Library·Haṃsadūta·1

Haṃsadūta 1

ततः सम्भाषेथाः श्रुतिमकरमुद्रामिति मुदा भवत्यां कर्तव्यः किमिति कुशलप्रश्नजडिमा । रुचिस्मेरा या त्वं रचयसि सदा चुम्बनकलाम् अपाङ्गेन स्पृष्टा सखि मुररिपोर्गण्डमुकुरे

tataḥ sambhāṣethāḥ śrutimakaramudrāmiti mudā bhavatyāṃ kartavyaḥ kimiti kuśalapraśnajaḍimā | rucismerā yā tvaṃ racayasi sadā cumbanakalām apāṅgena spṛṣṭā sakhi murariporgaṇḍamukure

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवासस्ते देवि श्रवणलतिकायामिति धिया प्रयत्नात् त्वामेव प्रणयहृदया यामि शरणम् । परोक्षं वृष्णीनां निभृतनिभृतं कर्णकुहरे हरेः काकून्मिश्रां कथय सखि राधाविधुरताम्

nivāsaste devi śravaṇalatikāyāmiti dhiyā prayatnāt tvāmeva praṇayahṛdayā yāmi śaraṇam | parokṣaṃ vṛṣṇīnāṃ nibhṛtanibhṛtaṃ karṇakuhare hareḥ kākūnmiśrāṃ kathaya sakhi rādhāvidhuratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीरम्भं प्रेम्णा मम सविनयं कौस्तुभमणौ ब्रुवाणः कुर्वीथाः पतगवर विज्ञापनमिदम् । अगाधा राधायामपि तव सखे विस्मृतिरभूत् कथं वा कल्याणं वहति तरले हि प्रणयिता

parīrambhaṃ premṇā mama savinayaṃ kaustubhamaṇau bruvāṇaḥ kurvīthāḥ patagavara vijñāpanamidam | agādhā rādhāyāmapi tava sakhe vismṛtirabhūt kathaṃ vā kalyāṇaṃ vahati tarale hi praṇayitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुहुः कूजत्काञ्चीमणिवलयमञ्जीरमुरली रवालम्बो भ्राम्यद्युवतीकुलगीतैः सुरमणे । स किं साक्षाद्भावी पुनरपि हरेस्ताण्डवरसै रमन्दः कालिन्दीपुलिनभुवि तौर्यात्रिकभरः

muhuḥ kūjatkāñcīmaṇivalayamañjīramuralī ravālambo bhrāmyadyuvatīkulagītaiḥ suramaṇe | sa kiṃ sākṣādbhāvī punarapi harestāṇḍavarasai ramandaḥ kālindīpulinabhuvi tauryātrikabharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवीनस्त्वं कम्बो पशुपरमणीभिः परिचयं न धत्से राधायाः गुणगरिमगन्धोअपि न कृती । तथापि त्वां याचे हृदयनिहितं दोहदमहं वहन्ते हि क्लान्ते प्रणयमवदातप्रकृतयः

navīnastvaṃ kambo paśuparamaṇībhiḥ paricayaṃ na dhatse rādhāyāḥ guṇagarimagandho.api na kṛtī | tathāpi tvāṃ yāce hṛdayanihitaṃ dohadamahaṃ vahante hi klānte praṇayamavadātaprakṛtayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीत्वा गोविन्दं जलधिहृदयानन्दन सखे सुखेन श्रीवृन्दावनपरिसरे नन्दतु भवान् । कथं वा ते गोष्ठं भवतु दयितं हन्त बलवान् यदेतस्मिन् वेणोर्जयति चिरसौभाग्यमहिमा

gṛhītvā govindaṃ jaladhihṛdayānandana sakhe sukhena śrīvṛndāvanaparisare nandatu bhavān | kathaṃ vā te goṣṭhaṃ bhavatu dayitaṃ hanta balavān yadetasmin veṇorjayati cirasaubhāgyamahimā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रेमोद्गारप्रवणमनुनीय क्रमवशां परीवारान् भ्रातर्निशमयति चाणूरमथने । पुनः कोपोद्भिन्नप्रणयचटुलं तस्य निकटे कथामाचक्षीथाः दशभिरवतारैर्विलसिताम्

iti premodgārapravaṇamanunīya kramavaśāṃ parīvārān bhrātarniśamayati cāṇūramathane | punaḥ kopodbhinnapraṇayacaṭulaṃ tasya nikaṭe kathāmācakṣīthāḥ daśabhiravatārairvilasitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहीतुं त्वां प्रेमामिषपरिवृतं चित्तवडिशं महामीन क्षिप्रं नाधित रसपूरे मम सखी । विवेकाख्यं छित्त्वा गुणमथ तदग्रासि भवता हताशेयं किं वा शिव शिव विधातुं प्रभवति

