Library·Kurma-Purana·1·1.10

Kurma-Purana 1.10

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे नवमो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच गते महेश्वरे देवे स्वाधिवासं पितामहः । तदेव सुमहत् पद्मं भेजे नाभिसमुत्थितम्

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge navamo 'dhyāyaḥ śrīkūrma uvāca gate maheśvare deve svādhivāsaṃ pitāmahaḥ / tadeva sumahat padmaṃ bheje nābhisamutthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ दीर्घेण कालेन तत्राप्रतिमपौरुषौ । महासुरौ समायातौ भ्रातरौ मधुकैटभौ

atha dīrgheṇa kālena tatrāpratimapauruṣau / mahāsurau samāyātau bhrātarau madhukaiṭabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोधेन महताविष्टौ महापर्वतविग्रहौ । कर्णान्तरसमुद्भूतौ देवदेवस्य शार्ङ्गिणः

krodhena mahatāviṣṭau mahāparvatavigrahau / karṇāntarasamudbhūtau devadevasya śārṅgiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावागतौ समीक्ष्याह नारायणमजो विभुः । त्रैलोक्यकण्टकावेतावसुरौ हन्तुमर्हसि

tāvāgatau samīkṣyāha nārāyaṇamajo vibhuḥ / trailokyakaṇṭakāvetāvasurau hantumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा हरिर्नारायणः प्रभुः । आज्ञापयामास तयोर्वधार्थं पुरुषावुभौ

tasya tad vacanaṃ śrutvā harirnārāyaṇaḥ prabhuḥ / ājñāpayāmāsa tayorvadhārthaṃ puruṣāvubhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाज्ञया महद्युद्धं तयोस्ताभ्यामभूद् द्विजाः । व्यनयत् कैटभं विष्णुर्जिष्णुश्च व्यनयन्मधुम्

tadājñayā mahadyuddhaṃ tayostābhyāmabhūd dvijāḥ / vyanayat kaiṭabhaṃ viṣṇurjiṣṇuśca vyanayanmadhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पद्मासनासीनं जगन्नाथं पितामहम् । बभाषे मधुरं वाक्यं स्नेहाविष्टमना हरिः

tataḥ padmāsanāsīnaṃ jagannāthaṃ pitāmaham / babhāṣe madhuraṃ vākyaṃ snehāviṣṭamanā hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मान्मयोच्यमानस्त्वं पद्मादवतर प्रभो । नाहं भवन्तं शक्नोमि वोढुं तेजामयं गुरुम्

asmānmayocyamānastvaṃ padmādavatara prabho / nāhaṃ bhavantaṃ śaknomi voḍhuṃ tejāmayaṃ gurum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽवतीर्य विश्वात्मा देहमाविश्य चक्रिणः । अवाच वैष्णवीं निद्रामेकीभूयाथ विष्णुना

tato 'vatīrya viśvātmā dehamāviśya cakriṇaḥ / avāca vaiṣṇavīṃ nidrāmekībhūyātha viṣṇunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्त्रशीर्षनयनः शङ्खचक्रगदाधरः । ब्रह्मा नारायणाख्यो ऽसौ सुष्वाप सलिले तदा

sahastraśīrṣanayanaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ / brahmā nārāyaṇākhyo 'sau suṣvāpa salile tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽनुभूय चिरं कालमानन्दं परमात्मनः । अनाद्यनन्तमद्वैतं स्वात्मानं ब्रह्मसंज्ञितम्

so 'nubhūya ciraṃ kālamānandaṃ paramātmanaḥ / anādyanantamadvaitaṃ svātmānaṃ brahmasaṃjñitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभाते योगात्मा भूत्वा देवश्चतुर्मुखः । ससर्ज सृष्टिं तद्रूपां वैष्णवं भावमाश्रितः

tataḥ prabhāte yogātmā bhūtvā devaścaturmukhaḥ / sasarja sṛṣṭiṃ tadrūpāṃ vaiṣṇavaṃ bhāvamāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरस्तादसृजद् देवः सनन्दं सनकं तथा । ऋभुं सनत्कुमारं च पुर्वजं तं सनातनम्

