Library·Kurma-Purana·1·1.20
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकोनविशो ऽध्यायः सूत उवाच त्रिधन्वा राजपुत्रस्तु धर्मेणापालयन्महीम् । तस्य पुत्रो ऽभवद् विद्वांस्त्रय्यारुण इति स्मृतः
iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge ekonaviśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca tridhanvā rājaputrastu dharmeṇāpālayanmahīm / tasya putro 'bhavad vidvāṃstrayyāruṇa iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः । भार्या सत्यधना नाम हरिश्चन्द्रमजीजनत्
tasya satyavrato nāma kumāro 'bhūnmahābalaḥ / bhāryā satyadhanā nāma hariścandramajījanat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिश्चन्द्रस्य पुत्रो ऽभूद् रोहितो नाम वीर्यवान् । हरितो रोहितस्याथ धुन्धुस्तस्य सुतो ऽभवत्
hariścandrasya putro 'bhūd rohito nāma vīryavān / harito rohitasyātha dhundhustasya suto 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विजयश्च सुदेवश्च धुन्धुपुत्रौ बभूवतुः । विजयस्याभवत् पुत्रः कारुको नाम वीर्यवान्
vijayaśca sudevaśca dhundhuputrau babhūvatuḥ / vijayasyābhavat putraḥ kāruko nāma vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारुकस्य वृकः पुत्रस्तस्माद् बाहुरजायत । सगरस्तस्य पुत्रौऽभूद् राजा परमधार्मिकः
kārukasya vṛkaḥ putrastasmād bāhurajāyata / sagarastasya putrau'bhūd rājā paramadhārmikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा । ताभ्यामाराधितः प्रादादौर्वाग्निर्वरमुत्तमम्
dve bhārye sagarasyāpi prabhā bhānumatī tathā / tābhyāmārādhitaḥ prādādaurvāgnirvaramuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकं भानुमती पुत्रमगृह्णादसमञ्जसम् । प्रभा षष्टिसहस्त्रं तु पुत्राणां जगृहे शुभा
ekaṃ bhānumatī putramagṛhṇādasamañjasam / prabhā ṣaṣṭisahastraṃ tu putrāṇāṃ jagṛhe śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असमञ्सस्य तनयो ह्यंशुमान् नाम पार्थिवः । तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात् तु भगीरथः
asamañsasya tanayo hyaṃśumān nāma pārthivaḥ / tasya putro dilīpastu dilīpāt tu bhagīrathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता । प्रसादाद् देवदेवस्य महादेवस्य धीमतः
yena bhāgīrathī gaṅgā tapaḥ kṛtvāvatāritā / prasādād devadevasya mahādevasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगीरथस्य तपसा देवः प्रीतमना हरः । बभार शिरसा गङ्गां सोमान्ते सोमभूषणः
bhagīrathasya tapasā devaḥ prītamanā haraḥ / babhāra śirasā gaṅgāṃ somānte somabhūṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूव ह । नाभागस्तस्य दायादः सिन्धुद्वीपस्ततो ऽभवत्
bhagīrathasutaścāpi śruto nāma babhūva ha / nābhāgastasya dāyādaḥ sindhudvīpastato 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयुतायुः सुतस्तस्य ऋतुपर्णस्तु तत्सुतः । ऋतुपर्णस्य पुत्रो ऽभूत् सुदासो नाम धार्मिकाः । सौदासस्तस्य तनयः ख्यातः कल्माषपादकः
ayutāyuḥ sutastasya ṛtuparṇastu tatsutaḥ / ṛtuparṇasya putro 'bhūt sudāso nāma dhārmikāḥ / saudāsastasya tanayaḥ khyātaḥ kalmāṣapādakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके । अश्मकं जनयामसा तमिक्ष्वाकुकुलध्वजम्
vasiṣṭhastu mahātejāḥ kṣetre kalmāṣapādake / aśmakaṃ janayāmasā tamikṣvākukuladhvajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्मकस्योत्कलायां तु नकुलो नाम पार्थिवः । स हि रामभयाद् राजा वनं प्राप सुदुः खितः
aśmakasyotkalāyāṃ tu nakulo nāma pārthivaḥ / sa hi rāmabhayād rājā vanaṃ prāpa suduḥ khitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभ्रत् स नारीकवचं तस्माच्छतरथो ऽभवत् । तस्माद् बिलिबिलिः श्रीमान्वृद्धशर्माचतत्सुतः
