Library·Khandadeva: Bhattadipika·10·10.6

Khandadeva: Bhattadipika 10.6

एकर्च स्थानि यज्ञे स्युः स्वाध्यायवत्

ekarca sthāni yajñe syuḥ svādhyāyavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृचे वा लिङ्गदर्शनात्

tṛce vā liṅgadarśanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्दृशं प्रतिवीक्षणं कालमात्रं परार्थत्वात्

svardṛśaṃ prativīkṣaṇaṃ kālamātraṃ parārthatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठ्यस्य युगपद्विधेर् एकाहवद् द्विसामत्वम्

pṛṣṭhyasya yugapadvidher ekāhavad dvisāmatvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभक्ते वा समस्तविधानात् तद्विभागे विप्रतिषिद्धम्

vibhakte vā samastavidhānāt tadvibhāge vipratiṣiddham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समासस् त्व् एकादशिनेषु तत्प्रकृतित्वात्

samāsas tv ekādaśineṣu tatprakṛtitvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहारप्रतिषेधाच् च

vihārapratiṣedhāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतितो वा लोकवद् विभागः स्यात्

śrutito vā lokavad vibhāgaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहारप्रकृतित्वाच् च

vihāraprakṛtitvāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशये च तदासत्तेः

viśaye ca tadāsatteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयस् तथेति चेत्

trayas tatheti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न समत्वात् प्रयाजवत्

na samatvāt prayājavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपृष्ठे पृष्ठशब्दात् तेषां स्याद् एकदेशत्वं पृष्ठस्य कृतदेशत्वात्

sarvapṛṣṭhe pṛṣṭhaśabdāt teṣāṃ syād ekadeśatvaṃ pṛṣṭhasya kṛtadeśatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधेस् तु विप्रकर्षः स्यात्

vidhes tu viprakarṣaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैरूपसामा क्रतुसंयोगात् त्रिवृद्वद् एकसामा स्यात्

vairūpasāmā kratusaṃyogāt trivṛdvad ekasāmā syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठार्थे वा प्रकृतिलिङ्गसंयोगात्

pṛṣṭhārthe vā prakṛtiliṅgasaṃyogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृद्वद् इति चेत्

trivṛdvad iti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्रकृताव् अकृत्स्नसंयोगात्

na prakṛtāv akṛtsnasaṃyogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधित्वान् नेति चेत्

vidhitvān neti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्याद् विशये तन्न्यायत्वात् कर्माविभागात्

syād viśaye tannyāyatvāt karmāvibhāgāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतेश् चाविकारात्

prakṛteś cāvikārāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृति सङ्ख्यात्वेन सर्वसंख्याविकारः स्यात्

trivṛti saṅkhyātvena sarvasaṃkhyāvikāraḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तोमस्य वा तल्लिङ्गत्वात्

stomasya vā talliṅgatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभयसाम्नि विश्वजिद्वद्विभागः स्यात्

ubhayasāmni viśvajidvadvibhāgaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्टार्थे वातदर्थत्वात्

pṛṣṭārthe vātadarthatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गदर्शनाच् च

liṅgadarśanāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्ठे रसभोजनम् आवृत्ते संस्थिते त्रयस्त्रिंशे ऽहनि स्यात् तदानन्तर्यात् प्रकृतिवत्

pṛṣṭhe rasabhojanam āvṛtte saṃsthite trayastriṃśe 'hani syāt tadānantaryāt prakṛtivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ते वा कृतकालत्वात्

ante vā kṛtakālatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यासे च तदभ्यासः कर्मणः पुनः प्रयोगात्

abhyāse ca tadabhyāsaḥ karmaṇaḥ punaḥ prayogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ते वा कृतकालत्वात्

ante vā kṛtakālatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवृत्तिस् तु व्यवाये कालभेदात् स्यात्

āvṛttis tu vyavāye kālabhedāt syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधु न दीक्षिता ब्रह्मचारित्वात्

madhu na dīkṣitā brahmacāritvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राश्येत यज्ञार्थत्वात्

prāśyeta yajñārthatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानसम् अहर् अन्तरं स्याद् भेदव्यपदेशात्

mānasam ahar antaraṃ syād bhedavyapadeśāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन च संस्तवात्

tena ca saṃstavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहर् अन्ताच् च परेण चोदना

ahar antāc ca pareṇa codanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षे सङ्ख्या सहस्रवत्

pakṣe saṅkhyā sahasravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहरङ्गं वांशुवच् चोदनाभावात्

aharaṅgaṃ vāṃśuvac codanābhāvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशमविसर्गवचनाच् च

daśamavisargavacanāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशमे ऽहनीति च तद्गुणशास्त्रात्

daśame 'hanīti ca tadguṇaśāstrāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्ख्यासामञ्जस्यात्

saṅkhyāsāmañjasyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्वतिरेके चैकस्य भावात्

paśvatireke caikasya bhāvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुतिव्यपदेशम् अङ्गेन विप्रतिषिद्धं व्रतवत्

stutivyapadeśam aṅgena vipratiṣiddhaṃ vratavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वचनाद् अतदन्तत्वम्

vacanād atadantatvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्रम् एकः प्रकृतिवत्

satram ekaḥ prakṛtivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वचनात् तु बहूनां स्यात्

vacanāt tu bahūnāṃ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपदेशः स्याद् इति चेत्

apadeśaḥ syād iti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैकव्यपदेशात्

naikavyapadeśāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्निवापञ् च दर्शयति

sannivāpañ ca darśayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहूनाम् इति चैकस्मिन् विशेषवचनं व्यर्थम्

bahūnām iti caikasmin viśeṣavacanaṃ vyartham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये स्युर् ऋत्विजः प्रकृतिवत्

anye syur ṛtvijaḥ prakṛtivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि वा यजमानाः स्युर् ऋत्विजाम् अभिधानसंयोगात् तेषां स्याद् यजमानत्वम्

api vā yajamānāḥ syur ṛtvijām abhidhānasaṃyogāt teṣāṃ syād yajamānatvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तृसंस्कारो वचनाद् आधातृवद् इति चेत्

kartṛsaṃskāro vacanād ādhātṛvad iti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्याद् विशये तन्न्यायत्वात् प्रकृतिवत्

syād viśaye tannyāyatvāt prakṛtivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वाम्याख्याः स्युर् गृहपतिवद् इति चेत्

svāmyākhyāḥ syur gṛhapativad iti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्रसिद्धग्रहणत्वाद् असंयुक्तस्य तद्धर्मेण

na prasiddhagrahaṇatvād asaṃyuktasya taddharmeṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीक्षितादीक्षितव्यपदेशश् च नोपपद्यते ऽर्थयोर् नित्यभावित्वात्

dīkṣitādīkṣitavyapadeśaś ca nopapadyate 'rthayor nityabhāvitvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदक्षिणत्वाच् च

adakṣiṇatvāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशाहस्य सत्रत्वम् आसनोपायिचोदनेन यजमानबहुत्वेन च सत्रशब्दाभिसंयोगात्

dvādaśāhasya satratvam āsanopāyicodanena yajamānabahutvena ca satraśabdābhisaṃyogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजतिचोदनाद् अहीनत्वं स्वामिनां चास्थितपरिमाणत्वात्

yajaticodanād ahīnatvaṃ svāmināṃ cāsthitaparimāṇatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहीने दक्षिणाशास्त्रं गुणत्वात् प्रत्यह कर्मभेदः स्यात्

ahīne dakṣiṇāśāstraṃ guṇatvāt pratyaha karmabhedaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वस्य वैककर्म्यात्

sarvasya vaikakarmyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृषदाज्यवद् वाह्नां गुणशास्त्रं स्यात्

pṛṣadājyavad vāhnāṃ guṇaśāstraṃ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्यौतिष्टोम्यस् तु दक्षिणाः सर्वासाम् एककर्मत्वात् प्रकृतिवत् तस्मान् नासां विकारः स्यात्

jyautiṣṭomyas tu dakṣiṇāḥ sarvāsām ekakarmatvāt prakṛtivat tasmān nāsāṃ vikāraḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशाहे तु वचनात् प्रत्यहं दक्षिणाभेदस् तत्प्रकृतित्वात् परेषु तासां संख्याविकारः स्यात्

dvādaśāhe tu vacanāt pratyahaṃ dakṣiṇābhedas tatprakṛtitvāt pareṣu tāsāṃ saṃkhyāvikāraḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिक्रयाविभागाद् वा समस्तस्य विकारः स्यात्

parikrayāvibhāgād vā samastasya vikāraḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदस् तु गुणसंयोगात्

bhedas tu guṇasaṃyogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यहं सर्वसंस्कारः प्रकृतिवत् सर्वासां सर्वशेषत्वात्

pratyahaṃ sarvasaṃskāraḥ prakṛtivat sarvāsāṃ sarvaśeṣatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकार्थत्वान् नेति चेत्

ekārthatvān neti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्याद् उत्पत्तौ कालभेदात्

syād utpattau kālabhedāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभज्य तु संस्कारवचनाद् द्वादशाहवत्

vibhajya tu saṃskāravacanād dvādaśāhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गेन द्रव्यनिर्देशे सर्वत्र प्रत्ययः स्याल् लिङ्गस्य सर्वगामित्वाद् आग्नेयवत्

liṅgena dravyanirdeśe sarvatra pratyayaḥ syāl liṅgasya sarvagāmitvād āgneyavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद् अर्थं वार्थशेषत्वाद् अल्पेन परिमाणं स्यात् तस्मिंश् च लिङ्गसामर्थ्यम्

yāvad arthaṃ vārthaśeṣatvād alpena parimāṇaṃ syāt tasmiṃś ca liṅgasāmarthyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आग्नेये कृत्स्नविधिः

āgneye kṛtsnavidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋजीषस्य प्रधानत्वाद् अहर्गणे सर्वस्य प्रतिपत्तिः स्यात्

ṛjīṣasya pradhānatvād ahargaṇe sarvasya pratipattiḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाससि मानोपावहरणे प्रकृतौ सोमस्य वचनात्

vāsasi mānopāvaharaṇe prakṛtau somasya vacanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राहर्गणे ऽर्थाद् वासः प्रकृतिः स्यात्

tatrāhargaṇe 'rthād vāsaḥ prakṛtiḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानं प्रत्युत्पादयेत् प्रकृतौ तेन दर्शनाद् उपावहरणस्य

mānaṃ pratyutpādayet prakṛtau tena darśanād upāvaharaṇasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरणे वा श्रुत्यसंयोगाद् अर्थाद् विकृतौ तेन

haraṇe vā śrutyasaṃyogād arthād vikṛtau tena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.