Library·Jss·1·1.2

Jss 1.2

इति श्री-नारद-पञ्च-रात्रे ग्रन्थ-प्रशंसनं नाम प्रथमो ऽध्यायः प्रथमैक-रात्रे द्वितीयो ऽध्यायः शुक उवाच कुत्र वा पञ्च-रात्रं च नारदस्य च धीमते । प्रदत्तं शम्भुना तात तन् मे व्याख्यातुम् अर्हसि

iti śrī-nārada-pañca-rātre grantha-praśaṃsanaṃ nāma prathamo 'dhyāyaḥ prathamaika-rātre dvitīyo 'dhyāyaḥ śuka uvāca kutra vā pañca-rātraṃ ca nāradasya ca dhīmate / pradattaṃ śambhunā tāta tan me vyākhyātum arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ नारदस्य तपो-वर्णनम् व्यास उवाच अधीत्य सर्वान् वेदांश् च वेदाङ्गाण् पितुर् अन्तिके । जगाम तीत्र्हं केदारं सुप्रशस्तं च भारते

atha nāradasya tapo-varṇanam vyāsa uvāca adhītya sarvān vedāṃś ca vedāṅgāṇ pitur antike / jagāma tītrhaṃ kedāraṃ supraśastaṃ ca bhārate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमालयस्य पूर्वे य गङ्गा-तीरे मनोहरे । सिद्धे नारायण-क्षेत्रे सर्वेषां अभिवाञ्च्छिते

himālayasya pūrve ya gaṅgā-tīre manohare / siddhe nārāyaṇa-kṣetre sarveṣāṃ abhivāñcchite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपश् चकार स मुनिर् दिव्यं वर्ष-सहस्रकम् । पित्रोक्तेनैव विधिना सततं संयुतः शुचिः

tapaś cakāra sa munir divyaṃ varṣa-sahasrakam / pitroktenaiva vidhinā satataṃ saṃyutaḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुश्रावाकाश-वाणीं च तपसो ऽन्ते महा-मुनिः । स्वल्पाक्षरां च बह्व्-अर्थां परिणाम-सुखावहाम्

śuśrāvākāśa-vāṇīṃ ca tapaso 'nte mahā-muniḥ / svalpākṣarāṃ ca bahv-arthāṃ pariṇāma-sukhāvahām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ नारदं प्रति दैव-वाणी अशरीरिष्य् उवाच आधारितो यदि हरिस् तपसा ततः किम् । नाधारितो यदि हरिस् तपसा ततः किम् । अन्तर् बहिर् यदि हरिस् तपसा ततः किम् । नान्तर् बहिर् यदि हरिस् तपसा ततः किम्

atha nāradaṃ prati daiva-vāṇī aśarīriṣy uvāca ādhārito yadi haris tapasā tataḥ kim / nādhārito yadi haris tapasā tataḥ kim / antar bahir yadi haris tapasā tataḥ kim / nāntar bahir yadi haris tapasā tataḥ kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरम विरम ब्रह्मन् किं तपस्यासु वत्स । व्रज व्रज द्विज शीघ्रं शङ्करं ज्ञान-सिन्धुम् । लभ लभ हरि-भक्तिं वैष्णवोक्तां सुपक्वां । भव-निगड-निबन्ध-छेदिनीं कर्तनीं च

virama virama brahman kiṃ tapasyāsu vatsa / vraja vraja dvija śīghraṃ śaṅkaraṃ jñāna-sindhum / labha labha hari-bhaktiṃ vaiṣṇavoktāṃ supakvāṃ / bhava-nigaḍa-nibandha-chedinīṃ kartanīṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रुत्वा च स मुनिर् विमनाः स्वर्-णदी-तटे । चकारार्थानुसन्धानं न प्रसन्नम् च तन् मनः

iti śrutvā ca sa munir vimanāḥ svar-ṇadī-taṭe / cakārārthānusandhānaṃ na prasannam ca tan manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुरोद स्वर्-णदी-तीरे स्मारं स्मारं हरेः पदम् । ददर्श पुरतस् तातं ब्रह्माणं सकुमारकम्

