प्रयोजनाभिसम्बन्धात् पृथक् सतां ततः स्याद् ऐककर्म्यम् एकशब्दाभिसंयोगात्
prayojanābhisambandhāt pṛthak satāṃ tataḥ syād aikakarmyam ekaśabdābhisaṃyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Khandadeva: Bhattadipika·11·11.1
Khandadeva: Bhattadipika 11.1
शेषवद् वा प्रयोजनं प्रतिजनं प्रतिकर्म विभज्येत
śeṣavad vā prayojanaṃ pratijanaṃ pratikarma vibhajyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविधानात् तु नैवं स्यात्
avidhānāt tu naivaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषस्य हि परार्थत्वाद् विधानात् प्रतिप्रधानभावः स्यात्
śeṣasya hi parārthatvād vidhānāt pratipradhānabhāvaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गानां तु शब्दभेदात् क्रतुवत् स्यात् फलानयत्वम्
aṅgānāṃ tu śabdabhedāt kratuvat syāt phalānayatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थभेदस् तु तत्राथेहैकार्थ्याद् ऐककर्म्यम्
arthabhedas tu tatrāthehaikārthyād aikakarmyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दभेदान् नेति चेत्
śabdabhedān neti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मार्थत्वात् प्रयोगे ताच्छब्द्यं स्यात् तदर्थत्वात्
karmārthatvāt prayoge tācchabdyaṃ syāt tadarthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तृविधेर् नानार्थत्वाद् गुणप्रधानेषु
kartṛvidher nānārthatvād guṇapradhāneṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरम्भस्य शब्दपूर्वत्वात्
ārambhasya śabdapūrvatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकेनापि समाप्येत कृतार्थत्वाद् यथा क्रत्वन्तरेषु प्राप्तेषु चोत्तरावत् स्यात्
ekenāpi samāpyeta kṛtārthatvād yathā kratvantareṣu prāpteṣu cottarāvat syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलाभावान् नेति चेत्
phalābhāvān neti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कर्मसंयोगात् प्रयोजनबशब्ददोषं स्यात्
na karmasaṃyogāt prayojanabaśabdadoṣaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकशब्द्याद् इति चेत्
ekaśabdyād iti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नार्थपृथक्त्वात् समत्वाद् अगुणत्वम्
nārthapṛthaktvāt samatvād aguṇatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधेस् त्व् एकश्रुतित्वाद् अपर्यायविधानान् नित्यवच् छ्रुतभूताभिसंयोगाद् अर्थेन युगपत्प्राप्तेर् यथाप्राप्तं स्वशब्दो निवीतवत् सर्वप्रयोगे प्रवृत्तिः स्यात्
vidhes tv ekaśrutitvād aparyāyavidhānān nityavac chrutabhūtābhisaṃyogād arthena yugapatprāpter yathāprāptaṃ svaśabdo nivītavat sarvaprayoge pravṛttiḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा कर्मोपदेशत्वात्
tathā karmopadeśatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रत्वन्तरेषु पुनर्वचनम्
kratvantareṣu punarvacanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरास्वश्रुतित्वाद् विशेषाणां कृतार्थत्वात् संदोहे यथाकामी प्रतीयेत
uttarāsvaśrutitvād viśeṣāṇāṃ kṛtārthatvāt saṃdohe yathākāmī pratīyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मण्य् आरम्भभाव्यत्वात् कृषिवत् प्रत्यारम्भं फलानि स्युः
karmaṇy ārambhabhāvyatvāt kṛṣivat pratyārambhaṃ phalāni syuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिकारश् च सर्वेषां कार्यत्वाद् उपपद्यते विशेषः
adhikāraś ca sarveṣāṃ kāryatvād upapadyate viśeṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृत् तु स्यात् कृतार्थत्वाद् अङ्गवत्
sakṛt tu syāt kṛtārthatvād aṅgavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दार्थश् च तथा लोके
śabdārthaś ca tathā loke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि वा संप्रयोगे यथाकामी प्रतीयेताश्रुतित्वाद् विधिषु वचनानि स्युः
api vā saṃprayoge yathākāmī pratīyetāśrutitvād vidhiṣu vacanāni syuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकशब्द्यात् तथाङ्गेषु
ekaśabdyāt tathāṅgeṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोके कर्मार्थलक्षणम्
loke karmārthalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियाणाम् अर्थशेषत्वात् प्रत्यक्षतस् तन्निर्वृत्त्यापवर्गः स्यात्
kriyāṇām arthaśeṣatvāt pratyakṣatas tannirvṛttyāpavargaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्ममात्रे त्व् अदर्शनाच् छब्दार्थेनापवर्गः स्यात्
dharmamātre tv adarśanāc chabdārthenāpavargaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रतुवच् चानुमानेनाभ्यासे फलभूमा स्यात्
kratuvac cānumānenābhyāse phalabhūmā syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृद् वा कारणैकत्वात्
sakṛd vā kāraṇaikatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिमाणं चानियमेन स्यात्
parimāṇaṃ cāniyamena syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलस्यारम्भनिर्वृत्तेः क्रतुषु स्यात् फलान्यत्वम्
phalasyārambhanirvṛtteḥ kratuṣu syāt phalānyatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थवांस् तु नैकत्वाद् अभ्यासः स्याद् अनर्थको यथा भोजनम् एकस्मिन्न् अर्थस्यापरिमाणत्वात् प्रधाने च क्रियार्थत्वाद् अनियमः स्यात्