purastādasṛjad devaḥ sanandaṃ sanakaṃ tathā / ṛbhuṃ sanatkumāraṃ ca purvajaṃ taṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ताः परं वैराग्यमास्थिताः । विदित्वा परमं भावं न सृष्टौ दधिरे मतिम्

te dvandvamohanirmuktāḥ paraṃ vairāgyamāsthitāḥ / viditvā paramaṃ bhāvaṃ na sṛṣṭau dadhire matim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेष्वेवं निरपेक्षेषु लोकसृष्टौ पितामहः । बभूव नष्टचेता वै मायया परमेष्ठिनः

teṣvevaṃ nirapekṣeṣu lokasṛṣṭau pitāmahaḥ / babhūva naṣṭacetā vai māyayā parameṣṭhinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुराणपुरुषो जगन्मूर्तिर्जनार्दनः । व्याजहारात्मनः पुत्रं मोहनाशाय पद्मजम्

tataḥ purāṇapuruṣo jaganmūrtirjanārdanaḥ / vyājahārātmanaḥ putraṃ mohanāśāya padmajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुरुवाच कच्चिन्न विस्मृतो देवः शूलपाणिः सनातनः । यदुक्तवानात्मनो ऽसौ पुत्रत्वे तव शङ्करः

viṣṇuruvāca kaccinna vismṛto devaḥ śūlapāṇiḥ sanātanaḥ / yaduktavānātmano 'sau putratve tava śaṅkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवाप्य संज्ञां गोविन्दात् पद्मयोनिः पितामहः । प्रजाः स्त्रष्टुमनास्तेपे तपः परमदुश्चरम्

avāpya saṃjñāṃ govindāt padmayoniḥ pitāmahaḥ / prajāḥ straṣṭumanāstepe tapaḥ paramaduścaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैवं तप्यमानस्य न किञ्चित् समवर्तत । ततो दीर्घेण कालेन दुः खात् क्रोधो ऽभ्यजायत

tasyaivaṃ tapyamānasya na kiñcit samavartata / tato dīrgheṇa kālena duḥ khāt krodho 'bhyajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोधाविष्टस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः । ततस्तेभ्यो ऽश्रुबिन्दुभ्यो भूताः प्रेतास्तथाभवन्

krodhāviṣṭasya netrābhyāṃ prāpatannaśrubindavaḥ / tatastebhyo 'śrubindubhyo bhūtāḥ pretāstathābhavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वांस्तानश्रुजान् दृष्ट्वा ब्रह्मात्मानमनिन्दन । जहौ प्राणांश्च भगवान् क्रोधाविष्टः प्रजापतिः

sarvāṃstānaśrujān dṛṣṭvā brahmātmānamanindana / jahau prāṇāṃśca bhagavān krodhāviṣṭaḥ prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा प्राणमयो रुद्रः प्रादुरसीत् प्रभीर्मुखात् । सहस्त्रादित्यसंकाशो युगान्तदहनोपमः

tadā prāṇamayo rudraḥ prādurasīt prabhīrmukhāt / sahastrādityasaṃkāśo yugāntadahanopamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुरोद सुस्वरं घोरं देवदेवः स्वयं शिवः । रोदमानं ततो ब्रह्मा मा रोदीरित्यभाषत । रोदनाद् रुद्र इत्येवं लोके ख्यातिं गमिष्यसि

ruroda susvaraṃ ghoraṃ devadevaḥ svayaṃ śivaḥ / rodamānaṃ tato brahmā mā rodīrityabhāṣata / rodanād rudra ityevaṃ loke khyātiṃ gamiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यानि सप्त नामानि पत्नीः पुत्रांश्चशाश्वतान् । स्थानानि चैषामष्टानां ददौ लोकपितामहः

anyāni sapta nāmāni patnīḥ putrāṃścaśāśvatān / sthānāni caiṣāmaṣṭānāṃ dadau lokapitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवः शर्वस्तथेशानः पशूनां पतिरेव च । भीमश्चोग्रो महादेवस्तानि नामानि सप्त वै