ruroda svar-ṇadī-tīre smāraṃ smāraṃ hareḥ padam / dadarśa puratas tātaṃ brahmāṇaṃ sakumārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ननाम सहसा मूर्ध्ना पितरं तं सहोदरम् । पाद्यम् अर्घ्यं च प्रददौ जवेन सादरं मुनिः

nanāma sahasā mūrdhnā pitaraṃ taṃ sahodaram / pādyam arghyaṃ ca pradadau javena sādaraṃ muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लोक-द्वयार्थं पप्रच्छ कुमारं जगतां विधिम् । सुखासीनं सुस्थिरं च सस्मितं च गत-श्रमम्

śloka-dvayārthaṃ papraccha kumāraṃ jagatāṃ vidhim / sukhāsīnaṃ susthiraṃ ca sasmitaṃ ca gata-śramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वात्मारामं पूर्ण-कामं ज्ञानिनां च गुरोर् गुरुम् । साश्रु-नेत्रः पुलकितो भक्त्या प्रणत-कन्धरम्

svātmārāmaṃ pūrṇa-kāmaṃ jñānināṃ ca guror gurum / sāśru-netraḥ pulakito bhaktyā praṇata-kandharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारदस्य वचः श्रुत्वा दृष्ट्वा तं कातरं विधिः । पुत्रेण सार्द्धम् आलोच्य व्याख्यां कर्तुं समारेभे

nāradasya vacaḥ śrutvā dṛṣṭvā taṃ kātaraṃ vidhiḥ / putreṇa sārddham ālocya vyākhyāṃ kartuṃ samārebhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ दैव-वाण्यर्थः ब्रह्मोवाच हे वत्स पूर्व-श्लोकार्थं निगूढं श्रुति-सम्मतम् । वेदार्थं द्वि-विधं शुद्धं व्याख्यां कुर्वन्ति वैदिकाः

atha daiva-vāṇyarthaḥ brahmovāca he vatsa pūrva-ślokārthaṃ nigūḍhaṃ śruti-sammatam / vedārthaṃ dvi-vidhaṃ śuddhaṃ vyākhyāṃ kurvanti vaidikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आराधितो यदि हरिर् येन पुंसा स्व-भक्तितः । किं तस्य तपसा व्यर्थं तीर्थ-पूतस्य नारद

ārādhito yadi harir yena puṃsā sva-bhaktitaḥ / kiṃ tasya tapasā vyarthaṃ tīrtha-pūtasya nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण-मन्त्रोपासकस्य जीवन्-मुक्तस्य भारते । तपश् चोपहास-बीजं तथा चर्वित-चर्वणम्

kṛṣṇa-mantropāsakasya jīvan-muktasya bhārate / tapaś copahāsa-bījaṃ tathā carvita-carvaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्र-ग्रहण-मात्रेण पुरुषाणां शतं सुत । पुनाति स्व-स्व-भक्तं च चान्धवंश् चावलीलया

mantra-grahaṇa-mātreṇa puruṣāṇāṃ śataṃ suta / punāti sva-sva-bhaktaṃ ca cāndhavaṃś cāvalīlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नहि धर्मो नहि तपः श्री-कृष्ण-सेवनात् परम् । परिश्रमं च विफलं तपसा वैष्णवस्य च

nahi dharmo nahi tapaḥ śrī-kṛṣṇa-sevanāt param / pariśramaṃ ca viphalaṃ tapasā vaiṣṇavasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण-मन्त्रोपासकस्य तीर्थ-पूतस्य पुत्रक । तीर्थ-स्नानम् अनशनं वेदेषु च विडम्बनम्

kṛṣṇa-mantropāsakasya tīrtha-pūtasya putraka / tīrtha-snānam anaśanaṃ vedeṣu ca viḍambanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्व-कर्मानुरोधेन यत् पापं वैष्णवस्य च । मन्त्र-ग्रहण-मात्रेण नष्टं वह्नौ यथा तृणम्

