इति श्री-नारद-पञ्च-रात्रे ज्ञानामृत-सारे प्रथमैक-रात्रे नारदोपदेश-ग्रहणं नाम नवमो ऽध्यायः प्रथमैक-रात्रे दशमो ऽध्यायः श्री-शुक उवाच नारदो हि महा-ज्ञानी देवर्षिर् ब्रह्मणः सुतः । सर्व-वेद-विदां श्रेष्ठो गरिष्ठश् च वरिष्ठकः
iti śrī-nārada-pañca-rātre jñānāmṛta-sāre prathamaika-rātre nāradopadeśa-grahaṇaṃ nāma navamo 'dhyāyaḥ prathamaika-rātre daśamo 'dhyāyaḥ śrī-śuka uvāca nārado hi mahā-jñānī devarṣir brahmaṇaḥ sutaḥ / sarva-veda-vidāṃ śreṣṭho gariṣṭhaś ca variṣṭhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं स नोपदिष्टश् च ज्ञान-हीनो महा-मुनिः । तन् मां बोधय विभो सन्देह-भञ्जनं कुरु
kathaṃ sa nopadiṣṭaś ca jñāna-hīno mahā-muniḥ / tan māṃ bodhaya vibho sandeha-bhañjanaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-व्यास उवाच नारदो ब्रह्मणः पुत्रः पुरा-कल्पे बभूव सः । सर्व-ज्ञानं ददौ तस्मै विधाता जगताम् अपि
śrī-vyāsa uvāca nārado brahmaṇaḥ putraḥ purā-kalpe babhūva saḥ / sarva-jñānaṃ dadau tasmai vidhātā jagatām api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदांश् च पाठयाम् आस वेदाङ्गान्य् अपि सुव्रत । सिद्ध-विद्यां शिल्प-विद्यां योग-शास्त्रं पुराणकम्
vedāṃś ca pāṭhayām āsa vedāṅgāny api suvrata / siddha-vidyāṃ śilpa-vidyāṃ yoga-śāstraṃ purāṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवान् एकदा पुत्रं कथयाम् आस संसदि । सृष्टिं कुरु महा-भाग कृत्वा दार-परिग्रहम्
bhagavān ekadā putraṃ kathayām āsa saṃsadi / sṛṣṭiṃ kuru mahā-bhāga kṛtvā dāra-parigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणश् च वचः श्रुत्वा कोप-रक्तास्य-लोचनः । उवाच पितरं कोपात् परं कृष्ण-परायनः
brahmaṇaś ca vacaḥ śrutvā kopa-raktāsya-locanaḥ / uvāca pitaraṃ kopāt paraṃ kṛṣṇa-parāyanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-नारद उवाच सर्वेषाम् अपि वन्द्यानां पिता चैव महा-गुरुः । ज्ञान-दातुः परो वन्द्यो न भूतो न भविष्यति
śrī-nārada uvāca sarveṣām api vandyānāṃ pitā caiva mahā-guruḥ / jñāna-dātuḥ paro vandyo na bhūto na bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तन-दात्री गर्भ-धात्री स्नेह-कर्त्री सदाम्बिका । जन्म-दातान्न-दाता स्यात् स्नेह-कर्ता पिता सदा
stana-dātrī garbha-dhātrī sneha-kartrī sadāmbikā / janma-dātānna-dātā syāt sneha-kartā pitā sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न क्षमौ तौ च पितरौ पुत्रस्य कर्म खण्डितुम् । करोति सद्-गुरुः शिष्य-कर्म-मूल-निकृन्तनम्
na kṣamau tau ca pitarau putrasya karma khaṇḍitum / karoti sad-guruḥ śiṣya-karma-mūla-nikṛntanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुश् च ज्ञानोद्गिरणात् ज्ञानं स्यान् मन्त्र-तन्त्रयोः । तत् तन्त्रं स च मन्त्रश् च कृष्ण-भक्तिर् यतो भवेत्
guruś ca jñānodgiraṇāt jñānaṃ syān mantra-tantrayoḥ / tat tantraṃ sa ca mantraś ca kṛṣṇa-bhaktir yato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-कृष्ण-विमुखो भूत्वा विषये यस्य मानसम् । विषम् अत्यमृतं त्यक्त्वा स च मूढो नराधमः
