Library·Jyotirisvara Kavisekhara: Pancasayaka·2

Jyotirisvara Kavisekhara: Pancasayaka 2

इति कविशेखरश्रीज्योतिरीश्वरकविरचिते पञ्चसायके जात्यादिसमुद्देशो नाम प्रथमः सायकः । अथ द्वितीयः सायकः । रतभेदाः । आयामैः परिणाहकैश्च पुरुषाः लिङ्गैर्वराङ्गैः स्त्रियो ज्ञातव्याश्च रसगृहारुणसमाख्याताङ्गुलैः सर्वतः । जात्या ते ऽपि शशा वृषाश्च तुरगाः प्राज्ञैः स्मृतास्ता पुनर् मृग्यश्चा करिणीति विस्तरभयात्सङ्क्षिप्य निष्कृष्यते

iti kaviśekharaśrījyotirīśvarakaviracite pañcasāyake jātyādisamuddeśo nāma prathamaḥ sāyakaḥ / atha dvitīyaḥ sāyakaḥ / ratabhedāḥ / āyāmaiḥ pariṇāhakaiśca puruṣāḥ liṅgairvarāṅgaiḥ striyo jñātavyāśca rasagṛhāruṇasamākhyātāṅgulaiḥ sarvataḥ / jātyā te 'pi śaśā vṛṣāśca turagāḥ prājñaiḥ smṛtāstā punar mṛgyaścā kariṇīti vistarabhayātsaṅkṣipya niṣkṛṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशकहरिणपत्न्योर्गोतुरङ्ग्योस्तथैव हयगजपतिनार्योरेकरूपं रतं स्यात् । इह भवति नितान्तं प्रीतिरन्योन्ययोगाद् अनुमरणशक्यं स्त्री कथं स्वीकरोति

śaśakahariṇapatnyorgoturaṅgyostathaiva hayagajapatināryorekarūpaṃ rataṃ syāt / iha bhavati nitāntaṃ prītiranyonyayogād anumaraṇaśakyaṃ strī kathaṃ svīkaroti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगीवृषं चेद्वृषभीतुरङ्गमत्युच्चमेतद्द्वितयं वदन्ति । अश्वाशशं गोकरिणीसमुत्थं नीचद्वयं तुष्टिकरं न यूनोः

mṛgīvṛṣaṃ cedvṛṣabhīturaṅgamatyuccametaddvitayaṃ vadanti / aśvāśaśaṃ gokariṇīsamutthaṃ nīcadvayaṃ tuṣṭikaraṃ na yūnoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगीहयं हस्तिवधूशशं चेतत्युच्चनीचं सुरतं वदन्ति । प्रमाणभेदे ऽपि न द्रवन्ति तस्मिन्न तृप्यन्ति नितम्बवत्यः

mṛgīhayaṃ hastivadhūśaśaṃ cetatyuccanīcaṃ surataṃ vadanti / pramāṇabhede 'pi na dravanti tasminna tṛpyanti nitambavatyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोक्तरतानामुत्तममध्यमाधमत्वम् । स्त्रीपुंसयोस्तुल्यरतं प्रशस्तं मध्यद्वयं मध्यममामनन्ति । अत्युच्चकं चाप्यतिनीचकं च निन्द्यं रतज्ञैः सुरतं प्रदिष्टम्

proktaratānāmuttamamadhyamādhamatvam / strīpuṃsayostulyarataṃ praśastaṃ madhyadvayaṃ madhyamamāmananti / atyuccakaṃ cāpyatinīcakaṃ ca nindyaṃ ratajñaiḥ surataṃ pradiṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीतिः समा स्यात्सुरते समाख्ये नीचद्वये योषित एव तुष्टिः । अत्युच्चके वा ऽप्यतिनीचके वा तुष्टिर्न पुंसां न च सुन्दरीणाम्

prītiḥ samā syātsurate samākhye nīcadvaye yoṣita eva tuṣṭiḥ / atyuccake vā 'pyatinīcake vā tuṣṭirna puṃsāṃ na ca sundarīṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेगभेदात्सुरतभेदाः । प्रचण्डवेगो ऽप्यथ मध्यवेगस्तथा ऽपरः स्याल्लघुनामधेयः । पुंसस्तरुण्या उभयोरपीह त्रिधा कवीन्द्राः सुरतं वदन्ति