bhavaḥ śarvastatheśānaḥ paśūnāṃ patireva ca / bhīmaścogro mahādevastāni nāmāni sapta vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यो जलं मही वह्निर्वायुराकाशमेव च । दीक्षितो ब्राह्मणश्चन्द्र इत्येता अष्टमूर्तयः

sūryo jalaṃ mahī vahnirvāyurākāśameva ca / dīkṣito brāhmaṇaścandra ityetā aṣṭamūrtayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानेष्वेतेषु ये रुद्रं ध्यायन्ति प्रणमन्ति च । तेषामष्टतनुर्देवो ददाति परमं पदम्

sthāneṣveteṣu ye rudraṃ dhyāyanti praṇamanti ca / teṣāmaṣṭatanurdevo dadāti paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्चला तथैवोमा विकेशी च तथा शिवा । स्वाहा दिशश्च दीक्षा च रोहिणी चेति पत्नयः

suvarcalā tathaivomā vikeśī ca tathā śivā / svāhā diśaśca dīkṣā ca rohiṇī ceti patnayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शनैश्चरस्तथा शुक्रो लोहिताङ्गो मनोजवः । स्कन्दः सर्गो ऽथ सन्तानो बुधश्चैषां सुताः स्मृताः

śanaiścarastathā śukro lohitāṅgo manojavaḥ / skandaḥ sargo 'tha santāno budhaścaiṣāṃ sutāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंप्रकारो भगवान् देवदेवो महेश्वरः । प्रजाधर्मं च काम च त्यक्त्वा वैराग्यमाश्रितः

evaṃprakāro bhagavān devadevo maheśvaraḥ / prajādharmaṃ ca kāma ca tyaktvā vairāgyamāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मन्याध्य चात्मानमैश्वरं भावमास्थितः । पीत्वा तदक्षरं ब्रह्म शाश्वतं परमामृतम्

ātmanyādhya cātmānamaiśvaraṃ bhāvamāsthitaḥ / pītvā tadakṣaraṃ brahma śāśvataṃ paramāmṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजाः सृजेति चादिष्टो ब्रह्मणा नीललोहितः । स्वात्मना सदृशान् रुद्रान् ससर्ज मनसा शिवः

prajāḥ sṛjeti cādiṣṭo brahmaṇā nīlalohitaḥ / svātmanā sadṛśān rudrān sasarja manasā śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपर्दिनो निरातङ्कान् नीलकण्ठान् पिनाकिनः । त्रिशूलहस्तानृष्टिघ्नान् महानन्दांस्त्रिलोचनान्

kapardino nirātaṅkān nīlakaṇṭhān pinākinaḥ / triśūlahastānṛṣṭighnān mahānandāṃstrilocanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरामरणनिर्मुक्तान् महावृषभवाहनान् । वीतरागांश्च सर्वज्ञान् कोटिकोटिशतान् प्रभुः

jarāmaraṇanirmuktān mahāvṛṣabhavāhanān / vītarāgāṃśca sarvajñān koṭikoṭiśatān prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् दृष्ट्वा विविधान् रुद्रान निर्मलान् नीललोहितान् । जरामरणनिर्मुक्तान् व्याजहरा हरं गुरुः

tān dṛṣṭvā vividhān rudrāna nirmalān nīlalohitān / jarāmaraṇanirmuktān vyājaharā haraṃ guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा स्त्राक्षीरीदृशीर्देव प्रजा मृत्युविवर्जिताः । अन्याः सृजस्व भूतेश जन्ममृत्युसमन्विताः

mā strākṣīrīdṛśīrdeva prajā mṛtyuvivarjitāḥ / anyāḥ sṛjasva bhūteśa janmamṛtyusamanvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तमाह भगवान् कपर्दे कामशासनः । नास्ति मे तादृशः सर्गः सृज त्वमशुभाः प्रजाः