pūrva-karmānurodhena yat pāpaṃ vaiṣṇavasya ca / mantra-grahaṇa-mātreṇa naṣṭaṃ vahnau yathā tṛṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवित्रः परमो वह्निः पवित्रं चामलं जलं । पवित्रं भारतं वर्षं तीर्थं यत् तुलसी-दलम्

pavitraḥ paramo vahniḥ pavitraṃ cāmalaṃ jalaṃ / pavitraṃ bhārataṃ varṣaṃ tīrthaṃ yat tulasī-dalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनाति लीलयैतानि शुद्धः कृष्ण-परायणः । उपस्पर्श च भक्तस्याप्य् एते वाञ्च्छन्ति सादरम्

punāti līlayaitāni śuddhaḥ kṛṣṇa-parāyaṇaḥ / upasparśa ca bhaktasyāpy ete vāñcchanti sādaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तस्य पाद-रजसा सद्यः पूता वसुन्धरा । नहि पूत-स्त्रि-भुवने श्री-कृष्ण-सेवकात् परः

bhaktasya pāda-rajasā sadyaḥ pūtā vasundharā / nahi pūta-stri-bhuvane śrī-kṛṣṇa-sevakāt paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालिग्राम-शिला-चक्रे करोति कृष्ण-पूजनम् । तत्-पादोदक-नैवेद्यं नित्यं भुङ्क्ते च यः पुमान्

śāligrāma-śilā-cakre karoti kṛṣṇa-pūjanam / tat-pādodaka-naivedyaṃ nityaṃ bhuṅkte ca yaḥ pumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वैष्णवो महा-पूतस् तन्-मन्त्रोपासकः शुचिः । पुनाति पुंसां शतकं जन्म-मात्रात् सबान्धवम्

sa vaiṣṇavo mahā-pūtas tan-mantropāsakaḥ śuciḥ / punāti puṃsāṃ śatakaṃ janma-mātrāt sabāndhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्स श्लोकस्यैक-पादं व्याख्यातं च यथागमम् । व्याख्यातं करोम्य् अन्य-पादं यथाज्ञानं मिशामय

vatsa ślokasyaika-pādaṃ vyākhyātaṃ ca yathāgamam / vyākhyātaṃ karomy anya-pādaṃ yathājñānaṃ miśāmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाराधितो यदि हरिर् येन पुंसाधमेन च । किं तस्य तपसा व्यर्थं निष्फलं तत्-परिश्रमः

nārādhito yadi harir yena puṃsādhamena ca / kiṃ tasya tapasā vyarthaṃ niṣphalaṃ tat-pariśramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रतान्य् एव हि दानानि तपांस्य् अनशनानि च । वेदोपयुक्ता यज्ञाश् च कर्माणि च शुभानि च । न निष्पुनात्य् अभक्तं च सुराकुम्भम् इवापगा

vratāny eva hi dānāni tapāṃsy anaśanāni ca / vedopayuktā yajñāś ca karmāṇi ca śubhāni ca / na niṣpunāty abhaktaṃ ca surākumbham ivāpagā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभक्त-स्पर्श-मात्रेण तीर्थानि कम्पितानि च । अभक्त-भार-दुःखेन कम्पिता सा वसुन्धरा

abhakta-sparśa-mātreṇa tīrthāni kampitāni ca / abhakta-bhāra-duḥkhena kampitā sā vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लोकार्धं कथितं वत्स किंचिद् एव यथागमम् । तस्यार्धस्यापि व्याख्यानं करोमीति निशामय

ślokārdhaṃ kathitaṃ vatsa kiṃcid eva yathāgamam / tasyārdhasyāpi vyākhyānaṃ karomīti niśāmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेद-सारं कृष्ण-मतं ममापि नहि कल्पना । अन्तर् बहिर् यदि हैर् येषां पुंसां महात्मनां

veda-sāraṃ kṛṣṇa-mataṃ mamāpi nahi kalpanā / antar bahir yadi hair yeṣāṃ puṃsāṃ mahātmanāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने जागरणे शश्वत् तपस् तेषां च निष्फलम् । स एव विष्णु-तुल्यो हि तद्-अंशो भारते मुने

