Jiva Gosvamin: Gopalacampu, Purvacampu 1.30

अम्बिका-वन-गतिर् बभूव सा केलि-कर्मणि हरेः समर्धनी । आगतावपि तदा पुनर् व्रजे होरिका-प्रमद-पर्व-पद्धतिः

ambikā-vana-gatir babhūva sā keli-karmaṇi hareḥ samardhanī | āgatāvapi tadā punar vraje horikā-pramada-parva-paddhatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिहरि-गति-चेष्टा शङ्खचूडेन रुद्धा दृग् अपि रुतिर् अपि द्राक् कृष्ण-रामेति तासाम् । यद् अयम् अतुल-वेग-द्रोहि-रूपाति-शब्दैः प्रतिपदम् अनुवर्ती वृत्ति-लोपं चकार

pratihari-gati-ceṣṭā śaṅkhacūḍena ruddhā dṛg api rutir api drāk kṛṣṇa-rāmeti tāsām | yad ayam atula-vega-drohi-rūpāti-śabdaiḥ pratipadam anuvartī vṛtti-lopaṃ cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्ययन्त्योऽ प्य् अतिजव-भराद् अस्य घोरान् निवृत्ताः पश्यन्त्यो नाव् अपि धिग् अमुतस् त्रास-विध्वस्त-नेत्राः । क्रोशन्त्योऽ पि प्रतिरुतिकृतानेन नीरुद्ध-शब्दाः भ्रातस् तर्ह्य् अप्य् अहह किम् अमू रक्षितुं न द्रवाव

pratyayantyo' py atijava-bharād asya ghorān nivṛttāḥ paśyantyo nāv api dhig amutas trāsa-vidhvasta-netrāḥ | krośantyo' pi pratirutikṛtānena nīruddha-śabdāḥ bhrātas tarhy apy ahaha kim amū rakṣituṃ na dravāva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं न तर्कितं लौकैर् अनयोः शाल-हस्तयोः । शालौ किं लघुतां यातौ विग्रहौ गुरुताम् उत

itthaṃ na tarkitaṃ laukair anayoḥ śāla-hastayoḥ | śālau kiṃ laghutāṃ yātau vigrahau gurutām uta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् च- अग्रे शुभ्रं रौहिणेयं विधाय श्री-गोविन्दः प्रद्रवच् छङ्खचूडम् । कीर्ति-स्तोम-प्रायतां तस्य तन्वन्न् एष प्रायस् तं पुरस्तात् करोति

tataś ca- agre śubhraṃ rauhiṇeyaṃ vidhāya śrī-govindaḥ pradravac chaṅkhacūḍam | kīrti-stoma-prāyatāṃ tasya tanvann eṣa prāyas taṃ purastāt karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोक्य स-बलं हरिं परम-विक्रमं स-क्रमं विसृज्य वनिता-जनं त्वरितम् अद्रवद् गुह्यकः । बलस्य किल कालताम् अमत मृत्युतां यद् धरेर् मृगं तद् उचितं यतः स स जगाम तत् तत् कृतिम्

vilokya sa-balaṃ hariṃ parama-vikramaṃ sa-kramaṃ visṛjya vanitā-janaṃ tvaritam adravad guhyakaḥ | balasya kila kālatām amata mṛtyutāṃ yad dharer mṛgaṃ tad ucitaṃ yataḥ sa sa jagāma tat tat kṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवो रत्नं वेति भेदाक्षमं तज्- ज्योतिर्-मात्रं वस्तु यक्षाद् गृहीत्वा । पश्यन्तीनां योषितां कंस-वैरी निन्ये कामं राम-सायुज्यम् एव

jīvo ratnaṃ veti bhedākṣamaṃ taj- jyotir-mātraṃ vastu yakṣād gṛhītvā | paśyantīnāṃ yoṣitāṃ kaṃsa-vairī ninye kāmaṃ rāma-sāyujyam eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्री-रत्नं पुरु परकीयम् आदिथस् त्वं स्वं चूडामणिम् अपि हारयां चकर्थ । अत्याक्षीर् बत निज-जीवनं च धिक् त्वां व्यादाः किं मुखम् अथ वक्त्रम् अत्र यक्ष