śrī-kṛṣṇa-vimukho bhūtvā viṣaye yasya mānasam / viṣam atyamṛtaṃ tyaktvā sa ca mūḍho narādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गुरुः स पिता वन्द्यः सा माता स पतिः सुतः । यो ददाति हरौ भक्तिं कर्म-मूल-निकृन्तनी
sa guruḥ sa pitā vandyaḥ sā mātā sa patiḥ sutaḥ / yo dadāti harau bhaktiṃ karma-mūla-nikṛntanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-कृष्ण-भजनं तात सर्व-मङ्गल-मङ्गलम् । कर्मोपभोग-रोगआणाम् औषधं तन्-निकृन्तनम्
śrī-kṛṣṇa-bhajanaṃ tāta sarva-maṅgala-maṅgalam / karmopabhoga-rogaāṇām auṣadhaṃ tan-nikṛntanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो जगद्-विधातुश् च धर्म-शास्तुर् इयं मतिः । स्वयं माया-मोहितश् च परं भ्रष्टं करोति च
aho jagad-vidhātuś ca dharma-śāstur iyaṃ matiḥ / svayaṃ māyā-mohitaś ca paraṃ bhraṣṭaṃ karoti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुस् त्वां मोहिताम् कृत्वा युयोज स्रष्टुम् ईश्वरः । न ददौ स्वात्म-भक्तिं तां स्व-दास्यं चाति-दुर्लभम्
viṣṇus tvāṃ mohitām kṛtvā yuyoja sraṣṭum īśvaraḥ / na dadau svātma-bhaktiṃ tāṃ sva-dāsyaṃ cāti-durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता ददाति पुत्राय मोदकं क्षुन्-निवारकम् । स च बालो न जानाति कथंभूतं च मोदकम्
mātā dadāti putrāya modakaṃ kṣun-nivārakam / sa ca bālo na jānāti kathaṃbhūtaṃ ca modakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालकं वञ्चनं कृत्वा मिष्टं द्रव्यं प्रदाय सः । पिता प्रयाति कार्यार्थं विष्णुना मोहितस् तथा
bālakaṃ vañcanaṃ kṛtvā miṣṭaṃ dravyaṃ pradāya saḥ / pitā prayāti kāryārthaṃ viṣṇunā mohitas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसार-कूप-पतितो विष्णुना प्रेरितो भवान् । न युक्तं पतनं तत्र तद् उद्धारम् अभीप्सितम्
saṃsāra-kūpa-patito viṣṇunā prerito bhavān / na yuktaṃ patanaṃ tatra tad uddhāram abhīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानी गुरुश् च बलवान् भवाब्धेः शिष्यम् उद्धरेत् । गुरुः स्वयम् असिद्धश् च दुर्बलः कथम् उद्धरेत्
jñānī guruś ca balavān bhavābdheḥ śiṣyam uddharet / guruḥ svayam asiddhaś ca durbalaḥ katham uddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरोर् अत्य्-अवलिप्तस्य कार्याकार्यम् अजानतः । उत्पथ-प्रतिपन्नस्य परित्यागो विधीयते
guror aty-avaliptasya kāryākāryam ajānataḥ / utpatha-pratipannasya parityāgo vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गुरुः परमो वैरी यो ददाति ह्य् असन्-मतिम् । तं नमस्-कृत्य सत्-शिष्यः प्रयाति ज्ञानदं गुरुम्
sa guruḥ paramo vairī yo dadāti hy asan-matim / taṃ namas-kṛtya sat-śiṣyaḥ prayāti jñānadaṃ gurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसार-विषयोन्मत्तो गुरु-रार्तः स्व-कर्मणि । दुर्बलो दुर्वहं भारं ददाति जनकाय च
saṃsāra-viṣayonmatto guru-rārtaḥ sva-karmaṇi / durbalo durvahaṃ bhāraṃ dadāti janakāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदस्य वचः श्रुत्वा क्रुद्धः पुत्रम् उवाच सः । कम्पितस् तमसा धाता कोप-रक्तास्य-लोचनः
