् यादवेश्वरैः । प्रविवेश गृहं श्रीमान् विहितं विश्वकर्मणा

taiḥ stūyamāno govindaḥ prahṛṣṭair yādaveśvaraiḥ / praviveśa gṛhaṃ śrīmān vihitaṃ viśvakarmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽन्तःपुरमध्ये तच् छिखरं मणिपर्वतम् । न्यवेशयद् अमेयात्मा वृष्णिभिः सहितो ऽच्युतः

tato 'ntaḥpuramadhye tac chikharaṃ maṇiparvatam / nyaveśayad ameyātmā vṛṣṇibhiḥ sahito 'cyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं च दिव्यं द्रुमश्रेष्ठं पारिजातम् अमित्रजित् । अर्च्यम् अर्चितम् अव्यग्रम् इष्टे देशे न्यवेशयत्

taṃ ca divyaṃ drumaśreṣṭhaṃ pārijātam amitrajit / arcyam arcitam avyagram iṣṭe deśe nyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुज्ञाय ततो ज्ञातीन् केशवः परवीरहा । ताः स्त्रियः पूजयाम् आस संक्षिप्ता नरकेण याः

anujñāya tato jñātīn keśavaḥ paravīrahā / tāḥ striyaḥ pūjayām āsa saṃkṣiptā narakeṇa yāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रैर् आभरणैर् भोगैर् दासीभिर् धनसंचयैः । हारैश् चन्द्रांशुसंकाशैर् मणिभिश् च महाप्रभैः

vastrair ābharaṇair bhogair dāsībhir dhanasaṃcayaiḥ / hāraiś candrāṃśusaṃkāśair maṇibhiś ca mahāprabhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूषणैर् विविधैर् अपि । *ह्व् ९४।२५च्*१०८०:१ ।* गन्धैश् च विविधैर् दिव्यैर् । *ह्व् ९४।२५च्*१०८०:२ ।* पूर्वम् अभ्यर्चिताश् चैव वसुदेवेन ताः स्त्रियः । वेदक्या सह रोहिण्या रेवत्या चाहुकेन च

bhūṣaṇair vividhair api | *HV 94.25c*1080:1 |* gandhaiś ca vividhair divyair | *HV 94.25c*1080:2 |* pūrvam abhyarcitāś caiva vasudevena tāḥ striyaḥ / vedakyā saha rohiṇyā revatyā cāhukena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यभामोत्तमा स्त्रीणां सौभाग्येनाभवत् तदा । कुटुम्बस्येश्वरी त्व् आसीद् रुक्मिणी भीष्मकात्मजा

satyabhāmottamā strīṇāṃ saubhāgyenābhavat tadā / kuṭumbasyeśvarī tv āsīd rukmiṇī bhīṣmakātmajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां यथार्हं हर्म्याणि प्रासादशिखराणि च । आदिदेश गृहान् कृष्णः परिबर्हांश् च पुष्कलान्

tāsāṃ yathārhaṃ harmyāṇi prāsādaśikharāṇi ca / ādideśa gṛhān kṛṣṇaḥ paribarhāṃś ca puṣkalān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.