इति श्री-नारद-पञ्च-रात्रे ज्ञानामृत-सारे प्रथमैक-रात्रे महोत्सवारम्भो नाम दशमो ऽध्यायः प्रथमैक-रात्रे एकादशो ऽध्यायः अथ महोत्सव-दर्शनम् श्री-व्यास उवाच अथ गन्धर्व-राजस् तु भगवान् आज्ञया विधेः । संगीतं च जगौ तत्र कृष्ण-रास-महोत्सवम्
iti śrī-nārada-pañca-rātre jñānāmṛta-sāre prathamaika-rātre mahotsavārambho nāma daśamo 'dhyāyaḥ prathamaika-rātre ekādaśo 'dhyāyaḥ atha mahotsava-darśanam śrī-vyāsa uvāca atha gandharva-rājas tu bhagavān ājñayā vidheḥ / saṃgītaṃ ca jagau tatra kṛṣṇa-rāsa-mahotsavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसमं तालमानं च सुतानं मधुरं श्रुतम् । वीणा-मृदङ्ग-मुरज-युक्तं ध्वनि-समन्वितम्
susamaṃ tālamānaṃ ca sutānaṃ madhuraṃ śrutam / vīṇā-mṛdaṅga-muraja-yuktaṃ dhvani-samanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागिणी-युक्त-रागेण समयोक्तेन सुन्दरम् । माधुर्यं मूर्च्छ्नायुक्तं मनसे हर्ष-कारणम्
rāgiṇī-yukta-rāgeṇa samayoktena sundaram / mādhuryaṃ mūrcchnāyuktaṃ manase harṣa-kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रं नृत्य-रुचिरं रूप-वेशम् उत्तमम् । लोकानुराग-बीजं च नाट्योपयुक्त-हस्तकम्
vicitraṃ nṛtya-ruciraṃ rūpa-veśam uttamam / lokānurāga-bījaṃ ca nāṭyopayukta-hastakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा श्रुत्वा सुराः सर्वे मुनयः सर्व-योषितः । मूर्च्छां प्रायुश् च सहसा चेतनां च पुनः पुनः
dṛṣṭvā śrutvā surāḥ sarve munayaḥ sarva-yoṣitaḥ / mūrcchāṃ prāyuś ca sahasā cetanāṃ ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपीनां वस्त्र-हरणं गोपी-गण-विलापनं । ताभ्यो वस्त्र-प्रदानं च संमानं वरदानकम्
gopīnāṃ vastra-haraṇaṃ gopī-gaṇa-vilāpanaṃ / tābhyo vastra-pradānaṃ ca saṃmānaṃ varadānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कात्यायनी-व्रतं चापि विप्र-दारान्न-भोजनम् । महेन्द्र-दर्प-पूजादि भञ्जनं शैल-पूजनम्
kātyāyanī-vrataṃ cāpi vipra-dārānna-bhojanam / mahendra-darpa-pūjādi bhañjanaṃ śaila-pūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनश् च शुश्रुवुः सर्वे श्री-वृन्दावन-वर्णनम् । संप्रापुश् च पुनर् मूर्च्छां पुनः प्रापुश् च चेतनाम्
punaś ca śuśruvuḥ sarve śrī-vṛndāvana-varṇanam / saṃprāpuś ca punar mūrcchāṃ punaḥ prāpuś ca cetanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै ददौ पुरो ब्रह्मा वह्नि-शुद्धांशुकं परम् । परं शुभाशीर्-वचनं यत् तन्-मानस-वाञ्छितम्
tasmai dadau puro brahmā vahni-śuddhāṃśukaṃ param / paraṃ śubhāśīr-vacanaṃ yat tan-mānasa-vāñchitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्य-रत्न-निर्माणं चारु-कुण्डाल-युग्मकम् । मणीन्द्र-सार-मुकुटं परं रत्नाङ्गुरीयकम्
amūlya-ratna-nirmāṇaṃ cāru-kuṇḍāla-yugmakam / maṇīndra-sāra-mukuṭaṃ paraṃ ratnāṅgurīyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुगन्धि चन्दनं पुष्पं स्व-पाद-रेणुम् ईप्सितम् । अमूल्य-रत्न-तिलकं रत्न-भूषणम् उज्ज्वलम्
sugandhi candanaṃ puṣpaṃ sva-pāda-reṇum īpsitam / amūlya-ratna-tilakaṃ ratna-bhūṣaṇam ujjvalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं वस्तु रुचिरं तद्-योषिद्भ्यश् च संददौ । विश्वकर्मा च निर्माण-मणिं भूषणम् उत्तमम्
pratyekaṃ vastu ruciraṃ tad-yoṣidbhyaś ca saṃdadau / viśvakarmā ca nirmāṇa-maṇiṃ bhūṣaṇam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं शङ्ख-सिन्दूरं कस्तूरी-युक्त-चन्दनम् । सकर्पूरं च ताम्बूलं रत्नेन्द्र-सार-दर्पणम्