nāradasya vacaḥ śrutvā kruddhaḥ putram uvāca saḥ / kampitas tamasā dhātā kopa-raktāsya-locanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच ज्ञानं ते भवतु भ्रष्टं स्त्री-जितो भव पामर । सर्व-जातिषु गन्धर्वः कामी सो ऽपि भवान् भव
brahmovāca jñānaṃ te bhavatu bhraṣṭaṃ strī-jito bhava pāmara / sarva-jātiṣu gandharvaḥ kāmī so 'pi bhavān bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चाशत्-कामिनीनां च स्वयं भर्ता भवाचिरात् । तासां वशश् च सततं स्त्रीणां क्रीडा मृगो यथा
pañcāśat-kāminīnāṃ ca svayaṃ bhartā bhavācirāt / tāsāṃ vaśaś ca satataṃ strīṇāṃ krīḍā mṛgo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गार-शूरो भव रे शश्वत्-सुस्थिर-यौवनः । तासां नित्यं यौवनानां सुन्दरीणां प्रियो भव
śṛṅgāra-śūro bhava re śaśvat-susthira-yauvanaḥ / tāsāṃ nityaṃ yauvanānāṃ sundarīṇāṃ priyo bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम-बाध्यो भव चिरं दिव्य-वर्ष-सहस्रकम् । निर्जने निर्जने रम्ये वने क्रीडां करिष्यसि
kāma-bādhyo bhava ciraṃ divya-varṣa-sahasrakam / nirjane nirjane ramye vane krīḍāṃ kariṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वर्ष-सहस्रान्ते मया शप्तः स्व-कर्मणा । विप्र-दास्यां तु शूद्रायां जनिष्यसि न संशयः
tato varṣa-sahasrānte mayā śaptaḥ sva-karmaṇā / vipra-dāsyāṃ tu śūdrāyāṃ janiṣyasi na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वैष्णव-संसर्गात् विष्णोर् उच्छिष्ट-भोजनात् । विष्णु-मन्त्र-प्रसादेन विष्णु-माया-विमोहितः
tato vaiṣṇava-saṃsargāt viṣṇor ucchiṣṭa-bhojanāt / viṣṇu-mantra-prasādena viṣṇu-māyā-vimohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तातस्य वचनं श्रुत्वा चुकोप नारदो मुनिः । शशाप पितरं शिघ्रं दारुणं च यथोचितम्
tātasya vacanaṃ śrutvā cukopa nārado muniḥ / śaśāpa pitaraṃ śighraṃ dāruṇaṃ ca yathocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपूज्यो भव दुष्टं त्वं त्वन्-मन्त्रोपासकः कुतः । अगम्यागमनेच्छा ते भविष्यति न संशयः
apūjyo bhava duṣṭaṃ tvaṃ tvan-mantropāsakaḥ kutaḥ / agamyāgamanecchā te bhaviṣyati na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदस्य तु शापेन सो ऽपूज्यो जगतां विधिः । दृष्ट्वा स्व-कन्या-रूपं च पश्चाद् धावितवान् पुरा
nāradasya tu śāpena so 'pūjyo jagatāṃ vidhiḥ / dṛṣṭvā sva-kanyā-rūpaṃ ca paścād dhāvitavān purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः स्व-देहं तत्याज भर्त्सितः सनकादिभिः । लज्जितः काम-युक्तश् च पुनर् ब्रह्मा बभूव सः
punaḥ sva-dehaṃ tatyāja bhartsitaḥ sanakādibhiḥ / lajjitaḥ kāma-yuktaś ca punar brahmā babhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदस् तु नमस्-कृत्य पितरं कमलोद्भवम् । विप्र-देहं परित्यज्य गन्धर्वश् च बभूव सः
nāradas tu namas-kṛtya pitaraṃ kamalodbhavam / vipra-dehaṃ parityajya gandharvaś ca babhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नव-यौवन-कालेन बलवान् मदनोद्धतः । जहार कन्याः पञ्चाशत् बलाच् चित्र-रथस्य तु