svapne jāgaraṇe śaśvat tapas teṣāṃ ca niṣphalam / sa eva viṣṇu-tulyo hi tad-aṃśo bhārate mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य रक्षा-निबन्धेन तद्-अभ्यासे सुदर्शनम् । ध्यान-मात्रेण निष्-पापः पुनाति भुवन-त्रयम्

tasya rakṣā-nibandhena tad-abhyāse sudarśanam / dhyāna-mātreṇa niṣ-pāpaḥ punāti bhuvana-trayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्वा चक्रं च रक्षार्थं न निश्चिन्तो जनार्दनः । स्वयं तन् निकटं याति द्रष्टुं रक्षणाय च

datvā cakraṃ ca rakṣārthaṃ na niścinto janārdanaḥ / svayaṃ tan nikaṭaṃ yāti draṣṭuṃ rakṣaṇāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्-परो हि प्रियो नास्ति कृष्णस्य परमात्मनः । नहि भक्तात् परश् चात्मा प्राणाश् चावयवादयः । न लक्ष्मी राधिका वाणी स्वयंभुः शम्भुर् एव च

tat-paro hi priyo nāsti kṛṣṇasya paramātmanaḥ / nahi bhaktāt paraś cātmā prāṇāś cāvayavādayaḥ / na lakṣmī rādhikā vāṇī svayaṃbhuḥ śambhur eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्त-प्राणो हि कृष्णश् च कृष्ण-प्राणा हि वैष्णवाः । ध्यायन्ते वैष्णवाः कृष्णं कृष्णश् च वैष्णवांस् तथा

bhakta-prāṇo hi kṛṣṇaś ca kṛṣṇa-prāṇā hi vaiṣṇavāḥ / dhyāyante vaiṣṇavāḥ kṛṣṇaṃ kṛṣṇaś ca vaiṣṇavāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याख्यातम् च त्रि-पादं च हे मुनीन्द्र यथागमम् । शेष-पादस्य व्याख्यानं करोमीति निशामय

vyākhyātam ca tri-pādaṃ ca he munīndra yathāgamam / śeṣa-pādasya vyākhyānaṃ karomīti niśāmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नान्तर् बहिर् यदि हरिर् येषां पुंसां च नारद । तेषाम् अपि तपो व्यर्थम् अन्तर्-मलिन-चेतसां

nāntar bahir yadi harir yeṣāṃ puṃsāṃ ca nārada / teṣām api tapo vyartham antar-malina-cetasāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तज्-ज्ञानेन तपसा व्रतेन नियमेन च । तीर्थ-स्नानेन पुण्येनापि अभक्त-मूढ-चेतसां

kiṃ taj-jñānena tapasā vratena niyamena ca / tīrtha-snānena puṇyenāpi abhakta-mūḍha-cetasāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण-भक्ति-विहीनेभ्यो द्विजेभ्यः श्वपचो महान् । शूकरो म्लेच्छ-निवहः स्व-धर्माचरेण च

kṛṣṇa-bhakti-vihīnebhyo dvijebhyaḥ śvapaco mahān / śūkaro mleccha-nivahaḥ sva-dharmācareṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्व-धर्म-हीना विप्राश् चाप्य् अभक्ष्य-भक्षणेन च । नित्यं नित्यं विधर्मेण पतिताः श्वपचाधमाः

sva-dharma-hīnā viprāś cāpy abhakṣya-bhakṣaṇena ca / nityaṃ nityaṃ vidharmeṇa patitāḥ śvapacādhamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणानां स्व-धर्मश् च सन्ततं कृष्ण-सेवनम् । नित्यं ते भुञ्जते सन्तस् तन्-नैवेद्यं पादोदकम्

brahmaṇānāṃ sva-dharmaś ca santataṃ kṛṣṇa-sevanam / nityaṃ te bhuñjate santas tan-naivedyaṃ pādodakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न दत्वा हरये यस् तु यदि भुङ्क्ते द्विजाधमः । अन्नं विष्ठा-समं मूत्र-समं तोयं विदुर् बुधाः