pratyekaṃ śaṅkha-sindūraṃ kastūrī-yukta-candanam / sakarpūraṃ ca tāmbūlaṃ ratnendra-sāra-darpaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणि-निर्माणा-मञ्जोरं श्वेत-चामर-शोभनम् । मनोयायि रथं दिव्यं ईस्वरेच्छा-विनिर्मितम्
maṇi-nirmāṇā-mañjoraṃ śveta-cāmara-śobhanam / manoyāyi rathaṃ divyaṃ īsvarecchā-vinirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्ता-माणिक्य-हीरेन्द्रैर् मणीन्द्रैश् च परिष्कृतम् । सद्-रत्न-माला-जालैश् च श्वेत-चामर-दर्पणैः
muktā-māṇikya-hīrendrair maṇīndraiś ca pariṣkṛtam / sad-ratna-mālā-jālaiś ca śveta-cāmara-darpaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुशोभितं च परितो लक्षैः सुन्दर-मन्दिरैः । मणि-मानिक्य-हीराढ्यं सद्-रत्न-कलशोज्ज्वलम्
suśobhitaṃ ca parito lakṣaiḥ sundara-mandiraiḥ / maṇi-mānikya-hīrāḍhyaṃ sad-ratna-kalaśojjvalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्र-चक्र-संसक्तं योजनायत-सम्मितम् । धनुर् लक्षोच्छ्रितं चैव सहस्राश्वेन योजितम्
sahasra-cakra-saṃsaktaṃ yojanāyata-sammitam / dhanur lakṣocchritaṃ caiva sahasrāśvena yojitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् एव ददौ ब्रह्मा प्रहृष्टस् तुष्ट एव च । शम्भुस् तुष्टो ददौ हृष्टो हरि-भक्तिं च निश्चलाम्
etad eva dadau brahmā prahṛṣṭas tuṣṭa eva ca / śambhus tuṣṭo dadau hṛṣṭo hari-bhaktiṃ ca niścalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानम् अध्यात्मिकं चैव योग-ज्ञानं सुदुर्लभम् । नाना-जन्म-स्मृति-ज्ञानं नैपुण्यं सर्व-सिद्धिषु
jñānam adhyātmikaṃ caiva yoga-jñānaṃ sudurlabham / nānā-janma-smṛti-jñānaṃ naipuṇyaṃ sarva-siddhiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरेश् चर्चाविधानं च स्तवनं पूजनं तथा । माणिक्य-हीराहारं च रत्न-लक्षं सुदुर्लभम्
hareś carcāvidhānaṃ ca stavanaṃ pūjanaṃ tathā / māṇikya-hīrāhāraṃ ca ratna-lakṣaṃ sudurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाग-हारं ददौ शेषो नागेन्द्रमौलि-मण्डनम् । नाग-कन्या-शतं चैव वर-भूषण-भूषितम्
nāga-hāraṃ dadau śeṣo nāgendramauli-maṇḍanam / nāga-kanyā-śataṃ caiva vara-bhūṣaṇa-bhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागेभ्यश् चाभ्यं नित्यं हिस्र-जन्तुभ्य एव च । नृपालय-गति-ज्ञानं सर्व-लोक-विलोकनम्
nāgebhyaś cābhyaṃ nityaṃ hisra-jantubhya eva ca / nṛpālaya-gati-jñānaṃ sarva-loka-vilokanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्विघ्नत्वं ददौ तस्मै विघ्न्-राजश् च संसदि । सुदुर्लभं पाद-पद्म-युग्म-रेणुम् अभीप्सितम्
nirvighnatvaṃ dadau tasmai vighn-rājaś ca saṃsadi / sudurlabhaṃ pāda-padma-yugma-reṇum abhīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्यं च निरुपमं ग्रीष्म-सूर्य-प्रभोपमम् । मणि-राजं सुदीप्तं च त्रिषु लोकेषु दुर्लभम्
amūlyaṃ ca nirupamaṃ grīṣma-sūrya-prabhopamam / maṇi-rājaṃ sudīptaṃ ca triṣu lokeṣu durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र विजयं चैव वाञ्च्छितं निर्मलं यशः । संगीत-विद्या-विज्ञानं तन्-नैपुण्यं मनोहरम्
sarvatra vijayaṃ caiva vāñcchitaṃ nirmalaṃ yaśaḥ / saṃgīta-vidyā-vijñānaṃ tan-naipuṇyaṃ manoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष-स्वर्णं धनेशश् च दासानां च शतं शतम् । धर्मः कीर्तिमयीं मालां स्कन्दो धैर्यं ददौ तथा