nava-yauvana-kālena balavān madanoddhataḥ / jahāra kanyāḥ pañcāśat balāc citra-rathasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गान्धर्वेन विवाहेन ता उवाह च निर्जने । मूर्च्छां प्रापुश् च ताः कन्या दृष्ट्वा सुन्दरम् ईश्वरम्
gāndharvena vivāhena tā uvāha ca nirjane / mūrcchāṃ prāpuś ca tāḥ kanyā dṛṣṭvā sundaram īśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसस्पुरुश् च पितरं मातरं भ्रातरं तथा । रेमिरे तेन सार्धं च कामुक्यः कामुकेन च
visaspuruś ca pitaraṃ mātaraṃ bhrātaraṃ tathā / remire tena sārdhaṃ ca kāmukyaḥ kāmukena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्दरेर् कन्दरे रम्ये रम्ये सुन्दर-मन्दिरे । शैले शैले सुरहसि कानने कानने तथा
kandarer kandare ramye ramye sundara-mandire / śaile śaile surahasi kānane kānane tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पोद्यने तरु-द्याने नद्यां नद्यां नदे नदे । सरःश्रेष्ठे सरःश्रेष्ठे वरे चन्द्र-सरोवरे
puṣpodyane taru-dyāne nadyāṃ nadyāṃ nade nade / saraḥśreṣṭhe saraḥśreṣṭhe vare candra-sarovare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरेशस्यापि निकटे सुभद्रस्य तटे तटे । अगम्ये च महा-घोरे गन्ध-मादन-गह्वरे
sureśasyāpi nikaṭe subhadrasya taṭe taṭe / agamye ca mahā-ghore gandha-mādana-gahvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिजात-तरुणां च पुष्पितानां मनोहरे । तद्-अन्तरे सुन्दरे चामोदिते पुष्प-वायुना
parijāta-taruṇāṃ ca puṣpitānāṃ manohare / tad-antare sundare cāmodite puṣpa-vāyunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलये निलये रम्ये सुगन्धे चन्दनान्विते । चन्दनोक्षित-सर्वाङ्गश् चन्दनाक्तेन कामिना
malaye nilaye ramye sugandhe candanānvite / candanokṣita-sarvāṅgaś candanāktena kāminā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रम्य-चम्पक-शय्यासु चन्दनाक्तासु सस्मिताः । दिवानिशं न जानन्ति कामिना सस्मितेन च
ramya-campaka-śayyāsu candanāktāsu sasmitāḥ / divāniśaṃ na jānanti kāminā sasmitena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्यन्दके शूरसेने नन्दने पुष्प-भद्रके । स्वाहा-वने काम्यके च रम्यके पारिभद्रके
visyandake śūrasene nandane puṣpa-bhadrake / svāhā-vane kāmyake ca ramyake pāribhadrake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरन्धके गन्धके च सुरङ्ह्रे पुण्ड्रके ऽपि च । कालञ्जरे पञ्जरे च काञ्ची-काञ्चन-कानने
surandhake gandhake ca suraṅhre puṇḍrake 'pi ca / kālañjare pañjare ca kāñcī-kāñcana-kānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधु-माधव-मासे च मधूरे मधु-कानने । वने कल्प-तरूणां च विश्व-कारु-कृत-स्थले
madhu-mādhava-māse ca madhūre madhu-kānane / vane kalpa-tarūṇāṃ ca viśva-kāru-kṛta-sthale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नाकराणां निकरे सुन्दरे सुन्दरान्तरे । सुवेले च सुपार्श्वे च प्रवालांकुर-कानने
