Library·Jaimini-Grhyasutra·1·1.21

Jaimini-Grhyasutra 1.21

JaimGS 1.21

अथास्या दक्षिणेन पाणिना दक्षिणं पाणिं गृह्णाति प्रहस्तं पुंस अङ्गुली स्त्रियः साङ्गुष्ठं मिथुनकामो गृह्णामि ते सौभगत्वाय हस्तं मया पत्या जरदष्टिर्यथासत् । भगो ऽयेमा सविता पुरन्धिर्मह्यं त्वादुर्गार्हपत्याय देवाः ॥ सोमो ऽददद्गन्धर्वाय गन्धर्वो ऽददग्नये । रयिं च पुत्रांश्चादादग्निर्मह्यमथो इमाम् ॥ सोमः प्रथमो विविदे गन्धर्वो विविद उत्तरः । तृतीयो ऽग्निष्टे पतिस्तुरीयो ऽहं मनुष्यजा इत्युपनयनावृताश्मानमधिष्ठापयेत्स्रीवत् उत्तरपुरस्तादग्नेर्भार्यया संप्रेक्ष्यमाणो जपत्यघोरचक्षुरपतिघ्नी म एधि शिवा पतिभ्यः सुमनाः सुवर्चाः । जीवसूर्देवकामा स्योना शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥ आ नः प्रजां जनयतु प्रजापतिराजरसाय समनत्कर्यमा । अदुर्मङ्गलीः पतिलोकमाविश शं न एधि द्विपदे शं चतुष्पदे ॥ तां पूषञ्छिवतमामेरयस्व यस्यां बीजं मनुष्या वपन्ति । या न ऊरू उशती विस्त्रयातै यस्यामुशन्तः प्रहरेम शेफम् ॥ अमो ऽहमस्मि सा त्वं सामाहमस्म्यृत्कं मनो ऽहमस्मि वाक्त्वं द्यौरहं पृथिवी त्वं तावेहि संभवाव सह रेतो दधावहै पुंसे पुत्राय वेत्तवै मामनुव्रता भव सदृशय्या मया भवासावित्यथास्या नाम गृहीत्वाग्निं परिक्रमेयातामीर्त्वमस्यूक्ते माता नाम सा मामेहि सह प्रजया सह रायस्पोपेणेति तस्यां प्रत्याव्रजितायां भ्रातान्यो वा सूहृदभिधारितान्लाजाञ्छूर्पादञ्जलिनोपघातमञ्जलावावपेदुपस्तीर्णाभिधारितान्कृत्वा तानितराग्नौ जुहुयात्कन्यलेयं नार्यर्यम्णमिति कन्यला पितृभ्यः पतिलोकं यतीयमव दीक्षामयक्षत स्वाहा ॥ इयं नार्युपब्रूते ऽग्नौ लाजानावपन्ती । दीर्घायुरस्तु मे पतिरेधन्तां ज्ञातयो मम स्वाहा ॥ अर्यम्णं नु देवं कन्याग्निमयक्षत । स इमां देवो अर्यमा प्रेतो मुञ्चातु मामुतः स्वाहेति होमान्तेषु जपति चतुर्विश्वा उत त्वया वयं धारा उदन्या इव । अतिगाहेमहि द्विष इति तूष्णीं धारिका कामायावपेच्चतुर्थं दक्षिणं शूर्पपुटं काम इत्याचक्षत उत्तरपुरस्तादग्रनेः सप्त पदान्यभ्युत्क्रमयेदेकमिष इति प्रतिमन्त्रमेकमिषे विष्णुस्त्वान्वेतु । द्वे ऊर्जे विष्णुस्त्वान्वेतु । त्रीणि रायस्पोषाय विष्णुस्त्वान्वेतु । चत्वारि मयोभवाय विष्णुस्तान्वेतु । षडृतुभ्यो विष्णुस्तान्वेतु । सखा सप्तपदी भवेति सप्तमे प्राचीमवस्थाप्योदकुम्भेन मार्जयेरन्नापोहिष्ठीयाभिस्तिसृभिः प्रेक्षकाननुमन्त्रयते सुमङ्गलीरियं वधूरिमां समेत पश्यत । सौभाग्यमस्यै दत्त्वायाथास्तं विपरेतनेति प्रेक्षयेद्ध्रुवमरुन्धतीं सप्त ऋषीन्पश्यानीति प्रतिजानानां ध्रुवो ऽसीति ध्रुवमुपतिष्ठते ध्रुवो ऽसि ध्रुवाहं पतिकुले भूयासममुष्येति पतिनाम गृह्णीयादसावित्यात्मनो ऽरुन्धतीमरुन्धत्यरुद्धाहं पत्या भूयासममुनेति पतिनाम गृह्णीयादसावित्यात्मनः