vegabhedātsuratabhedāḥ / pracaṇḍavego 'pyatha madhyavegastathā 'paraḥ syāllaghunāmadheyaḥ / puṃsastaruṇyā ubhayorapīha tridhā kavīndrāḥ surataṃ vadanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं शशादीनां स्वरूपं निरूप्यते । दीर्घाक्षाः स्थूलदेहा लघुसमदशना लम्बकर्णा सुवाचो ग्रीवायां जानुदेशे करकमलतले कालिमानं वहन्तः । अल्पाहाराल्पशौचा दिनमधिशयिनः कान्तिमन्तो बलाढ्याः क्रीडावन्तो विनीता लघुतरसुरताः पुण्यभाजः शशाः स्युः

idānīṃ śaśādīnāṃ svarūpaṃ nirūpyate / dīrghākṣāḥ sthūladehā laghusamadaśanā lambakarṇā suvāco grīvāyāṃ jānudeśe karakamalatale kālimānaṃ vahantaḥ / alpāhārālpaśaucā dinamadhiśayinaḥ kāntimanto balāḍhyāḥ krīḍāvanto vinītā laghutarasuratāḥ puṇyabhājaḥ śaśāḥ syuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुचारुकेशो मृदुवाक् सुवेशः सुदीर्घकण्ठश्चपलः सुनेत्रः । सुरक्तपाणिः समदन्तपङ्क्तिः सौभाग्ययुक्तः कथितो मृगो ऽयम्

sucārukeśo mṛduvāk suveśaḥ sudīrghakaṇṭhaścapalaḥ sunetraḥ / suraktapāṇiḥ samadantapaṅktiḥ saubhāgyayuktaḥ kathito mṛgo 'yam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फाराकाराः सदर्पाः सुरतरसकलालम्पटाः सुन्दराङ्गा व्यूढोरस्काः सुरूपाः सुसमजठरिणो मांसला लोलनेत्राः । अत्यन्तप्रौढवाचो ऽपरिलघुधृतयः क्रोधना मध्यवेगा उक्षाणो लिङ्गमीषद्विततनवमितैरङ्गुलीकैर्वहन्ति

sphārākārāḥ sadarpāḥ suratarasakalālampaṭāḥ sundarāṅgā vyūḍhoraskāḥ surūpāḥ susamajaṭhariṇo māṃsalā lolanetrāḥ / atyantaprauḍhavāco 'parilaghudhṛtayaḥ krodhanā madhyavegā ukṣāṇo liṅgamīṣadvitatanavamitairaṅgulīkairvahanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्ये धृष्टा बलिष्ठाः सितशमदशनाः पीवरास्या वराक्षा ग्रीवाबाहूरुदीर्घाः परहितनिरताः सात्त्विकाः स्निग्धवाचः । निर्लज्जाश्चारुशीलाः पृथुतरगतयश्चण्डसम्भोगरक्ता अश्वा लिङ्गं वहन्तो युवतिजनमतं भानुसङ्ख्याङ्गुलीकम्

kārye dhṛṣṭā baliṣṭhāḥ sitaśamadaśanāḥ pīvarāsyā varākṣā grīvābāhūrudīrghāḥ parahitaniratāḥ sāttvikāḥ snigdhavācaḥ / nirlajjāścāruśīlāḥ pṛthutaragatayaścaṇḍasambhogaraktā aśvā liṅgaṃ vahanto yuvatijanamataṃ bhānusaṅkhyāṅgulīkam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृग्यादीनां स्वरूपनिरूपणम् । मृद्वङ्गी दीर्घनेत्रा वरबिसलतिकाकोमला दीर्घबाहुः शोणाम्भोजाभिरामं वहति करयुगं ह्रस्वमध्या सुकेशी । सुश्रोणीः कम्बुकण्ठी पृथुकुचयुगला या वहत्यङ्गुलीकैः षड्भिः कन्दर्पगेहं कथयति हरिणीं तामिह ज्योतिरीशः