ratnākarāṇāṃ nikare sundare sundarāntare / suvele ca supārśve ca pravālāṃkura-kānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दारे मन्दिरे पूरे गान्धारे च युगन्धरे । वने केलि-कदम्बानां केतकीनां मनोहरे
mandāre mandire pūre gāndhāre ca yugandhare / vane keli-kadambānāṃ ketakīnāṃ manohare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधवी-मालतीनां च यूथिकानां वने वने । चम्पकानां पलाशानां कुन्दानां विपिने तथा
mādhavī-mālatīnāṃ ca yūthikānāṃ vane vane / campakānāṃ palāśānāṃ kundānāṃ vipine tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागेश्वर-लवङ्गानां अन्तरे ललितालये । कुमुदानां पङ्कजानां पङ्किले कोमल-स्थले
nāgeśvara-lavaṅgānāṃ antare lalitālaye / kumudānāṃ paṅkajānāṃ paṅkile komala-sthale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थल-पद्म-प्रकारो च भूमि-चम्पक-कानने । लाङ्गलीनां रसालानां पनसानां सुख-प्रदे
sthala-padma-prakāro ca bhūmi-campaka-kānane / lāṅgalīnāṃ rasālānāṃ panasānāṃ sukha-prade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदली-बदरीणां च श्री-फलानां च श्री-युते । जम्बीराणां च जम्बूनां करञ्जानां तथैव च
kadalī-badarīṇāṃ ca śrī-phalānāṃ ca śrī-yute / jambīrāṇāṃ ca jambūnāṃ karañjānāṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा बिहारं ताभिश् च गन्धर्वश् चोपवर्हणः । दिव्यं वर्ष-सहस्रं च स्वाश्रमं पुनर् आययौ
kṛtvā bihāraṃ tābhiś ca gandharvaś copavarhaṇaḥ / divyaṃ varṣa-sahasraṃ ca svāśramaṃ punar āyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा विधातुर् आह्वानं पुष्करं च ययौ पुनः । ददर्श तत्र ब्रह्माणम् रत्न-सिंहासन-स्थितम्
śrutvā vidhātur āhvānaṃ puṣkaraṃ ca yayau punaḥ / dadarśa tatra brahmāṇam ratna-siṃhāsana-sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवेन्द्रैश् चापि सिद्धेन्द्रैर् मुनीन्द्रैः सन्कादिभिः । समावृतं सभायां च रक्षो-गन्धर्व-किन्नरैः
devendraiś cāpi siddhendrair munīndraiḥ sankādibhiḥ / samāvṛtaṃ sabhāyāṃ ca rakṣo-gandharva-kinnaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुशोभितं यथा चन्द्रं गगने भगणैः सह । प्रणनाम सभा-मध्ये ताभिः सार्धं जगद्-विधिम्
suśobhitaṃ yathā candraṃ gagane bhagaṇaiḥ saha / praṇanāma sabhā-madhye tābhiḥ sārdhaṃ jagad-vidhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेशं च गणेशं च धनेशं शेषम् ईश्वरम् । धर्मं धन्वन्तरिं स्कन्दं सूर्य-सोम-हुताशनम्
maheśaṃ ca gaṇeśaṃ ca dhaneśaṃ śeṣam īśvaram / dharmaṃ dhanvantariṃ skandaṃ sūrya-soma-hutāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपेन्द्रेन्द्रं विश्व-कारुं वरुणं पवनं स्मरम् । यमम् अष्टौ वसून् रुद्रान् जयन्तं नलकूवरम्
upendrendraṃ viśva-kāruṃ varuṇaṃ pavanaṃ smaram / yamam aṣṭau vasūn rudrān jayantaṃ nalakūvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान् देवान् नमस्-कृत्य ननाम मुनि-पुङ्गवम् । अगस्त्यं च पुलस्त्यं च पुलहं च प्रचेतसम्