tatastamāha bhagavān kaparde kāmaśāsanaḥ / nāsti me tādṛśaḥ sargaḥ sṛja tvamaśubhāḥ prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभृति देवो ऽसौ न प्रसूते ऽशुभाः प्रजाः । स्वात्मजैरेव तै रुद्रैर्निवृत्तात्मा ह्यतिष्ठत । स्थाणुत्वं तेन तस्यासीद् देवदेवस्य शूलिनः

tataḥ prabhṛti devo 'sau na prasūte 'śubhāḥ prajāḥ / svātmajaireva tai rudrairnivṛttātmā hyatiṣṭhata / sthāṇutvaṃ tena tasyāsīd devadevasya śūlinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानं वैराग्यमैश्वर्यं तपः सत्यं क्षमा धृतिः । स्त्रष्टृत्वमात्मसंबोधो ह्यधिष्ठातृत्वमेव च

jñānaṃ vairāgyamaiśvaryaṃ tapaḥ satyaṃ kṣamā dhṛtiḥ / straṣṭṛtvamātmasaṃbodho hyadhiṣṭhātṛtvameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्ययानि दशैतानि नित्यं तिष्ठन्ति शङ्करे । स एव शङ्करः साक्षात् पिनाकी परमेश्वरः

avyayāni daśaitāni nityaṃ tiṣṭhanti śaṅkare / sa eva śaṅkaraḥ sākṣāt pinākī parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स भगवान् ब्रह्मा वीक्ष्य देवं त्रिलोचनम् । सहैव मानसैः पुत्रैः प्रीतिविस्फारिलोचनः

tataḥ sa bhagavān brahmā vīkṣya devaṃ trilocanam / sahaiva mānasaiḥ putraiḥ prītivisphārilocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वा परतरं भावमैश्वरं ज्ञानचक्षुषा । तुष्टाव जगतामेकं कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्

jñātvā parataraṃ bhāvamaiśvaraṃ jñānacakṣuṣā / tuṣṭāva jagatāmekaṃ kṛtvā śirasi cāñjalim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच नमस्ते ऽस्तु महादेव नमस्ते परमेश्वर । नमः शिवाय देवाय नमस्ते ब्रह्मरूपिणे

brahmovāca namaste 'stu mahādeva namaste parameśvara / namaḥ śivāya devāya namaste brahmarūpiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु ते महेशाय नमः शान्ताय हेतवे । प्रधानपुरुषेशाय योगाधिपतये नमः

namo 'stu te maheśāya namaḥ śāntāya hetave / pradhānapuruṣeśāya yogādhipataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः कालाय रुद्राय महाग्रासाय शूलिने । नमः पिनाकहस्ताय त्रिनेत्राय नमो नमः

namaḥ kālāya rudrāya mahāgrāsāya śūline / namaḥ pinākahastāya trinetrāya namo namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं ब्रह्मणो जनकाय ते । ब्रह्मविद्याधिपतये ब्रह्मविद्याप्रदायिने

namastrimūrtaye tubhyaṃ brahmaṇo janakāya te / brahmavidyādhipataye brahmavidyāpradāyine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो वेदरहस्याय कालकालाय ते नमः । वेदान्तसारसाराय नमो वेदात्ममूर्तये

namo vedarahasyāya kālakālāya te namaḥ / vedāntasārasārāya namo vedātmamūrtaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो बुद्धाय शुद्धाय योगिनां गुरवे नमः । प्रहीणशोकैर्विविधैर्भूतैः वरिवृताय ते

namo buddhāya śuddhāya yogināṃ gurave namaḥ / prahīṇaśokairvividhairbhūtaiḥ varivṛtāya te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ब्रह्मण्यदेवाय ब्रह्माधिपतये नमः । त्रियम्बकाय देवाय नमस्ते परमेष्ठिने

namo brahmaṇyadevāya brahmādhipataye namaḥ / triyambakāya devāya namaste parameṣṭhine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो दिग्वाससे तुभ्यं नमो मुण्डाया दण्डिने । अनादिमलहीनाय ज्ञानगम्याय ते नमः