na datvā haraye yas tu yadi bhuṅkte dvijādhamaḥ / annaṃ viṣṭhā-samaṃ mūtra-samaṃ toyaṃ vidur budhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुङ्क्ते स्व-भक्ष्यं कोलश् च म्लेच्छश् च श्वपचाधमः । विप्रो नित्यम् अभक्ष्यं च भुङ्क्ते च पतितस् ततः

bhuṅkte sva-bhakṣyaṃ kolaś ca mlecchaś ca śvapacādhamaḥ / vipro nityam abhakṣyaṃ ca bhuṅkte ca patitas tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लोकम् एकं च व्याख्यातं यथा-ज्ञानं च नारद । सन्निबोध परस्यार्धं व्याख्यानं च यथोचितं

ślokam ekaṃ ca vyākhyātaṃ yathā-jñānaṃ ca nārada / sannibodha parasyārdhaṃ vyākhyānaṃ ca yathocitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसो विरम ब्रह्मन् व्यर्थं भक्त-तपो ध्रुवम् । शङ्करश् च गुरुं कृत्वा हरि-भक्तिं लभाचिरम्

tapaso virama brahman vyarthaṃ bhakta-tapo dhruvam / śaṅkaraś ca guruṃ kṛtvā hari-bhaktiṃ labhāciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुपक्वा हरि-भक्तिश् च तरणी भव-तारणे । गुरुर् एव परं ब्रह्म कर्ण-धार-स्वरूपकः

supakvā hari-bhaktiś ca taraṇī bhava-tāraṇe / gurur eva paraṃ brahma karṇa-dhāra-svarūpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवम् उक्त्वा त्वां देवी प्रजगाम सरस्वती । व्याख्यातस् तद्-अभिप्रायः किं भूयः कथयामि ते

ity evam uktvā tvāṃ devī prajagāma sarasvatī / vyākhyātas tad-abhiprāyaḥ kiṃ bhūyaḥ kathayāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माणश् च वचः श्रुत्वा जहास योगिनां गुरुः । सनत्-कुमारो भगवान् उवाच पितरं शुक

brahmāṇaś ca vacaḥ śrutvā jahāsa yogināṃ guruḥ / sanat-kumāro bhagavān uvāca pitaraṃ śuka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्-कुमार उवाच पूर्व-श्लोकस्य व्याख्यानं न बुद्धं शिशुना मया । पुत्रं शिष्यम् अबोधं च युक्तं बोधयितुम् पुनः

sanat-kumāra uvāca pūrva-ślokasya vyākhyānaṃ na buddhaṃ śiśunā mayā / putraṃ śiṣyam abodhaṃ ca yuktaṃ bodhayitum punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आराधितो हरिर् येन तस्य व्यर्थं तपो यदि । नाराधितो हैर् येन तस्य व्यर्तं तपो यदि

ārādhito harir yena tasya vyarthaṃ tapo yadi / nārādhito hair yena tasya vyartaṃ tapo yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यारहितौ तौ द्वौ तपसश् च स्थलं कुतः । तपः कुर्वन्ति ये तात त्वं मां बोधय बालकम्

tasyārahitau tau dvau tapasaś ca sthalaṃ kutaḥ / tapaḥ kurvanti ye tāta tvaṃ māṃ bodhaya bālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा सन्दिग्धो जगतां गुरुः । दध्यौ कृष्ण-पदाम्भोजं परं कल्प-तरुं शुक

putrasya vacanaṃ śrutvā sandigdho jagatāṃ guruḥ / dadhyau kṛṣṇa-padāmbhojaṃ paraṃ kalpa-taruṃ śuka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणं संचित्य पादाब्जं प्राप राद्धान्तम् ईप्सितम् । व्याख्यां कर्तुं समारेभे विधाता जगताम् अपि

kṣaṇaṃ saṃcitya pādābjaṃ prāpa rāddhāntam īpsitam / vyākhyāṃ kartuṃ samārebhe vidhātā jagatām api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ नैवेद्य-प्रशंसा ब्रह्मोवाच धन्यो ऽहं भवतः पुत्रात् ज्ञानिनां च गुरोर् गुरोः । विष्णु-भक्ताच् च धर्मिष्ठात् सत्-पुत्राच् च पिता सुखी