sarvān devān namas-kṛtya nanāma muni-puṅgavam / agastyaṃ ca pulastyaṃ ca pulahaṃ ca pracetasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्व-श्रेष्ठं वसिष्ठं च दक्षं च कर्दमं तथा । सनकं सनन्दं च तृतीयं च सनातनम्
sarva-śreṣṭhaṃ vasiṣṭhaṃ ca dakṣaṃ ca kardamaṃ tathā / sanakaṃ sanandaṃ ca tṛtīyaṃ ca sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनत्-कुमारं योगीशं ज्ञानिनां च गुरोर् गुरुम् । वोढुं पञ्च-शिखं सङ्खं भृगुम् अङ्गिरसं तथा
sanat-kumāraṃ yogīśaṃ jñānināṃ ca guror gurum / voḍhuṃ pañca-śikhaṃ saṅkhaṃ bhṛgum aṅgirasaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसुरिं कपिलं कौत्सं क्रतुं नारायणं नरम् । मरीचिं कश्यपं कण्वं व्यासं दुर्वाससं कविम्
āsuriṃ kapilaṃ kautsaṃ kratuṃ nārāyaṇaṃ naram / marīciṃ kaśyapaṃ kaṇvaṃ vyāsaṃ durvāsasaṃ kavim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिं च च्यवनं मार्कण्डेयं च लोमशम् । वाल्मीकिं परशु-रामं संवर्तं च विभाण्डकम्
bṛhaspatiṃ ca cyavanaṃ mārkaṇḍeyaṃ ca lomaśam / vālmīkiṃ paraśu-rāmaṃ saṃvartaṃ ca vibhāṇḍakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवलं च वाम-देवम् ऋशयशृङ्गं पराशारम् । एतान् सर्वान् नमस्-कृत्य तस्थौ स पुरतो विधेः
devalaṃ ca vāma-devam ṛśayaśṛṅgaṃ parāśāram / etān sarvān namas-kṛtya tasthau sa purato vidheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टाव सर्वान् देवांश् च मुनीन्द्रांश् च तथैव च । तम् उवाच सभा-मध्ये विधाता जगताम् अपि । सस्मितः सुप्रसन्नश् च गन्धर्वम् उपवर्हणम्
tuṣṭāva sarvān devāṃś ca munīndrāṃś ca tathaiva ca / tam uvāca sabhā-madhye vidhātā jagatām api / sasmitaḥ suprasannaś ca gandharvam upavarhaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच श्री-कृष्ण-रस-सङ्गीतं वीणा-ध्वनि-समन्वितम् । कुरु वत्साधुनात्रैव शृण्वन्तु मुनयः सुराः
brahmovāca śrī-kṛṣṇa-rasa-saṅgītaṃ vīṇā-dhvani-samanvitam / kuru vatsādhunātraiva śṛṇvantu munayaḥ surāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपीनां वस्त्र-हरणं हरं रास-महोत्सवम् । ताभिः सार्धं जल-क्रीडां हरेर् उत्कीर्तनं कुरु
gopīnāṃ vastra-haraṇaṃ haraṃ rāsa-mahotsavam / tābhiḥ sārdhaṃ jala-krīḍāṃ harer utkīrtanaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण-सङ्कीर्तनं तूर्णं पुनाति श्रुति-मात्रतः । श्रोतारं च प्रवक्तारं पुरुषैः सप्तभिः सह
kṛṣṇa-saṅkīrtanaṃ tūrṇaṃ punāti śruti-mātrataḥ / śrotāraṃ ca pravaktāraṃ puruṣaiḥ saptabhiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रैव प्रभवेद् वत्स तन्-नाम-गुणानुकीर्तनम् । तत्र सर्वाणि तीर्थानि पुण्यानि मङ्गलानि च
yatraiva prabhaved vatsa tan-nāma-guṇānukīrtanam / tatra sarvāṇi tīrthāni puṇyāni maṅgalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्-कीर्तन-ध्वनिं श्रुत्वा सर्वाणि पातकानि च । दूराद् एव पलायन्ते वैनतेयम् इवोरगाः
tat-kīrtana-dhvaniṃ śrutvā sarvāṇi pātakāni ca / dūrād eva palāyante vainateyam ivoragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दिनं सफलं धन्यं यशस्यं सर्व-मङ्गलम् । श्री-कृष्ण-कीर्तनं यत्र तत्रैव नायुषो व्ययः
