Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·6·6.1·6.1.183

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.1.183

JV 6.1.183

गो श्वन्, साववर्णः सौ प्रथमैकवचने यदवर्णान्तम्, राड् अङ् क्रुङ् कृद् इत्य् एतेभ्यो यद् उक्तं तन् न भवति । गवा, गवे, गोभ्याम् इति । साव् एकाचस् तृतीयादिर् विभक्तिः (*६,१।१६८) इति प्राप्तिः प्रतिषिध्यते । सुगुना, सुगवे, सुगुभ्याम् । अन्तोदात्ताद् उत्तरपदात् इति प्राप्तिः । श्वन् - शुना, शुने, श्वभ्याम् । परमशुना, परमशुने, परमश्वभ्याम् । पूर्ववत् प्राप्तिः । साववर्णः - सौ प्रथमैकवचने यद् अवर्णान्तं तस्य ग्रहणम् । येभ्यः । तेभ्यः । केभ्यः । राट् - राजतिः क्विबन्तः । राजा । परमराजः । अङ् - अञ्चतिः क्विबन्तः, तस्य सनकारस्य ग्रहणं विषयावधारणार्थम्, यत्र अस्य नलोपो न अस्ति तत्र प्रतिषेधो यथा स्यात् । नाञ्चेः पूजायाम् (*६,४।६०) । इति प्रतिषिध्यते नलोपः । प्राञ्चा । प्राङ्भ्याम् । नलोपविषये तु भवत्य् एव विभक्तेर् उदात्तत्वम् । प्राचा । प्राचे । प्राग्भ्याम् । क्रुङ् क्विन्नन्त एव -क्रुञ्चा । परमक्रुञ्चा । कृत् - करोति कृतिर् वा क्विबन्तः । कृता । परमकृता ॥ दिवो झल्

go śvan, sāvavarṇaḥ sau prathamaikavacane yadavarṇāntam, rāḍ aṅ kruṅ kṛd ity etebhyo yad uktaṃ tan na bhavati / gavā, gave, gobhyām iti / sāv ekācas tṛtīyādir vibhaktiḥ (*6,1.168) iti prāptiḥ pratiṣidhyate / sugunā, sugave, sugubhyām / antodāttād uttarapadāt iti prāptiḥ / śvan - śunā, śune, śvabhyām / paramaśunā, paramaśune, paramaśvabhyām / pūrvavat prāptiḥ / sāvavarṇaḥ - sau prathamaikavacane yad avarṇāntaṃ tasya grahaṇam / yebhyaḥ / tebhyaḥ / kebhyaḥ / rāṭ - rājatiḥ kvibantaḥ / rājā / paramarājaḥ / aṅ - añcatiḥ kvibantaḥ, tasya sanakārasya grahaṇaṃ viṣayāvadhāraṇārtham, yatra asya nalopo na asti tatra pratiṣedho yathā syāt / nāñceḥ pūjāyām (*6,4.60) / iti pratiṣidhyate nalopaḥ / prāñcā / prāṅbhyām / nalopaviṣaye tu bhavaty eva vibhakter udāttatvam / prācā / prāce / prāgbhyām / kruṅ kvinnanta eva -kruñcā / paramakruñcā / kṛt - karoti kṛtir vā kvibantaḥ / kṛtā / paramakṛtā // divo jhal

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/6.1.183

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.1.183, in HREEM (hreem.cc/library/JV/6.1.183), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text