atha naivedya-praśaṃsā brahmovāca dhanyo 'haṃ bhavataḥ putrāt jñānināṃ ca guror guroḥ / viṣṇu-bhaktāc ca dharmiṣṭhāt sat-putrāc ca pitā sukhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्यो ऽसि पण्डितो ऽसि त्वं हरि-भक्तो ऽसि पुत्रक । ममापि सफलं जन्म जीवनं च त्वया बुध

dhanyo 'si paṇḍito 'si tvaṃ hari-bhakto 'si putraka / mamāpi saphalaṃ janma jīvanaṃ ca tvayā budha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निबोध पूर्व-श्लोकार्थं पुनर् व्याख्यां करोमि च । तथापि चेन् न सन्तोषो भवान् व्याख्यां करिष्यति

nibodha pūrva-ślokārthaṃ punar vyākhyāṃ karomi ca / tathāpi cen na santoṣo bhavān vyākhyāṃ kariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशब्दः सम्यग्-अर्थे च राधितः प्राप्त-वाचकः । संप्राप्तश् च हरिर् येन व्यर्थस् तस्य तपः-श्रमः

āśabdaḥ samyag-arthe ca rādhitaḥ prāpta-vācakaḥ / saṃprāptaś ca harir yena vyarthas tasya tapaḥ-śramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन सम्यक्-प्रकारेण संप्राप्तो हरिर् ईश्वरः । स्वप्ने ज्ञाने च ज्ञातस् तेषां व्यर्थस् तपः-श्रमः

yena samyak-prakāreṇa saṃprāpto harir īśvaraḥ / svapne jñāne ca jñātas teṣāṃ vyarthas tapaḥ-śramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-कृष्ण-विमुखं मूढं द्विजम् एव नराधमम् । तीर्थं दानं तापः पुण्यं व्रतं नैव पुनाति तम्

śrī-kṛṣṇa-vimukhaṃ mūḍhaṃ dvijam eva narādhamam / tīrthaṃ dānaṃ tāpaḥ puṇyaṃ vrataṃ naiva punāti tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् च मूढतमो लोके यश् च भक्तिं परां गतः । ताव् उभौ सुख-सेधेते तपः कुर्वन्ति मध्यमाः

yaś ca mūḍhatamo loke yaś ca bhaktiṃ parāṃ gataḥ / tāv ubhau sukha-sedhete tapaḥ kurvanti madhyamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवान् अन्यांश् च भजते हरिं जानाति तत्-परः । तपः करोति तं प्राप्तुम् आकाङ्क्षन् मध्यमो जनः

devān anyāṃś ca bhajate hariṃ jānāti tat-paraḥ / tapaḥ karoti taṃ prāptum ākāṅkṣan madhyamo janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्तनाद् अनुरागी च गृही संसार-संवृतः । तपः करोति श्री-कृष्ण-पाद-पद्मार्थम् ईप्सितम्

prāktanād anurāgī ca gṛhī saṃsāra-saṃvṛtaḥ / tapaḥ karoti śrī-kṛṣṇa-pāda-padmārtham īpsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परं श्री-कृष्ण-भजनं ध्यानं तन्-नाम-कीर्तनम् । तत्-पादोदक-नैवेद्य-भक्षणं सर्व-वाञ्च्छितम्

paraṃ śrī-kṛṣṇa-bhajanaṃ dhyānaṃ tan-nāma-kīrtanam / tat-pādodaka-naivedya-bhakṣaṇaṃ sarva-vāñcchitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीव मूढो विप्रश् च प्राक्तनाद् गुरु-दोषतः । तामसो हि न जानाति श्री-कृष्णं त्रि-गुणात् परम्

atīva mūḍho vipraś ca prāktanād guru-doṣataḥ / tāmaso hi na jānāti śrī-kṛṣṇaṃ tri-guṇāt param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञानाद् अथ वा ज्ञानात् सत्-सङ्गाद् एव प्राक्तनात् । भुङ्क्ते नैवेद्यं ईशस्य कृष्णस्य परमात्मनः