mṛgyādīnāṃ svarūpanirūpaṇam / mṛdvaṅgī dīrghanetrā varabisalatikākomalā dīrghabāhuḥ śoṇāmbhojābhirāmaṃ vahati karayugaṃ hrasvamadhyā sukeśī / suśroṇīḥ kambukaṇṭhī pṛthukucayugalā yā vahatyaṅgulīkaiḥ ṣaḍbhiḥ kandarpagehaṃ kathayati hariṇīṃ tāmiha jyotirīśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यानिम्नोत्तुङ्गशीर्षा बहुतरकपिशस्थूलकेशप्रचारा चञ्चन्नीलाम्बुजाक्षी सुललितवदना तुङ्गवक्षोजभारा । गम्भीरावर्तनाभिर्वलिभिरुपगता श्रोणिभारालसाङ्गी सेयं रन्ध्राङ्गुलीकं वहति रतगुहारन्ध्रकं वै तुरङ्गी

vyānimnottuṅgaśīrṣā bahutarakapiśasthūlakeśapracārā cañcannīlāmbujākṣī sulalitavadanā tuṅgavakṣojabhārā / gambhīrāvartanābhirvalibhirupagatā śroṇibhārālasāṅgī seyaṃ randhrāṅgulīkaṃ vahati rataguhārandhrakaṃ vai turaṅgī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूलाङ्गी स्थूलगण्डा लघुतरनयना स्थूलनीलाल्पकेशा बिम्बौष्ठी पीनबाहुः कठिनगुरुकुचा हीनपर्वा ऽतिदुष्टा । निर्लज्जा रासभोक्तिस्तरलितवदना सर्वदा कष्टसाध्या निर्दिष्टा हस्तिनीयं वहति रविसमैरङ्गुलैर्गुह्यदेशम्

sthūlāṅgī sthūlagaṇḍā laghutaranayanā sthūlanīlālpakeśā bimbauṣṭhī pīnabāhuḥ kaṭhinagurukucā hīnaparvā 'tiduṣṭā / nirlajjā rāsabhoktistaralitavadanā sarvadā kaṣṭasādhyā nirdiṣṭā hastinīyaṃ vahati ravisamairaṅgulairguhyadeśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्त्रीणामवस्थाविशेषाः कथ्यन्ते । षोडशवर्षवयस्कां बालामित्यालपन्ति धीमन्तः । विंशात्तरुणीं त्रिंशात्प्रौढां पञ्चाशतो वृद्धाम्

atha strīṇāmavasthāviśeṣāḥ kathyante / ṣoḍaśavarṣavayaskāṃ bālāmityālapanti dhīmantaḥ / viṃśāttaruṇīṃ triṃśātprauḍhāṃ pañcāśato vṛddhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाला नूतनसङ्गमे रतिकरी सान्द्रान्धकारे भवेद् आलोके सुखमातनोति तरुणी सम्भोगलीलाविधौ । आलोके ऽपि सुखायते सरभसं प्रौढा तमिस्रे ऽङ्गना वृद्धा जीवितहारिणी न कुरुते कुत्रापि सौख्यं मनाक्

bālā nūtanasaṅgame ratikarī sāndrāndhakāre bhaved āloke sukhamātanoti taruṇī sambhogalīlāvidhau / āloke 'pi sukhāyate sarabhasaṃ prauḍhā tamisre 'ṅganā vṛddhā jīvitahāriṇī na kurute kutrāpi saukhyaṃ manāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ देशविशेषात् स्त्रीस्वरूपं निरूप्यते । रूक्षाङ्गी बहुवर्णिनी चलमतिर्गीतप्रिया चाटुला शैलाम्भोनिधिपार्श्वदेशवनिता प्रायो भवेदीदृशी । अम्भोदागमपुष्पमाससमये सेव्या पुनः प्रीणिता गुर्वाहारसुगन्धिमाल्यवसनस्निग्धाङ्गरागादिभिः

atha deśaviśeṣāt strīsvarūpaṃ nirūpyate / rūkṣāṅgī bahuvarṇinī calamatirgītapriyā cāṭulā śailāmbhonidhipārśvadeśavanitā prāyo bhavedīdṛśī / ambhodāgamapuṣpamāsasamaye sevyā punaḥ prīṇitā gurvāhārasugandhimālyavasanasnigdhāṅgarāgādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गूढग्रन्थिरहर्निशं हि सकले गात्रे वहप्यच्छताम् अम्भोजप्रसवारुणोत्तमकरा शीतालयप्रेयसी । सौराष्ट्री च कलिङ्गदेशयुवतिः कामं भवेत्पित्तला हेमन्ते शिशिरे नरैरविरतं सेव्या यथाकाङ्क्षया