tad dinaṃ saphalaṃ dhanyaṃ yaśasyaṃ sarva-maṅgalam / śrī-kṛṣṇa-kīrtanaṃ yatra tatraiva nāyuṣo vyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकीर्तन-ध्वनिं श्रुत्वा ये च नृत्यन्ति वैष्णवाः । तेषां पाद-रजः-स्पर्शात् सद्यः पूता वसुन्धरा
saṃkīrtana-dhvaniṃ śrutvā ye ca nṛtyanti vaiṣṇavāḥ / teṣāṃ pāda-rajaḥ-sparśāt sadyaḥ pūtā vasundharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्-कीर्तनं भवेद् यत्र कृष्णस्य परमात्मनः । स्थानं तच् च भवेत् तीर्थं मृतानां तत्र मुक्तिदम्
tat-kīrtanaṃ bhaved yatra kṛṣṇasya paramātmanaḥ / sthānaṃ tac ca bhavet tīrthaṃ mṛtānāṃ tatra muktidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नात्र पापानि तिष्ठन्ति पुण्यानि सुस्थिराणि च । तपस्विनां च व्रतिनां व्रतानां तपसां स्थलम्
nātra pāpāni tiṣṭhanti puṇyāni susthirāṇi ca / tapasvināṃ ca vratināṃ vratānāṃ tapasāṃ sthalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्तते पापिनां देहे पापानि त्रि-विधानि च । महा-पापोपपापातिपापान्य् एव स्मृतानि च
vartate pāpināṃ dehe pāpāni tri-vidhāni ca / mahā-pāpopapāpātipāpāny eva smṛtāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हन्ता यो विप्र-भिक्षूणां यतीनां ब्रह्म-चारिणां । स्त्रीणां च वैष्णवानां च स महा-पातकी स्मृतः
hantā yo vipra-bhikṣūṇāṃ yatīnāṃ brahma-cāriṇāṃ / strīṇāṃ ca vaiṣṇavānāṃ ca sa mahā-pātakī smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रूणा-घ्नश् चापि गो-घ्नश् च शूद्र-घ्नश् च कृत-घ्नकः । विश्वास-घाती विड्-भोजी स एव ह्य् उपपातकी
bhrūṇā-ghnaś cāpi go-ghnaś ca śūdra-ghnaś ca kṛta-ghnakaḥ / viśvāsa-ghātī viḍ-bhojī sa eva hy upapātakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगम्यागमिनो ये च सुर-विप्र-स्वहारिणः । अतिपातकिनश् चैते वेद-विद्भिः प्रकीर्तिताः
agamyāgamino ye ca sura-vipra-svahāriṇaḥ / atipātakinaś caite veda-vidbhiḥ prakīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण-संकीर्त्न-ध्यानात् तन्-मन्त्र-ग्रहणाद् अहो । मुच्यन्ते पातकैस् तैस् तैः पापिनस् त्रि-विधाः स्मृताः
kṛṣṇa-saṃkīrtna-dhyānāt tan-mantra-grahaṇād aho / mucyante pātakais tais taiḥ pāpinas tri-vidhāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपो-यज्ञ-कृती पूतस् तीर्थ-स्नात-व्रती तथा । भिक्षुर् यतिर् ब्रह्म-चारी वान-प्रस्थश् च तापसः
tapo-yajña-kṛtī pūtas tīrtha-snāta-vratī tathā / bhikṣur yatir brahma-cārī vāna-prasthaś ca tāpasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रः परमो वह्निः सुपवित्रं जलं यथा । एते सर्वे वैष्णवानां कलां नार्हन्ति षोडशीम्
pavitraḥ paramo vahniḥ supavitraṃ jalaṃ yathā / ete sarve vaiṣṇavānāṃ kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णु-पादोदकोच्छिष्टं भुञ्जते ये च नित्यशः । पश्यन्ति च शिला-चक्रं पूजां कुर्वन्ति नित्यशः
