Library·Jayadeva (alias Piyusavarsa): Candraloka·7

Jayadeva (alias Piyusavarsa): Candraloka 7

वृत्तिभेदैस् त्रिभिर् युक्ता स्रोतोभिरिव जाह्नवी । भारती भाति गम्भीरा कुटिला सरला क्वचित्

vṛttibhedais tribhir yuktā srotobhiriva jāhnavī / bhāratī bhāti gambhīrā kuṭilā saralā kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांमुख्यं विदधानायाः स्फुटम् अर्थान्तरे गिरः । कटाक्ष इव लोलाक्ष्या व्यापारो व्यञ्जनात्मकः

sāṃmukhyaṃ vidadhānāyāḥ sphuṭam arthāntare giraḥ / kaṭākṣa iva lolākṣyā vyāpāro vyañjanātmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविवक्षितवाच्यस्य द्वौ भेदौ वाच्यम् एव चेत् । अर्थान्तिरे संक्रमितम् अत्यन्तं वा तिरस्कृतम्

avivakṣitavācyasya dvau bhedau vācyam eva cet / arthāntire saṃkramitam atyantaṃ vā tiraskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वौ विवक्षितवाच्यस्य लक्ष्यालक्ष्यक्रमात्मकौ । चत्वारिंशद्युतैकेन भेदाः षट् चानयोः क्रमात्

dvau vivakṣitavācyasya lakṣyālakṣyakramātmakau / catvāriṃśadyutaikena bhedāḥ ṣaṭ cānayoḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिधा शब्दार्थतद्युग्म-शक्तिजन्मा स्फुटक्रमात् । रसभावतदाभास-प्रमुखस् त्व् अस्फुटक्रमात्

tridhā śabdārthatadyugma-śaktijanmā sphuṭakramāt / rasabhāvatadābhāsa-pramukhas tv asphuṭakramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्वलङ्कारयोर् व्यक्तेर् भेदौ द्वौ शब्दशक्तिजौ । अर्थशक्तिसमुत्थस्य भेदा द्वादश तद् यथा

vastvalaṅkārayor vyakter bhedau dvau śabdaśaktijau / arthaśaktisamutthasya bhedā dvādaśa tad yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारो वस्त्व् अलंकारम् अलंकारस् तु वस्तु यत् । अलंकारम् अलंकारो वस्तु वस्तु व्यनक्ति तत्

catvāro vastv alaṃkāram alaṃkāras tu vastu yat / alaṃkāram alaṃkāro vastu vastu vyanakti tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्तुः कविनिबद्धस्य कवेर् वा प्रौढिनिर्मितः । स्वसिद्धो वा व्यञ्जको ऽर्थश् चत्वारस् त्रिगुणास् ततः

vaktuḥ kavinibaddhasya kaver vā prauḍhinirmitaḥ / svasiddho vā vyañjako 'rthaś catvāras triguṇās tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्दार्थोभयभूर् एकः स च वाक्यैकसंश्रयः । पदैकदेशे रचना-वर्णवाक्यपदेष्व् अपि

śabdārthobhayabhūr ekaḥ sa ca vākyaikasaṃśrayaḥ / padaikadeśe racanā-varṇavākyapadeṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रबन्धे चेति षोढासौ रसाद्याख्यो ऽस्फुटक्रमः । एषु सप्तदशस्व् एकं परित्यज्यास्फुटक्रमम्

prabandhe ceti ṣoḍhāsau rasādyākhyo 'sphuṭakramaḥ / eṣu saptadaśasv ekaṃ parityajyāsphuṭakramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये षोडशाद्या द्विगुणास् ते स्युर् वाक्यपदाश्रयात् । प्रबन्धे ऽपि द्वादश स्युर् अर्थशक्तिभुवो भिदः

ye ṣoḍaśādyā dviguṇās te syur vākyapadāśrayāt / prabandhe 'pi dvādaśa syur arthaśaktibhuvo bhidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशद् द्वादशैकः षट् सर्वसंकलितध्वनेः । भेदाः स्युर् एकपञ्चाशत् संभिन्नास् तु सहस्रशः

dvātriṃśad dvādaśaikaḥ ṣaṭ sarvasaṃkalitadhvaneḥ / bhedāḥ syur ekapañcāśat saṃbhinnās tu sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्तृस्यूतं बोधयितुं व्यङ्ग्यं वक्तुर् अभीप्सितम् । स्वाङ्कुरितम् अतद्रूपं स्वयम् उल्लसितं गिरः

vaktṛsyūtaṃ bodhayituṃ vyaṅgyaṃ vaktur abhīpsitam / svāṅkuritam atadrūpaṃ svayam ullasitaṃ giraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चित् साधारणः कश्चिद् आमन्त्र्य प्रतिबोधितः । कश्चित् तटस्थः कश्चिच् च बोधितप्रतिबोधितः

kaścit sādhāraṇaḥ kaścid āmantrya pratibodhitaḥ / kaścit taṭasthaḥ kaścic ca bodhitapratibodhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं बोद्धृवैचित्र्याद् वक्तृस्यूतं चतुर्विधम् । उपेक्षानिह्नवाभ्यां च द्विधा स्वाङ्कुरितं मतम्

ityevaṃ boddhṛvaicitryād vaktṛsyūtaṃ caturvidham / upekṣānihnavābhyāṃ ca dvidhā svāṅkuritaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतादिकालभेदेन निह्नवः स्याद् अनेकधा । अनेनापि प्रभेदेन व्यक्तिवल्ली विजृम्भते

bhūtādikālabhedena nihnavaḥ syād anekadhā / anenāpi prabhedena vyaktivallī vijṛmbhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाप्रभेदा नियता क्वचित् प्रकरणादिना । अर्थे ऽर्थम् अन्यं यं वक्ति तद् वाच्यव्यङ्ग्यम् इष्यते

nānāprabhedā niyatā kvacit prakaraṇādinā / arthe 'rtham anyaṃ yaṃ vakti tad vācyavyaṅgyam iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेवः सत्रप्रमुखमखविद्यैकचतुरः सुमित्रा तद्भक्तिप्रणिहितमतिर् यस्य पितरौ । मयूखस्तेनासौ सुकविजयदेवेन रचिते चिरं चन्द्रालोके सुखयतु महति मुनिसंख्यः

mahādevaḥ satrapramukhamakhavidyaikacaturaḥ sumitrā tadbhaktipraṇihitamatir yasya pitarau / mayūkhastenāsau sukavijayadevena racite ciraṃ candrāloke sukhayatu mahati munisaṃkhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.