ajñānād atha vā jñānāt sat-saṅgād eva prāktanāt / bhuṅkte naivedyaṃ īśasya kṛṣṇasya paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च मुक्तो भवेत् पुत्र मुच्यते सर्व-पातकात् । स याति दिव्य-यानेन गोलोकं लोकम् उत्तमम्

sa ca mukto bhavet putra mucyate sarva-pātakāt / sa yāti divya-yānena golokaṃ lokam uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पूर्वाख्यानं पुरातनम् । अतीव सुश्रवं चारु मधुरं मुक्तिदं परम्

śṛṇu vatsa pravakṣyāmi pūrvākhyānaṃ purātanam / atīva suśravaṃ cāru madhuraṃ muktidaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्यकुब्जः सुक्षुब्धश् च ब्राह्मणो ग्राम-याजकः । देवलो वृष-वाहश् च महा-मूढश् च पातकी

kānyakubjaḥ sukṣubdhaś ca brāhmaṇo grāma-yājakaḥ / devalo vṛṣa-vāhaś ca mahā-mūḍhaś ca pātakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने ज्ञाने न जानाति पुण्यं वा कृष्ण-पूजनम् । कृष्ण-भक्त-सहालाप-दर्शन-स्पर्शनं शुभं

svapne jñāne na jānāti puṇyaṃ vā kṛṣṇa-pūjanam / kṛṣṇa-bhakta-sahālāpa-darśana-sparśanaṃ śubhaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभूव प्राक्तनात् तस्य क्षण-मात्रं सुदुर्लभम् । तेन पुण्येन नैवेद्यं लेभे कृष्णस्य ब्राह्मणः

babhūva prāktanāt tasya kṣaṇa-mātraṃ sudurlabham / tena puṇyena naivedyaṃ lebhe kṛṣṇasya brāhmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितुः पुण्येन पुत्रश् च मार्गे पतितम् अल्पकम् । स्वयं भुक्तावशेषं च पतितं वैष्णवाज् जनात्

pituḥ puṇyena putraś ca mārge patitam alpakam / svayaṃ bhuktāvaśeṣaṃ ca patitaṃ vaiṣṇavāj janāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुस्निग्धाक्षत-जीर्णं च रजसा मिश्रितं परम् । गच्छतस् तत्र विप्रस्य पतितं भक्ष्य-वस्तु च

susnigdhākṣata-jīrṇaṃ ca rajasā miśritaṃ param / gacchatas tatra viprasya patitaṃ bhakṣya-vastu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैवेद्योपरि कृष्णस्य त्वरायुक्तस्य पुत्रक । तद्-वस्तु भुक्तं विप्रेण कृष्ण-नैवेद्य-मिश्रितम्

naivedyopari kṛṣṇasya tvarāyuktasya putraka / tad-vastu bhuktaṃ vipreṇa kṛṣṇa-naivedya-miśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपुत्रेण क्षुधार्तेन तौ ययतुर् गृहम् । विप्रोच्छिष्टं च बुभुजे तस्य पत्नी पति-व्रता

saputreṇa kṣudhārtena tau yayatur gṛham / viprocchiṣṭaṃ ca bubhuje tasya patnī pati-vratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परम्परानुसंबन्धात् पवित्रा सा बभूव ह । जीवन्-मुक्तो ब्राह्मणश् च बभूव स सपुत्रकः

paramparānusaṃbandhāt pavitrā sā babhūva ha / jīvan-mukto brāhmaṇaś ca babhūva sa saputrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालेन तेन पुण्येन व्याघ्र-भुक्तश् च कानने । सार्धं च व्याघ्र-पुत्राभ्यां गोलोकं प्रययौ द्विज । पति-व्रता सह-मृता भर्ता सार्धं जगाम सा

kālena tena puṇyena vyāghra-bhuktaś ca kānane / sārdhaṃ ca vyāghra-putrābhyāṃ golokaṃ prayayau dvija / pati-vratā saha-mṛtā bhartā sārdhaṃ jagāma sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.