viṣṇu-pādodakocchiṣṭaṃ bhuñjate ye ca nityaśaḥ / paśyanti ca śilā-cakraṃ pūjāṃ kurvanti nityaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवन्-मुक्तास् च ते धन्या हरि-दासाश् च भारते । पदे पदे ऽश्वमेधस्य प्राप्नुवन्ति फलं ध्रुवम्
jīvan-muktās ca te dhanyā hari-dāsāś ca bhārate / pade pade 'śvamedhasya prāpnuvanti phalaṃ dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां च दर्शनं स्पर्शं वाञ्छन्ति मुनयः सुराः । पुरुषाणां सहस्रं च पूतं तज्-जन्म-मात्रतः
teṣāṃ ca darśanaṃ sparśaṃ vāñchanti munayaḥ surāḥ / puruṣāṇāṃ sahasraṃ ca pūtaṃ taj-janma-mātrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा जगतां धाता तत्र तूष्णीं बभूव सः । आश्चर्यं मेनिरे श्रुत्वा देवाश् च मुनयस् तथा
ity uktvā jagatāṃ dhātā tatra tūṣṇīṃ babhūva saḥ / āścaryaṃ menire śrutvā devāś ca munayas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्न् अन्तरे तत्र विद्या-धर्यः समागताः । गन्धर्वाश् चापि विविधा ननृतुः किन्नरा जगुः
etasminn antare tatra vidyā-dharyaḥ samāgatāḥ / gandharvāś cāpi vividhā nanṛtuḥ kinnarā jaguḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रम्भोर् वशी घृताची च मेनका च तिलोत्तमा । सुधामुखी पूर्ण-चित्ती मोहिनी कलिका तथा
rambhor vaśī ghṛtācī ca menakā ca tilottamā / sudhāmukhī pūrṇa-cittī mohinī kalikā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चम्पावती चन्द्र-मुखी पद्मा पद्म-मुखीति च । एताश् चान्याश् च बह्व्यश् च श्वश्वत् सुस्थिर-यौवनाः
campāvatī candra-mukhī padmā padma-mukhīti ca / etāś cānyāś ca bahvyaś ca śvaśvat susthira-yauvanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहन्-नितम्ब-श्रोणीकास्तनभारैः समानताः । ईषद्धास्याः प्रसन्नास्याः कामार्ताश् च समाययुः
bṛhan-nitamba-śroṇīkāstanabhāraiḥ samānatāḥ / īṣaddhāsyāḥ prasannāsyāḥ kāmārtāś ca samāyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेद-ज्ञा मूर्तिमन्तश् च वेदाश् चात्वार एव च । ब्राह्मणा भिक्षवः सिद्धा यतयो ब्रह्म-चारिणः
veda-jñā mūrtimantaś ca vedāś cātvāra eva ca / brāhmaṇā bhikṣavaḥ siddhā yatayo brahma-cāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाययुस् तथा मन्दा दैव-ज्ञाः स्तुति-पाठकाः । लक्ष्मी सरस्वती दुर्गा सावित्री रोहिणी रतिः
samāyayus tathā mandā daiva-jñāḥ stuti-pāṭhakāḥ / lakṣmī sarasvatī durgā sāvitrī rohiṇī ratiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसी पृथिवी गङ्गा स्वाहा च यमुना तथा । वारुणी मनसेन्द्राणी ताः सर्वा देव-योषितः
tulasī pṛthivī gaṅgā svāhā ca yamunā tathā / vāruṇī manasendrāṇī tāḥ sarvā deva-yoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनि-पत्न्यश् च गन्धर्व्यो हर्ष-युक्ताः समाययुः । अहो महोत्सवं परमानन्द-मानसाः । विचित्रां च ब्रह्म-सभां पुष्करं तीर्थम् आययुः
muni-patnyaś ca gandharvyo harṣa-yuktāḥ samāyayuḥ / aho mahotsavaṃ paramānanda-mānasāḥ / vicitrāṃ ca brahma-sabhāṃ puṣkaraṃ tīrtham āyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.