Jayadeva (alias Piyusavarsa): Candraloka 9

मुख्यार्थस्याविवक्षायां पूर्वार्वाची च रूढितः । प्रयोजनाच् च संबद्धं वदन्ती लक्षणा मता

mukhyārthasyāvivakṣāyāṃ pūrvārvācī ca rūḍhitaḥ / prayojanāc ca saṃbaddhaṃ vadantī lakṣaṇā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षणीयस्वशब्दस्य मीलनामीलनाद् द्विधा । लक्षणा सा त्रिधा सिद्ध-साध्यसाध्याङ्गभेदतः

lakṣaṇīyasvaśabdasya mīlanāmīlanād dvidhā / lakṣaṇā sā tridhā siddha-sādhyasādhyāṅgabhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुटास्फुटप्रभेदेन प्रयोजनम् अपि द्विधा । विदुः स्फुटं तटस्थत्वाद् अर्थगत्वाद् द्विधा बुधाः

sphuṭāsphuṭaprabhedena prayojanam api dvidhā / viduḥ sphuṭaṃ taṭasthatvād arthagatvād dvidhā budhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्फुटं चार्थनिष्ठत्वात् तटस्थत्वाद् अपि द्विधा । लक्ष्यलक्षकनिष्ठत्वाद् अर्थसंस्थम् अपि द्विधा

asphuṭaṃ cārthaniṣṭhatvāt taṭasthatvād api dvidhā / lakṣyalakṣakaniṣṭhatvād arthasaṃstham api dvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षकस्थं स्फुटं यत्र सा विचक्षणलक्षणा । अस्फुटत्वं तटस्थत्वं लक्ष्यस्थत्वम् अमुष्य च

lakṣakasthaṃ sphuṭaṃ yatra sā vicakṣaṇalakṣaṇā / asphuṭatvaṃ taṭasthatvaṃ lakṣyasthatvam amuṣya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यास् तिस्र इति व्यक्ता शक्तितः सा चतुर्विधा । इन्दुर् एवैष तद्वक्त्रम् उत्कर्षो लक्ष्यते मुखे

anyās tisra iti vyaktā śaktitaḥ sā caturvidhā / indur evaiṣa tadvaktram utkarṣo lakṣyate mukhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदीपं वर्धयेत्यत्र तटस्थं मङ्गलोदयः । पटो ऽयं दग्ध इत्यादौ स्फुटं नास्ति प्रयोजनम्

pradīpaṃ vardhayetyatra taṭasthaṃ maṅgalodayaḥ / paṭo 'yaṃ dagdha ityādau sphuṭaṃ nāsti prayojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमृतं सूक्तम् इत्यादौ लक्ष्यस्थम् अतिहृद्यता । आभिमुख्यात् संनिधानात् तथाकारप्रतीतितः

amṛtaṃ sūktam ityādau lakṣyastham atihṛdyatā / ābhimukhyāt saṃnidhānāt tathākārapratītitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यकारणभावात् सा वाच्यवाचकभावतः । इत्येवमादेः संबन्धात् किंचान्यस्माच् चतुष्टयात्

kāryakāraṇabhāvāt sā vācyavācakabhāvataḥ / ityevamādeḥ saṃbandhāt kiṃcānyasmāc catuṣṭayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सादृश्यात् समवायात् सा वैपरीत्यात् क्रियान्वयात् । सारोपाध्यवसानाख्ये गौणशुद्धे पृथक् पृथक्

sādṛśyāt samavāyāt sā vaiparītyāt kriyānvayāt / sāropādhyavasānākhye gauṇaśuddhe pṛthak pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौणं सारोपम् उद्दिष्टम् इन्दुर् मुखम् इतीदृशम् । गौणं साध्यवसानं स्याद् इन्दुर् एवेदम् ईदृशम्

gauṇaṃ sāropam uddiṣṭam indur mukham itīdṛśam / gauṇaṃ sādhyavasānaṃ syād indur evedam īdṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धं सारोपम् उद्दिष्टम् आयुर् घृतम् इतीदृशम् । शुद्धं साध्यवसानं स्याद् आयुर् एवेदम् ईदृशम्

śuddhaṃ sāropam uddiṣṭam āyur ghṛtam itīdṛśam / śuddhaṃ sādhyavasānaṃ syād āyur evedam īdṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपादानार्पणद्वारे द्वे चान्ये इति षड्विधा । कुन्ता विशन्ति गङ्गायां घोषो निवसतीति च

upādānārpaṇadvāre dve cānye iti ṣaḍvidhā / kuntā viśanti gaṅgāyāṃ ghoṣo nivasatīti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्यलक्षकवैशिष्ट्य-वैशिष्ट्याद् द्विविधा पुनः । सरसं काव्यम् अमृतं विद्या स्थिरतरं धनम्

lakṣyalakṣakavaiśiṣṭya-vaiśiṣṭyād dvividhā punaḥ / sarasaṃ kāvyam amṛtaṃ vidyā sthirataraṃ dhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा सहेतुर् अतथाभेदभिन्ना च कुत्रचित् । सौन्दर्येणैष कन्दर्पः सा च मूर्तिमती रतिः

tathā sahetur atathābhedabhinnā ca kutracit / saundaryeṇaiṣa kandarpaḥ sā ca mūrtimatī ratiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्दे पदार्थे वाक्यार्थे संख्यायां कारके तथा । लिङ्गे चेयम् अलङ्काराङ्कुरबीजतया स्थिता

śabde padārthe vākyārthe saṃkhyāyāṃ kārake tathā / liṅge ceyam alaṅkārāṅkurabījatayā sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेवः सत्रप्रमुखमखविद्यैकचतुरः सुमित्रा तद्भक्तिप्रणिहितमतिर् यस्य पितरौ । मयूखस्तेनासौ सुकविजयदेवेन रचिते चिरं चन्द्रालोके महति नवसंख्यः सुखयतु

mahādevaḥ satrapramukhamakhavidyaikacaturaḥ sumitrā tadbhaktipraṇihitamatir yasya pitarau / mayūkhastenāsau sukavijayadevena racite ciraṃ candrāloke mahati navasaṃkhyaḥ sukhayatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.