vibhrat sa nārīkavacaṃ tasmācchataratho 'bhavat / tasmād bilibiliḥ śrīmānvṛddhaśarmācatatsutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् विश्वसहस्तस्मात् खट्वाङ्ग इति विश्रुतः । दीर्घबाहुः सुतस्तस्य रघुस्तस्मादजायत
tasmād viśvasahastasmāt khaṭvāṅga iti viśrutaḥ / dīrghabāhuḥ sutastasya raghustasmādajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रघोरजः समुत्पन्नो राजा दशरथस्ततः । रामो दाशरथिर्वोरो धर्मज्ञो लोकविश्रुतः
raghorajaḥ samutpanno rājā daśarathastataḥ / rāmo dāśarathirvoro dharmajño lokaviśrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश्च महाबलः । सर्वे शक्रसमा युद्धे विष्णुशक्तिसमन्विताः । जज्ञे रावणनाशार्थं विष्णुरंशेन विश्वकृत्
bharato lakṣmaṇaścaiva śatrughnaśca mahābalaḥ / sarve śakrasamā yuddhe viṣṇuśaktisamanvitāḥ / jajñe rāvaṇanāśārthaṃ viṣṇuraṃśena viśvakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्य सुभगा भार्या जनकस्यात्मजा शुभा । सीता त्रिलोकविख्याता शीलौदार्यगुणान्विता
rāmasya subhagā bhāryā janakasyātmajā śubhā / sītā trilokavikhyātā śīlaudāryaguṇānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा तोषिता देवी जनकेन गिरीन्द्रजा । प्रायच्छज्जानकीं सीतां राममेवाश्रिता पतिम्
tapasā toṣitā devī janakena girīndrajā / prāyacchajjānakīṃ sītāṃ rāmamevāśritā patim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतश्च भगवानीशस्त्रिशूली नीललोहितः । प्रददौ शत्रुनाशार्थं जनकायाद्भुतं धनुः
prītaśca bhagavānīśastriśūlī nīlalohitaḥ / pradadau śatrunāśārthaṃ janakāyādbhutaṃ dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स राजा जनको विद्वान् दातुकामः सुतामिमाम् । अघोषयदमित्रघ्नो लोके ऽस्मिन् द्विजपुङ्गवाः
sa rājā janako vidvān dātukāmaḥ sutāmimām / aghoṣayadamitraghno loke 'smin dvijapuṅgavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं धनुः समादातुं यः शक्नोति जगत्त्रये । देवो वा दानवो वापि स सीतां लब्धुमर्हति
idaṃ dhanuḥ samādātuṃ yaḥ śaknoti jagattraye / devo vā dānavo vāpi sa sītāṃ labdhumarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञाय रामो बलवान् जनकस्य गृहं प्रभुः । भञ्जयामास चादाय गत्वासौ लीलयैव हि
vijñāya rāmo balavān janakasya gṛhaṃ prabhuḥ / bhañjayāmāsa cādāya gatvāsau līlayaiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्ववाह च तां कन्यां पार्वतीमिव शङ्करः । रामः परमधर्मात्मा सेनामिव च षण्मुखः
udvavāha ca tāṃ kanyāṃ pārvatīmiva śaṅkaraḥ / rāmaḥ paramadharmātmā senāmiva ca ṣaṇmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो बहुतिथे काले राजा दशरथः स्वयम् । रामं ज्येष्ठं सुतं वीरं राजानं कर्तुमारभत्
tato bahutithe kāle rājā daśarathaḥ svayam / rāmaṃ jyeṣṭhaṃ sutaṃ vīraṃ rājānaṃ kartumārabhat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याथ पत्नी सुभगा कैकेयी चारुभाषिणी । निवारयामास पतिं प्राह संभ्रान्तमानसा
tasyātha patnī subhagā kaikeyī cārubhāṣiṇī / nivārayāmāsa patiṃ prāha saṃbhrāntamānasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्सुतं भरतं वीरं राजानं कर्तुमर्हसि । पूर्वमेव वरो यस्माद् दत्तो मे भवता यतः
matsutaṃ bharataṃ vīraṃ rājānaṃ kartumarhasi / pūrvameva varo yasmād datto me bhavatā yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्या वचनं श्रुत्वा राजा दुः खितमानसः । बाढमित्यब्रवीद् वाक्यं तथा रामो ऽपि धर्मवित्
sa tasyā vacanaṃ śrutvā rājā duḥ khitamānasaḥ / bāḍhamityabravīd vākyaṃ tathā rāmo 'pi dharmavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्याथ पितुः पादौ लक्ष्मणेन सहाच्युतः । ययौ वनं सपत्नीकः कृत्वा समयमात्मवान्
praṇamyātha pituḥ pādau lakṣmaṇena sahācyutaḥ / yayau vanaṃ sapatnīkaḥ kṛtvā samayamātmavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सराणां चत्वारि दश चैव महाबलः । उवास तत्र मतिमान् लक्ष्मणेन सह प्रभुः