gūḍhagranthiraharniśaṃ hi sakale gātre vahapyacchatām ambhojaprasavāruṇottamakarā śītālayapreyasī / saurāṣṭrī ca kaliṅgadeśayuvatiḥ kāmaṃ bhavetpittalā hemante śiśire narairavirataṃ sevyā yathākāṅkṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञेया कोकिलकाकलीकलरवा मेदस्विनी शीतला निद्रालुश्च शिरीषकोमलतनुः स्निग्धानना श्लेष्मला । वङ्गश्रीहटकामरूपतरुणी शीतादिना शङ्किता गन्तव्या शरदि प्रकृष्टमदना ग्रीष्मे नरैरादृता

jñeyā kokilakākalīkalaravā medasvinī śītalā nidrāluśca śirīṣakomalatanuḥ snigdhānanā śleṣmalā / vaṅgaśrīhaṭakāmarūpataruṇī śītādinā śaṅkitā gantavyā śaradi prakṛṣṭamadanā grīṣme narairādṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचिचरितविचित्रा चित्रसम्भोगमित्रा नखदशनविरक्ता शिल्पशिक्षानुरक्ता । स्थिरमतिनिजबन्धुः कामसर्वस्वसिन्धुर् भवति रुचिरवेषा कामिनी मध्यदेशा

śucicaritavicitrā citrasambhogamitrā nakhadaśanaviraktā śilpaśikṣānuraktā / sthiramatinijabandhuḥ kāmasarvasvasindhur bhavati ruciraveṣā kāminī madhyadeśā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करकुचकरजाताश्लेषविन्यासदक्षा सकलसुरतबन्धुर्ज्ञानवैदग्ध्यदक्षा । नलघुनगुरुवेगा प्रायशः कामरक्ता रमयति मधुराल्पं सुन्दरी तैरभुक्ती

karakucakarajātāśleṣavinyāsadakṣā sakalasuratabandhurjñānavaidagdhyadakṣā / nalaghunaguruvegā prāyaśaḥ kāmaraktā ramayati madhurālpaṃ sundarī tairabhuktī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदुवचनविभागा कोमलानङ्गभागा विगतरमणनी(भी)तिः कोमलानङ्गगीतिः । द्रवति झटिति कान्ता चित्रसम्भोगदक्षा रमयति किल कौली कीर्तिता वङ्गीगौडी

mṛduvacanavibhāgā komalānaṅgabhāgā vigataramaṇanī(bhī)tiḥ komalānaṅgagītiḥ / dravati jhaṭiti kāntā citrasambhogadakṣā ramayati kila kaulī kīrtitā vaṅgīgauḍī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करतलहतितुष्टा बाह्यसम्भोगहृष्टा चिरनिधुवनसाध्या मालवी धूर्तवाक्या । सुखयति सुखवेगा व्यञ्जितानङ्गरागा चपलपिशुनशीला स्यादियं चोलबाला

karatalahatituṣṭā bāhyasambhogahṛṣṭā ciranidhuvanasādhyā mālavī dhūrtavākyā / sukhayati sukhavegā vyañjitānaṅgarāgā capalapiśunaśīlā syādiyaṃ colabālā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुवलयदलवर्णा चारुताटङ्ककर्णा चकितहरिणनेत्रा फुल्लराजीववक्त्रा । लघुनिधुवनरक्ता ऽकष्टसम्भोगसक्ता सुललितगतिरेषा गुर्जरी चारुवेषा

kuvalayadalavarṇā cārutāṭaṅkakarṇā cakitahariṇanetrā phullarājīvavaktrā / laghunidhuvanaraktā 'kaṣṭasambhogasaktā sulalitagatireṣā gurjarī cāruveṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलसवलितदृष्टिर्दिव्यरूपाङ्गयष्टिः कठिनमदनवेगा दुःखसाध्या प्रयोगे । विरमति सुरतान्ते कोपमायाति कान्ते विविधपुरुषलोला सैन्धवी दुष्टशीला

alasavalitadṛṣṭirdivyarūpāṅgayaṣṭiḥ kaṭhinamadanavegā duḥkhasādhyā prayoge / viramati suratānte kopamāyāti kānte vividhapuruṣalolā saindhavī duṣṭaśīlā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुलककरजदात्री दुष्टवाक्याभिधात्री विषमसुरतपात्री निश्चितं कालरात्री । इति भवति पुरन्ध्री कोशलावन्तिका स्त्री कवलयति रतार्ता श्रूयते पूर्ववार्ता