grahītuṃ tvāṃ premāmiṣaparivṛtaṃ cittavaḍiśaṃ mahāmīna kṣipraṃ nādhita rasapūre mama sakhī | vivekākhyaṃ chittvā guṇamatha tadagrāsi bhavatā hatāśeyaṃ kiṃ vā śiva śiva vidhātuṃ prabhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराकीयं दृष्ट्वा सुभगवपुषो विभ्रमभरं तवाभ्यर्णं भेजे परमकुतुकोल्लासितमतिः । तिरोधाय स्वाङ्गं प्रकटयसि यत् त्वं कठिनतां तदेतत् किं न स्यात् तव कमठमूर्तेः समुचितम्

varākīyaṃ dṛṣṭvā subhagavapuṣo vibhramabharaṃ tavābhyarṇaṃ bheje paramakutukollāsitamatiḥ | tirodhāya svāṅgaṃ prakaṭayasi yat tvaṃ kaṭhinatāṃ tadetat kiṃ na syāt tava kamaṭhamūrteḥ samucitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदा कंसारते स्फुरति चिरमद्यापि भवतः स्फुटं क्रोडाकारे वपुषि निविडप्रेमलहरी । यतः सा सैरन्ध्री मलयरुहपङ्कप्रणयिनी त्वया क्रोडीचक्रे परमरभसादात्मदयिता

sadā kaṃsārate sphurati ciramadyāpi bhavataḥ sphuṭaṃ kroḍākāre vapuṣi niviḍapremalaharī | yataḥ sā sairandhrī malayaruhapaṅkapraṇayinī tvayā kroḍīcakre paramarabhasādātmadayitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरादन्तर्भूता नरहरिमयी मूर्तिरभित स्तदीयो व्यापारस्तव तु न ययौ विस्मृतिपथम् । विनीतप्रह्लादस्त्वमिह परमक्रूरचरिते प्रसक्तो यद्भूयः परहृदयभेदं जनयसि

cirādantarbhūtā naraharimayī mūrtirabhita stadīyo vyāpārastava tu na yayau vismṛtipatham | vinītaprahlādastvamiha paramakrūracarite prasakto yadbhūyaḥ parahṛdayabhedaṃ janayasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदात्मानं दर्पादगणितगुरुर्वामन मुदा मनोराज्येनाढ्यं त्वयि वलितया कल्पितवती । प्रपेदे तस्येदं फलमुचितमेव प्रियसखी विदूरे यत् क्षिप्ता प्रणयमयपाशे निगडिता

yadātmānaṃ darpādagaṇitagururvāmana mudā manorājyenāḍhyaṃ tvayi valitayā kalpitavatī | prapede tasyedaṃ phalamucitameva priyasakhī vidūre yat kṣiptā praṇayamayapāśe nigaḍitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं नाथ क्रूरा भृगुपतनमकङ्क्षति ततो यदस्यां कठिनां तव समुचितं तद्भृगुपते । असौ ते दुर्बोधा कृतिरिह भवद्विस्मृतिपथं यतो जातः साक्षाद्गुरुरपि स नन्दीश्वरपतिः

iyaṃ nātha krūrā bhṛgupatanamakaṅkṣati tato yadasyāṃ kaṭhināṃ tava samucitaṃ tadbhṛgupate | asau te durbodhā kṛtiriha bhavadvismṛtipathaṃ yato jātaḥ sākṣādgururapi sa nandīśvarapatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरानन्दा गावश्चिरमुपसृता दूषणकुलैः खरायन्ते सद्यो रघुतिलक गोवर्धनतटीः । विराधत्वं घोषो व्रजति भवदीयप्रवसना दिदानीं मारीचः स्फुटमिह नरीणर्ति परितः

nirānandā gāvaściramupasṛtā dūṣaṇakulaiḥ kharāyante sadyo raghutilaka govardhanataṭīḥ | virādhatvaṃ ghoṣo vrajati bhavadīyapravasanā didānīṃ mārīcaḥ sphuṭamiha narīṇarti paritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसन्नः कालोअयं पुनरुदयितुं रासभजनै र्विलासिन्न् अद्यापि स्फुटमनपराधा वयमपि । वितन्वानः कान्तिं वपुषि शरदाकाशवलितां कृतो न त्वं सीरध्वज भजसि वृन्दावनमिदम्