saṃvatsarāṇāṃ catvāri daśa caiva mahābalaḥ / uvāsa tatra matimān lakṣmaṇena saha prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद् वसतो ऽरण्ये रावणो नाम राक्षसः । परिव्राजकवेषेण सीतां हृत्वा ययौ पुरीम्
kadācid vasato 'raṇye rāvaṇo nāma rākṣasaḥ / parivrājakaveṣeṇa sītāṃ hṛtvā yayau purīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदृष्ट्वा लक्ष्मणो रामः सीतामाकुलितेन्द्रियौ । दुः खशोकाभिसंतप्तौ बभूवतुररिन्दमौ
adṛṣṭvā lakṣmaṇo rāmaḥ sītāmākulitendriyau / duḥ khaśokābhisaṃtaptau babhūvaturarindamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कदाचित् कपिना सुग्रीवेण द्विजोत्तमाः । वानराणामभूत् सख्यं रामस्याक्लिष्टकर्मणः
tataḥ kadācit kapinā sugrīveṇa dvijottamāḥ / vānarāṇāmabhūt sakhyaṃ rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुग्रीवस्यानुगो वीरो हनुमान् न्म वानरः । वायुपुत्रौ महातेजा रामस्यासीत् प्रियः सदा
sugrīvasyānugo vīro hanumān nma vānaraḥ / vāyuputrau mahātejā rāmasyāsīt priyaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कृत्वा परमं धैर्यं रामाय कृतनिश्चयः । आनयिष्यामि तां सीतामित्युक्त्वा विचचार ह
sa kṛtvā paramaṃ dhairyaṃ rāmāya kṛtaniścayaḥ / ānayiṣyāmi tāṃ sītāmityuktvā vicacāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महीं सागरपर्यन्तां सीतादर्शनतत्परः । जगाम रावणपुरीं लङ्कां सागरसंस्थिताम्
mahīṃ sāgaraparyantāṃ sītādarśanatatparaḥ / jagāma rāvaṇapurīṃ laṅkāṃ sāgarasaṃsthitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राथ निर्जने देशे वृक्ष्मूले शुचिस्मिताम् । अपश्यदमलां सीतां राक्षसीभिः समावृताम्
tatrātha nirjane deśe vṛkṣmūle śucismitām / apaśyadamalāṃ sītāṃ rākṣasībhiḥ samāvṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्रुपूर्णेक्षणां हृद्यां संस्मरन्तीमनिन्दिताम् । राममिन्दीवरश्यामं लक्ष्मणं चात्मसंस्थितम्
aśrupūrṇekṣaṇāṃ hṛdyāṃ saṃsmarantīmaninditām / rāmamindīvaraśyāmaṃ lakṣmaṇaṃ cātmasaṃsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेदयित्वा चात्मानं सीतायै रहसि स्वयम् । असंशयाय प्रददावस्यै रामाङ्गुलीयकम्
nivedayitvā cātmānaṃ sītāyai rahasi svayam / asaṃśayāya pradadāvasyai rāmāṅgulīyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वाङ्गुलीयकं सीता पत्युः परमशोभनम् । मेने समागतं रामं प्रीतिविस्फारितेक्षणा
dṛṣṭvāṅgulīyakaṃ sītā patyuḥ paramaśobhanam / mene samāgataṃ rāmaṃ prītivisphāritekṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाश्वास्य तदा सीतां दृष्ट्वा रामस्य चान्तिकम् । नयिष्ये त्वां महाबाहुरुक्त्वा रामं ययौ पुनः
samāśvāsya tadā sītāṃ dṛṣṭvā rāmasya cāntikam / nayiṣye tvāṃ mahābāhuruktvā rāmaṃ yayau punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेदयित्वा रामाय सीतादर्शनमात्मवान् । तस्थौ रामेण पुरतो लक्ष्मणेन च पूजितः
nivedayitvā rāmāya sītādarśanamātmavān / tasthau rāmeṇa purato lakṣmaṇena ca pūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स रामो बलवान् सार्धं हनुमता स्वयम् । लक्ष्मणेन च युद्धाय बुद्धिं चक्रे हि रक्षसाम्
tataḥ sa rāmo balavān sārdhaṃ hanumatā svayam / lakṣmaṇena ca yuddhāya buddhiṃ cakre hi rakṣasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वाथ वानरशतैर्लङ्कामार्गं महोदधेः । सेतुं परमधर्मात्मा रावणं हतवान् प्रभुः
kṛtvātha vānaraśatairlaṅkāmārgaṃ mahodadheḥ / setuṃ paramadharmātmā rāvaṇaṃ hatavān prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपत्नीकं च ससुतं सभ्रातृकमरिदमः । आनयामास तां सीतां वायुपुत्रसहायवान्
