इति श्री-नारद-पञ्च-रात्रे ज्ञाणामृत-सारे प्रथमैक-रात्रे कुलटोत्त्पतिर् नाम चतुर्दशो ऽध्यायः प्रथमैक-रात्रे पञ्चदशो ऽध्यायः गते नियमिते काले गन्धर्वश् चोपवर्हणः । स्व-योगेन जहौ देहं भारते प्राक्तनाद् अहो
iti śrī-nārada-pañca-rātre jñāṇāmṛta-sāre prathamaika-rātre kulaṭottpatir nāma caturdaśo 'dhyāyaḥ prathamaika-rātre pañcadaśo 'dhyāyaḥ gate niyamite kāle gandharvaś copavarhaṇaḥ / sva-yogena jahau dehaṃ bhārate prāktanād aho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स जज्ञे शुद्र-योनौ च पितुः शापेन च दैवतः । विष्णु-प्रसादं भुक्त्वा च बभूव ब्रह्मणः सुतः
sa jajñe śudra-yonau ca pituḥ śāpena ca daivataḥ / viṣṇu-prasādaṃ bhuktvā ca babhūva brahmaṇaḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तस् तात-शापेन सम्प्राप्य ज्ञानम् उत्तमम् । प्रति-जन्म-स्मृतिस् तस्य कृष्ण-मन्त्र-प्रसादतः
vimuktas tāta-śāpena samprāpya jñānam uttamam / prati-janma-smṛtis tasya kṛṣṇa-mantra-prasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुः सकाशाद् आगत्य सम्प्राप चन्द्र-शेखरात् । श्री-कृष्ण-मन्त्रम् अतुलं स्वर्ग-मन्दाकिनी-तटे
pituḥ sakāśād āgatya samprāpa candra-śekharāt / śrī-kṛṣṇa-mantram atulaṃ svarga-mandākinī-taṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्ग-मन्दाकिनी-तीराद् गुरुणा शङ्करेण च । सहितः प्रययौ तूर्णं पार्वती-सन्निधानतः
svarga-mandākinī-tīrād guruṇā śaṅkareṇa ca / sahitaḥ prayayau tūrṇaṃ pārvatī-sannidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवास तत्र शम्भुश् च नारदश् च महा-मुनिः । पार्वती भद्र-काली स्कन्दो गण-पतिः स्वयम्
uvāsa tatra śambhuś ca nāradaś ca mahā-muniḥ / pārvatī bhadra-kālī skando gaṇa-patiḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महा-कालश् च नन्दी च वीर-भद्रः प्रतापवान् । सिद्धा महर्षयश् च मुनयः सन्कादयः
mahā-kālaś ca nandī ca vīra-bhadraḥ pratāpavān / siddhā maharṣayaś ca munayaḥ sankādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगीन्द्रा ज्ञानिनः सर्वे समूचुः शम्भु-संसदि । यत् स्तोत्रं कवचं ध्यानं सुभद्राय च कानने
yogīndrā jñāninaḥ sarve samūcuḥ śambhu-saṃsadi / yat stotraṃ kavacaṃ dhyānaṃ subhadrāya ca kānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणर्षि-भगवान् ब्राह्मणाय ददौ पुरा । पूजा-विधानं यद् यच् च पुरश्-चरण-पूर्वकम्
nārāyaṇarṣi-bhagavān brāhmaṇāya dadau purā / pūjā-vidhānaṃ yad yac ca puraś-caraṇa-pūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एव भगवान् शम्भुः प्रददौ नारदाय च । उवाच शम्भुं देवर्षिर् योगिनां च गुरोर् गुरुम् । पार्वती-सन्निधौ तत्र नारदश् च महा-मुनिः
tad eva bhagavān śambhuḥ pradadau nāradāya ca / uvāca śambhuṃ devarṣir yogināṃ ca guror gurum / pārvatī-sannidhau tatra nāradaś ca mahā-muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् सर्व-धर्म-ज्ञ सर्व-ज्ञ सर्व-कारण । सद् यत् पृष्टं मया पूर्वं तन् मां व्याख्यातुम् अर्हसि
bhagavan sarva-dharma-jña sarva-jña sarva-kāraṇa / sad yat pṛṣṭaṃ mayā pūrvaṃ tan māṃ vyākhyātum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यत् पृष्टं त्वया ब्रह्मन् प्रत्येकं च क्रमेण च । पुनः प्रश्नं कुरु मुने शृण्वन्तु मत्-सभासदः
yad yat pṛṣṭaṃ tvayā brahman pratyekaṃ ca krameṇa ca / punaḥ praśnaṃ kuru mune śṛṇvantu mat-sabhāsadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आध्यात्मिकं च यज् ज्ञानं वेदानां सारम् उत्तमम् । ज्ञानं ज्ञानिषु सारं यत् कृष्ण-भक्ति-प्रदं शुभं
ādhyātmikaṃ ca yaj jñānaṃ vedānāṃ sāram uttamam / jñānaṃ jñāniṣu sāraṃ yat kṛṣṇa-bhakti-pradaṃ śubhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वाण-मुक्तिदं ज्ञानं कर्म-मूल-निकृन्तनम् । तत्-सिद्धि-योगान् मुक्तिश् च योगिनाम् अपि वाञ्च्छितम्
nirvāṇa-muktidaṃ jñānaṃ karma-mūla-nikṛntanam / tat-siddhi-yogān muktiś ca yoginām api vāñcchitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसार-विषयं ज्ञानं शश्वत् सम्मोह-वेष्टितम् । आश्रमाणां समाचारं तेषां धर्म-परिष्कृतम्