namo digvāsase tubhyaṃ namo muṇḍāyā daṇḍine / anādimalahīnāya jñānagamyāya te namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ताराय तीर्थाय नमो योगर्धिहेतवे । नमो धर्माधिगम्याय योगगम्याय ते नमः

namastārāya tīrthāya namo yogardhihetave / namo dharmādhigamyāya yogagamyāya te namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते निष्प्रपञ्चाय निराभासाय ते नमः । ब्रह्मणे विश्वरूपाय नमस्ते परमात्मने

namaste niṣprapañcāya nirābhāsāya te namaḥ / brahmaṇe viśvarūpāya namaste paramātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयैव सृष्टमखिलं त्वय्येव सकलं स्थितम् । त्वया संह्रियते विश्वं प्रधानाद्यं जगन्मय

tvayaiva sṛṣṭamakhilaṃ tvayyeva sakalaṃ sthitam / tvayā saṃhriyate viśvaṃ pradhānādyaṃ jaganmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमीश्वरो महादेवः परं ब्रह्म महेश्वरः । परमेष्ठी शिवः शान्तः पुरुषो निष्कलो हरः

tvamīśvaro mahādevaḥ paraṃ brahma maheśvaraḥ / parameṣṭhī śivaḥ śāntaḥ puruṣo niṣkalo haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमक्षरं परं ज्योतिस्त्वं कालः परमेश्वरः । त्वमेव पुरुषो ऽनन्तः प्रधानं प्रकृतिस्तथा

tvamakṣaraṃ paraṃ jyotistvaṃ kālaḥ parameśvaraḥ / tvameva puruṣo 'nantaḥ pradhānaṃ prakṛtistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिरापो ऽनलो वायुर्व्योमाहङ्कार एव च । यस्य रूपं नमस्यामि भवन्तं ब्रह्मसंज्ञितम्

bhūmirāpo 'nalo vāyurvyomāhaṅkāra eva ca / yasya rūpaṃ namasyāmi bhavantaṃ brahmasaṃjñitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य द्यौरभवन्मूर्धा पादौ पृथ्वी दिशो भुजाः । आकाशमुदरं तस्मै विराजे प्रणमाम्यहम्

yasya dyaurabhavanmūrdhā pādau pṛthvī diśo bhujāḥ / ākāśamudaraṃ tasmai virāje praṇamāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संतापयति यो विश्वं स्वभाभिर्भासयन् दिशः । ब्रह्मतेजोमयं नित्यं तस्मै सूर्यात्मने नमः

saṃtāpayati yo viśvaṃ svabhābhirbhāsayan diśaḥ / brahmatejomayaṃ nityaṃ tasmai sūryātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हव्यं वहति यो नित्यं रौद्री तेजोमयो तनुः । कव्यं पितृगणानां च तस्मै वह्न्यात्मने नमः

havyaṃ vahati yo nityaṃ raudrī tejomayo tanuḥ / kavyaṃ pitṛgaṇānāṃ ca tasmai vahnyātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप्यायति यो नित्यं स्वधाम्ना सकलं जगत् । पीयते देवतासङ्घैस्तस्मै सोमात्मने नमः

āpyāyati yo nityaṃ svadhāmnā sakalaṃ jagat / pīyate devatāsaṅghaistasmai somātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभर्त्यशेषभूतानि यो ऽन्तश्चरति सर्वदा । शक्तिर्माहेश्चरी तुभ्यं तस्मै वाय्वात्मने नमः

vibhartyaśeṣabhūtāni yo 'ntaścarati sarvadā / śaktirmāheścarī tubhyaṃ tasmai vāyvātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृजत्यशेषमेवेदं यः स्वकर्मानुरूपतः । स्वात्मन्यवस्थितस्तस्मै चतुर्वक्त्रात्मने नमः

sṛjatyaśeṣamevedaṃ yaḥ svakarmānurūpataḥ / svātmanyavasthitastasmai caturvaktrātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः शेषशयने शेते विश्वमावृत्य मायया । स्वात्मानुभूतियोगेन तस्मै विश्वात्मने नमः