pulakakarajadātrī duṣṭavākyābhidhātrī viṣamasuratapātrī niścitaṃ kālarātrī / iti bhavati purandhrī kośalāvantikā strī kavalayati ratārtā śrūyate pūrvavārtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिकवरमृदुवाचः कोमलाङ्ग्यः सुरम्या व्यपगतभयलज्जाः साहसिन्यः स्वतन्त्राः । लघुनिधुवनसाध्याश्चीनसौवीरभेदद्रविडमलयजाताः सुन्दराङ्ग्यस्तरुण्यः

pikavaramṛduvācaḥ komalāṅgyaḥ suramyā vyapagatabhayalajjāḥ sāhasinyaḥ svatantrāḥ / laghunidhuvanasādhyāścīnasauvīrabhedadraviḍamalayajātāḥ sundarāṅgyastaruṇyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकलसुरतदक्षा सिद्धिसौभाग्यवश्या दशनवसनपानप्रीतिभाजः सलज्जाः । करजलिखनदक्षाश्चण्डवेगाभिरम्याः कुसुमसुरभयः स्युर्मद्रतैलङ्गनार्यः

sakalasuratadakṣā siddhisaubhāgyavaśyā daśanavasanapānaprītibhājaḥ salajjāḥ / karajalikhanadakṣāścaṇḍavegābhiramyāḥ kusumasurabhayaḥ syurmadratailaṅganāryaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरतसविमर्दप्रेमवत्यः प्रचण्डाः करजदशनकेशाश्लेषसञ्ज्ञाविहीनाः । सहजमलिनचित्ताः पौण्ड्रकाम्बोजजाताः करतललयतुष्टाः कामरूपाङ्गनाः स्युः

suratasavimardapremavatyaḥ pracaṇḍāḥ karajadaśanakeśāśleṣasañjñāvihīnāḥ / sahajamalinacittāḥ pauṇḍrakāmbojajātāḥ karatalalayatuṣṭāḥ kāmarūpāṅganāḥ syuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गाढं संश्लिष्य कण्ठे लिखति कररुहैः सर्वतः कान्तदेहं केशेष्वाकृष्य चुम्बत्यधरमविरतं मुष्टिघातं ददाति । तृप्तिं नो याति शीघ्रं द्रवति न च रते चण्डवेगा प्रगल्भा ज्ञातव्या पण्डितेन्द्रैरतिकलितरतिर्लाटकर्णाटनारी

gāḍhaṃ saṃśliṣya kaṇṭhe likhati kararuhaiḥ sarvataḥ kāntadehaṃ keśeṣvākṛṣya cumbatyadharamavirataṃ muṣṭighātaṃ dadāti / tṛptiṃ no yāti śīghraṃ dravati na ca rate caṇḍavegā pragalbhā jñātavyā paṇḍitendrairatikalitaratirlāṭakarṇāṭanārī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्टा दुर्गन्धदेहाः पशुसमसुरताश्चुम्बनश्लेषहीनाः सेर्ष्या म्लेच्छाङ्गनाः स्युर्लघुरतनिरताः पार्वतीयाश्च नार्यः । काश्मीराभीरगन्ध्याः सकलरसकलामोददक्षा नितान्तं साध्या देशानुसारादिह पटुमतिभिर्योषितः सर्वदैव

duṣṭā durgandhadehāḥ paśusamasuratāścumbanaśleṣahīnāḥ serṣyā mlecchāṅganāḥ syurlaghurataniratāḥ pārvatīyāśca nāryaḥ / kāśmīrābhīragandhyāḥ sakalarasakalāmodadakṣā nitāntaṃ sādhyā deśānusārādiha paṭumatibhiryoṣitaḥ sarvadaiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातेस्तत्त्वं समस्तं निखिलशशिकलाबोधनं सत्त्ववृत्तिं मृग्यादीनां वशत्वं मदनरसकलाकौतुकं चाप्यशेषम् । इत्थं यः कामिनीनां कलयति चरितं देशसात्म्येन सम्यग् यावज्जीवं स तस्याः प्रभवति हृदये प्राणनाथः सुखाय