saṃsāra-viṣayaṃ jñānaṃ śaśvat sammoha-veṣṭitam / āśramāṇāṃ samācāraṃ teṣāṃ dharma-pariṣkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्णां वर्णनां विधानां महेश्वर । भिक्षूणां वैष्णवानां च यतीनां ब्रह्म-चारिणाम्
caturṇāṃ varṇanāṃ vidhānāṃ maheśvara / bhikṣūṇāṃ vaiṣṇavānāṃ ca yatīnāṃ brahma-cāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वान-प्रस्थाश्रमाणां च पण्डितानां तथैव च । पति-व्रतानां यद् यच् च श्री-कृष्ण-पूजनं च यत्
vāna-prasthāśramāṇāṃ ca paṇḍitānāṃ tathaiva ca / pati-vratānāṃ yad yac ca śrī-kṛṣṇa-pūjanaṃ ca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् स्तोत्रं कवचं मन्त्रं पुरश्-चरणम् ईप्सितम् । सार्वाह्निकम् अभीष्टं च विपाकं कर्म-जीविनाम्
yat stotraṃ kavacaṃ mantraṃ puraś-caraṇam īpsitam / sārvāhnikam abhīṣṭaṃ ca vipākaṃ karma-jīvinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसार-वासना-बद्धं लक्षणं प्रकृतीशयोः । तयोः परं वा यद् ब्रह्म तस्यावतार-वर्णनम्
saṃsāra-vāsanā-baddhaṃ lakṣaṇaṃ prakṛtīśayoḥ / tayoḥ paraṃ vā yad brahma tasyāvatāra-varṇanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस् तत् कलावतीर्णश् च कस् तद्-अंशश् तथैव च । परिपूर्णतमः कश् च कः पूर्णः कः कलांशकः
kas tat kalāvatīrṇaś ca kas tad-aṃśaś tathaiva ca / paripūrṇatamaḥ kaś ca kaḥ pūrṇaḥ kaḥ kalāṃśakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्य वाराधने शम्भो किं फलं किं यशस् तथा । अङ्गाङ्गिनोर् भेद-फलं विस्तीर्णं निरपेक्षकम्
kasya vārādhane śambho kiṃ phalaṃ kiṃ yaśas tathā / aṅgāṅginor bheda-phalaṃ vistīrṇaṃ nirapekṣakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणर्षि-कवचं सुभद्र-ब्राह्मणाय च । यद् दत्तं किं तद् देवेश तद्-आराध्यश् च कः सुरः
nārāyaṇarṣi-kavacaṃ subhadra-brāhmaṇāya ca / yad dattaṃ kiṃ tad deveśa tad-ārādhyaś ca kaḥ suraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अति-संगोपनीयं च कवचं परमाद्भुतम् । सुदुर्लभं च विश्वेषु नोक्तं मां ब्रह्मणा पुरा
ati-saṃgopanīyaṃ ca kavacaṃ paramādbhutam / sudurlabhaṃ ca viśveṣu noktaṃ māṃ brahmaṇā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनत्-कुमारो जानाति नोक्तं तेन पुरा च माम् । मया ज्ञानम् अनापृष्टं यद् यज् जानासि मङ्गलम्
sanat-kumāro jānāti noktaṃ tena purā ca mām / mayā jñānam anāpṛṣṭaṃ yad yaj jānāsi maṅgalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेद-सारम् अनुपमं कर्म-मूल-निकृन्तनम् । तन् मे कथय भद्रेश माम् एवानुग्रहं कुरु
veda-sāram anupamaṃ karma-mūla-nikṛntanam / tan me kathaya bhadreśa mām evānugrahaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपूर्वं राधिकाख्यानं वेदेषु च सुदुर्लभम् । पुराणेष्व् इतिहासे च वेदाङ्गेषु सुदुर्लभम्
apūrvaṃ rādhikākhyānaṃ vedeṣu ca sudurlabham / purāṇeṣv itihāse ca vedāṅgeṣu sudurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरोश् च ज्ञानोदिगरणात् ज्ञानं स्यान् मन्त्र-तन्त्रयोः । तत् तन्तं स च मन्त्रः स्यात् कृष्ण-भक्तिर् यतो भवेत्
guroś ca jñānodigaraṇāt jñānaṃ syān mantra-tantrayoḥ / tat tantaṃ sa ca mantraḥ syāt kṛṣṇa-bhaktir yato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानं स्याद् विदुषां किंचिद् वेद-व्याख्यानतः प्रभो । वेद-कारण-पूज्यश् त्वं ज्ञानाधिष्ठातृ-देवता
jñānaṃ syād viduṣāṃ kiṃcid veda-vyākhyānataḥ prabho / veda-kāraṇa-pūjyaś tvaṃ jñānādhiṣṭhātṛ-devatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् भवान् परं ज्ञानं वद वेद-विदां वर । मां भक्तम् अनुरक्तं च शरणागतम् ईश्वर
tasmād bhavān paraṃ jñānaṃ vada veda-vidāṃ vara / māṃ bhaktam anuraktaṃ ca śaraṇāgatam īśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदस्य वचः श्रुत्वा योगिनां च गुरोर् गुरुः । भगवत्या सहालोच्य ज्ञानं वक्तुं समुद्यतः
nāradasya vacaḥ śrutvā yogināṃ ca guror guruḥ / bhagavatyā sahālocya jñānaṃ vaktuṃ samudyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं कथितं सर्वं पूर्वाख्यानं मनोहरम् । हरि-भक्ति-प्रदं सर्वं कर्म-मूल-निकृन्तनम्
ity evaṃ kathitaṃ sarvaṃ pūrvākhyānaṃ manoharam / hari-bhakti-pradaṃ sarvaṃ karma-mūla-nikṛntanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.