athāsyā dakṣiṇena pāṇinā dakṣiṇaṃ pāṇiṃ gṛhṇāti prahastaṃ puṃsa aṅgulī striyaḥ sāṅguṣṭhaṃ mithunakāmo gṛhṇāmi te saubhagatvāya hastaṃ mayā patyā jaradaṣṭiryathāsat / bhago 'yemā savitā purandhirmahyaṃ tvādurgārhapatyāya devāḥ // somo 'dadadgandharvāya gandharvo 'dadagnaye / rayiṃ ca putrāṃścādādagnirmahyamatho imām // somaḥ prathamo vivide gandharvo vivida uttaraḥ / tṛtīyo 'gniṣṭe patisturīyo 'haṃ manuṣyajā ityupanayanāvṛtāśmānamadhiṣṭhāpayetsrīvat uttarapurastādagnerbhāryayā saṃprekṣyamāṇo japatyaghoracakṣurapatighnī ma edhi śivā patibhyaḥ sumanāḥ suvarcāḥ / jīvasūrdevakāmā syonā śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade // ā naḥ prajāṃ janayatu prajāpatirājarasāya samanatkaryamā / adurmaṅgalīḥ patilokamāviśa śaṃ na edhi dvipade śaṃ catuṣpade // tāṃ pūṣañchivatamāmerayasva yasyāṃ bījaṃ manuṣyā vapanti / yā na ūrū uśatī vistrayātai yasyāmuśantaḥ praharema śepham // amo 'hamasmi sā tvaṃ sāmāhamasmyṛtkaṃ mano 'hamasmi vāktvaṃ dyaurahaṃ pṛthivī tvaṃ tāvehi saṃbhavāva saha reto dadhāvahai puṃse putrāya vettavai māmanuvratā bhava sadṛśayyā mayā bhavāsāvityathāsyā nāma gṛhītvāgniṃ parikrameyātāmīrtvamasyūkte mātā nāma sā māmehi saha prajayā saha rāyaspopeṇeti tasyāṃ pratyāvrajitāyāṃ bhrātānyo vā sūhṛdabhidhāritānlājāñchūrpādañjalinopaghātamañjalāvāvapedupastīrṇābhidhāritānkṛtvā tānitarāgnau juhuyātkanyaleyaṃ nāryaryamṇamiti kanyalā pitṛbhyaḥ patilokaṃ yatīyamava dīkṣāmayakṣata svāhā // iyaṃ nāryupabrūte 'gnau lājānāvapantī / dīrghāyurastu me patiredhantāṃ jñātayo mama svāhā // aryamṇaṃ nu devaṃ kanyāgnimayakṣata / sa imāṃ devo aryamā preto muñcātu māmutaḥ svāheti homānteṣu japati caturviśvā uta tvayā vayaṃ dhārā udanyā iva / atigāhemahi dviṣa iti tūṣṇīṃ dhārikā kāmāyāvapeccaturthaṃ dakṣiṇaṃ śūrpapuṭaṃ kāma ityācakṣata uttarapurastādagraneḥ sapta padānyabhyutkramayedekamiṣa iti pratimantramekamiṣe viṣṇustvānvetu / dve ūrje viṣṇustvānvetu / trīṇi rāyaspoṣāya viṣṇustvānvetu / catvāri mayobhavāya viṣṇustānvetu / ṣaḍṛtubhyo viṣṇustānvetu / sakhā saptapadī bhaveti saptame prācīmavasthāpyodakumbhena mārjayerannāpohiṣṭhīyābhistisṛbhiḥ prekṣakānanumantrayate sumaṅgalīriyaṃ vadhūrimāṃ sameta paśyata / saubhāgyamasyai dattvāyāthāstaṃ viparetaneti prekṣayeddhruvamarundhatīṃ sapta ṛṣīnpaśyānīti pratijānānāṃ dhruvo 'sīti dhruvamupatiṣṭhate dhruvo 'si dhruvāhaṃ patikule bhūyāsamamuṣyeti patināma gṛhṇīyādasāvityātmano 'rundhatīmarundhatyaruddhāhaṃ patyā bhūyāsamamuneti patināma gṛhṇīyādasāvityātmanaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JaimGS/1.21

Cite as: Jaimini-Grhyasutra 1.21, in HREEM (hreem.cc/library/JaimGS/1.21), after GRETIL, Jaimini-Grhyasutra [no source given; cf.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/2_grhya/jaimigsu.htm — Jaimini-Grhyasutra [no source given; cf. the ed. by Willem Caland: The Jaiminigṛhyasūtra belonging to the Sāmaveda, Lahore : Moti Lal Banarsi Dass (Punjab Sanskrit Series, 2)] Input by members of the Sansknet project THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURP

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text