arthavāṃs tu naikatvād abhyāsaḥ syād anarthako yathā bhojanam ekasminn arthasyāparimāṇatvāt pradhāne ca kriyārthatvād aniyamaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथक्त्वाद् विधितः परिमाणं स्यात्
pṛthaktvād vidhitaḥ parimāṇaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनभ्यासो वा प्रयोगवचनैकत्वात् सर्वस्य युगपच्छास्त्राद् अफलत्वाच् च कर्मणः स्यात् क्रियार्थत्वात्
anabhyāso vā prayogavacanaikatvāt sarvasya yugapacchāstrād aphalatvāc ca karmaṇaḥ syāt kriyārthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यासो वा छेदनसंमार्गावदानेषु वचनात् सकृत्त्वस्य
abhyāso vā chedanasaṃmārgāvadāneṣu vacanāt sakṛttvasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनभ्यासस् तु वाच्यत्वात्
anabhyāsas tu vācyatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुवचनेन सर्वप्राप्तेर् विकल्पः स्यात्
bahuvacanena sarvaprāpter vikalpaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टः प्रयोग इति चेत्
dṛṣṭaḥ prayoga iti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्येति चेत्
bhaktyeti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेतरस्मिन्
tathetarasmin
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमं वा नियम्येत कारणाद् अतिक्रमः स्यात्
prathamaṃ vā niyamyeta kāraṇād atikramaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्यर्थाविशेषात्
śrutyarthāviśeṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चान्यार्थदर्शनम्
tathā cānyārthadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृत्या च पूर्ववत् तदासत्तेः
prakṛtyā ca pūrvavat tadāsatteḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरासु यावत्स्वम् अपूर्वत्वात्
uttarāsu yāvatsvam apūrvatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत्स्वं वान्यविधानेनानुवादः स्यात्
yāvatsvaṃ vānyavidhānenānuvādaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साकल्यविधानात्
sākalyavidhānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बह्वर्थत्वाच् च
bahvarthatvāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निहोत्रे चाशेषवद्यवागूनियमः प्रतिषेधः कुमाराणाम्
agnihotre cāśeṣavadyavāgūniyamaḥ pratiṣedhaḥ kumārāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वप्रायिणापि लिङ्गेन संयुज्यते देवताभिसंयोगात्
sarvaprāyiṇāpi liṅgena saṃyujyate devatābhisaṃyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रधानकर्मार्थत्वाद् अङ्गानां तद्भेदात् कर्मभेदः प्रयोगे स्यात्
pradhānakarmārthatvād aṅgānāṃ tadbhedāt karmabhedaḥ prayoge syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमकोपश् च यौगपद्यात् स्यात्
kramakopaś ca yaugapadyāt syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुल्यानां तु यौगपद्यम् एकशब्दोपदेशात् स्याद् विशेषाग्रहणात्
tulyānāṃ tu yaugapadyam ekaśabdopadeśāt syād viśeṣāgrahaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकार्थ्याद् अव्यवायः स्यात्
ekārthyād avyavāyaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चान्यार्थदर्शनं कामुकायनः
tathā cānyārthadarśanaṃ kāmukāyanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्न्यायत्वाद् अशक्तेर् आनुपूर्व्यं स्यात् संस्कारस्य तदर्थत्वात्
tannyāyatvād aśakter ānupūrvyaṃ syāt saṃskārasya tadarthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंसृष्टो ऽपि तादर्थ्यात्
asaṃsṛṣṭo 'pi tādarthyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभवाद् वा प्रदीपवत्
vibhavād vā pradīpavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थात् तु लोके विधितः प्रतिप्रधानं स्यात्
arthāt tu loke vidhitaḥ pratipradhānaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृद् इज्यां कामुकायनः परिमाणविरोधात्
sakṛd ijyāṃ kāmukāyanaḥ parimāṇavirodhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधेस् त्व् इतरार्थत्वात् सकृद् इज्याश्रुतिव्यतिक्रमः स्यात्
vidhes tv itarārthatvāt sakṛd ijyāśrutivyatikramaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिवत् प्रकरणाविभागे प्रयोगं बादरायणः
vidhivat prakaraṇāvibhāge prayogaṃ bādarāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि चैकेन सन्निधानम् अविशेषको हेतुः
api caikena sannidhānam aviśeṣako hetuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिद् विधानान् नेति चेत्
kvacid vidhānān neti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विधेश् चोदितत्वात्
na vidheś coditatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याख्यातं तुल्यानां यौगपद्यम् अगृह्यमाणविशेषाणाम्
vyākhyātaṃ tulyānāṃ yaugapadyam agṛhyamāṇaviśeṣāṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भेदस् तु कालभेदाच् चोदनाव्यवायात् स्याद् विशिष्टानां विधिः प्रधानकालत्वात्
bhedas tu kālabhedāc codanāvyavāyāt syād viśiṣṭānāṃ vidhiḥ pradhānakālatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चान्यार्थदर्शनम्
tathā cānyārthadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिर् इति चेन् न वर्तमानापदेशात्
vidhir iti cen na vartamānāpadeśāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.