yaḥ śeṣaśayane śete viśvamāvṛtya māyayā / svātmānubhūtiyogena tasmai viśvātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभर्ति शिरसा नित्यं द्विसप्तभुवनात्मकम् । ब्रह्माण्डं यो ऽखिलाधारस्तस्मै शेषात्मने नमः

vibharti śirasā nityaṃ dvisaptabhuvanātmakam / brahmāṇḍaṃ yo 'khilādhārastasmai śeṣātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः परान्ते परानन्दं पीत्वा दिव्यैकसाक्षिकम् । नृत्यत्यनन्तमहिमा तस्मै रुद्रात्मने नमः

yaḥ parānte parānandaṃ pītvā divyaikasākṣikam / nṛtyatyanantamahimā tasmai rudrātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽन्तरा सर्वभूतानां नियन्ता तिष्ठतीश्वरः । तं सर्वसाक्षिणं देवं नमस्ये भवतस्तनुम्

yo 'ntarā sarvabhūtānāṃ niyantā tiṣṭhatīśvaraḥ / taṃ sarvasākṣiṇaṃ devaṃ namasye bhavatastanum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं विनिन्द्रा जितश्वासाः संतुष्टाः समदर्शिनः । ज्योतिः पश्यन्ति युञ्जानास्तस्मै योगात्मने नमः

yaṃ vinindrā jitaśvāsāḥ saṃtuṣṭāḥ samadarśinaḥ / jyotiḥ paśyanti yuñjānāstasmai yogātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यया संतरते मायां योगी संक्षीणकल्मषः । अपारतरपर्यन्तां तस्मै विद्यात्मने नमः

yayā saṃtarate māyāṃ yogī saṃkṣīṇakalmaṣaḥ / apārataraparyantāṃ tasmai vidyātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य भासा विभातीदमद्वयं तमसः परम् । प्रपद्ये तत् परं तत्त्वं तद्रूपं परमेश्वरम्

yasya bhāsā vibhātīdamadvayaṃ tamasaḥ param / prapadye tat paraṃ tattvaṃ tadrūpaṃ parameśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यानन्दं निराधारं निष्कलं परमं शिवम् । प्रपद्ये परमात्मानं भवन्तं परमेश्वरम्

nityānandaṃ nirādhāraṃ niṣkalaṃ paramaṃ śivam / prapadye paramātmānaṃ bhavantaṃ parameśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्तुत्वा महादेवं ब्रह्मा तद्भावभावितः । प्राञ्जलिः प्रणतस्तस्थौ गृणन् ब्रह्म सनातनम्

evaṃ stutvā mahādevaṃ brahmā tadbhāvabhāvitaḥ / prāñjaliḥ praṇatastasthau gṛṇan brahma sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तस्मै महादेवो दिव्यं योगमनुत्तमम् । ऐश्वर्यं ब्रह्मसद्भावं वैराग्यं च ददौ हरः

tatastasmai mahādevo divyaṃ yogamanuttamam / aiśvaryaṃ brahmasadbhāvaṃ vairāgyaṃ ca dadau haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कराभ्यां सुशुभाभ्यां च संस्पृश्य प्रणतार्तिहा । व्याजहरा स्वयं देवः सो ऽनुगृह्य पितामहम्

karābhyāṃ suśubhābhyāṃ ca saṃspṛśya praṇatārtihā / vyājaharā svayaṃ devaḥ so 'nugṛhya pitāmaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्त्वयाभ्यर्थितं ब्रह्मन् पुत्रत्वे भवतो मम । कृतं मया तत् सकलं सृजस्व विविधं जगत्

yattvayābhyarthitaṃ brahman putratve bhavato mama / kṛtaṃ mayā tat sakalaṃ sṛjasva vividhaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिधा भिन्नो ऽस्म्यहं ब्रह्मन् ब्रह्मविष्णुहराख्यया । सर्गरक्षालयगुणैर्निष्कलः परमेश्वरः