jātestattvaṃ samastaṃ nikhilaśaśikalābodhanaṃ sattvavṛttiṃ mṛgyādīnāṃ vaśatvaṃ madanarasakalākautukaṃ cāpyaśeṣam / itthaṃ yaḥ kāminīnāṃ kalayati caritaṃ deśasātmyena samyag yāvajjīvaṃ sa tasyāḥ prabhavati hṛdaye prāṇanāthaḥ sukhāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योनिभेदनिरूपणम् । स्पर्शेन पङ्कजसमा तरुणीजनानाम् अभ्यन्तरे च गुटिकासमदेशका च । योनिर्भवेदथ वलिप्रकारावकीर्णा गोजिह्विकासुखरकर्कशगर्भदेशा

yonibhedanirūpaṇam / sparśena paṅkajasamā taruṇījanānām abhyantare ca guṭikāsamadeśakā ca / yonirbhavedatha valiprakārāvakīrṇā gojihvikāsukharakarkaśagarbhadeśā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्युत्तमा प्रकथिता प्रथमा कवीन्द्रैर् मध्या च मध्यमविधा किल सम्प्रदिष्टा । शेषद्वयं मदनकेलिकलारसज्ञैर् निन्द्यं सदैव कथितं सुरतोत्सवेषु

atyuttamā prakathitā prathamā kavīndrair madhyā ca madhyamavidhā kila sampradiṣṭā / śeṣadvayaṃ madanakelikalārasajñair nindyaṃ sadaiva kathitaṃ suratotsaveṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वह्निर्न शान्तिमुपयाति कदा ऽपि काष्ठैर् नाम्भोनिधिर्विरमति प्रचुरैः पयोभिः । नाप्यन्तको जगति जन्तुभिरेति तोषं वामा ऽपि नैव पुरुषैः खलु याति तृप्तिम्

vahnirna śāntimupayāti kadā 'pi kāṣṭhair nāmbhonidhirviramati pracuraiḥ payobhiḥ / nāpyantako jagati jantubhireti toṣaṃ vāmā 'pi naiva puruṣaiḥ khalu yāti tṛptim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्नरेण रतिरङ्गविचक्षणेन मायामुपास्य सकलां स्वशरीरसाध्याम् । तासां मनोहरणमेव परं विधेयं नो वेद को ऽपि हृदयं खलु कामिनीनाम्

tasmānnareṇa ratiraṅgavicakṣaṇena māyāmupāsya sakalāṃ svaśarīrasādhyām / tāsāṃ manoharaṇameva paraṃ vidheyaṃ no veda ko 'pi hṛdayaṃ khalu kāminīnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीतिभेदनिरूपणम् । स्रक्चन्दनाम्बरमनोहरभक्ष्यभोज्यैर् नानाविधैरुपचिता विषयैः सदैव । प्रीतिः स्मृता विषयजेति कविप्रवीरैः सादृश्ययोगसुभगा कथिता सदैव

prītibhedanirūpaṇam / srakcandanāmbaramanoharabhakṣyabhojyair nānāvidhairupacitā viṣayaiḥ sadaiva / prītiḥ smṛtā viṣayajeti kavipravīraiḥ sādṛśyayogasubhagā kathitā sadaiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आखेटशिल्पसुरपूजनकेलिरङ्गसङ्गीतसेवनविधावुपचीयते या । अभ्यासकौशलवशेन कृशोदरीणाम् आभ्यासकी निगदिता कविभिः पुराणैः

ākheṭaśilpasurapūjanakeliraṅgasaṅgītasevanavidhāvupacīyate yā / abhyāsakauśalavaśena kṛśodarīṇām ābhyāsakī nigaditā kavibhiḥ purāṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीणां रागविनाशहेतवः । दारिद्रदुःखभयविक्लवमानरोगैर् उद्वेगकोपतनुतादिभिरीश्वराणाम् । रागं त्यजन्ति वनिता इह विस्तरस्य भीत्या न चास्य कथितः सकलो विवर्तः

strīṇāṃ rāgavināśahetavaḥ / dāridraduḥkhabhayaviklavamānarogair udvegakopatanutādibhirīśvarāṇām / rāgaṃ tyajanti vanitā iha vistarasya bhītyā na cāsya kathitaḥ sakalo vivartaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.