strī-ratnaṃ puru parakīyam ādithas tvaṃ svaṃ cūḍāmaṇim api hārayāṃ cakartha | atyākṣīr bata nija-jīvanaṃ ca dhik tvāṃ vyādāḥ kiṃ mukham atha vaktram atra yakṣa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्-क्षोभणं तद् द्रवणं तथा तद्- विक्रीडनं तद्-धननं स्व-शत्रोः । तद्-रक्त-रज्यन्-मणि-पाणि-रोचिर् मय्य् अद्य सद्यः प्रभम् अस्य भाति

tat-kṣobhaṇaṃ tad dravaṇaṃ tathā tad- vikrīḍanaṃ tad-dhananaṃ sva-śatroḥ | tad-rakta-rajyan-maṇi-pāṇi-rocir mayy adya sadyaḥ prabham asya bhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विचित्र-विक्रीडः पुत्रस् ते गोष्ठ-नायक । तं क्रोध-वह्नौ ढुण्ढाग्रे यक्षोर् अभ्रं जहाव यः

evaṃ vicitra-vikrīḍaḥ putras te goṣṭha-nāyaka | taṃ krodha-vahnau ḍhuṇḍhāgre yakṣor abhraṃ jahāva yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिव-क्षपायाम् अथ यापितायां वल्गूत्सवा फाल्गुन-पूर्णिमागात् । पक्ष-द्वयस्यास्य यथैव कान्तिः पर्व-द्वयस्यास्य च तद्वद् अस्ति

śiva-kṣapāyām atha yāpitāyāṃ valgūtsavā phālguna-pūrṇimāgāt | pakṣa-dvayasyāsya yathaiva kāntiḥ parva-dvayasyāsya ca tadvad asti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमे गते हिम-रुचिर् उज्ज्वलं बभाव् अफल्गुनि स्व-महसि फल्गु-पर्व च । न वाभवन् कथम् अथ तत्र गोपिका मदोत्कराद् अपि परिभूत-गोपिका

hime gate hima-rucir ujjvalaṃ babhāv aphalguni sva-mahasi phalgu-parva ca | na vābhavan katham atha tatra gopikā madotkarād api paribhūta-gopikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुहुर् अगणित-गौरवाः समन्तात् प्रणय-मदात् परिधाय दिव्य-वेशम् । अपि बत जनतासु होरिकायां हरिम् अभिसस्रुर् अहो व्रजस्य नार्यः

muhur agaṇita-gauravāḥ samantāt praṇaya-madāt paridhāya divya-veśam | api bata janatāsu horikāyāṃ harim abhisasrur aho vrajasya nāryaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वच् छुभ्रतर-प्रकीर्णक-मणि-च्छत्रादिकं श्री-हरेर् आसीत् तद्वद् अमूभिर् अप्रथि तदा श्री-राधिकायाम् अपि । किं चाभ्यां न परस्परं नयनयोः प्रान्तश् च सेहे यथा जेतृत्वं क्व नु जेयता च भविता कुत्रेति नात्रोहितम्

yadvac chubhratara-prakīrṇaka-maṇi-cchatrādikaṃ śrī-harer āsīt tadvad amūbhir aprathi tadā śrī-rādhikāyām api | kiṃ cābhyāṃ na parasparaṃ nayanayoḥ prāntaś ca sehe yathā jetṛtvaṃ kva nu jeyatā ca bhavitā kutreti nātrohitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशाः पाशाश् चल-नयन-युगं वाण-युग्मं नमद्-भ्रूश् चापः कर्णावरि-परिदधतौ नासिका दिव्य-शस्त्री । दन्ता वज्राण्य् अपर-तद्-अपरं तर्क्यम् एवं तद् एतच्- छस्त्रै राधा स्वयम् उदयति को वा बलीयान् अतोऽ न्यः

keśāḥ pāśāś cala-nayana-yugaṃ vāṇa-yugmaṃ namad-bhrūś cāpaḥ karṇāvari-paridadhatau nāsikā divya-śastrī | dantā vajrāṇy apara-tad-aparaṃ tarkyam evaṃ tad etac- chastrai rādhā svayam udayati ko vā balīyān ato' nyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्याये युक्तौ प्रमाणे च स्थितो मध्यस्थ उच्यते । परं मध्ये स्थितो यः स्यात् स मध्य-स्थावरः स्मृतः

nyāye yuktau pramāṇe ca sthito madhyastha ucyate | paraṃ madhye sthito yaḥ syāt sa madhya-sthāvaraḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्चाटनं गुण-गण-प्रथनाद् विकृष्टिर् वंशी-कलाद् विकलनं वर-रूप-वृन्दात् । स्तम्भो विलास-वलयाद् वशता च वाणी माधुर्यतः सुमुखि यस्य बली ततः कः