sapatnīkaṃ ca sasutaṃ sabhrātṛkamaridamaḥ / ānayāmāsa tāṃ sītāṃ vāyuputrasahāyavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेतुमध्ये महादेवमीशानं कृत्तिवाससम् । स्थापयामास लिङ्गस्थं पूजयामास राघवः
setumadhye mahādevamīśānaṃ kṛttivāsasam / sthāpayāmāsa liṅgasthaṃ pūjayāmāsa rāghavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य देवो महादेवः पार्वत्या सह शङ्करः । प्रत्यक्षमेव भगवान् दत्तवान् वरमुत्तमम्
tasya devo mahādevaḥ pārvatyā saha śaṅkaraḥ / pratyakṣameva bhagavān dattavān varamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् त्वया स्थापितं लिङ्गं द्रक्ष्यन्तीह द्विजातयः । महापातकसंयुक्तास्तेषां पापं विनश्यतु
yat tvayā sthāpitaṃ liṅgaṃ drakṣyantīha dvijātayaḥ / mahāpātakasaṃyuktāsteṣāṃ pāpaṃ vinaśyatu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यानि चैव पापानि स्नातस्यात्र महोदधौ । दर्शनादेव लिङ्गसल्य नाशं यान्ति न संशयः
anyāni caiva pāpāni snātasyātra mahodadhau / darśanādeva liṅgasalya nāśaṃ yānti na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् स्थास्यन्ति गिरयो यावदेषा च मेदिनी । यावत् सेतुश्च तावच्च स्थास्याम्यत्र तिरोहितः
yāvat sthāsyanti girayo yāvadeṣā ca medinī / yāvat setuśca tāvacca sthāsyāmyatra tirohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानं दानं जपः श्राद्धं भविष्यत्यक्ष्यं कृतम् । स्मरणादेव लिङ्गस्य दिनपापं प्रणश्यति
snānaṃ dānaṃ japaḥ śrāddhaṃ bhaviṣyatyakṣyaṃ kṛtam / smaraṇādeva liṅgasya dinapāpaṃ praṇaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा भगवाञ्छंभुः परिष्वज्य तु राघवम् । सनन्दी सगणो रुद्रस्तत्रैवान्तरधीयत
ityuktvā bhagavāñchaṃbhuḥ pariṣvajya tu rāghavam / sanandī sagaṇo rudrastatraivāntaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामो ऽपि पालयामास राज्यं धर्मपरायणः । अभिषिक्तो महातेजा भरतेन महाबलः
rāmo 'pi pālayāmāsa rājyaṃ dharmaparāyaṇaḥ / abhiṣikto mahātejā bharatena mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशेषाढ् ब्राह्मणान् सर्वान् पूजयामसचेश्वरम् । यज्ञेन यज्ञहन्तारमश्वमेधेन शङ्करम्
viśeṣāḍh brāhmaṇān sarvān pūjayāmasaceśvaram / yajñena yajñahantāramaśvamedhena śaṅkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यभिविश्रुतः । लवश्च सुमहाभागः सर्वतत्त्वार्थवित् सुधीः
rāmasya tanayo jajñe kuśa ityabhiviśrutaḥ / lavaśca sumahābhāgaḥ sarvatattvārthavit sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तत्सुतो ऽभवत् । नलस्तु निषधस्याभून्नभस्तमादजायत
atithistu kuśājjajñe niṣadhastatsuto 'bhavat / nalastu niṣadhasyābhūnnabhastamādajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नभसः पुण्डरीकाख्यः क्षेमधन्वा च तत्सुतः । तस्य पुत्रो ऽभवद् वीरो देवानीकः प्रतापवान्
nabhasaḥ puṇḍarīkākhyaḥ kṣemadhanvā ca tatsutaḥ / tasya putro 'bhavad vīro devānīkaḥ pratāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहीनगुस्तस्य सुतो सहस्वांस्तत्सुतो ऽभवत् । तस्माच्चन्द्रावलोकस्तु तारापीडस्तु तत्सुतः
ahīnagustasya suto sahasvāṃstatsuto 'bhavat / tasmāccandrāvalokastu tārāpīḍastu tatsutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारापीडाच्चन्द्रगिरिर्भानुवित्तस्ततो ऽभवत् । श्रुतायुरभवत् तस्मादेते इक्ष्वाकुवंशजाः । सर्वे प्राधान्यतः प्रोक्ताः समासेन द्विजोत्तमाः
tārāpīḍāccandragirirbhānuvittastato 'bhavat / śrutāyurabhavat tasmādete ikṣvākuvaṃśajāḥ / sarve prādhānyataḥ proktāḥ samāsena dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य इमं शृणुयान्नित्यमिक्ष्वाकोर्वंशमुत्तमम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो स्वर्गलोके महीयते
ya imaṃ śṛṇuyānnityamikṣvākorvaṃśamuttamam / sarvapāpavinirmukto svargaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.