tridhā bhinno 'smyahaṃ brahman brahmaviṣṇuharākhyayā / sargarakṣālayaguṇairniṣkalaḥ parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स त्वं ममाग्रजः पुत्रः सृष्टिहेतोर्विनिर्मितः । ममैव दक्षिणादङ्गाद् वामाङ्गात् पुरुषोत्तमः

sa tvaṃ mamāgrajaḥ putraḥ sṛṣṭihetorvinirmitaḥ / mamaiva dakṣiṇādaṅgād vāmāṅgāt puruṣottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य देवादिदेवस्य शंभोर्हृदयदेशतः । संबभूवाथ रुद्रो ऽसावहं तस्यापरा तनुः

tasya devādidevasya śaṃbhorhṛdayadeśataḥ / saṃbabhūvātha rudro 'sāvahaṃ tasyāparā tanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मविष्णुशिवा ब्रह्मन् सर्गस्थित्यन्तहेतवः । विभज्यात्मानमेको ऽपि स्वेच्छया शङ्करः स्थितः

brahmaviṣṇuśivā brahman sargasthityantahetavaḥ / vibhajyātmānameko 'pi svecchayā śaṅkaraḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथान्यानि च रूपाणि मम मायाकृतानि तु । निरूपः केवलः स्वच्छो महादेवः स्वभावतः

tathānyāni ca rūpāṇi mama māyākṛtāni tu / nirūpaḥ kevalaḥ svaccho mahādevaḥ svabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एभ्यः परतरो देवस्त्रिमूर्तिः परमा तनुः । माहेश्वरी त्रिनयना योगिनां शान्तिदा सदा

ebhyaḥ parataro devastrimūrtiḥ paramā tanuḥ / māheśvarī trinayanā yogināṃ śāntidā sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या एव परां मूर्ति मामवेहि पितामह । शाश्वतैश्वर्यविज्ञानतेजोयोगसमन्विताम्

tasyā eva parāṃ mūrti māmavehi pitāmaha / śāśvataiśvaryavijñānatejoyogasamanvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽहं ग्रसामि सकलमधिष्ठाय तमोगुणम् । कालो भूत्वा न तमसा मामन्यो ऽभिभविष्यति

so 'haṃ grasāmi sakalamadhiṣṭhāya tamoguṇam / kālo bhūtvā na tamasā māmanyo 'bhibhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा यदा हि मां नित्यं विचिन्तयसि पद्मज । तदा तदा मे सान्निध्यं भविष्यति तवानघ

yadā yadā hi māṃ nityaṃ vicintayasi padmaja / tadā tadā me sānnidhyaṃ bhaviṣyati tavānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावदुक्त्वा ब्रह्माणं सो ऽभिवन्द्य गुरुं हरः । सहैव मानसैः पुत्रैः क्षणादन्तरधीयत

etāvaduktvā brahmāṇaṃ so 'bhivandya guruṃ haraḥ / sahaiva mānasaiḥ putraiḥ kṣaṇādantaradhīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि योगं समास्थाय ससर्ज विविधं जगत् । नारायणाख्यो भगवान् यथापूर्वं प्रिजापतिः

so 'pi yogaṃ samāsthāya sasarja vividhaṃ jagat / nārāyaṇākhyo bhagavān yathāpūrvaṃ prijāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरीचिभृग्वङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् । दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद् योगविद्यया

marīcibhṛgvaṅgirasaṃ pulastyaṃ pulahaṃ kratum / dakṣamatriṃ vasiṣṭhaṃ ca so 'sṛjad yogavidyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नव ब्रह्माण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः । सर्वे ते ब्रह्मणा तुल्याः साधका ब्रह्मवादिनः

nava brahmāṇa ityete purāṇe niścayaṃ gatāḥ / sarve te brahmaṇā tulyāḥ sādhakā brahmavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संकल्पं चैव धर्मं च युगधर्मांश्च शाश्वतान् । स्थानाभिमानिनः सर्वान् यथा ते कथितं पुरा

saṃkalpaṃ caiva dharmaṃ ca yugadharmāṃśca śāśvatān / sthānābhimāninaḥ sarvān yathā te kathitaṃ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.