uccāṭanaṃ guṇa-gaṇa-prathanād vikṛṣṭir vaṃśī-kalād vikalanaṃ vara-rūpa-vṛndāt | stambho vilāsa-valayād vaśatā ca vāṇī mādhuryataḥ sumukhi yasya balī tataḥ kaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च- द्राघिष्ट-क्षेपिष्ठ-प्रेष्ठ-वरिष्ठ-स्थविष्ठ-बंहिष्ठाः । अस्मन्-नृपतेः पुरतः सर्वे गर्वेण रिच्यन्ते

kiṃ ca- drāghiṣṭa-kṣepiṣṭha-preṣṭha-variṣṭha-sthaviṣṭha-baṃhiṣṭhāḥ | asman-nṛpateḥ purataḥ sarve garveṇa ricyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि च- वृन्दिष्ठ-क्षोदिष्ठ-ज्येष्ठ-गरिष्ठ-ह्रसिष्ठ-साधिष्ठाः । अस्मन्-नृपतेर् अग्रे विपरीताभा-परीताः स्युः

api ca- vṛndiṣṭha-kṣodiṣṭha-jyeṣṭha-gariṣṭha-hrasiṣṭha-sādhiṣṭhāḥ | asman-nṛpater agre viparītābhā-parītāḥ syuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वेणुर् मूक-वधिरो यत्रागाद् वावदूकताम् । तत्रायं किं न वाग्मी स्याद् ब्रह्म-वंश-समुद्भवः

sa veṇur mūka-vadhiro yatrāgād vāvadūkatām | tatrāyaṃ kiṃ na vāgmī syād brahma-vaṃśa-samudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवृता जगति पद्मिनी यया पद्मया जितवती सदापि ताम् । राधिकादिर् अपि पद्मिनीतया भण्यतां ततिर् अहो मृगी-दृशाम्

āvṛtā jagati padminī yayā padmayā jitavatī sadāpi tām | rādhikādir api padminītayā bhaṇyatāṃ tatir aho mṛgī-dṛśām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अबीभषद् अयं होरीम् अबभाषद् इयं तथा । अदीदिपद् असौ भावम् असौ च तम् अदीदिपत्

abībhaṣad ayaṃ horīm ababhāṣad iyaṃ tathā | adīdipad asau bhāvam asau ca tam adīdipat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्माङ्ग-गालिर् उदक-क्षिप-यन्त्र-युक्तिर् दण्डी-प्रपातन-निवर्तन-केलि-रीतिः । कान्ताकृति-व्यति-कृत-ग्रहणं सखीनां साहायकं युधि बभौ हरि-होरिकायाः

narmāṅga-gālir udaka-kṣipa-yantra-yuktir daṇḍī-prapātana-nivartana-keli-rītiḥ | kāntākṛti-vyati-kṛta-grahaṇaṃ sakhīnāṃ sāhāyakaṃ yudhi babhau hari-horikāyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रू-कार्मुका नेत्र-बाणा ये तेषां मार-संयति । अङ्गास्त्राणां हन्त किं स्याद् अपराद्ध-पृषत्कता

bhrū-kārmukā netra-bāṇā ye teṣāṃ māra-saṃyati | aṅgāstrāṇāṃ hanta kiṃ syād aparāddha-pṛṣatkatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोरान्दोलनम् अङ्गुली-परिमलं केश-ग्रहं वेशनुत् पाण्योश् चञ्चलतां तथा पर-परं वाच्यां विचारात् परम् । कुर्वंस् तत्-पर-दार-सैन्यम् अविशत् कृष्णस् तथा स्वं यथा कुत्रागाद् इति वेद न स्म जनता साप्य् अस्तु नापि स्वयम्