lakṣa-svarṇaṃ dhaneśaś ca dāsānāṃ ca śataṃ śatam / dharmaḥ kīrtimayīṃ mālāṃ skando dhairyaṃ dadau tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषय-जीर्णापहरणं ददौ धन्वन्तरिर् मनुम् । सूर्यः स्यमन्तक-मणिं स्वर्णा-भाराष्टकप्रसुम्
viṣaya-jīrṇāpaharaṇaṃ dadau dhanvantarir manum / sūryaḥ syamantaka-maṇiṃ svarṇā-bhārāṣṭakaprasum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रः श्वेताश्व-रत्नं च ह्य् अमूल्यम् उत्तमं ददौ । वह्नि-शुद्धांशुक-युगं ददौ वह्निश् च संसदि
candraḥ śvetāśva-ratnaṃ ca hy amūlyam uttamaṃ dadau / vahni-śuddhāṃśuka-yugaṃ dadau vahniś ca saṃsadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपेन्द्रो रत्न-कोटिं च तद् एवेन्द्रो ददौ पुरा । वीणा-शिल्पं विश्वकर्मा वरुणश् च मणि-स्रजम्
upendro ratna-koṭiṃ ca tad evendro dadau purā / vīṇā-śilpaṃ viśvakarmā varuṇaś ca maṇi-srajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मरः शृङ्गार-नैपुण्यं वीर्य-स्तम्भनम् एव च । काम-सन्दीपनं ज्ञानं कामिनी-प्रेम-मूर्छनम्
smaraḥ śṛṅgāra-naipuṇyaṃ vīrya-stambhanam eva ca / kāma-sandīpanaṃ jñānaṃ kāminī-prema-mūrchanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामिनी-वश-गं शिल्पं रति-तत्त्वं ददौ तथा । पाप-दाहन-मन्त्रं च रत्न-छत्रं समीरणः
kāminī-vaśa-gaṃ śilpaṃ rati-tattvaṃ dadau tathā / pāpa-dāhana-mantraṃ ca ratna-chatraṃ samīraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमश् च धर्म-तत्त्वं च नरक-त्राण-कारणम् । वसवश् च वसून् दिव्यान् रुद्रस् तेभ्यो ऽभयं ददौ
yamaś ca dharma-tattvaṃ ca naraka-trāṇa-kāraṇam / vasavaś ca vasūn divyān rudras tebhyo 'bhayaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधु-पात्रं सुधा-पात्रं जयन्तो नलकूवरः । शुक्ल-पुष्पं शुक्ल-धान्यं पाद-रेणुम् अभीप्सितम्
madhu-pātraṃ sudhā-pātraṃ jayanto nalakūvaraḥ / śukla-puṣpaṃ śukla-dhānyaṃ pāda-reṇum abhīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोभिरां मनुयो ददौ तस्मै शुभाशिषम् । लक्ष्मीश् च परमैश्वर्यं भारती हारम् उत्तमम्
manobhirāṃ manuyo dadau tasmai śubhāśiṣam / lakṣmīś ca paramaiśvaryaṃ bhāratī hāram uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्न-मालां ददौ दुर्गा सर्वत्राभयम् ईप्सितम् । तत्-पत्नीभ्यश् च रत्नानि सिन्दूराभरणानि च
ratna-mālāṃ dadau durgā sarvatrābhayam īpsitam / tat-patnībhyaś ca ratnāni sindūrābharaṇāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडा-पद्मं रोहिनी च रतिः सद्-रत्न-दर्पणम् । तुलसी चातुलं माल्यं दिव्यं वसु वसुन्धरा
krīḍā-padmaṃ rohinī ca ratiḥ sad-ratna-darpaṇam / tulasī cātulaṃ mālyaṃ divyaṃ vasu vasundharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गा च विपुलं पुण्यं स्वाहा सद्-रत्न-पाशकम् । यमुना जलजं पद्मम् अम्लानं सार्वकालिकम्
gaṅgā ca vipulaṃ puṇyaṃ svāhā sad-ratna-pāśakam / yamunā jalajaṃ padmam amlānaṃ sārvakālikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारुणीं वारुणी तुष्टा रत्न-पात्रं शची ददौ । मनसा प्रददौ तस्मै नागानां मौलि-मण्डनम्
vāruṇīṃ vāruṇī tuṣṭā ratna-pātraṃ śacī dadau / manasā pradadau tasmai nāgānāṃ mauli-maṇḍanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धर्वाश् चापि तत्-पत्न्यः स्व-शिल्पं प्रददुस् तथा । परमानन्द-युक्ताश् च मुनि-पत्न्यः शुभाशिषम्
gandharvāś cāpi tat-patnyaḥ sva-śilpaṃ pradadus tathā / paramānanda-yuktāś ca muni-patnyaḥ śubhāśiṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.