prasannaḥ kālo.ayaṃ punarudayituṃ rāsabhajanai rvilāsinn adyāpi sphuṭamanaparādhā vayamapi | vitanvānaḥ kāntiṃ vapuṣi śaradākāśavalitāṃ kṛto na tvaṃ sīradhvaja bhajasi vṛndāvanamidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न रागं सर्वज्ञ क्वचिदपि विधत्ते रतिपतिं मुहुर्द्वेष्टि द्रोहं कलयति बलादिष्टविधये । चिरं ध्यानासक्ता निवसति सदा सौगतरति स्तथाप्यस्यां हंहो सदयहृदय त्वं न दयसे

na rāgaṃ sarvajña kvacidapi vidhatte ratipatiṃ muhurdveṣṭi drohaṃ kalayati balādiṣṭavidhaye | ciraṃ dhyānāsaktā nivasati sadā saugatarati stathāpyasyāṃ haṃho sadayahṛdaya tvaṃ na dayase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिक्लेशम्लेच्छान् समदमधुपाली मधुरया निकृन्तत्रोन्तप्रणयकलिकाखड्गलतया । त्वमासीनः कल्किन्निह चतुरगोपाहितरतिः सदेशं कुर्वीथाः प्रतिमुदितवीराधिकमिदम्

parikleśamlecchān samadamadhupālī madhurayā nikṛntatrontapraṇayakalikākhaḍgalatayā | tvamāsīnaḥ kalkinniha caturagopāhitaratiḥ sadeśaṃ kurvīthāḥ pratimuditavīrādhikamidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रेमोद्घाटसम्पुटितवचो भङ्गिरखिलं त्वमावेद्य क्लिद्यन् मुखपरिसरो लोचनजलैः । ततो गोविन्दस्य प्रतिवचनमाध्वीकपदपी मुपासीनो दृग्भ्यां क्षणमवधीथाः खगपते

iti premodghāṭasampuṭitavaco bhaṅgirakhilaṃ tvamāvedya klidyan mukhaparisaro locanajalaiḥ | tato govindasya prativacanamādhvīkapadapī mupāsīno dṛgbhyāṃ kṣaṇamavadhīthāḥ khagapate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणेतव्यो दृष्टेरनुभवपथं नन्दतनयो विधेयो गोपीनां भुवनमहितानामुपकृतिः । इयं यामैर्गम्या चतुर मथुरापि त्रिचतुरै रिति द्वैधं नान्तः कलय कलहंसीकुलपते

praṇetavyo dṛṣṭeranubhavapathaṃ nandatanayo vidheyo gopīnāṃ bhuvanamahitānāmupakṛtiḥ | iyaṃ yāmairgamyā catura mathurāpi tricaturai riti dvaidhaṃ nāntaḥ kalaya kalahaṃsīkulapate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपूर्वा यस्यान्तर्विलसति मुदा सारलरुचि र्विवेक्तुं शक्येते सपदि मिलिते येन पयसी । कथं कारं युक्तो भवतु भवतस्तस्य कृतिना विलम्बः कादम्बीरमण मथुरासङ्गमविधौ

apūrvā yasyāntarvilasati mudā sāralaruci rvivektuṃ śakyete sapadi milite yena payasī | kathaṃ kāraṃ yukto bhavatu bhavatastasya kṛtinā vilambaḥ kādambīramaṇa mathurāsaṅgamavidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपन्नः प्रेमाणं प्रभवति सदा भागवतभाक् पराचीनो जन्मावधिभवरसाद्भक्तिमधुरः । चिरं कोअपि श्रीमान् जयति विदितः शाकरतया धुरीणो धीराणामधिधरणि वैयासकिरिव

prapannaḥ premāṇaṃ prabhavati sadā bhāgavatabhāk parācīno janmāvadhibhavarasādbhaktimadhuraḥ | ciraṃ ko.api śrīmān jayati viditaḥ śākaratayā dhurīṇo dhīrāṇāmadhidharaṇi vaiyāsakiriva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसानामाधारैरपरिचितदोषः सहृदयै र्मुरारातेः क्रीडानिविडघटनारूपमहितः । प्रबन्धोअयं बन्धोरखिलजगतां तस्य सरसां प्रभोरन्तः सान्द्रां प्रमदलहरीं पल्लवयतु

rasānāmādhārairaparicitadoṣaḥ sahṛdayai rmurārāteḥ krīḍāniviḍaghaṭanārūpamahitaḥ | prabandho.ayaṃ bandhorakhilajagatāṃ tasya sarasāṃ prabhorantaḥ sāndrāṃ pramadalaharīṃ pallavayatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.