dorāndolanam aṅgulī-parimalaṃ keśa-grahaṃ veśanut pāṇyoś cañcalatāṃ tathā para-paraṃ vācyāṃ vicārāt param | kurvaṃs tat-para-dāra-sainyam aviśat kṛṣṇas tathā svaṃ yathā kutrāgād iti veda na sma janatā sāpy astu nāpi svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्य पश्य सखि होरीयुद्धम् । राधा-माधव-कृतम् अनुरहसं सुचिरं भवद्-अनुरुद्धम् ॥ध्रु॥ दण्डादण्डि-गते परिखण्डित-तरतमतो व्यतिरोधम् । व्यतिषञ्जनम् इह भाति तडिद्-घन-रुचि-जय-लसद्-उद्बोधम् ॥ मस्तक-वस्त्र-स्खलनारम्भात् पिहिते तन्-मुख-युगले । भ्रमर-वरायितम् एकेनास्मिन्न् अन्यस्मिन् बहु कमले ॥ भुज-भुजगेन हरेर् बहुधारचि हृदि तस्याः फण-लीला । चक्रवाक-युग-गीर्णिर् अवाकलि यत्र मुहुः कृति-शीला ॥ अपि पुनर् अस्मिन्न् अवकलयत किल निरवनिरुह-तति-देशम् । अभिनव-कनक-लता-परिवलयित-तरुण-तमाल-कुलेशम् ॥ तं युवती-कुल-साहायक-कृत-बल-राधा-वश-बलिनम् । रचयति नयति च निज-विषये दिशि रभसरसाद् अपि वलिनम् ॥ नीतं तं नव-पीत-पटं मृग-नाभि-जलैर् अभिषिक्तम् । तनुते सुतनू-ततिर् इह वितनु-प्रमद-मदाद् अतिरिक्तम् ॥ सेयं राधा स्वयम् इह मुरलीं यद् बत हरति स-यत्नम् । न तद् अद्भुतम् इव यद् अहरद् अस्य प्रथमं हृन्-मणि-रत्नम् ॥ अथ रामादिः सखि-जनता तं पश्यन्ती विनिरुद्धम् । सन्धिम् अधित्सत विसृजन्ती ताः प्रति दूतं गुण-शुद्धम् ॥ रामः स यदा फाल्गुन-पर्वणि देयं मेने दातुम् । प्रतिभुवम् आदायाथ तदा हरिर् आभिर् अमन्यत रातुम् ॥ जाते सन्धाव् अखिलेनापि च शंसति दिव्ये लोके । निज-निज-कान्ता-मोह-विरोहण-गीतिः स स विलुलोके ॥इति॥

paśya paśya sakhi horīyuddham | rādhā-mādhava-kṛtam anurahasaṃ suciraṃ bhavad-anuruddham ||dhru|| daṇḍādaṇḍi-gate parikhaṇḍita-taratamato vyatirodham | vyatiṣañjanam iha bhāti taḍid-ghana-ruci-jaya-lasad-udbodham || mastaka-vastra-skhalanārambhāt pihite tan-mukha-yugale | bhramara-varāyitam ekenāsminn anyasmin bahu kamale || bhuja-bhujagena harer bahudhāraci hṛdi tasyāḥ phaṇa-līlā | cakravāka-yuga-gīrṇir avākali yatra muhuḥ kṛti-śīlā || api punar asminn avakalayata kila niravaniruha-tati-deśam | abhinava-kanaka-latā-parivalayita-taruṇa-tamāla-kuleśam || taṃ yuvatī-kula-sāhāyaka-kṛta-bala-rādhā-vaśa-balinam | racayati nayati ca nija-viṣaye diśi rabhasarasād api valinam || nītaṃ taṃ nava-pīta-paṭaṃ mṛga-nābhi-jalair abhiṣiktam | tanute sutanū-tatir iha vitanu-pramada-madād atiriktam || seyaṃ rādhā svayam iha muralīṃ yad bata harati sa-yatnam | na tad adbhutam iva yad aharad asya prathamaṃ hṛn-maṇi-ratnam || atha rāmādiḥ sakhi-janatā taṃ paśyantī viniruddham | sandhim adhitsata visṛjantī tāḥ prati dūtaṃ guṇa-śuddham || rāmaḥ sa yadā phālguna-parvaṇi deyaṃ mene dātum | pratibhuvam ādāyātha tadā harir ābhir amanyata rātum || jāte sandhāv akhilenāpi ca śaṃsati divye loke | nija-nija-kāntā-moha-virohaṇa-gītiḥ sa sa viluloke ||iti||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचूडं निहतवान् यन् मणिं दत्तवान् अपि । राधे कान्तस् तवायं तत् कृतवांस् त्वत्-कृते द्वयम्

śaṅkhacūḍaṃ nihatavān yan maṇiṃ dattavān api | rādhe kāntas tavāyaṃ tat kṛtavāṃs tvat-kṛte dvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.